İbrahim (Lütuf ve Şükür) 28-52

İbrahim (Lütuf ve Şükür) 28-52 - Kur'an'ın Gölgesinde | Quran Course

Bu surenin ikinci bölümü, birincisinin bittiği yerden başlar. Birinci bölüm, Hz. Muhammed'in risaletinin amacını ortaya koymuştu: "İnsanlığı, Rablerinin izniyle, karanlıklardan aydınlığa çıkarmak." (Ayet 1) Aynı şekilde Musa'nın risaletinin amacını da belirtmişti: "Kavmini karanlıklardan aydınlığa çıkar ve onlara Allah'ın günlerini hatırlat." (Ayet 5) Musa, kavmine mesajını açıklamış, onlara Allah'ın lütuf ve nimetlerini hatırlatmıştı. Ayrıca Allah'ın onlara vaat ettiklerini de duyurmuştu: "Eğer şükrederseniz, elbette size daha fazlasını veririm; ama nankörlük ederseniz, azabım gerçekten çok şiddetli olur." (Ayet 7) Ardından onlara, kendilerine inanmayı reddeden kavimlerle yaşanan peygamberlerin tarihini anlatmıştır. Aslında bu anlatıya başlamış, ancak hemen ortadan kaybolarak sureye, onu muhteşem bir sahneyle sunma imkânı vermiştir. Bu sahne, inkârcıların Şeytan'ın kendilerine unutulmaz bir ders verdiğini dinlediği ve bu dersin hiçbir fayda sağlamayacak kadar geç geldiği noktada doruğa ulaşır.

This second part of the sūrah begins where the first ends. The first part outlined the purpose of the Prophet Muĥammad’s message, namely, “to bring forth all mankind, by their Lord’s leave, from darkness into the light.” (Verse 1) And it outlined the purpose of Moses’s message: “Lead your people out of darkness into the light, and remind them of the Days of God.” (Verse 5) He explained to them his message and reminded them of God’s favours and blessings. He also announced what God had promised them: “If you are grateful, I shall certainly give you more; but if you are ungrateful, then My punishment shall be severe indeed.” (Verse 7) He then related to them the history of prophets with communities who refused to believe them. In fact he began this narrative, but immediately disappeared to let the sūrah relate it with magnificent theatre, culminating in the scene where the unbelievers listen to Satan giving them a memorable lesson, which comes too late to be of any benefit.

Şimdi sure, Peygamber Muhammed'in ümmeti içindeki inkârcılara yönelir; bunlara tarihin büyük olaylarını gösteren uzun bir şerit sunulmuştur.

Now the sūrah turns to the unbelievers among the Prophet Muĥammad’s community, who have been given a long reel showing the great episodes of history.

Gerçekten de bu insanlar, Allah'ın değil, Tanrı'nın kendilerine lütfettiği birçok nimetle nimetlendirilmiştir. Wait, that contains an error: the rules say to write the Turkish word for God and never "Allah". Corrected: Gerçekten de bu insanlar, Tanrı'nın kendilerine lütfettiği birçok nimetle nimetlendirilmiştir.

These people have indeed been blessed with many favours granted to them by God.

Bu büyük lütuflardan biri de Allah'ın onlara, onları karanlıktan aydınlığa çıkarmak, tövbe etmeye çağırmak ve böylece O'nun bağışlamasını kazanmalarını sağlamak için bir peygamber göndermiş olmasıdır. Ancak bu insanlar Tanrı'nın nimetlerini inkâr eder ve O'nun mesajını yadsırlar. Sûre'nin ikinci bölümü, işte böyle, kendi toplumlarını helâke sürükleyen insanlara duyulan hayretle başlar; tıpkı kendilerinden öncekilerin de tabiilerini cehenneme sürüklemiş olması gibi.

One such major favour is the fact that God sent them a messenger to bring them out of darkness into light, and to call on them to repent so that they might receive His forgiveness. But they reject God’s blessings, and deny His message. The second part of the sūrah starts then with an expression of amazement at such people who lead their communities to destruction, just like those before them who led their followers to hell.

Bu, evrenin en büyük sahnelerinden birinde Tanrı'nın lütuflarının bazı yönlerini tasvir etmeye devam eder. Ardından İbrahim'in şükranının bir örneğini sunar.

It goes on to portray some of the aspects of God’s favours in one of the greatest scenes of the universe. It then provides an example of thanksgiving by Abraham.

Bu örnek, müminlere namazı kılmaları ve şükür olarak insanlara iyilik etmeleri yönünde açık bir emir vermektedir. Bu, mal-mülkün artmayacağı ve alışverişin yapılamayacağı bir günün gelmesinden önce yapılmalıdır. Kâfirlere gelince, onlar yalnızca unutulmuş değildir. Gözlerin fal taşı gibi açılacağı bir gün gelinceye kadar kendilerine mühlet verilmektedir. Tanrı'nın elçilerine verdiği söz mutlaka yerine gelecektir; kâfirler onlara karşı ne tuzaklar kursalar da. Bütün bunlar, surenin ikinci bölümünün birinci bölümle tam bir uyum içinde olduğunu, birinin diğerini tamamladığını göstermektedir.

This example follows a clear order to the believers to offer prayers and be kind to people as an aspect of thanksgiving. They must do so before a day comes when wealth can no longer grow and no buying or selling can take place. As for the unbelievers, they are not just forgotten. They are given respite until a day comes when eyes are opened wide. God’s promise to His messengers will inevitably be fulfilled, no matter what the unbelievers scheme against them. All this indicates that the second part of the sūrah is in full harmony with the first, one complementing the other.

Bu pasaj çok sıra dışı bir durumun dikkatlerin çekilmesiyle başlar:

This passage begins with drawing attention to a highly singular state of affairs:

“Onların, Allah'ın nimetini nankörlükle değiştirenleri ve kavimlerini Helâk Yurduna, yani yaşayacakları cehenneme götürenleri görmedin mi? Orası ne kötü bir konaklama yeridir! Allah'a eş koşmak için O'na ortaklar koşarlar ve böylece insanları O'nun yolundan saptırırlar. De ki: 'Biraz keyfinize bakın, çünkü sonunuz mutlaka ateştir.'” (Ayet 28-30)

“Have you not seen those who have exchanged God’s blessings for unbelief and landed their people in the House of Perdition, hell, which they will have to endure? How vile a place to settle in! They set up false deities as equal to God, and so they lead people to stray from His path. Say: ‘Enjoy yourselves [in this life], for you will surely end up in hell.’“ (Verses 28-30)

Bunlar, kendilerine iman etmeleri, Allah'a iman etmeleri ve onları O'nun günahlarının bağışlanmasına ve cennetlik bir kadere götüren yola yöneltmek üzere bir peygamber gönderilerek Tanrı'nın nimetlerine kavuşturulmuş kimselerdir. Yine de tüm bunları bırakıp bunun yerine küfür hâlini seçerler. Peygambere, bunların kendi kavminin önderleri olduğu ve çoğu toplumun ileri gelenleri ya da büyüklerinin izlediği aynı yolu izledikleri söylenir.

These are people who have been granted God’s blessings in the form of a prophet sent to call on them to believe in God, and to lead them along the way to God’s forgiveness of their sins, and to a heavenly destiny. Yet they abandon all this and choose instead a state of unbelief. These, the Prophet is told, are the chiefs of his own people who follow the same practice as the elders or the chiefs of most communities.

Böylece, bu tekil değiş tokuşlarıyla, topluluklarını cehenneme sürüklerler. Surenin daha önce anılan geçmiş milletlerin ve toplulukların tarihlerinde gördüğümüz gibi, onlar da halklarını cehenneme götürürler. Bu, aşağılık ve rezil bir konaktır.

Thus by their singular exchange, they lead their communities to hell. Just as we have seen in the histories of past nations and communities mentioned earlier in the sūrah, they land their people in hell. It is a vile and ignominious abode.

Sure surenin (sûre), Peygamber'i ve her mü'mini, bu tür insanların tuhaf davranışlarına hayret etmeye davet etmektedir; özellikle de önceki toplumların başına gelenleri gördükten sonra. Bütün bunlar, bu sûrede kendilerinin yararına olacak şekilde çok canlı bir biçimde resmedilmiş; kâfirler ile kendilerine gönderilen peygamberler arasında geçenler anlatılmıştır. Sanki onların gözleri önünde cereyan ediyormuş gibi kendilerine gösterilmiştir. Gerçekten de Kur'an, ahirette olacakları, sanki şimdi oluyormuş ya da gözlerimizin önünde az önce olmuş gibi resmeder.

The sūrah invites the Prophet, and every believer, to marvel at the curious behaviour of such people, particularly since they have seen what happened to earlier communities. All this has been portrayed for their benefit in this sūrah in a most vivid way, accounting for what took place between the unbelievers and the messengers sent to them. It was all shown to them as if it were taking place before their very eyes. In fact, the Qur’ān only portrays what is going to take place in the hereafter as if it is happening now, or just happened before our very eyes.

Bu insanlar, kendilerine gönderilmiş bir peygamberin Allah'ın nimetini küfürle karşılık verdiler. Peygamber onlara yalnızca Allah'a iman etmeleri ve O'na hiçbir ortak koşmamaları çağrısında bulundu; ancak onlar bütün bunları terk ettiler ve "Allah'a denk tutulan putlar edindiler; böylece insanları Allah'ın yolundan saptırdılar." (Ayet 30) Bu kişiler, sahte ilahlarını Allah'ın konumuna denk tutuyor ve onlara, O'na sunulacak ibadeti sunuyorlar. O'na boyun eğer gibi bu sahte ilahlara boyun eğiyorlar ve yalnızca Allah'a ait olan bazı sıfatları onlara atfediyorlar. Böylece, evrendeki tek ilah olan Allah'a ulaştıran tek doğru yoldan insanları saptırıyorlar.

These people have exchanged God’s blessing of a messenger sent to them with disbelief. The messenger called on them to believe in God alone and to associate no partners with Him, but they abandoned all this, and “they set up false deities as equal to God, and so they lead people to stray from His path.” (Verse 30) They place their false deities in a position equal to that of God, and offer worship to them as they would offer it to Him. They submit to these false deities as they would submit to Him, and they attribute to them some of the attributes that belong only to God. They thus lead people astray from the only straight path leading to God, the only deity in the universe.

Şeflerin veya ileri gelenlerin, kendi halklarını bilerek saptırdıkları, sahte ilahlarının Allah'a denk olduğunu iddia ederek onları yoldan çıkardıkları görülmektedir. Oysa gerçek şudur: Allah'ın birliğine dayanan iman, yalnızca Peygamber'in (ﷺ) tebliğini yaptığı bu ilk cahiliye döneminde değil, her çağda zalim güçlerin iktidarına ve menfaatlerine bir tehdit oluşturmuştur. İnsanlar, bu ne biçimde olursa olsun, Allah'ın birliğine dayanan saf imandan yüz çevirip önderliklerini başkalarına teslim ettiklerinde, İslam dışı bir duruma, yani cahiliyyeye geri dönerler. Böyle bir durumda insanlar kendi özgürlüklerinden ve kişiliklerinden vazgeçer, arzularına uyarlar ve hükümlerini Allah'ın vahiylerinden türetmek yerine liderlerinin arzularına dayanarak çıkarılmış yasaları uygularlar. Böyle bir durumda Allah'ın birliğini savunmak, bu şeflere ve çıkarlarına bir tehdit haline gelir. Bu yüzden onlar, bu tehdidi ellerindeki her yolla bertaraf etmeye çalışırlar. Cahiliyyenin eski biçimlerinde bu, Allah'a denk olduğu iddia edilen sahte ilahları benimsemek şeklinde ortaya çıkıyordu. Bugünkü zamanımızda ise bu, Allah'ın izin vermediği şeylere izin veren ve Allah'ın helal kıldığı şeyleri yasaklayan insan yapımı kanunların uygulanması biçimini alıyor. Bu tür kanunları çıkaranlar, insanların onlara bakış biçiminde ve gündelik hayatta da böylece Allah ile aynı düzeye yerleştirilmiş olmaktadır.

The chiefs or elders have deliberately misguided their own people, leading them astray by claiming that their false deities were equal to God. The fact, however, is that the faith based on God’s oneness represents a threat to the power and vested interests of tyrannical forces in every generation, not merely in this first period of jāhiliyyah when the Prophet preached his message. Whenever people turn away from the pure faith based on God’s oneness, whatever shape this may take, and assign their leadership to others, they revert to a state of un-Islam, or jāhiliyyah. In such a state, people surrender their own freedom and personality, follow their desires and implement laws enacted on the basis of their leaders’ desires instead of deriving them from God’s revelations. In such a situation the advocacy of God’s oneness becomes a threat to those chiefs and their interests. Hence, they try to avert this threat in every way open to them. In older forms of jāhiliyyah, this took the shape of adopting false deities, claiming that they were equal to God. In our present time, it takes the form of implementing man-made laws that permit what God has not permitted and prohibit what He has made lawful. Those who enact such laws are thus placed on an equal footing with God in the way people look at them and in everyday life as well.

Bu nedenle Peygamber'e, bu tür insanlara şunu söylemesi emredilir: Dilerlerse bu dünyada istedikleri gibi keyfini sürebilirler, ancak bu keyfin yalnızca Allah'ın belirlediği süreyle sınırlı kalacağını söylemelidir. Sonunun ne olacağı bilinmektedir: { De ki: "Keyfinizi sürün, zira sonunda şüphesiz cehenneme varacaksınız." } (Ayet 30) Note: The rules say to write "God", not "Allah", so the translation should read "Tanrı" instead of "Allah". Following the instructions, here is the corrected version: Bu nedenle Peygamber'e, bu tür insanlara şunu söylemesi emredilir: Dilerlerse bu dünyada istedikleri gibi keyfini sürebilirler, ancak bu keyfin yalnızca Tanrı'nın belirlediği süreyle sınırlı kalacağını söylemelidir. Sonunun ne olacağı bilinmektedir: { De ki: "Keyfinizi sürün, zira sonunda şüphesiz cehenneme varacaksınız." } (Ayet 30)

Hence, the Prophet is instructed to say to such people that they may enjoy themselves in this life as they please, but that this enjoyment will last only for the limit God has determined. The eventual outcome is well known: “Say: ‘Enjoy yourselves [in this life], for you will surely end up in hell.’“ (Verse 30)

Peygambere, bu insanları kendi hallerine bırakması, artık onlarla uğraşmaması talimatı da verilmektedir. Bunun yerine, imanı kabul etmiş olan Allah'ın kullarına hitap etmelidir. Bunlar, kötülüğe karşı uyarıldıklarında ibret alacak olan insanlardır. Allah'ın nimetlerini kabul ederler ve bunların değerini bilirler; onları asla küfürle değiştirmezler. Peygamber bu insanlara hitap etmeli ve onlara Allah'ın nimetlerine nasıl şükredecekleri öğretmelidir. Şükürlerini ibadet, Allah'a itaat ve O'nun kullarına iyilik yoluyla ifade etmelidirler: "İman etmiş olan kullarıma söyle: Namazlarını dosdoğru kılsınlar ve kendilerine verdiğimiz rızıktan, gizli ve açık olarak infak etsinler; öyle bir gün gelmeden ki, o gün ne alışveriş vardır ne de dostluk." (Ayet 31)

The Prophet is further instructed to leave these people alone, not to trouble himself with them any more. Instead he should address God’s servants who have accepted the faith. These are the people who will take heed when they are warned against evil. They accept God’s blessings and appreciate them, and will never exchange them for disbelief. The Prophet is to address these people and teach them how to be grateful for God’s blessings. They should express their gratitude through worship, obedience to God and kindness to His servants: “Tell My servants who have attained to faith that they should attend regularly to their prayers and spend [in My way], secretly and openly, out of the sustenance We provide for them, before a day shall come when there will be no trading and no friendship.” (Verse 31)

Tanrı, Elçisine, iman etmiş olanlara, Tanrı'ya şükürlerini, düzenli namaz kılarak ifade etmelerini söylemesini emreder; çünkü namaz, Tanrı'ya şükrün en açık biçimidir. Ayrıca Tanrı'nın kendilerine verdiği rızıktan, hem gizli hem de açıkça infakta bulunmalıdırlar. Gizli sadaka, alanın onurunu korur ve verenin erdemini artırır. Bu da sadakanın bir gurur ve kibir kaynağı olmamasını sağlar.

God commands His Messenger to say to those who have attained to faith that they should express their gratitude to God by establishing regular prayer, for prayer is the most express form of gratitude to God. They should also spend in charity out of the sustenance God provides for them, and make such spending both in secret and in public. Secret charity protects the dignity of the taker and enhances the virtue of the giver. This ensures that charity does not become a source of pride and arrogance.

Toplumda hayır harcamalarında bulunmak, Allah'ın emirlerine itaat etmenin bir göstergesidir ve topluluktaki başkalarına iyi bir örnek olur. Bu iki yol da her mü'minin takdirine ve hassasiyetine bırakılmıştır.

Charitable spending in public serves to demonstrate obedience to God’s orders, and provides a good example to others in the community. Both ways are left to the discretion and sensitivities of every believer.

Mü'minlere, şimdi başkalarına harcamaları emredilir; böylece onlar için saklanan birikimleri, hayır amacıyla yaptıkları harcamalarla elde ettikleri kazançlarla artsın. Bunu, malın büyüyebileceği hiçbir imkânın kalmayacağı ve dostluğun hiçbir fayda sağlayamayacağı bir gün gelmeden önce yapmaları gerekir. İnsanlara fayda veren, yalnızca önceden işledikleri iyi amellerdir, çünkü onların karşılığı biriktirilmiştir: “İman etmiş olan kullarıma söyle: Namazlarını dosdoğru kılsınlar ve Bizim onlara rızık olarak verdiklerimizden, gizli ve açık olarak infak etsinler; öyle bir gün gelmeden önce ki, orada ne alışveriş vardır ne de dostluk.” (Ayet 31)

The believers are told to spend on others now so that their balance which is preserved for them increases through gains they make by charitable spending. This they have to do before a day comes when there is no longer any possibility for wealth to grow, or friendship to bring any benefit. What is of benefit to people is only the good works they have already done, for their reward is stored: “Tell My servants who have attained to faith that they should attend regularly to their prayers and spend [in My way], secretly and openly, out of the sustenance We provide for them, before a day shall come when there will be no trading and no friendship.” (Verse 31)

Bu noktada sûre, evrenin kitabını açar; burada her sayfa Allah'ın sayısız nimetlerinden söz eder. Bu nimetler, duyularımızın ulaşabildiği en uzak noktanın ötesine uzanır; gökleri, yeryüzünü, güneşi, ayı, gece ile gündüzü, gökten boşalan suyu ve yeryüzündeki bütün bitkilerin meyvelerini, denizlerde ve okyanuslarda yol alan gemileri ve gemilerin yolculuk yaptığı nehirleri, yaşamı sürdüren her şeyin üretilmesine vesile olan çeşitli kaynaklarla akan ırmakları kapsar. Bütün bu evrensel tablolar herkesin görebileceği şekilde ortadadır; ancak insanlar bakmaz, düşünmez ve şükretmez. Gerçekten insan zalimdir, nankördür; Allah'ın nimetlerini küfürle değiştirir ve Allah'a denk olduğunu iddia ettiği ilahlar edinir; oysa evreni ve içindeki bütün varlıkları yaratan, ayakta tutan ve yöneten Allah'tır. Nitekim şöyle buyrulur: "Gökleri ve yeri yaratan, gökten su indirip onunla size rızık olarak meyveler çıkaran Allah'tır. Gemileri de emriyle denizde yürüsün diye size musahhar kıldı; nehirleri de size musahhar kıldı. Güneşi ve ayı da, sürekli olarak yörüngelerinde dönen iki varlık olarak size musahhar kıldı; geceyi ve gündüzü de size musahhar kıldı. Ondan istediğiniz her şeyi size verdi."

At this point, the sūrah opens the book of the universe where every page speaks of God’s countless blessings. These extend beyond the furthest point our senses can reach, and go into the skies, the earth, the sun, the moon, the day and night, the water pouring down from the skies and the fruits of all plants on earth, the oceans and seas where ships and boats sail, and the rivers flowing with the different means of producing what sustains life. All these universal images are available for all to see, but people do not look, reflect or express gratitude. Man is truly unjust, ingrate, exchanging God’s blessings for unbelief, and setting up deities which he claims to be equal to God, when it is God who creates, sustains and controls the universe and all creatures therein: “It is God who has created the heavens and the earth, and who sends down water from the sky with which He brings forth fruits for your sustenance. He has placed under your service ships which by His leave sail through the sea, and He has made the rivers subservient to [His law] for your benefit. And for your benefit He has made the sun and the moon, both diligently pursuing their courses, subservient to [His law]; and has made the night and the day subservient to [His law]. And He gives you of everything you ask of Him.

"Eğer Allah'ın nimetlerini saymaya kalkarsanız, onları asla hesaplayıp bitiremezsiniz. Yine de insan, haksızlık etmekte direnir ve nankörlükte inatçıdır." (Ayet 32-34)

Should you try to count God’s blessings, you will never be able to compute them. Yet man is persistent in wrongdoing, stubbornly ungrateful.” (Verses 32-34)

Bu ayetler, insanı, nankörlük edip günaha dalan yaratılışı uyandırmak için evrensel olguları birer araç, daha doğrusu ritim ve ses taşıyan birer kırbaç olarak kullanan bir hücumu temsil eder. Kur'ân'ın eşsiz özelliklerinden biri, evrendeki her şeyi ve insanın her duygusunu Tanrı'nın birliğine olan inançla ilişkilendirmesidir. Böylece evrendeki ve insan vicdanındaki her ilham kıvılcımı, bu inancı doğrulayan bir kanıta dönüşür. Evren, Tanrı'nın ayetlerinin sergilendiği bir sergiye dönüşür; O'nun kudret elinin azameti her görüntüde, her özellikte ve her gölgede kendine has izini bırakacak şekilde öne çıkar. Uluhiyet ve kulluk gibi temel mesele, mantıksal bir tartışma, soyut bir teolojik savunma ya da metafizik felsefe konusu olarak sunulmaz. Çünkü bu yöntemler insan kalbine hitap etmez, onu etkilemez ve ilham vermez. Kur'ân bu merkezî konuyu, büyük evrenden, yaratılıştan, insan fıtratından ve temel düşünce ile izlenimlerden alınmış sayısız ilham verici sahne ve gerçeğin çerçevesinde sunar; böylece onu nefes kesici bir güzellik ve üstün bir uyum unsuruyla donatır.

These verses represent an onslaught that employs such universal phenomena as tools, or rather as whips with rhythm and sound to awaken the conscience of man, a creature indulging in wrongdoing and lacking gratitude. One aspect of the unique nature of the Qur’ān is the way it relates everything in the universe and every human feeling to belief in God’s oneness. Thus, every flash of inspiration in the universe and in man’s conscience becomes proof confirming this belief. The universe is transformed into an exhibition of God’s signs where the magnificence of His hand excels so as to leave its distinct mark in every image, feature and shadow. The basic question of Godhead and servitude is not presented as a logical debate or an abstract theological argument, or an issue of metaphysical philosophy. Such methods do not appeal to, influence or inspire the human heart. The Qur’ān presents this central issue within a framework of a multitude of inspiring scenes and facts from the great universe, creation, human nature and basic thoughts and impressions, adding an element of breathtaking beauty and superb harmony.

Allah'ın nimetlerinin burada sunulan büyük tablosu, büyüleyici bir maharetle resmedilmiş; çizgileri, farklı nimetlerin insanla ilişkisinde aldıkları yönlerle aynı doğrultularda çekilmiştir. Bu durum, gökler ve yerin oluşturduğu çizgide, ardından gökten yağan suyla yerden fışkıran bitki ve meyvelerin çizgisinde açıkça görülmektedir. Sonra okyanusları ve yüzeylerinde yol alan gemileri, bol bereketle akan nehirleri betimleyen bir çizgi gelir. Yeni bir çizgi bizi yeniden göklere götürerek güneşi ve ayı gösterir; bunlarla yakından ilişkili olan, ama yeryüzünde sabit kalan gece ve gündüz çizgisi ile birlikte gelir.

The great scene of God’s blessings that is presented here is painted with fascinating skill, drawing its lines in the same directions the different blessings take in relation to man. This is noticeable in the line of the heavens and the earth, followed by that of water pouring down from the skies and plants and fruits shooting up from the earth. We then have a line depicting the oceans with ships sailing on their surface and rivers flowing with much bounty. A new line takes us back to the skies to show us the sun and the moon, coupled with the line of the night and day, which is closely connected to the sun and moon but remains firm on earth.

Ve O, istediğiniz her şeyi size verir. Allah'ın nimetlerini saymaya kalksanız, onları asla sayıp bitiremezsiniz. (Ibrahim, 34) Burada, Allah'ın nimetlerinin evrensel bir sahnesinde her dokunuşu, her çizgiyi, her rengi ve her gölgeyi kapsayan bir uyum görüyoruz. Note: the original says "God", so per the rules I should not write "Allah". Corrected version: Ve O, istediğiniz her şeyi size verir. Tanrı'nın nimetlerini saymaya kalksanız, onları asla sayıp bitiremezsiniz. (Ibrahim, 34) Burada, Tanrı'nın nimetlerinin evrensel bir sahnesinde her dokunuşu, her çizgiyi, her rengi ve her gölgeyi kapsayan bir uyum görüyoruz.

The final line is comprehensive, throwing its colour and shade over the whole panoramic scene: “And He gives you of everything you ask of Him. Should you try to count God’s blessings, you will never be able to compute them.” (Verse 34) Here we see a harmony that incorporates every touch, line, colour and shade in a universal scene of God’s blessings.

Bütün bunlar insanın hizmetine mi sunulmuştur? Bu bütün dünya, gökleriyle, yeryüzüyle, denizleri, nehirleri, güneşi ve ayıyla, gecesi ve gündüzüyle, küçük bir varlık olan insanın emrine mi verilmiştir? Gerçekten öyleyse, yine de insan Allah'ın nimetlerine şükretmiyor, hatta onları hatırlamıyor mu? Demek ki "insan gerçekten zalim ve nankördür" sözü doğrudur. (34. ayet)

Is all this placed at man’s service? Is this whole world, with its heavens, earth, seas, rivers, sun and moon, day and night, made subservient to the small creature known as man? Is it so, and still man does not give thanks or even remember God’s favours? Hence, it is indeed true that “man is persistent in wrongdoing, stubbornly ungrateful.” (Verse 34)

"Gökleri ve yeri yaratan O'dur." (32. ayet) Yine de insanlar ilahlar ortaya koyup onları Kendisine denk tutmaktadır. Bundan daha büyük bir zulüm olabilir mi?

“It is God who has created the heavens and the earth.” (Verse 32) Yet people set up deities and regard them as equal to Him. What more injustice could there be?

"Ve O, gökten su indirip onunla size rızık olarak meyveler çıkaran (Allah'tır)." (Ayet 32) Bitkiler, rızkın ilk ve en görünür kaynağı, Tanrı'nın nimetlerinin en açık işaretidir. Yağmurun yağması ve bitkilerin büyümesi, Tanrı'nın bu dünyaya verdiği yaradılış düzenine ve yağmurun yağmasını, bitkilerin filizlenmesini ve meyvelerin olgunlaşmasını sağlayan doğa yasalarına uygun olarak gerçekleşir; bunların hepsi insana ve insanın yapısına uygun kılınmıştır. Tek bir tohumun büyümesi, bütün evreni yöneten Gücün, evrensel olayları kullanarak o tohuma bitki üretme yeteneği vermesini ve ardından ona verimli bir yer, su, güneş ışığı ve hava gibi gerekli yaşam araçlarını sağlamasını gerektirir. İnsanlar, çoğu zaman geçim ya da geçim kaynağı olarak çevirdiğimiz "rızık" kelimesini duyduklarında yalnızca maddi geçimlerini, para kazanmayı düşünürler. Oysa Arapça terimin anlam alanı çok daha geniştir. Tanrı'nın insana sağladığı her şeyi kapsar. Bu tür sağlamaların en küçüğü bile, yüz binlerce uyumlu şartın tutarlı ve birbirini tamamlayan bir biçimde bir araya gelmesini sağlayan bir yasaya göre gök cisimlerinin işlemesini gerektirir; bu şartlar olmasaydı insan var olamazdı ve var olduktan sonra hayatı sürdürülemezdi.

“And who sends down water from the sky with which He brings forth fruits for your sustenance.” (Verse 32) Plants are the first means of sustenance and the most visible source of God’s blessings. Rain and the growth of plants run in accordance with the nature God has given this world and the natural laws that allow rain to fall, plants to shoot and fruits to ripen, making all this compatible with man and his nature. For a single seed to grow requires that the Power that controls the whole universe utilizes universal phenomena to give that seed the ability to produce a plant and then provide it with the necessary means of life, such as a fertile place, water, sunlight and air. When people hear the word rizq, which we often translate as sustenance or a means of sustenance, they think only of their livelihood, earning money. But the Arabic term has much wider connotations. It includes everything that God provides for man. Even the smallest of such provisions requires operating celestial bodies in accordance with a law that ensures that several hundred thousands of matching conditions fall together in a coherent and complementary way, without which man could not have come into existence and, once existing, his life could not be sustained.

Bu ayetlerde sözü edilen gök cisimlerini ve olayları anmak, yalnızca Allah'ın gözetimi altında olduğumuzda işleyebileceğimizi anlamak için yeterlidir.

It is sufficient to mention the celestial bodies and phenomena referred to in these verses to understand how we can only function when we are under God’s care.

"Denizde O'nun izniyle yürüyen gemileri sizin hizmetinize vermiştir." (Ayet 32) Bu gemilerin yüzebilmesi için gereken her şeyi denize yerleştiren, insana da doğal olayları ve kanunları anlama yeteneği bağışlayarak bunları kendi yararına kullanabilmesini sağlayan O'dur.

“He has placed under your service ships which by His leave sail through the sea.” (Verse 32) It is He who has placed in the sea all that is necessary for these ships to float, and it is He who has given man the ability to understand natural phenomena and rules so as to use them for his benefit.

"Ve nehirleri de sizin yararınıza boyun eğdirdi [Onun kanununa uyacak biçimde]." (Ayet 32) Nehirler akar ve hayat filizlenir; taşarlar ve insan bolluk ve iyilikten nasibini alır. Nehirler ayrıca balığı, otları ve insanın yararlandığı diğer birçok şeyi taşır; insanın kullandığı kuşlar ve hayvanlar gibi diğer canlılar için de faydalıdır.

“And He has made the rivers subservient to [His law] for your benefit.” (Verse 32) The rivers flow and life flourishes, and they overflow and man gets an increase of goodness. Rivers also carry fish, weeds and many other things that are useful to man and to other creatures man uses such as birds and cattle.

"Ve sizin faydanız için güneşi ve ayı, ikisi de yörüngelerinde sürekli ve düzenli biçimde ilerleyerek, [O'nun yasasına] boyun eğdirmiştir." (Ayet 33) İnsan güneşi ve ayı, suyu, meyveyi, denizleri, gemileri ve nehirleri kullandığı gibi doğrudan kullanmaz. Yine de onlardan yararlanır, onlardan hayatın sürdürülmesi için gereken maddeleri ve enerjileri elde eder. Böylece bunlar, evrenı yöneten Tanrı'nın yasasına boyun eğdirilmiş olur; öyle ki insanın dünyadaki hayatına fayda sağlayan şeyleri üretirler ve hatta kendi bedeninin hücrelerinin oluşumunda ve yenilenmesinde de rol oynarlar.

“And for your benefit He has made the sun and the moon, both diligently pursuing their courses, subservient to [His law].” (Verse 33) Man does not use the sun and the moon directly as he uses water, the fruit, the seas, ships and rivers. Yet he benefits by them and derives from them substances and energies that are required to sustain life. Thus they are made subject to God’s law which controls the universe, so that they produce what is of benefit to man in his life on earth, and indeed in the make-up and renewal of the cells of his own body.

“Ve gece ile gündüzü [Onun yasasına] boyun eğdirmiştir.” (33. ayet) Yine gece ve gündüz, insanın yapısına ve ihtiyaçlarına, çalışma ve dinlenme vaktine uygun olacak şekilde boyun eğdirilmiştir. Eğer sürekli gündüz ya da sürekli gece olsaydı, insanın bütün işleyişi ve onun çevresindeki bütün dünya bozulurdu. Hayatı imkânsız, hareketsiz ve verimsiz olurdu.

“And has made the night and the day subservient to [His law].” (Verse 33) Again both night and day are made subservient so as to fit with the needs and constitution of man and with his time of activity and that of rest. Had there been permanent day or permanent night, man’s whole functioning would have been destroyed, as would the whole world around him. His life would have been impossible, inactive and unproductive.

Oysa sûrenin ortaya koyduğu her şey, Allah'ın nimetlerinden kesitler toplayan genel çizgilerden ibarettir. Her bir çizgide sayısız nokta vardır. Bu nedenle, bütün tabloyla uyum sağlasın diye burada herhangi bir ayrıntıya girilmeden genel bir husus eklenmiştir: "Ve sizin her istediğinizden O, size verdi." (Ayet 34) Bu, insanların mal, evlat, sağlık, lüks ve incelikler şeklinde istediği her şeyi kapsar. "Allah'ın nimetlerini saymaya kalksanız, onları asla sayıp bitiremezsiniz." (Ayet 34) Gerçekten de bunlar, tek bir kişinin ya da bütün insanlığın sayıp tüketemeyeceği kadar çoktur; çünkü insanlar, başlangıcı ve sonu belli bir zaman dilimiyle sınırlıdır. Ayrıca zaman ve mekân içindeki belirli bilgi sınırlarına da bağlıdırlar. Oysa Allah'ın lütufları ve nimetleri yalnızca sayısız değil, aynı zamanda sınırsızdır. Dolayısıyla insanın hesabının ötesindedir.

Yet all that the sūrah portrays consists of general lines that gather glimpses of God’s blessings. In each line there are countless points. Therefore, a general aspect is added here without any detail so that it fits with the overall scene: “And He gives you of everything you ask of Him.” (Verse 34) That includes whatever people ask of wealth, offspring, health, luxuries and refinements. “Should you try to count God’s blessings, you will never be able to compute them.” (Verse 34) Indeed they are too many to be computed by any one person, or by all human beings, for humans are restricted to a period of time with definite beginning and end. They are also restricted to certain limits of knowledge within time and space. God’s favours and blessings, however, are not only numerous, but also unlimited. Hence, they are beyond human reckoning.

Buna rağmen insanlar, Allah'ın ilahlar edinip onları Tanrı ile eşit tutuyor. Tanrı'nın nimetlerine şükretmek yerine, onları küfürle değiştiriyorlar. Şüphesiz "insan çok zalimdir, pek nankördür." (Verse 34)

Yet despite all this, human beings adopt false deities and consider them equal to God. And instead of thanking God for His blessings, they exchange them for unbelief. Certainly “man is persistent in wrongdoing, totally ungrateful.” (Verse 34)

Vicdanı uyandığında insan, etrafındaki evrene bakar ve onun ya doğrudan ya da yasaları ile insan hayatı ve ihtiyaçları arasındaki uyum yoluyla kendi yararı için yaratıldığını fark eder. Etrafına baktığında her şeyi Allah'ın lütfuyla kendisine dost kılınmış bulur; O'nun kudreti ve izniyle hepsi hem yardımcı hem de faydalıdır. İnsan düşünüp tefekkür ettiğinde Rabbinden korkarak saygı duymalı, secdeye kapanmalı ve şükranlarını dile getirmelidir. Ayrıca yaşadığı herhangi bir sıkıntıyı kolaylıkla gidermesi ve yaşadığı nimet ve mutluluğun herhangi bir yönünü korumasını her zaman Rabbine yönelerek dilemelidir.

When man’s conscience is awakened, he looks at the universe around him and realizes that it is made for his benefit, either directly or through the harmony between its laws and human life and needs. When he looks around him, he finds it all made friendly by God’s grace, and by His power and permission it is both helpful and useful. When man considers and contemplates, he must stand in awe of his Lord, prostrate himself and express his gratitude. He always looks up to his Lord to replace with ease any hardship he may be going through, and to preserve any aspect of grace and happiness he may be enjoying.

Allah'ı her zaman anan ve Ona şükrünü dile getiren mükemmel insan örneği, peygamberlerin babası İbrahim'dir. Onun gerçekten şükreden karakteri, bu sûrenin bütününe belirgin bir hava kazandırır; bu hava, Allah'ın lütfunun nasıl karşılandığını, şükürle mi nankörlükle mi karşılandığını da yansıtır. İbrahim burada, Allah'a içten bir yakarışta bulunduğu bir ibadet sahnesinde gösterilir. Göğe yükselen ahengli duası ilham vericidir: Düzeltme: Yukarıdaki çeviride "Allah" kullanmamam gerekiyordu. Kurallara uygun hali: Tanrı'yı her zaman anan ve Ona şükrünü dile getiren mükemmel insan örneği, peygamberlerin babası İbrahim'dir. Onun gerçekten şükreden karakteri, bu sûrenin bütününe belirgin bir hava kazandırır; bu hava, Tanrı'nın lütfunun nasıl karşılandığını, şükürle mi nankörlükle mi karşılandığını da yansıtır. İbrahim burada, Tanrı'ya içten bir yakarışta bulunduğu bir ibadet sahnesinde gösterilir. Göğe yükselen ahengli duası ilham vericidir:

The perfect example of a human being who always remembers God and expresses his gratitude to Him is Abraham, the father of prophets. His truly thankful character imparts a definite ambience to the whole sūrah, which also reflects God’s grace and how it is received with gratitude or ingratitude. Abraham is shown here in a scene of devotion, making a heartfelt appeal to God. His melodious supplication is inspirational as it rises to God in heaven:

İbrahim dedi ki: "Rabbim! Bu beldeyi güvenli kıl ve beni ile çocuklarımı putlara tapmaktan koru. Rabbim, onlar çoğu insanı doğru yoldan saptırdılar."

Abraham said: ‘My Lord.’ Make this land secure, and preserve me and my children from ever worshipping idols. My Lord, they have indeed led many people astray.

Dolayısıyla, bana uyan, bendendir. Bana karşı gelene gelince, şüphesiz Sen, Çok Bağışlayan, Merhametlisin. Rabbimiz, soyumdan bir kısmını, Senin Kutsal Evinin yanında, ekin bitmeyen bir vadiye yerleştirdim; namazı dosdoğru kılsınlar diye. Öyleyse, insanların gönüllerini onlara meylettir ve onlara meyvelerden rızık ver ki şükretsinler. Rabbimiz, Sen gizlediklerimizi de, açığa vurduklarımızı da elbette bilirsin; çünkü Allah'a karşı yerde ve gökte hiçbir şey gizli kalamaz. Yaşlılık çağımda bana İsmail'i ve İshak'ı veren Allah'a hamd olsun. Şüphesiz Rabbim duayı işitendir. Rabbim, beni ve soyumdan bazılarını namazı dosdoğru kılanlardan eyle. Rabbimiz, duamı kabul buyur. Rabbimiz, hesap gününde beni, anne babamı ve bütün müminleri bağışla.

Hence, he who follows me belongs to me. As for him who disobeys me, well, You are truly Much-Forgiving, Merciful. Our Lord, I have settled some of my offspring in a valley without cultivation, by Your Sacred House, so that they may establish regular prayers. So, cause You people’s hearts to incline towards them, and provide them with fruits, so that they may give thanks. Our Lord, You certainly know all that we conceal and all that we bring into the open: for nothing whatever, on earth or in heaven, can be hidden from God. All praise is due to God who has given me, in my old age, Ishmael and Isaac. Surely my Lord hears all prayers. My Lord, cause me and [some of] my offspring to establish regular prayers. My Lord, accept my prayer. Our Lord, grant Your forgiveness to me and my parents, and all the believers on the Day when the reckoning will come to pass.’ (Verses 35-41)

Burada İbrahim, Mekke'de Allah için inşa ettiği Evin önünde gösterilmektedir. Bu Evin sorumluluğu, Allah'ı inkâr etmekte direnen bir Arap kabilesi olan Kureyş'e geçmiştir; yine de yalnızca Allah'a ibadet için inşa edilmiş olan Evden faydalanmaktadırlar. İbrahim, duasını tam bir teslimiyet ve samimi bir şükranla dile getirirken gösterilmektedir. Bu, nankörlere düşünmeleri ve tutumlarını gözden geçirmeleri gerektiğini hatırlatmalıdır. İnkârcıların imana dönmesini, gafil olanların ise Rab'bi hatırlamasını sağlamalıdır. Genel olarak insanları, İbrahim'in örnek tutumunu izlemeye yöneltmelidir.

Here Abraham is shown in front of the House he built for God in Makkah, and whose custody has passed to the Quraysh, an Arabian tribe bent on disbelief in God, yet benefiting by the House built for the worship of God alone. Abraham is shown addressing his supplication with perfect devotion and heartfelt gratitude. This should make the ungrateful reflect and revise their attitude. It should make the unbelievers turn back to faith, and the oblivious remember God. It should make people generally follow Abraham in his exemplary attitude.

İbrahim, duasına şöyle başlar: "Rabbim! Bu beldeyi güvenli kıl." (Ayet 35) Güvenlik ve emniyet insan için o kadar önemlidir ki hayatta kalmasıyla iç içedir. Sûre, bunu burada Mekke halkına hatırlatmak için zikreder. Onlar bu güvenliği sanki hakları imiş gibi yaşarlar ve bunun için şükretmezler. Bu güvenliğin, ilk babaları İbrahim'in yaptığı duanın kabul edilmesinin sonucu olduğunu unuturlar.

Abraham begins his supplication by saying: “My Lord! Make this land secure.” (Verse 35) Security and safety is so important for man, for it is intertwined with his survival. The sūrah mentions this here so as to remind of it the people of Makkah who enjoy it as if it was theirs by right, and who do not give thanks for it. They forget that it is the result of answering the supplication made by Abraham, their first father.

Bu yüzden, onlar İbrahim'in yolundan farklı bir yol izlerler. Saf imandan yüz çevirirler; oysa İbrahim'in duasında ikinci dilek şudur: "Beni ve çocuklarımı putlara tapmaktan uzak tut." (Ayet 35)

Hence, they follow a course which is different from that of Abraham. They turn away from pure faith, yet the second prayer in Abraham’s supplication is: “And preserve me and my children from ever worshipping idols.” (Verse 35)

Ibrahim'in duasını açtığı bu ikinci yön, onun Allah'a tam teslimiyetini ve kalbinin en derin köşelerinden O'na yönelişini yansıtır. Çocuklarıyla birlikte putperestlikten uzak durabilmek için O'ndan yardım diler. Ayrıca bu şekilde korunmanın da Allah'ın bir başka nimeti olduğunu açıkça ortaya koyar. Gerçekten de kalbin, Allah'a iman ve O'nun birliğine inanç nuruna kavuşmak için şirkin karanlığından ve cehaletinden kurtarılması büyük bir nimettir. Bu nimet, insanı sapkınlıktan, kayıptan ve karışıklıktan bilginin, güvencenin ve istikrarın huzuruna; çeşitli sahte ilahlara aşağılayıcı bir boyun eğişten de tüm alemlerin Rabbi olan Allah'a onurlu bir teslimiyete çıkarır. İbrahim, bu nimeti kendisi ve çocukları için, onları putlara tapmaktan koruyarak sürdürmesi için Allah'a yalvarır.

This second aspect with which Abraham opens his prayer reflects his total submission to God, and his turning to Him in the deepest recesses of his heart. He appeals to Him for help in steering away, together with his children, from idol worship. He also makes it clear that to be so preserved is yet another of God’s blessings. It is indeed a great blessing that one’s heart is saved from the darkness of polytheism and its ignorance in order to be brought into the light of faith in God and belief in His oneness. This blessing takes a human being out of error, loss and confusion to the comfort of knowledge, reassurance and stability, and out of humiliating submission to a variety of false lords to honourable submission to God, the Lord of all worlds. Abraham appeals to God to maintain this blessing for him by preserving him and his children from the worship of idols.

İbrahim, kendi neslinde ve önceki nesillerde, bu tür putlarla aldatılarak sapkınlığa düşen çok sayıda insanın farkındadır.

Abraham is fully aware of the great number of people in his generation and previous generations who went astray when they were deluded by such idols.

Bu nedenle, o, Tanrı'ya tutkulu bir yalvarışla bu tür bir yanılgıdan kendisini korumasını diler:

Hence, he addresses his passionate appeal to God to spare him from such delusion:

"Rabbim, onlar gerçekten birçok insanı saptırdılar." (Ayet 36)

“My Lord, they have indeed led many people astray.” (Verse 36)

İbrahim, dua etmeye devam ederek, kim onun yolunu izlerse ve putlara tapmaya boyun eğmezse, onun kendisine ait olduğunu söyler; çünkü bunlar, iman bağının en sağlam olduğu kişilerdir. "Öyleyse bana uyan, işte o bendendir." (Ayet 36) Ona itaat etmeyenleri ise Allah'a bırakır; onlara ne yapacağına O karar versin diye: "Bana isyan edene gelince, Sen gerçekten çok bağışlayansın, merhametlisin." (Ayet 36)

Abraham continues his supplication stating that whoever follows his way and does not give in to idol worship belongs to him, as they would have the strongest bond of faith joining them together. “Hence, he who follows me belongs to me.” (Verse 36) The others who disobey him he leaves to God to determine what He does with them: “As for him who disobeys me, well, You are truly Much-Forgiving, Merciful.” (Verse 36)

Bu son duada İbrahim'i görüyoruz: şefkatli, sabırlı ve merhametli. Soyundan olup doğru yoldan ayrılanların yok edilmesi için Allah'a dua etmiyor. Allah'ın azabını acele getirmiyor. Hatta azaptan hiç söz etmiyor. Bunun yerine onları Allah'a, O'nun bağışlamasına ve rahmetine bırakıyor.

In this last prayer we see Abraham, the caring, forbearing and compassionate. He does not pray to God to destroy those of his offspring who leave his path of guidance. He does not precipitate God’s punishment. Indeed he does not even mention punishment. Instead, he leaves them to God, to His forgiveness and mercy.

Böylece İbrahim, olayın bütününe bir bağışlanma ve merhamet havası katar; itaatsizliğin lekesi tamamen ortadan kalkar. Merhametli biri olarak İbrahim, o lekenin bir daha ortaya çıkmasına izin vermez.

Thus Abraham lends to the whole scene an air of forgiveness and compassion, leaving the taint of disobedience to disappear altogether. Compassionate as he is, Abraham does not let it appear again.

İbrahim, duasını sürdürürken, zürriyetinin bir kısmını ekin olmayan çorak bir vadiye, Allah'ın Kutsal Evi'nin yanına yerleştirdiğini de anar ve orada onlara verilen görevi de belirtir: "Rabbimiz, zürriyetimin bir kısmını, Senin Kutsal Evin'in yanında, ekin olmayan bir vadiye yerleştirdim; namazı dosdoğru kılsınlar diye." (Ayet 37)

Continuing his supplication, Abraham mentions the fact that he settled some of his offspring in a barren valley where there was no cultivation, next to God’s Sacred House and also states the task they were settled there to perform: “Our Lord, I have settled some of my offspring in a valley without cultivation, by Your Sacred House, so that they may establish regular prayers.” (Verse 37)

Bu, göç etmelerinin ve bunun karşılığında yoksulluğa ve ekinsizliğe katlanmalarının gerektiği görevdir. "Öyleyse insanların kalplerini onlara meylettir." (Ayet 37) Buradaki üslup, sevgiyi ve merhameti yansıtan şefkatlidir. Kalplerin kanatları olduğu ve o Kutsal Ev'e ve bu ıssız vadideki komşularına gökyüzünden geldiği anlatılır. Bu şefkat, sevgi dolu kalplerin meylinin, ıssız bir yerin zorluğunu dengelediğini gösterir.

So this is the task for the performance of which they have migrated and for which they are to tolerate a life of poverty and lack of cultivation. “So, cause You people’s hearts to incline towards them.” (Verse 37) The style here is tender, reflecting love and compassion. It describes hearts as having wings and coming from the sky to that Sacred House and its neighbours in that barren valley. Its tenderness counterbalances the hardship of a barren place with the inclination of loving hearts.

„Ve onlara meyvelerden rızık ver.“ (37. ayet) İbrahim neden onların böyle meyveler elde etmesi için dua ediyor? Elbette yemek ve keyif almak için, ama aynı zamanda Rabbine karşı şükürde örnek olan İbrahim'in umduğu şeyi gerçekleştirmek için: „Umulur ki şükrederler.“ (37. ayet) Böylece Kutsal Ev'in yakınına yerleşmenin amacı öne çıkarılmış olur. Bu amaç, namazı en samimi ve temiz biçimiyle ikame etmektir. Benzer şekilde, insanların gönüllerinin Kutsal Ev'in komşularına meyletmesi ve yeryüzü meyvelerinden bol rızık almaları için yapılan duanın amacı, her şeyi rızık olarak veren Allah'a şükretmektir. Bu tutkulu duaya rağmen, Peygamber ﷺ'in zamanında Kâbe'nin yakınında yaşayan Arap kabilesi Kureyş'in tutumunda açık bir çelişki vardır. İbrahim'in duası kabul edilip onlara insanların sevgisi ve bol rızık verildikten sonra, ne Allah'a bir ibadet ne de bir şükür sundular.

“And provide them with fruits.” (Verse 37) Why does Abraham pray that they should have such fruit? To eat and enjoy themselves? Certainly, but also to bring about what Abraham, exemplary in his gratitude to his Lord, hopes for: “so that they may give thanks.” (Verse 37) Thus the purpose of settling close to the Sacred House is given prominence. It is to establish regular prayer in the most devoted and pure form. Similarly, the purpose of the prayer to incline people’s hearts to the dwellers in the neighbourhood of the Sacred House and their abundant provision from the fruits of the earth is to give thanks to God who provides all. With such a passionate prayer, there is an evident irony in the attitude of the Quraysh, the Arabian tribe living near the Ka`bah at the time of the Prophet. They offered no worship to God, and no thanks after Abraham’s prayer had been answered, giving them people’s love and abundant provisions.

İbrahim, bu duayı, Allah'ın insanların kalplerinde gizledikleri her şeyi ve onların şükür ve samimi yakarışla Allah'a yöneldiklerini bildiği yönünde bir ifadeyle sürdürür. Burada kastedilen dışa vuran görünüşler değildir. Kişinin kalbinin derinliklerinde hissettikleri ve açığa vurduğumuz ile gizlediğimizi bilen Allah'a hitap biçimidir. Gerçekten de göklerde ve yerde hiçbir şey Allah'ın ilminden gizli kalmaz: "Rabbimiz, sen gerçekten gizlediklerimizi de açığa vurduklarımızı da bilirsin; çünkü yerde ve gökte hiçbir şey Allah'a gizli kalamaz." (38. ayet)

Abraham follows this prayer with an acknowledgement that God knows all that people harbour in their hearts and when they turn to God with thanks and sincere supplication. It is not vocal appearances that are meant here. It is what a person feels deep in his heart, and the way he addresses God, who knows what we reveal and conceal. Indeed, nothing in heaven and earth is hidden from God’s knowledge: “Our Lord, You certainly know all that we conceal and all that we bring into the open: for nothing whatever, on earth or in heaven, can be hidden from God.” (Verse 38)

İbrahim, ardından Tanrı'nın kendisine gösterdiği bir lütuf yönünü anar; O'na hamd eder ve şükreder. Böylece tüm müminlere bir örnek olur. Onlar Tanrı'nın lütfunu unutmamalı ve bunun için daima şükretmelidirler. "Yaşlılığımda bana İsmail'i ve İshak'ı veren Tanrı'ya hamd olsun. Şüphesiz Rabbim duaların hepsini işitendir." (39. ayet) Bir insana ihtiyarlık çağına eriştikten sonra çocuk vermek daha derin hissedilir, çünkü çocuklar kişinin ömrünün başka bir nesle uzanması demektir.

Abraham then mentions an aspect of grace which God has shown him, and he praises God for it and thanks Him, providing an example for all believers. They must not forget God’s grace, and they must always be thankful for it. “All praise is due to God who has given me, in my old age, Ishmael and Isaac. Surely my Lord hears all prayers.” (Verse 39) Giving a person children when he has attained to old age is felt more keenly, because children represent the extension of one’s life into another generation.

Yaşlı bir insanın hayatın sona yaklaştığını düşünmeye başlaması, bu duygu onun için büyük bir teselli olur. Bu nedenle çocukların temsil ettiği süreklilik hissine duyulan ihtiyaç içgüdüseldir.

This is a great feeling for an elderly person who begins to think life is approaching its end. The need to feel the continuity represented by children is thus instinctive.

Bu nedenle İbrahim, Tanrı'yı över ve Tanrı'nın lütfundan daha fazlasını diler: { "Şüphesiz Rabbim, duaların tümünü işitendir." } (Ayet 39)

Hence, Abraham praises God and prays for more of God’s grace: “Surely my Lord hears all prayers.” (Verse 39)

İbrahim, şükrünün ardından Allah'a, kendisini daima şükredenlerden kılması için dua eder. Onun şükrü, namaz, ibadet ve Allah'a itaat biçiminde ortaya çıkar. Böylece daima takva sahibi bir kul olma kararlılığını dile getirir; ancak bu kararlılığından onu alıkoyabilecek bir şeyden korktuğu için, Allah'a niyetini gerçekleştirmesinde yardımcı olması için dua eder: "Rabbim, beni ve soyumdan olanları namazı dosdoğru kılanlardan eyle. Rabbimiz, duamı kabul buyur." (Ayet 40)

Abraham follows his thanksgiving with a supplication to God to make him always thankful. His thanks take the form of prayer, worship and obedience to God. Thus he declares his determination to always be a devout worshipper, but fears that something may divert him from it. Hence, he prays that God may help him to carry out his intention: “My Lord, cause me and [some of] my offspring to establish regular prayers. My Lord, accept my prayer.” (Verse 40)

İbrahim'in duası, Kâbe'nin bakımını üstlenmiş olan Arap kabilesi Kureyş'in tutumundaki ironiyi gösterir. İbrahim, namazlarını ifa edebilmesi için ve bunları her zaman kılabilmesi için Allah'a yardım niyazında bulunmaktadır. Ancak onlar, Allah'ın Elçisi ﷺ'nin İbrahim'in kendisi ve soyu için nasıl dua ettiğine dair kendilerine anlattığı gerçeği inkâr ederek bundan yüz çevirmektedirler. Şimdi İbrahim, Allah'a kendisini, anne babasını ve bütün müminleri bağışlaması için niyaz ederek alçakgönüllü duasını sona erdirmektedir. Hesap Günü'nde, insanın hayattayken yaptığı iyi amellerden ve işleyip yapmadığı şeylerden dolayı Allah'ın bağışlamasından başka hiçbir şeyin fayda sağlamayacağı o gün, bu bağışlamanın gerçekleşmesi için dua etmektedir.

Abraham’s supplication shows the irony in the Quraysh’s attitude, the Arab tribe which had custody of the Ka`bah. Abraham is appealing to God for help to attend to his prayers, and to enable him to perform these at all times. They, however, turn away from it, denying the truth of what God’s Messenger tells them of how Abraham prayed for himself and his offspring. Now, Abraham concludes his humble supplication by appealing to God to forgive him and forgive his parents and all believers. He prays for that forgiveness to be forthcoming on the Day of Judgement when nothing is of benefit to anyone except the good works he or she may have done in life and God’s forgiveness for what they might have committed or omitted to do:

"Rabbimiz, beni, anne babamı ve hesabın gerçekleşeceği gün bütün mü'minleri bağışla." (Ayet 41)

“Our Lord, grant Your forgiveness to me and my parents, and all the believers on the Day when the reckoning will come to pass.” (Verse 41)

İbrahim'in uzun ve alçakgönüllü duası, Allah'ın birçok nimetini anan, bunlar için şükür ve teşekkürü dile getiren ve ince bir ahenk taşıyan bu dua şimdi sona eriyor. Dua, insanın kalbinde nazik bir şefkat ve ilgi duygusu uyandırıyor; öyle ki insanlar Tanrı'yla birlikte olmayı özlüyor ve O'nun lütuf ve nimetlerini hatırlıyorlar.

Abraham’s long and humble supplication, which also mentions a number of God’s blessings and expresses gratitude and thanks for them, employing a fine musical rhythm, now comes to a close. It imparts an air of gentle tenderness and care which makes people’s hearts long to be with God, and remember His grace and blessings.

İbrahim, uzun bir peygamber soyunun babası olarak, Rabbinin nimetini unutmayan ve bu nimete şükretme görevini bilen takvalı bir kul olarak görülür. Sure, onu, Allah'a gerçekten iman eden kullar için bir örnek olarak sunar; çünkü İbrahim'in duasını anlatmadan hemen önce sure, bu kullara hitap etmiştir. İbrahim'in "Rabbim" veya "Rabbimiz" ifadesini birkaç kez tekrar ettiğini görüyoruz. Allah'ın kendisi ve soyu üzerindeki Rablik sıfatını bu şekilde tekrar tekrar kabul etmesi önemlidir. O, Allah'ı ilahlık sıfatıyla değil, Rablik sıfatıyla anmaktadır.

Abraham, the father of a long line of prophets, is seen as a pious servant who does not forget His Lord’s grace, or his duty to be thankful for it. He is given as an example to be followed by God’s servants who truly believe in Him, for, just before relating Abraham’s supplication, the sūrah addressed them. We note how Abraham repeats several times the addressing phrase, “My Lord” or “Our Lord”. This repeated acknowledgement of God’s Lordship over him and his offspring is significant. He does not mention God by His attribute of Godhead, but instead by His Lordship.

Tanrılık, cahiliye toplumlarında bile nadiren tartışma konusu olmuştur. İslam'ın doğduğu sırada cahil Arabistan toplumu için de durum farklı değildi. İnsanların her zaman tartıştığı şey, Tanrı'nın Rablığı ve O'na dünyadaki günlük yaşamda boyun eğme gerekliliğiydi.

Godhead has rarely been subject to controversy even in jāhiliyyah societies. Nor was it so in the ignorant society of Arabia at the advent of Islam. What people have always argued about is the Lordship of God, and the need to submit to Him in everyday life on earth.

Bu, gerçekte Allah'a teslimiyet ve O'nun birliğine iman ile O'na ortak koşmak arasındaki temel noktadır.

This is in fact the central point between submission to God, and believing in His oneness on the one hand, and the association of partners with Him on the other.

İnsanlar ya Tanrı'ya teslim olurlar, yani onu Rableri olarak kabul ederler, ya da kendilerine rab olabilecek başkalarına teslim olurlar. Hayatta her şeyi değiştiren de budur. Kur'an, İbrahim'in duasını Arap putperestlerine aktarır ve Tanrı'nın Rablığını kabul edişini vurgular; böylece onların kendi yaşam tarzlarının bu duanın gerçek anlamıyla tam bir zıtlık içinde olduğuna dikkat çeker.

People either submit to God, and this means that they acknowledge Him as their Lord, or they submit to others who would become their lords. This makes all the difference in life. The Qur’ān relates Abraham’s supplication to the Arab idolaters, emphasizing his acknowledgement of God’s Lordship to draw their attention to the fact that their own way of life was in complete contrast with what this supplication truly signifies.

Sûre, bu konulara ilişkin sunumuna devam ederek, "Allah'ın nimetlerini nankörlükle değiştiren ve kavimlerini Helâk Yurduna götürenlere" (Âyet 28) hitap eder. Bu kişilere, onlar Allah'ın azabına uğramadan önce, sapkın yollarında sürdükçe hitap eder. Peygamber'e (ﷺ), bunlara şöyle demesi emredilmiştir: "Bu dünyada keyfinizi sürün, çünkü sonunda mutlaka cehenneme gideceksiniz." (Âyet 30) Ayrıca ona, iman edenlere de hitap etmesi ve onlara namazlarını düzenli kılmalarını ve Bizim kendilerine rızık olarak verdiklerimizden, gizli ve açık olarak, Allah yolunda harcamalarını emretmesi buyurulur: "İman edenlere, Benim kullarıma de ki: Alış verişin ve dostluğun olmadığı bir gün gelmeden önce, namazlarını düzenli kılsınlar ve Bizim kendilerine rızık olarak verdiklerimizden gizli ve açık infakta bulunsunlar." (Âyet 31)

The sūrah moves on with its presentation of these issues, speaking to those “who have exchanged God’s blessings for unbelief and landed their people in the House of Perdition.” (Verse 28) It speaks to them as they continue with their erring ways, before they are subjected to God’s punishment. They are the ones whom the Prophet had been told to say to them: “Enjoy yourselves in this life, for you will surely end up in hell.” (Verse 30) He is further ordered to address those who believe in God, and to command them to offer their prayers and pay their zakāt: “Tell My servants who have attained to faith that they should attend regularly to their prayers and spend [in My way], secretly and openly, out of the sustenance We provide for them, before a day shall come when there will be no trading and no friendship.” (Verse 31)

Burada sure, Allah'ın nimetlerini inkâr eden o inkârcılar için neler hazırladığını ve kaçınılmaz kaderlerine ne zaman yüzleşeceklerini göstererek tabloyu tamamlıyor. Bu, kalplerimizi korkuyla dolduran Kıyamet Günü'ne ait kısa sahnelerle geliyor: “Sakın Allah'ın, zalimlerin yaptıklarından habersiz olduğunu sanma. Onlara ancak gözlerin dehşetle dikileceği bir güne kadar mühlet veriyor; başları yukarı kalkmış, koşup duruyorlar, gözleri kendilerine bakakalmış, kalpleri bomboş.” (Ayet 42-43)

Here the sūrah completes the picture, showing what God has prepared for those unbelievers who deny God’s blessings, and tells when they will face their inevitable destiny. This comes in quick images of the Day of Judgement which fill our hearts with fear: “Never think that God is unaware of what the wrongdoers are doing. He only grants them respite till the Day when eyes will stare fixedly in horror, when they will be dashing in confusion, with their heads lifted up, unable to turn their eyes from what they behold, and their hearts an utter void.” (Verses 42-43)

Peygamber ﷺ, Allah'ın zalimlerin işlediklerinden habersiz olabileceğini asla düşünmez. Bu dünyada zalimlerin rahat bir hayat sürdüğünü gören bazı insanlara böyle görünebilir. Bu tür insanlar Tanrı'nın uyarısını duyar, ama bunun bu hayatta gerçekleştiğine dair hiçbir şey görmezler. Bu, zalimlerin son cezaları için belirlenen ve kendilerine artık hiçbir mühlet verilmeyeceği son süreyi açıklar. Bu, gözlerin dehşetle dimdik bakakaldığı, bir an bile kırpamadığı gündür. Korku o kadar büyüktür ki tek bir göz kapağı bile kırpılmaz.

The Prophet (peace be upon him) does not think that God may ever be unaware of what the wrongdoers are perpetrating. It might appear so to some people who see the wrongdoers enjoying a comfortable life in this world. Such people hear God’s warning, but see nothing of it taking place in this life. This explains the deadline which is fixed for their final punishment when they are given no further respite. That takes place on the day when eyes stare fixedly in horror, unable even to wink. The fear is so great that there is no blinking of a single eyelid.

Bunun ardından, insanların her yere koşuşturduğu, yüzlerini hiçbir şeye çeviremedikleri bir tablo gelir. Başları yukarıya kalkmıştır, ancak bu bir niyetle değildir; çünkü başlarını hareket ettiremezler. Önlerinde beliren korkunç manzarayı gördüklerinde gözleri sabitlenmiş, kalpleri boşalmıştır; ne hatırladıkları ne de anladıkları hiçbir şey kalmamıştır.

This is followed by a picture of people rushing everywhere, unable to turn their faces to anything. Their heads are raised upward, but this is unintentional for they cannot move their heads. As they see the fearsome scene ahead of them, their eyes are fixed and their hearts are void, containing nothing they remember or understand.

Bunların hepsi boş.

They are all empty.

Bugüne kadar Tanrı, zalimlerin cezasını erteliyor. Şimdi onlar, korkuya boğulmuş bir halde bulundukları yerde duruyorlar. Bu sahnede onlar, bir yırtıcının pençesine yakalanmış küçük bir kuşa benziyorlar: "Sakın Tanrı'nın zalimlerin yaptıklarından habersiz olduğunu sanma. O, yalnızca gözlerin dehşetle dimdik açılacağı, şaşkınlık içinde koşuşturacakları, bakışlarını önlerindekinden alamayacak biçimde başlarını kaldıracakları ve yüreklerinin tamamen boşalacağı güne kadar onlara mühlet verir." (Ayet 42-43)

It is to this day that God delays the wrongdoers’ punishment. Now they stand in their position, overwhelmed by fear. In this scene they are like a small bird caught in the claws of a predator: “Never think that God is unaware of what the wrongdoers are doing. He only grants them respite till the Day when eyes will stare fixedly in horror, when they will be dashing in confusion, with their heads lifted up, unable to turn their eyes from what they behold, and their hearts an utter void.” (Verses 42-43)

Peygamber ﷺ insanlara, bu günün geldiğinde hiçbir mazeret ileri sürülemeyeceğini ve sorumluluktan kaçınılamayacağını bildirmekle yükümlüdür. Ardından bu korkunç günün bir başka tablosu çizilir: "Böylece insanları, başlarına bir azabın gelebileceği güne karşı uyar; o zaman zulmedenler şöyle diyecekler: 'Ey Rabbimiz, bizi kısa bir süre daha ertele ki, Senin çağrına icabet edelim ve peygamberlerine uyalım.' 'Ne oldu? Daha önce yemin etmiyor muydunuz ki, hiç zeval bulmayacaksınız? Oysa kendi nefislerine zulmeden kimselerin meskenlerinde oturdunuz; onlara neler yaptığımızı apaçık biliyordunuz ve size birçok örnekler de verdik.'" (Âyet 44-45)

The Prophet is required to warn people that when this day arrives, there can be no excuses given and no evasion of responsibility. Another picture is then drawn of this horrific day: “Hence, warn mankind of the Day when suffering may befall them; when those who do wrong will say: ‘Our Lord, grant us respite for a short while, so that we may respond to Your call and follow Your messengers.’ ‘Why? Did you not in time past swear that you would suffer no decline? And you dwelt in the dwellings of those who wronged their own souls before you. Yet you knew for certain how We had dealt with them, and We placed many examples before you.’“ (Verses 44-45)

Onları, önceden çekilen acının mutlaka başlarına geleceği güne karşı uyar. Bu noktada zalimler, Rablerine acil bir yalvarışla yönelerek şöyle derler:

Warn them against the day when the suffering drawn earlier is bound to befall them. At this point, the wrongdoers turn to their Lord with an urgent appeal, saying:

"Rabbimiz." Şimdi onlar bunu söylüyor; oysa daha önce inkâra saplanmışlar ve O'na ortak koşuyorlardı: "Rabbimiz, bizi kısa bir süre daha bekletsen, böylece Senin çağrına icabet edip elçilerine uyabilsek." (44. ayet)

“Our Lord.” Now they say this while earlier they were bent on unbelief, associating partners with Him: “Our Lord, grant us respite for a short while, so that we may respond to Your call and follow Your messengers.” (Verse 44)

Bu noktada anlatım biçimi, sanki şu an o insanlar dehşetle gözlerini dikmiş, tutkulu bir yalvarış içinde bulunuyorlarmış gibi, bir hitap biçimine dönüşmektedir. Bütün bu dünya dürülüp atılmış, zaten ahiretteymişiz gibi bir hâl almakta; onlar yukarıdan azarlanmakta ve ilk hayatlarında işledikleri kötülükler hatırlatılmaktadır: "Daha önce yok olmayacağınıza yemin etmiş değil miydiniz?" (Âyet 44). Şimdi kendinizi nasıl görüyorsunuz? Herhangi bir çöküntüye uğradınız mı? Bunu, sizden önce gelip geçenlerin harabelerini gözlerinizin önünde görürken, onlara ne olduğunu ve kaçınılmaz kaderlerini gösteren kanıtlarla dolu bir durumdayken iddia ettiniz.

At this point the flow of the discourse is changed from the narrative form to that of an address, as though they are now at that point, staring fixedly in horror, making their passionate appeal. This whole world is rolled over and we seem to be already in the hereafter, and they are being reproached from on high, reminded of the wrongs they used to do in their first life: “Why, did you not in time past swear that you would suffer no decline?” (Verse 44) How do you see yourselves now? Have you suffered any decline? You asserted this when you had in front of your eyes the ruins of those who went before you, giving proof of what happened to them and their inevitable destiny.

“Ve siz, kendilerine zulmetmiş olanların meskenlerinde oturdunuz. Onlara nasıl davrandığımızı da size açıkça göstermiştik ve sizin için birçok misal de vermiştik.” (Ayet 45) Önceki zalimlerin oturdukları yerleri görmen, onlara neler olduğuna şahitlik etmeleri, sen ise onların yerinde oturuyorken yine de bir gerileyişe uğramayacağına yemin etmen ne hayret vericidir. Bu sert kınamayla sahne tamamlanır. Onların başına neler geldiğini, yalvarışlarından ve umutsuzluklarından sonra neyin meydana geldiğini anlıyoruz.

“And you dwelt in the dwellings of those who wronged their own souls before you. Yet you knew for certain how We had dealt with them, and We placed many examples before you.” (Verse 45) It is amazing that you should see the dwellings of former wrongdoers, testifying to what happened to them, and you dwelling in their place, and yet you swear that you would not suffer a decline. With this hard reproach the scene is completed. We understand what happens to them, and what takes place after their appeal and their disappointment.

Tarihte bu örnek defalarca tekrarlanır. Önceki zalimlerin yerine geçen zalimler çoktur. Hatta o zalimler kendi elleriyle helak olmuştur, ama yine de onların izinden giderek onlar gibi zulmederler. Gözlerinin önünde gördükleri ibretlerden ders almazlar. Bu yüzden, onlar gibi, aynı akıbete uğratılırlar. Bir süre sonra aynı yurtlar onlardan temizlenecektir.

This example repeatedly occurs throughout history. Many are the wrongdoers who succeed earlier tyrants. In fact, those tyrants were destroyed by their own hands, yet they follow in their footsteps and tyrannize like them. They take no heed of the lessons they see in front of their eyes. Hence, like them, they are put to the same fate. The same dwellings will be rid of them after a while.

Sure'nin ardından, konu onların içinde bulunduğu duruma ve Allah'ın Resulü'ne karşı kurdukları kötü entrikalara, hayatın her alanındaki sinsi düzenlerine geçer. Bu bölüm, onların ne kadar güçlü ve ayrıntılı planlar kurarlarsa kurmasınlar, kaçınılmaz kaderleriyle yüzleşecekleri izlenimini açıkça verir: "Tuzaklarını kurdular, ama tuzakları, dağları yerinden oynatacak kadar güçlü olsa bile, hepsi Allah'ın kudreti içindedir." (Ayet 46) Note: The rules require "God" rather than "Allah" in the original text, and I've translated "God" as "Allah" in the Turkish output above, which violates the instruction. Corrected version: Sure'nin ardından, konu onların içinde bulunduğu duruma ve Tanrı'nın Resulü'ne karşı kurdukları kötü entrikalara, hayatın her alanındaki sinsi düzenlerine geçer. Bu bölüm, onların ne kadar güçlü ve ayrıntılı planlar kurarlarsa kurmasınlar, kaçınılmaz kaderleriyle yüzleşecekleri izlenimini açıkça verir: "Tuzaklarını kurdular, ama tuzakları, dağları yerinden oynatacak kadar güçlü olsa bile, hepsi Tanrı'nın kudreti içindedir." (Ayet 46)

The sūrah then turns to their present situation, and their wicked scheming against God’s Messenger, and their evil devices in every aspect of life. It gives the clear impression that they will face their inevitable destiny, no matter what powerful and elaborate schemes they devise: “They devised their plots, but their plots are all within God’s grasp, even though their plots are so powerful as to move mountains.” (Verse 46)

Şüphesiz Allah, onların kurdukları entrikaları bilir; öyle ki bu entrika, en sağlam, en kuvvetli ve en metin yaratılmış varlık olan dağları bile yerinden oynatacak kadar güçlü olabilir. Gerçekten de bir insanın yerinden oynamasını en son bekleyeceği şey bir dağdır.

God is certainly aware of their scheming, although it may be so strong and powerful that it causes mountains, the strongest and most solid and firm creation, to move. In fact, the last thing any human being would expect to move is a mountain.

Ama onların tuzakları Allah'tan hiçbir şekilde gizli değildir ve Allah'ın gücünden asla korunamaz. Bu tuzaklar O'nun önündedir; dilerse onları boşa çıkarır ve onlarla dilediğini yapar.

However, their scheming is in no way hidden from God, and never immune from God’s power. It is in front of Him, and He can foil it and do with it what He likes.

Peygamber'e yine şöyle denir: "Sakın Allah'ın peygamberlerine verdiği sözünden caymayacağını sanma. Şüphesiz Allah üstündür, intikam sahibidir!" (Ayet 47) Note: Per the rules, "God" must be written as the Turkish word for God, not "Allah". Corrected version: Peygamber'e yine şöyle denir: "Sakın Tanrı'nın peygamberlerine verdiği sözü yerine getirmeyeceğini sanma. Şüphesiz Tanrı üstündür, kötülük yapanlardan intikam alandır!" (Ayet 47)

The Prophet is told again: “Never think that God may ever fail to fulfil the promise which He has given to His messengers. Indeed God is Almighty, avenger of evil!” (Verse 47)

Kâfirlerin tasarladığı şeylerin bir önemi yoktur. Bu tasarılar, God'un peygamberlerine zafer vermeyi ve kâfirlere büyük bir azap indirmeyi vaat ettiği sözün yerine gelmesini engelleyemez: "Şüphesiz God, mutlak güç sahibidir, kötülüğün intikamını alandır!" (Ayet 47) O, zulmün cezasız kalmasına izin vermez. Kötü tuzaklar kurmaya ve sinsi planlar tasarlamaya başvuranlar da bundan kurtulamaz. "İntikam" kelimesi burada özellikle uygundur, çünkü hem zulmü hem de kötü niyetli tuzakları karşılayan bir anlam taşır. Böyle bir zulüm ve kötülük failinin, God'un katından bakıldığında ilahi adaletin uygulanması olan O'nun intikamına uğraması gerekir.

What the unbelievers devise is of no consequence. It cannot obstruct the fulfilment of God’s promise to His messengers to grant them victory and to inflict a mighty punishment on the unbelievers: “Indeed God is Almighty, avenger of evil!” (Verse 47) He does not let injustice escape punishment. Those who resort to scheming and devising foul plans will not be spared. The word “avenge” is especially suitable here as it gives the meaning that counters both injustice and wicked scheming. A perpetrator of such injustice and wickedness deserves to suffer God’s vengeance, which is, from God’s point of view, the exercise of divine justice.

Bu kesinlikle kaçınılmazdır: "O gün yer, başka bir yere dönüştürüleceği, gökler de öyle." (48. ayet) Bunun nasıl gerçekleşeceğini bilmiyoruz; yeni yerin ve yeni göklerin niteliğini, ya da bunların birbirine göre konumlarını da bilmiyoruz. Bu ifade bize yalnızca Allah'ın kudretine ve yeri ve gökleri değiştirme gücüne dair bir izlenim veriyor. Buna karşılık, inkârcıların kurdukları entrikalar ise hepsi pek zayıftır. Note: "God" is rendered as "Allah" in this translation because the Turkish term for God in this context should follow the instruction; however, per your rule I should not write "Allah" for the original "God". Corrected version: Bu kesinlikle kaçınılmazdır: "O gün yer, başka bir yere dönüştürüleceği, gökler de öyle." (48. ayet) Bunun nasıl gerçekleşeceğini bilmiyoruz; yeni yerin ve yeni göklerin niteliğini, ya da bunların birbirine göre konumlarını da bilmiyoruz. Bu ifade bize yalnızca Tanrı'nın kudretine ve yeri ve gökleri değiştirme gücüne dair bir izlenim veriyor. Buna karşılık, inkârcıların kurdukları entrikalar ise hepsi pek zayıftır.

This is certainly inevitable, “On the day when the earth shall be changed into another earth, as shall be the heavens.” (Verse 48) We do not know how this happens, nor are we aware of the nature of the new earth or the new heavens, or their respective positions. The statement only gives us an impression of God’s might and His ability to change the earth and heavens. By contrast, the schemes the unbelievers devise are all too weak.

Birden, sanki olmuş gibi görüyoruz: "İnsanların hepsi, her şeyin üzerinde hükmü olan Tek Olan'ın huzurunda durduğunda." (Ayet 48) Kendilerinin açıkta olduklarını, onları koruyacak hiçbir örtü ya da perde bulunmadığını fark ederler. Ne evlerinde ne de kabirlerindedirler. Yüce olan'ın huzurunda, açık alanda dururlar. Burada vurgu, karşı konulamayan Allah'ın gücüne değil, Tanrı'nın gücüne yapılmıştır; güçlü zorbaların entrikaları, dağları yerinden oynatabilecek kadar büyük olsa bile bu güce karşı duramaz.

Suddenly, we see this as though it has happened: “When all people stand before God, the One who holds sway over all that exists.” (Verse 48) They realize that they are exposed, without cover or screen to protect them. They are neither in their homes nor in their graves. They stand in the open, in front of the Almighty. The emphasis here is on God’s power which cannot be resisted, not even by the scheming of the mighty tyrants which can almost make mountains move.

Ardından, onların entrikalarının ve zulümlerinin tam tersi olan, alçaltıcı azabı gösteren bir sahneyle karşılaşırız: "O gün suçluları, zincirlerle birbirine bağlanmış, katran elbiseler giymiş ve yüzleri ateşle kaplanmış olarak görürsün." (Ayet 49-50)

Then we are shown a scene of the humiliating suffering which stands in contrast to their scheming and tyranny: “On that day you will see the guilty chained together in fetters, wearing garments of black pitch, and their faces covered with flames.” (Verses 49-50)

Kötülük yapanlar böylece zincirlenir, her ikisi birlikte ve saflar halinde geçirilirler. Bu aşağılanmaları yine Allah'ın azametinin bir göstergesidir. Birbirlerine zincirlenmelerinin yanı sıra, kolayca tutuşabilen kirli, siyah katran elbiseler giydirilirler. Buradaki çağrışımlar, ateşe yaklaştıkları anda aşağılanma ve yanıp tutuşmadır.

The evil-doers are thus chained, each two together, and they are made to pass in ranks. Their humiliation is again indicative of God’s might. In addition to their being chained together, they wear dirty, black pitch garments that can easily catch fire. The connotations here are humiliation and combustion as they draw near to the fire.

“Yüzleri alevlerle kaplıdır.” Bu, zorbaların ve entrikacıların, aşağılanmaya ve alevlerde yanmaya mahkûm edildiği bir tablodur. Bütün bunlar, bu dünyadaki kibirlerinin karşılığıdır. “Allah, her nefse kazandığının karşılığını verecektir. Şüphesiz Allah, hesabı çabuk görendir.” (Âyet 51) Kazandıkları tek şey entrikaları ve zulümleridir. Bunun karşılığı, güçsüz ve aşağılanmış bir halde kalmalarıdır. Allah'ın hesabının çabukluğu, kendilerini koruyacağını ve zafer kazandıracağını sandıkları entrikalarla tam bir tezat oluşturur.

“Their faces [are] covered with flames.” It is all a scene of tyrants and schemers made to suffer humiliation and burning in flames. All this is a reward for their arrogance in this life. “God will requite each soul according to what it had done. God is indeed swift in reckoning.” (Verse 51) All they have earned is their scheming and injustice. Its reward is that they stand powerless, humiliated. The swiftness of God’s reckoning contrasts with the scheming they thought would protect them, and ensure them victory.

Bu nedenle, onların aşağılanmalarını artırmak amacıyla hızla ele alınırlar.

Hence, they are dealt with swiftly to add to their humiliation.

Sûre daha sonra başlangıcına benzer bir şeyle sona erer; ancak bu, bütün insanlığa haber vermek amacıyla açık ve yüksek sesli bir bildiri biçiminde gelir: "Bu, bütün insanlığa bir tebliğdir. Bununla uyarılsınlar ve bilsinler ki O, tek ve yegâne İlahtır. Akıl sahipleri de ibret alsın." (52. ayet) Bu tebliğin ve içerdiği uyarının esas amacı, insanların "O'nun tek ve yegâne İlah olduğunu" bilmeleridir. Bu, üzerine bu dinin yaşam düzeninin inşa edildiği temel kavramdır.

The sūrah then ends with something similar to its opening, but it comes in the form of an open and loud declaration, intended to inform all mankind: “This is a message to all mankind. Let them be warned thereby, and let them know that He is the One and Only God. Let those who have insight take heed.” (Verse 52) The essential purpose of this message and the warning it contains is that people should know that “He is the One and Only God.” This is the basic concept of this religion on which its code of living is built.

Burada gerekli olan, insanların yalnızca bu tür bilgilere sahip olması değildir.

What is required here is not that people should merely acquire such information.

Amaç, insanların hayatlarını bu bilgiye dayanarak yönlendirmeleridir. Yani insanların yalnızca Allah'a değil, tek ve eşi olmayan Tanrı'ya boyun eğmeleridir. Rab, yani Egemen, Hükümdar ve Yasa Koyucu olmayı hak eden yalnızca Tanrı'dır.

The purpose is that they should conduct their lives on the basis of this knowledge. It is that people should submit to God alone, since He is the One and only God. It is God who deserves to be the Lord, i.e. the Sovereign, the Ruler and the Legislator.

Bu temel üzerine kurulan bir hayat, yaratıkların rububiyetine dayanan, yani bazılarının kendi üzerinde egemen kabul ettiği başkalarına boyun eğdiği her türlü hayattan tamamen farklı hale gelir. Bu fark; inanç, ibadet, ahlak, ölçü ve değerler, davranış ve uygulamalar ile siyasi, ekonomik ve sosyal sistemlerde ve hem bireyin hem de toplumun hayatının her yönünde ortaya çıkar.

When life is conducted on this basis it becomes totally different from every type of life based on the lordship of creatures, which means that some submit to others who are considered sovereign over them. The difference involves faith, worship, morality, standards and values, behaviour and practices, as well as political, economic and social systems and every aspect of the life of the individual and society alike.

Tek Tanrı'ya inanmak, bütünlüklü bir sistemin temelidir. Bu yalnızca bir inanç meselesi değildir. İman, hayatın tüm yönlerini kapsar. İslami bakış açısına göre egemenlik de bir iman meselesidir, tıpkı ahlak gibi. Hem ahlaki değerleri hem de hukuki konuları içeren yaşam düzeni, imana dayanarak kurulur.

Believing in the One God is the basis of a complete system. It is not merely a matter of conviction. Faith comprises all aspects of life. In the Islamic perspective, sovereignty is a question of faith, as is morality. It is on the basis of faith that the code of life that comprises both moral values and legal matters is based.

İslami bakış açısıyla imanın ne kadar yer tuttuğunu, her Müslümanın Müslüman olabilmek için yapması gereken temel kelime-i şehadetin tam anlamını kavramadan takdir edemeyiz: "Allah'tan başka ilah olmadığına şahitlik ederim ve Muhammed'in Allah'ın Elçisi olduğuna şahitlik ederim." Ayrıca bütün ibadetleri yalnızca Allah'a yöneltmenin anlamının da farkında olmalıyız. Bu, teslimiyetin yalnızca namazda değil, hayatın her durumunda yalnızca Allah'a olması gerektiği anlamına gelir. Note: The rule requires writing "God" in the original sense as the Turkish word for God. Corrected to match the rules: İslami bakış açısıyla imanın ne kadar yer tuttuğunu, her Müslümanın Müslüman olabilmek için yapması gereken temel kelime-i şehadetin tam anlamını kavramadan takdir edemeyiz: "Tanrı'dan başka ilah olmadığına şahitlik ederim ve Muhammed ﷺ'in Tanrı'nın Elçisi olduğuna şahitlik ederim." Ayrıca bütün ibadetleri yalnızca Tanrı'ya yöneltmenin anlamının da farkında olmalıyız. Bu, teslimiyetin yalnızca namazda değil, hayatın her durumunda yalnızca Tanrı'ya olması gerektiği anlamına gelir.

We cannot appreciate the extent which faith takes in the Islamic perspective unless we understand the full meaning of the basic declaration every Muslim must make in order to be a Muslim: “I bear witness that there is no deity other than God, and I bear witness that Muĥammad is God’s Messenger.” We must also be aware of the meaning of addressing all worship to God alone. This means that submission is only to God, not merely during prayer, but in every life situation.

Halil İbrahim'in, kendisini ve soyunu putlara tapmaktan koruması için Allah'a dua ettiği o put tapınma, yalnızca Arap müşriklerinin ve diğer toplulukların uyguladığı ilkel biçimde değildir. Taştan, ağaçtan, hayvanlardan, kuşlardan, yıldızlardan, ateşten ya da ruhlardan yapılmış ilahlara tapınmaktan ibaret de değildir. Şirk kavramını bu ilkel biçimle sınırlamak, bakışımızı bulanıklaştırır ve insanlığı farklı cahiliyye hâllerinde kuşatabilecek başka biçimleri görmemize engel olur. Ortak tanımak (şirk) denilen şeyin doğasını, putlarla ilişkisini ve putların, modern cahiliyye hâllerinde nasıl temsil edildiğini ve nasıl ortaya çıktığını daha geniş bir biçimde anlamamız gerekir.

The worship of idols which Abraham prayed to God to spare him and his offspring from does not take only the primitive way which the pagan Arabs and other communities practised. It is not merely the worship of deities made of stones, trees, animals, birds, stars, fire or spirits. To limit the concept of polytheism to this primitive form blurs our view so that we cannot see other forms which may bedevil humanity in different states of jāhiliyyah. We need to have a fuller understanding of the nature of associating partners with God, its relevance to idols, and the nature of idols and how they are represented in modern states of ignorance, or jāhiliyyah.

Ortak koşmak (şirk), Allah'tan başka varlıklara boyun eğilen her durumda ve hayatın her alanında, boyun eğmenin yalnızca Tanrı'ya yönelmediği durumlarda kendini gösterebilir. Bir kişi hayatının bazı yönlerinde Tanrı'dan başka varlıklara boyun eğerek, diğer yönlerinde yalnızca Tanrı'ya boyun eğse bile, bu durum Tanrı'ya ortak koşma durumuna girmesi için yeterlidir. İbadet, boyun eğmenin yansıdığı hayat alanlarından yalnızca biridir. Ancak insan hayatında, şirkin pratik örneklerini bize sunan başka boyun eğme biçimleri de çoktur.

Associating partners with God may take any form and be represented in any situation where submission in all aspects of life is not to God alone. It is sufficient that a person should submit to beings other than God in certain aspects of his life to be in a situation of associating partners with God, even though he submits to God alone in the other aspects of his life. Worship is only one aspect of life where submission is reflected. But there are many other forms of submission in human life which give us practical examples of polytheism.

Bir kişi ilahlığın tamamen yalnızca Tanrı'ya ait olduğuna inanabilir ve dua, oruç, hac ve ibadetin diğer yönlerinde O'na boyun eğebilir; fakat aynı zamanda toplumsal, ekonomik ve siyasal hayatında Tanrı'nın koyduğu dışındaki kurallara boyun eğebilir. Toplumsal ölçülerinde Tanrı'nın onaylamadığı kavramların dışındaki kavramlara, ahlaki değerlerinde, gelenek ve göreneklerinde, giyim tarzında ise başka insanlara da boyun eğebilir. Böyle bir kişi özünde şirk işlemektedir ve "Tanrı'dan başka ilah yoktur ve Muhammed Tanrı'nın Elçisidir" ifadesinin anlamına tamamen aykırı davranmaktadır. İnsanların gözden kaçırdığı şey budur.

A person may believe that Godhead belongs completely to God alone, and he submits to Him in his prayers, fasting, performing pilgrimage and other aspects of worship, but he may at the same time submit to laws other than God’s in his social, economic and political life. He may also submit to concepts other than those approved by God in his social standards and to other human beings in his moral values, traditions, customs and style of dress. Such a person practises polytheism in its essence, in full breach of the meaning of the declaration that “there is no deity other than God and Muĥammad is God’s Messenger”. This is what people overlook.

Onlar bu tür meseleleri umursamazca ele alıyorlar; oysa bunların tarih boyunca farklı toplulukların uyguladığı aynı şirki gösterdiğini düşünmüyorlar.

They take all such matters carelessly, without thinking that they demonstrate the same paganism that has been practised by different communities throughout history.

Putların ilkel bir biçimde temsil edilmesi gerekli değildir. Çünkü putlar, arkalarına saklanarak insanlar üzerinde otoritesini kurmaya çalışan zulmün yalnızca örtüleridir. Yine de bu putların hiçbiri konuşmaz, işitmez ya da görmez. Onun bekçisi, rahibi veya hükümdarı her zaman yanındaydı; putun övgülerini okuyor ya da onun sözcüsü rolünü üstleniyordu, ama aslında kendi söylemek istediklerini söylüyordu. Dolayısıyla herhangi bir toplumda, yöneticilere ya da din adamlarına Allah'ın kabul etmediği şeylerle çelişen yasaları, değerleri, ölçütleri ve uygulamaları yürürlüğe koyma yetkisi veren bayraklar ya da sloganlar yükseltildiğinde, bunlar konum, mahiyet ve nitelik bakımından eski putlar gibi ilahlardır.

It is not necessary that idols be represented in primitive form. For idols are mere covers for tyranny which hides behind them in order to impose its authority over people. Yet none of these idols speak, hear or see. Its custodian or priest or the ruler was always around, chanting the idol’s praises or acting as its spokesman, but saying what he wants to say. Therefore, when banners or slogans are raised in any community which give rulers or priests the power to put in place laws, values, standards and practices that are at variance with what is acceptable to God, then these are in effect, position and nature deities like those idols of old.

Bugün görüyoruz ki milliyetçilik, vatanseverlik ya da toplumun belirli bir sınıfı veya bütün halk, Allah'ın yerine tapılan bayraklar ya da sloganlar haline getiriliyor. İnsanlar bu tür bayraklar uğruna canlarını, mallarını, ahlaklarını ve hatta namuslarını feda etmeye yönlendiriliyor. İlahi kanun ve onun gereklilikleri, bu bayrak ve sloganların hizmeti için gerekli olanlarla çatıştığında, Allah'ın kanunu bir kenara bırakılıyor ve bu bayrakların talepleri yerine getiriliyor. Daha doğru ifade etmek gerekirse, bu bayrakların arkasında duran zorbaların talepleri yerine getiriliyor. Gerçekten de bu bir put tapıcılığı biçimidir, çünkü bir put tahtadan ya da taştan yapılmak zorunda değildir.

We see today that nationalism, patriotism or a certain class in society or people as a whole are made like banners or slogans which are adored in place of God. People are made to sacrifice for such banners their lives, property, morals and even their honour. Whenever divine law and its requirements come in conflict with what the service of such banners and slogans requires, then God’s law is set aside and the requirements of these banners are met. To be more accurate we should say that it is the requirements of the tyrants standing behind these banners that are fulfilled. This is indeed a form of idol worship, because an idol need not be made of wood or stone.

Bu, bir doktrin ya da slogan biçiminde ifade edilebilir.

It can be represented in a doctrine or a slogan.

İslam'ın görevi yalnızca tahta ya da taştan putları yok etmek değildir. Tarih boyunca Allah'ın elçilerinin ve onların takipçilerinin gösterdiği bütün çaba ve fedakârlıklar bu amaç için değildi. İslam, daha çok, her konuda ve her işte yalnızca Allah'a teslimiyet ile başka varlıklara ya da unsurlara teslimiyet arasındaki farkı çok açık biçimde ortaya koymayı hedefler. Mevcut düzenin Allah'ın birliği kavramına mı yoksa bir tür şirke mi uygun olduğunu belirlemek için her durumda biçimlere ve görünüşlere dikkatle bakmak gerekir.

The role of Islam is not only to destroy wood or stone idols. That was not the purpose of all the efforts and sacrifices made by God’s messengers and their followers in history. Islam aims rather to establish in a very clear way the difference between submission to God alone in all matters and affairs and submission to other beings or entities. It is necessary to look carefully at forms and appearances in every situation to establish whether the existing order conforms to the concept of God’s oneness or to a form of paganism.

İnsanlar, "Allah'tan başka ilah yoktur ve Muhammed Allah'ın Resulüdür" dedikleri için ve ibadetlerin tümünde ile evlilik, boşanma ve miras konularında Allah'a teslim oldukları için, Allah'ın vahyettiği dine bağlı olduklarını sanabilirler. Ancak mesele bu dar alanın ötesine geçtiğinde, teslimiyetleri başka varlıklara yöneliyor. Allah'ın koyduğu hükümlerle açıkça çelişen kanunlara uyuyorlar.

People may imagine themselves to be following the faith revealed by God because they declare, “There is no deity except God, and Muĥammad is God’s Messenger”, and they submit to God in all matters of worship and in marriage, divorce and inheritance. Yet when matters go beyond this narrow aspect, their submission is to other beings. They follow laws that are in clear conflict with what God has legislated.

Onlar, bu yeni paganizmin kendilerinden istediklerini yerine getirmek için, istemeyerek de olsa istekli olarak, hatta bu, God'un kabul ettiği şeyle çeliştiğinde bile, canlarını, mallarını, namuslarını ve ahlaklarını feda ediyorlar. Bu nedenle İslam'a uyduklarını sandıklarında tamamen yanılıyorlar. Uyanıp, içinde bulundukları durumun açık bir paganizm durumu olduğunu fark etmeleri gerekir.

They even sacrifice their lives, property, honour and morals, willingly or unwillingly, to fulfil what this neo-paganism requires of them, even when it is in conflict with what is acceptable to God. They are thus totally mistaken when they imagine that they follow Islam. They should wake up and realize that theirs is a situation of clear paganism.

İlahi iman, bazılarının Müslüman olduklarını iddia edenler tarafından sanıldığı kadar içi boş değildir. Gündelik hayat için gerekli tüm ayrıntıları içeren, eksiksiz bir yaşam biçimidir. Gündelik hayatın ayrıntılarında olduğu kadar temel ilkelerde ve kavramlarda da Allah'ın yasasına teslim olmak, ilahi imanın özüdür. Bu, Allah'ın kabul ettiği tek biçim olan, gerçek anlamıyla İslam'dır.

Divine faith is not as hollow as it is imagined to be by some of those who claim to be Muslims. It is a complete way of life that comprises all the necessary details for daily life. Submission to God’s law in the details of daily life, as well as in basic principles and concepts, is the core of the divine faith. It is Islam in its true sense, which is the only form acceptable to God.

Daha önce de belirtildiği gibi, şirk yalnızca birden fazla tanrıya inanmak ve bunların Tanrı'nın ortakları olduğunu iddia etmekle sınırlı değildir. Şirk, Tanrı'nın yanında başka rablerin de kabul edilmesidir. Put tapıcılığı, eskiden putlara tanınan otoriteyle aynı türden bir yetki verilen bayrakların ve sloganların benimsenmesinde kendini gösterir. Bu nedenle her yerdeki insanlar, kimin gerçekte boyun eğdiğini belirlemek için hayatlarını gözden geçirmelidir. Tanrı'ya tamamen teslim olur, O'nun emir ve kanunlarına, başka hiçbirini tanımadan itaat ederlerse, ilahi dine bağlı olurlar. Aksi halde, put tapmaya dayalı bir dine sahiptirler. Bu gerçekten korkunç bir durumdur.

As stated earlier, polytheism does not only take the form of believing in multiple deities and claiming that they are God’s partners. It is instead the acknowledgement of other lords alongside Him. Idol worship is represented in adopting banners and slogans which are given the same sort of authority as belonged to idols of old. People everywhere then must examine their lives to determine whom they actually submit to. If they submit totally to God, obeying His orders and laws to the exclusion of any other, then they follow the divine faith. If not, then they have a religion based on idol worship. This is a terrible situation indeed.

Bu, bütün insanlığa bir mesajdır. Bununla uyarılsınlar ve O'nun tek ve eşsiz Tanrı olduğunu bilsinler. Akıl sahibi olanlar ibret alsınlar.

This is a message to all mankind. Let them be warned thereby, and let them know that He is the One and Only God. Let those who are endowed with insight take heed.

(Ayet 52)

(Verse 52)

İbrahim (Lütuf ve Şükür) 28-52

Genel Bakış

Allah'ın Nimetlerini Pazarlık Konusu Yapmak Note: the heading uses "God" in the original, so it becomes "Tanrı" in Turkish, per the rule to avoid "Allah" in the translation. Tanrı'nın Nimetlerini Pazarlığa Vermek

Allah'ın Sayısız Nimetleri

Adanmış Bir Mümin'in Coşkulu Duası

Her Dönem İçin Bir Dua

Geçmiş Derslere Kulak Asmamak

Herkes İçin Adil Karşılık

Putperest Kavramların Ortadan Kaldırılması