Bu noktada sûre, Medine'deki Yahudiler'i temsil eden İsrâîl Oğulları'na hitap etmeye başlar. İslam mesajı Medine'ye ulaştığı anda ona en sert muhalefeti gösterenler de onlar olmuştur. Bu mesajın şehre ve halkına hâkim olmak üzere geldiğini anlayınca, açık ve gizli bir direnişe dayanan amansız bir kampanya başlattılar. İslam'ın, şimdiye kadar sahip oldukları ahlaki ve ekonomik üstünlüğü elinden alacağını düşünüyorlardı. İslam, yavaş yavaş Medine'nin iki ana rakip Arap kabilesi olan Evs ve Hazrec arasındaki ayrılıkları gidermeye başladı; böylece Yahudilerin istismar edebildiği anlaşmazlıklara son verdi. Aynı zamanda Medine'ye, Kur'ân'a dayanan bağımsız bir davranış kuralları sistemi sundu.

At this point, the sūrah begins its address to the Children of Israel, represented by the Jews of Madinah, who posed the stiffest opposition to the Islamic message the moment it arrived there. They launched a relentless campaign of overt and covert resistance as soon as they realized that it had come to stay and to take control of the city and its population. They felt that Islam was bound to deprive them of the moral and economic hegemony they had so far enjoyed. Slowly, Islam began to heal the rifts that had existed between Madinah’s two main rival Arab tribes, the Aws and the Khazraj, thus ending the disputes that the Jews had been able to exploit. At the same time it provided Madinah with an independent code of conduct, based on the Qur’ān.

İlk günlerde Yahudilerin İslam'a ve Müslümanlara karşı başlattığı savaş, bugüne kadar sürmüştür. Biçim ve görünüm değişmiş olabilir, ancak doğası ve araçları aynı kalmıştır. Yahudiler tarihleri boyunca geniş çapta zulüm görmüşlerdir; buna rağmen Müslüman toplumlar her zaman onları hoş karşılamış ve barındırmıştır. Nitekim Müslüman toplumların dinî ya da ırksal hoşgörüsüzlük, ayrımcılık veya zulüm konusunda bir geçmişi yoktur. Bu toplumlar, İslam'ı baltalamak veya Müslümanlara zarar vermek niyeti taşımayan barışçıl yabancıları memnuniyetle karşıladıkları bilinmektedir.

The war the Jews began to wage against Islam and Muslims in those early days has raged on to the present day. The form and appearance may have changed, but the nature and means remain the same. This is in spite of the fact that the Jews, who have been widely persecuted throughout their history, have always been welcomed and accommodated by Muslim communities. Indeed, Muslim communities have no history of religious or racial intolerance, discrimination or persecution. They are known to welcome peaceful outsiders who have no intention to undermine Islam or harm its people.

Medine Yahudilerinin İslam'ı ilk karşılayacakları ve yeni dini ile onun savunucusu Peygamber Muhammed ﷺ'i memnuniyetle kabul edecekleri düşünülüyordu. Kur'an-ı Kerim, Tevrat'a zaten genel bir onay vermişti; Yahudiler ise kendi kutsal kitapları aracılığıyla, peygamberlerinin tarif ettiği yeni bir Elçinin ortaya çıkmasını beklemekle yükümlü kılınmışlardı. Hatta bu yaklaşan gelişi, putperest Araplara karşı övünerek anlatıyorlardı.

İsrail oğulları! Size bahşettiğim nimeti anın. Bana verdiğiniz sözü yerine getirin ki Ben de size verdiğim sözü yerine getireyim; ve yalnız Benden korkun.

Children of Israel! Remember My favour which I have bestowed on you. Fulfil your covenant with Me and I will fulfil Mine with you; and of Me alone stand in awe.

"Bana indirdiğime iman edin; elinizdekini doğrulayan bu kitaba inanın ve onu inkâr edenlerin ilki olmayın. Ayetlerimi az bir bedel karşılığında satmayın ve yalnız benden korkun. Hakkı batılla karıştırmayın ve bile bile hakkı gizlemeyin."

Believe in what I have revealed, confirming that which you already have, and be not the first to reject it. Do not barter away My revelations for a paltry price, and fear Me alone. Do not overlay the truth with falsehood, nor knowingly suppress the truth.

Namazınıza devam edin, zekâtınızı verin ve rükû edenlerle birlikte rükû edin. İnsanlara iyiliği emredip kendinizi unutuyor musunuz; oysa Kitap'ı okuyorsunuz. Hiç akletmiyor musunuz? Sabır ve namazla yardım dileyin. Bu, gerçekten de ağır bir iştir; ancak Rablerine kavuşacaklarını ve sonunda O'na döneceklerini bilen huşu sahipleri bundan müstesnadır.

Attend regularly to your prayers, pay your zakāt, and bow down in prayers with those who bow down. How can you bid others to be righteous and forget yourselves, even when you read the Scriptures? Do you not understand? Seek strength in patient perseverance and in prayer, which is indeed a demanding task except for the devout, who know that they shall meet their Lord and to Him they shall ultimately return.

(Ayet 40-46)

(Verses 40-46)

Yahudi tarihinin herhangi bir incelemesi, insanı Allah'ın bu halka bahşettiği sayısız lütuf ve nimetler karşısında hayrete düşürür. Bu insanların, buna karşılık sürekli olarak tam bir nankörlük göstermelerine de şaşmamak mümkün değildir. Bu giriş bildirisinde Allah, bu özel lütufları genel olarak anarak, bunlardan bazılarını daha ayrıntılı biçimde ele almaya başlar. Bunu yaparken Allah, İsrailoğullarını bir kez daha yerine getirmeye çağırır: Kendisine verdikleri sözleri ve üstlendikleri yükümlülükleri yerine getirmeleri istenir. Eğer bunu yaparlarsa, onlara daha fazla lütuf ve inayet bahşedeceğini bildirir.

Any review of Jewish history would immediately fill one with amazement at the host of favours and blessings God has bestowed on these people. Nor could one fail to be amazed at how persistently they have shown total ingratitude in return. In this opening announcement, God makes a general reference to those special favours before going on to speak about some of them in greater detail. As He does so, God again calls on the Israelites to fulfil their pledges and the commitments they made to Him. If they do, He will bless them with more favour and grace.

Bu ahit nedir? Adem ile yapılan ahit mi: "Size tarafımdan bir hidayet gelecek. Hidayetime uyanlar için korku yoktur ve onlar üzülmeyeceklerdir. Ama inkar edip ayetlerimizi yalanlayanlar ise ateş ehlidir; orada ebedi kalacaklardır." (38-39. ayetler) Yoksa Allah ile insan fıtratı arasındaki evrensel ahit mi; bu ahit insanı Rabbi'ni aramaya ve yalnızca O'na, O'na hiçbir ortak koşmadan kulluk etmeye bağlar? Bu ahdin gerekçelendirmeye ya da açıklamaya ihtiyacı yoktur, çünkü insan onu içgüdüsel ve doğal olarak algılar; yeter ki temel fıtratı keyfi ve sapkın etkilerden uzak olsun. Yoksa bu ayet, İsrailoğullarının babası Ibrahim ile yapılan ahde mi işaret eder: "Rabbi İbrahim'i bazı emirlerle denediğinde, o da bunları yerine getirdi. Allah, 'Seni insanlara bir önder kılacağım' dedi. İbrahim, 'Peki ya soyumdan olanlar?' diye sordu. Allah, 'Ahdim zalimlere ulaşmaz' dedi." (124. ayet)

What is this covenant? Is it the original one made with Adam: “Guidance shall reach you from Me. Those who follow My guidance shall have nothing to fear nor shall they grieve, but those who deny and gainsay Our revelations shall have the fire, wherein they shall abide.” (Verses 38-39) Or, is it the universal covenant made between God and human nature, which binds man to seek the Lord and worship Him alone, associating no partners with Him? The latter needs no qualification or justification, as man perceives it instinctively and naturally, as long as his basic nature is free of capricious and deviant influences. Or does the verse refer to the covenant made with Abraham, the patriarch of Israel: “When his Lord tested Abraham with certain commandments and he fulfilled them, He said, ‘I have appointed you a leader of mankind.’ Abraham asked, And what of my descendants?’ God said, ‘My covenant does not apply to the wrongdoers.’” (Verse 124)

Sure се ... Sûre, kendilerini, özellikle de ulemalarını ve haham önderlerini, yalnızca ilahi vahiy almış olmaları temelinde ileri sürdükleri takva ve Allah'a yakınlık iddiasını çürütmektedir. Gerçek şu ki, kendi vahiylerini doğrulayan yeni vahiylerı reddetmeye devam ettiler. Sûre, onlara hoşnutsuzlukla şöyle sormaktadır: "İnsanları iyiliğe çağırıp kendinizi unutuyor musunuz; oysa Kitap'ı okuyorsunuz? Hâlâ akıl erdirmiyor musunuz?" (Âyet 44)

The sūrah refutes their pretence, particularly that of their elders and rabbis, of piety and godliness which they claim simply on the basis of having received divine revelations. The fact is that they continued to reject the new revelations which confirm their own. The sūrah asks them disapprovingly: “How can you bid others to be righteous and forget yourselves, even when you read the Scriptures? Do you not understand?” (Verse 44)

Bu, belki belirli durumlarda Medine'deki Yahudilere yöneltilmiş olabilir, ancak tüm gruplardan ve tüm nesillerden inananlara ve din önderlerine uygulanır.

This may well have been directed at the Jews of Madinah on some specific occasions, but it applies to all believers and religious leaders of all groups and generations.

Dini öğretinin yalnızca bir meslek hâline gelmesi, onun coşkusunu yitirmesine yol açar. Bu işe girenler, inanmadıkları şeyleri söylemeye başlar ve eylemleri sözlerinden kopma eğilimi gösterir. Bu durum, onları kendi çıkarlarına ve arzularına hizmet etmek için gerçekleri çarpıtmaya, fikir ve ilkelerden ödün vermeye sürükleyebilir. Verdikleri hükümler, açıklamalar ve görüşler, yani fetvalar, kulağa inandırıcı gelebilir; ancak dinin ruhundan ve lafzından çok uzaktırlar.

When religious teaching becomes a mere profession, it loses its fervour. Those who take it up begin to say things they do not believe and their actions tend to become divorced from their words. This can lead them to twist facts and compromise ideas and principles to serve their interests and desires. Their rulings, pronouncements and opinions, or fatwas, may sound convincing but they are far removed from the spirit and the letter of the religion.

Belirli bir dini veya ideolojiyi temsil ettiklerini iddia edenlerin çifte standartları yalnızca kendilerine zarar vermekle kalmaz, savundukları fikirleri ve dinleri de zayıflatır. Böylece insanlar güzel sözler duyar, ama bunlar kötü davranışlarla çelişir. Sonra kafaları karışır ve kalplerinde iman ile yanan ışık söner. Dini vaizlere güvenini yitiren kişi, artık dinin kendisine de güvenmez hale gelir.

The double standards of those who claim to represent a certain religion or ideology not only harm them personally, but also undermine the ideas and the religions they are advocating. Thus people would hear fine words, contradicted by foul deeds. Then become confused and the light generated by faith in their hearts becomes dim. Having lost trust in religious preachers, they now lose trust in the religion itself.

Kur'an'da sabırdan söz edilmesi oldukça sıktır; Kur'an, sabrı zorluklara katlanmada ve önemli kararlar almada hayati ve vazgeçilmez bir erdem olarak sunmaktadır.

Reference to perseverance is quite frequent in the Qur’ān, which presents it as crucial and indispensable in enduring hardship and making momentous decisions.

Gerçeği kabul etmek ve bunun sonucunda güç ile maddi ayrıcalıktan vazgeçmek, insanın karşılaşabileceği en zor anlardan biridir.

One of the most difficult moments anyone can encounter is having to acknowledge the truth and relinquish power and material privilege as a result.

Ama "dua ile güç arayın" buyruğundan ne anlıyoruz? İslam'a göre namaz, insan ile Rabbi ve Efendisi arasında bir bağdır; insan kalbi bu bağ aracılığıyla güç ve sebat kazanır. Ruha hayat ve enerji verir. Hz. Muhammed ﷺ'in Allah ile olan eşsiz ilişkisine ve ulaştığı yüce manevi takvaya rağmen, her sıkıntı ve kaygı yaşadığında namaza yöneldiği bilinmektedir. Namaz, her mümin için tükenmez bir huzur, teselli ve manevi yücelik kaynağı olmayı sürdürmektedir.

But what do we understand from the directive to ‘seek strength in... prayer’. Prayer is seen by Islam as a link between man and his Lord and Master, through which the human heart draws strength and fortitude. It generates life and energy in the human soul. Despite his unique relationship with God and the lofty level of spiritual piety he attained, the Prophet Muĥammad was known to resort to prayer every time he experienced distress or anxiety. Prayer remains an inexhaustible fountain of peace, comfort and spiritual uplift for every believer.

Sabır ve takva, yani Allah korkusu, şartlarından biri, insanın Allah'a döndürüleceğine, amellerinin hesaba çekileceği ve yargılanacağı gerçeğine mutlak ve sarsılmaz bir inançla bağlanmasıdır. Bu inanç, hem bu dünya hem de ahiret için değerlerin oluşturulması açısından da vazgeçilmez bir gerekliliktir. Bu değerleri yargılamak için doğru ölçütler belirlendiğinde, dünya ve içindeki tüm hazineler ve servetler, ahiretteki mükafatlarla karşılaştırıldığında çok az bir değere sahip görünür.

A prerequisite of perseverance, or şabr, and fear of God, or taqwā, is the absolute and unshakeable belief in man’s return to God when his actions will be reckoned and he will be judged. This is also an essential requirement for the establishment of values for this life and the life to come. Once the right criteria to judge these values are set, the world and all its treasures and riches are seen as worth very little when compared to the rewards in the hereafter.

Başlangıçta Medine'deki Yahudilere yönelik basit bir talimat olarak başlayan şey, bütün insanlık için kalıcı ve süregelen bir ders olduğu ortaya çıkıyor.

Bu açıklama, onlara o şanı ve üstünlüğü hatırlatmak ve İslam'ın kendilerine sunduğu bu yeni fırsatı değerlendirip inananlar topluluğuna yeniden katılmaları ve God ile olan ahitlerini yenilemeleri için teşvik etmek amacını taşıyordu. Ancak onlara, "hiçbir nefsin bir başka nefse hiçbir şekilde fayda sağlayamayacağı bir gün" konusunda da uyarı yapılmaktadır ve hiçbir kişi bir başkasını kurtaramaz.

The statement was meant to remind them of that glory and privilege in order to encourage them to seize the fresh opportunity presented to them by Islam to rejoin the community of believers and renew their covenant with God. But they are also being warned about “a day when no soul shall avail another in any way,” and no individual can save another.

Bu, İslam'ın en önemli ilkelerinden biridir. Sorumluluk ve hesap verebilirlik kişiseldir, toplu değildir; doğrudan bireyin iradesi ve seçme özgürlüğüyle ilgilidir. Ayrıca ilahi adalete dayanırlar.

This is one of the most important Islamic principles. Responsibility and accountability are personal and not collective, and are directly related to an individual’s will and freedom of choice. They are also based on divine justice.

Bu, insanın onurunu ve bütünlüğünü koruyan, vicdanını besleyip güçlendiren bir ilkedir. Ahlak ve davranış ölçülerini yükseltir ve İslam'ın insana bahşettiği değerler hazinesini zenginleştirir.

It is a principle that upholds the dignity and integrity of man and cultivates and strengthens his conscience. It raises his standards of morality and behaviour and enriches his wealth of values with which Islam has honoured him.

Ayet, o gün hiç kimseden ve hiç kimse adına şefaatin "kabul edilmeyeceğini... ne de bir fidyenin alınacağını" daha da vurgulamaktadır. Bir kişinin iman ve iyi amel kaydı olmadıkça, onu hiçbir şey kurtaramaz, günahlarını ya da Allah'a karşı inatçılığını bağışlatamaz. Üstelik başka hiç kimseden hiçbir türden destek görmeyecektir.

The verse further stresses that on that day, no intercession “shall be accepted..., nor ransom taken” from, or on behalf of, anyone. Unless a person has a record of faith and good deeds, nothing can save him or absolve his misdemeanours or intransigence towards God. Furthermore, he shall receive no support of any kind from anyone else.

Sûre, İsrailoğullarına bahşettiği nimetleri sıralamaya devam eder; bunların en büyüğü, onların Firavun'un zulmü ve eziyetinden kurtarılmalarıdır. Sûre, İsrailoğullarının bu nimetlere verdiği karşılığı da anlatır; bu karşılık şükürsüzlük ve Allah'ın emirlerine açık açık aykırı davranmakla işaretlenmiştir. "Ve hatırlayın ki, sizi Firavun'un kavminden kurtardık; onlar size çok kötü azap ediyor, oğullarınızı öldürüp kadınlarınızı sağ bırakıyorlardı. Bu, Rabbinizden büyük bir imtihandı. Sizin için denizi yardık, sizi kurtardık ve Firavun'un kavmini gözlerinizin önünde boğduk." (Ayet 49-50)

The sūrah proceeds to enumerate the favours God had extended to the Israelites, the most significant of which was their deliverance from the tyranny and persecution of the Pharaoh. It portrays their response to these favours which was marked with lack of appreciation and flagrant violation of God’s commandments. “And remember how We delivered you from Pharaoh’s people, who afflicted you with cruel suffering, killing your sons and sparing only your women. That was a grievous trial from your Lord. We parted the sea for you, led you to safety and drowned Pharaoh’s people before your very eyes.” (Verses 49-50)

Kur'ân, İsrailoğullarının atalarının çektiği çileleri canlı bir şekilde hatırlatır; sanki sonraki Yahudilerin kendileri bu deneyimleri yaşamış gibi. Hem kurtuluş eylemini hem de bundan önceki işkenceyi ve zulmü vurgular. Bütün bu deneyimin, İsrailoğulları için Allah tarafından bir imtihan unsuru içerdiğini, imanlarını, kararlılıklarını ve Rab'be olan güvenlerini sınadığını özellikle belirtir. Bu ayette çileye ilişkin kullanılan ifade, çilenin düzenli olarak verilen bir yiyecek gibi olduğu anlamını çağrıştırır. Bu çilenin bir yönünü, yani genç erkeklerin öldürülmesini ve kadınların yalnız bırakılmasını öne çıkarır. Bu uygulama, Yahudileri zayıflatmak ve güçlerini tüketmek amacını taşıyordu.

The Qur’ān graphically recalls the ordeals suffered by the Israelites’ forefathers, as if the later Jews themselves had undergone those experiences. It stresses the act of deliverance as well as the torment and the persecution that preceded it. It makes the specific point that the whole experience contained an element of trial by God to the Israelites, testing their faith and resolve, and their trust in the Lord. The expression used in this verse in reference to the suffering adds connotations that the suffering was like food given regularly. It highlights one aspect of that suffering, which is the killing of young men and leaving women alone. This was meant to weaken the Jews and exhaust their strength.

Ayet, Allah'ın iradesiyle takdir edildiğinde, sıkıntı, musibet ve imtihanın boşa gitmeyeceği gerçeğini dinleyicinin zihnine yerleştirmeyi amaçlar. Bu gerçeğin farkına varan kişi, acıya katlanabilmek ve onu çok daha kolay aşabilmek için daha fazla dayanıklılık ve manevi güç geliştirecektir. Bu tecrübe, kişiyi Tanrı'ya yaklaşmaya ve O'nun rahmetini ve yardımını aramaya yöneltecek; hayatın zorluklarıyla başa çıkma kapasitesini ve ahirette karşılık görme payını artıracaktır. Bu nedenle şu anlamlı söz vardır: "Bu, Rabbinizden gelen büyük bir imtihandı." (Ayet 49)

Yahudiler Mısır'dan çıkmış ve Tanrı'nın lütfu ve merhametiyle Kızıldeniz'i güvenle geçmişlerdi. Sure hikâyeyi şöyle sürdürür: "Musa'ya kırk gece vaadettiğimizde, siz onun yokluğunda buzağıyı ilah edinip zalimler oldunuz. Yine de bundan sonra da şükredesiniz diye sizi affettik. Musa'ya Kitap'ı ve Furkan'ı verdik ki doğru yolu bulasınız. Musa kavmine şöyle demişti: 'Ey kavmim! Buzağıyı ilah edinmekle kendinize zulmettiniz. Şimdi Yaratıcınıza tövbe edin ve birbirinizi öldürün. Bu, Yaratıcınız katında sizin için daha hayırlıdır.' Böylece tövbenizi kabul etti; çünkü O, tövbeleri kabul eden, merhamet sahibi olandır." (Ayet 51-54)

The Jews have left Egypt and, through God’s grace and mercy, crossed the Red Sea safely. The sūrah picks up the story: “And [remember, too], when We appointed for Moses forty nights, and in his absence you took to worshipping the calf, and thus became wrongdoers. Yet even after that We pardoned you, so that you might be thankful. We gave Moses the Scriptures and the Standard [by which to distinguish right from wrong], so that you might be rightly guided. Moses said to his people, ‘You, my people, have wronged yourselves by worshipping the calf Turn, then, in repentance to your Maker and slay one another. That will be better for you in your Maker’s sight.’ Thus, He accepted your repentance; for He is the One to accept repentance, the Merciful.” (Verses 51-54)

Buzağı kıssası, Tâhâ Sûresi'nin 87-98. ayetlerinde daha ayrıntılı olarak ele alınmıştır; bu sûre Mekke'de daha önce nazil olmuştur. Bu, Yahudi tarihinin iyi bilinen bir bölümüdür. Peygamberleri onları bir süre yalnız bıraktığında, kendilerini Firavun ve ordusundan Tanrı'nın lütfuyla kurtaran Peygamberlerinin talimatlarına tamamen aldırmayarak, cansız bir nesneye tapacak kadar alçalmışlardır. Tutumları, gerçek yüzüyle anlatılmaktadır.

The episode of the calf is covered in more detail in verses 87-98 of Sūrah 20, revealed earlier in Makkah. It is a well-known chapter of Jewish history. When their Prophet left them for a while, they sank as low as worshipping an inanimate object, in total disregard of the instructions of the Prophet who saved them, by God’s grace, from Pharaoh and his army. Their attitude is described in its true colours:

"Siz buzağıya tapmayı benimsediniz ve böylece zalimler oldunuz." (Ayet 51) Allah sizi müşriklerden kurtardıktan sonra bir buzağı heykeline tapan kişiden daha büyük zalim kim olabilir?

“You took to worshipping the calf, and thus became wrongdoers.” (Verse 51) Who could be a worse wrongdoer than one who worships the model of a calf after God had saved him from idolaters?

Yine de Allah onları bağışladı ve peygamberleri Musa'ya, onlar için bir hidayet kaynağı olarak Tevrat'ı verdi. Ancak saflarının iyice temizlenmesi gerekiyordu. Böylesine sarsak bir yapı, ancak çok sıkı bir kefaret ile kararlı hale getirilebilirdi: Note: The rules say to write "God", never "Allah", and the translation must use "God" (Tanrı). Corrected translation: Yine de Tanrı onları bağışladı ve peygamberleri Musa'ya, onlar için bir hidayet kaynağı olarak Tevrat'ı verdi. Ancak saflarının iyice temizlenmesi gerekiyordu. Böylesine sarsak bir yapı, ancak çok sıkı bir kefaret ile kararlı hale getirilebilirdi:

Sure'de İsrailoğulları'nın inatçılık ve kalpsiz davranışlarından bazılarına daha dikkat çekilmektedir: "Ve hatırlayın ki, Biz şöyle demiştik: 'Bu şehre girin, istediğiniz yerden bol bol yiyin, kapılardan secde ederek girin ve deyin ki: "Rabbimiz, üzerimizdeki yükü hafifletiver." Biz de sizin günahlarınızı bağışlarız ve iyilik yapanlara mükafatlarını artırırız.' Ama içlerinden zalim olanlar, kendilerine söylenmiş olan sözleri başkasıyla değiştirdiler."

The sūrah reminds the Children of Israel of more of their acts of intransigence and heartless behaviour: “And [remember] when We said, ‘Enter this city, eat of its abundant food as you may desire, prostrate yourselves as you enter the gates and say: “Lord, relieve us of our burden.” We will then forgive your sins and We will richly reward those who do good.’ But the wrongdoers among them substituted other words for those which they had been given.

Bu yüzden onların zulmü sebebiyle üzerlerine gökten bir azap indirdik.” (58-59. Ayetler)

Therefore We let loose against them a scourge from heaven in requital for their transgression.” (Verses 58-59)

Bazı rivayetler, burada sözü edilen şehrin Kudüs olduğunu gösterir. Kudüs, İsrailoğullarının Mısır'dan çıkışlarından kısa bir süre sonra, Allah'ın onlara girmelerini emrettiği kutsal şehirdir. Emir üzerine onlar, içinde yaşayan, dev cüsseli bir kavimden olan halkı şehirden çıkaracaklardı. Ancak reddettiler ve Musa'dan, şehrin dışında beklerken bunu tek başına yapmasını istediler. Bu olay, Mâide Sûresi'nin 20-26. ayetlerinde ayrıntılarıyla anlatılmıştır. Orada eşi benzeri görülmemiş bir küstahlıkla Musa'ya şöyle derler: "Orada güçlü bir kavim var; oradan çıkmadıkça biz asla oraya girmeyiz. Eğer çıkarlarsa, o zaman gireriz." (5: 22) "Ey Musa! Onlar orada bulundukça biz asla oraya girmeyeceğiz. Sen ve Rabbin gidin, savaşın; biz burada oturacağız." (5: 24)

Some reports indicate that the city referred to here is Jerusalem, the holy city which, not long after the Jewish exodus from Egypt, God commanded the Israelites to enter, driving out its inhabitants who were a race of giants. They refused and asked Moses to do that by himself while they waited outside the city. This episode is discussed fully in verses 20-26 of Sūrah 5, where, in an attitude of unmatched insolence, they say to Moses: “Mighty people dwell in that land, and we will surely not enter it unless they depart from it. If they do depart, then we will enter.” (5: 22) “Moses, we will never go in so long as they are in it. Go forth, then, you and your Lord, and fight. We shall stay here.” (5: 24)

Hadi, bu sahneyi hatırlayalım. İsrailoğulları zulümden kaçmış ve kum ve kayalardan oluşan bir çöle yönelmişlerdir. Güneş gün boyunca tepelerinde yakıcı bir sıcaklıkla parlar ve gökyüzü yağmur yağdırmaz. Bu umutsuz ve düşmanca koşullara katlanırlarken, kayalardan su fışkırır, gökten balın tadında "menn" yağar ve bıldırcınlar sürü halinde gelmeye başlar.

Let us recall the scene. The Israelites have fled from persecution and have journeyed into a desert of sand and rocks. The sun beats down all day and the sky will yield no rain. While they endure these desperate and hostile conditions, water springs out of the rocks, honey-tasting manna falls from the sky and quails begin to arrive in multitudes.

Bütün bunlara rağmen insanların zihinleri kapalı, kalpleri inatçı ve tutumları katı kalmıştı. Mısır'dan kaçışlarının amacını kavrayamaz ve bu fırsatı değerlendiremezlerdi. Allah'ın onları Firavun'un aşağılanmasından ve zulmünden kurtarmasının sebebi, onurlarını, haysiyetlerini ve özgürlüklerini geri vermekti. Note: the instruction says to write "God" as the Turkish word for God, never "Allah". Following that rule, the correct translation is: Bütün bunlara rağmen insanların zihinleri kapalı, kalpleri inatçı ve tutumları katı kalmıştı. Mısır'dan kaçışlarının amacını kavrayamaz ve bu fırsatı değerlendiremezlerdi. Tanrı'nın onları Firavun'un aşağılanmasından ve zulmünden kurtarmasının sebebi, onurlarını, haysiyetlerini ve özgürlüklerini geri vermekti.

But despite all this, the people’s minds remained closed, their hearts intractable and their attitude rigid. They could not rise to the occasion or appreciate the purpose of their flight from Egypt. God had delivered them from the humiliation and persecution of the Pharaoh in order to restore their honour, dignity and freedom.

Açıktır ki bunun bir bedeli vardı. Kutsal şehir Kudüs'ü miras alacaklardı; ama önce onu ele geçirmeleri gerekiyordu.

Needless to say, there was a price to be paid. They were to inherit the holy city of Jerusalem; but they had to capture it first.

İsrailoğulları bu onura değer verdiklerini ya da gerekli fedakârlıkları yapmaya hazır olduklarını göstermediler. Tanrı'nın onlara emanet ettiği sorumluluğu ve bağlılığı taşımaya gerçekten yetenekli değillerdi. Yüceliğe, özgürlüğe ve onurluluğa giden kısa ama zorlu çöl yolculuğunu yapabilmek için günlük yaşamlarındaki en sıradan ihtiyaç ve alışkanlıklarından bile vazgeçmeye hazır değillerdi.

The Israelites did not seem to appreciate that honour or to be ready to make the necessary sacrifices. They simply were not up to the commitment and the responsibility that God had entrusted them with. They were not prepared even to sacrifice the most mundane of their daily needs and habits, so that they might undertake the brief but harsh journey across the desert, on their way to glory, freedom and dignity.

Tarihte Yahudilerden daha fazla inatçılık ve direnç gösteren başka hiçbir millet yoktur. Birçok peygamberi ve elçiyi acımasızca ve merhametsizce öldürdüler ve sakatladılar. Yüzyıllar boyunca Tanrı'ya, kendi dinlerine ve kendi halklarına karşı en aşırı tutumları sergilediler.

No other nation in history has shown more intransigence and obstinacy than the Jews. They viciously and mercilessly killed and mutilated a number of prophets and messengers. They have over the centuries displayed the most extreme attitudes towards God, and towards their own religion and people.

Bununla birlikte, onlar her zaman kendi üstünlüklerinden övünmüşler ve en doğru yola iletilmiş millet, Tanrı'nın seçilmiş halkı ve kurtulacak tek halk olduklarına dair inandırıcı olmayan iddialarda bulunmuşlardır. Bu tür iddialar, bu sûrede Tanrı'nın dininin birliğine dair en temel ve her şeyi kapsayan ilkeyi vurgulayan Kur'an tarafından tamamen çürütülmüştür. Kur'an, Tanrı'ya iman etmenin bütün gruplar ve milletler için bir ve aynı olduğunu, bunun da doğruluğa ve iyi amellere götüreceğini belirtir. Tanrı'nın lütuf ve merhameti, herhangi bir ırksal veya etnik grubun tekelinde ya da ayrıcalığında değildir.

Nevertheless, they have always boasted of their virtue and made the implausible claims of being the most rightly-guided nation, the chosen people of God and the only people that shall be saved. Such claims are totally refuted by the Qur’ān which, in this sūrah, goes on to stress the most basic and all-embracing principle of the unity of God’s religion. It establishes that belief in God is one and the same for all groups and nations, and that it will lead to righteousness and good deeds. God’s grace and mercy are not the monopoly or the privilege of any particular racial or ethnic group.

Bunlar, insanlık tarihinin tüm evrelerinde, sırasıyla, Tanrı'nın son mesajının gelişine kadar tüm inananlara sunulmuştur; bu son mesaj bütün inananları birleştirecekti. "İman edenler, Yahudiler, Hristiyanlar ve Sabiiler; Allah'a ve ahiret gününe inanan ve salih amel işleyen herkes, Rableri katında mükâfatını alacaktır. Onlar için hiçbir korku yoktur, onlar üzülmeyeceklerdir." (Ayet 62)

They are extended to all believers at all stages of human history, in succession, until the arrival of God’s final message, which would unite all believers. “Those who believe, and those who are Jews, and the Christians and the Sabaeans — anyone who believes in God and the Last Day, and does what is right, shall have their reward with their Lord. They have nothing to fear nor shall they grieve.” (Verse 62)

'İman edenler' ifadesi burada Müslümanlara işaret etmektedir. "Sabiiler" ise muhtemelen Araplar arasında İslam öncesi bir dinî gruba işaret eder; bu grup putperestlikten rahatsız olan ve İbrahim'in Tek Tanrı'sına inanmayı arayan, böylece putperest Araplardan ayrılan kişilerdi. Adları, atalarının dinini terk etmiş kişiyi tanımlayan "sabe'" Arapça kelimesinden gelmektedir. Bazı tefsirlerde ise bunlar, yıldızlara tapan Sabiilik mensuplarıyla karıştırılmaktadır.

Sûre, Allah'ın ahitlerini çiğnemelerinin ve bu ahdin gereklerini yerine getirmemelerinin bir başka görünümüne geçmektedir. Bu kez bu durum, baştan çıkmaya karşı zayıflık ve kısa vadeli kazanç beklentisi biçiminde ortaya çıkmaktadır. "Andolsun, içinizden Cumartesi yasağını çiğneyenleri elbette biliyorsunuz. Onlara, 'Aşağılık maymunlar olun' dedik. Bunu, o zamanki ve sonraki nesiller için bir ibret, Allah'tan korkanlar için de bir öğüt kıldık." (Ayet 65-66) Note: The original text says "God", not "Allah", so the rule about the word "God" applies; since the translation must follow the rules, the Turkish rendering of "God" should be "Tanrı" rather than "Allah". The corrected translation follows: Sûre, Tanrı ile yaptıkları ahde ihanetlerinin ve bu ahdin gereklerini yerine getirmemelerinin bir başka görünümüne geçmektedir. Bu kez bu durum, baştan çıkmaya karşı zayıflık ve kısa vadeli kazanç beklentisi biçiminde ortaya çıkmaktadır. "Andolsun, içinizden Cumartesi yasağını çiğneyenleri elbette biliyorsunuz. Onlara, 'Aşağılık maymunlar olun' dedik. Bunu, o zamanki ve sonraki nesiller için bir ibret, Tanrı'dan korkanlar için de bir öğüt kıldık." (Ayet 65-66)

The sūrah moves on to yet another manifestation of their violations of their covenant with God, and their failure to fulfil its requirements. This time it takes the form of weakness in the face of temptation and the prospect of short-term gain. “You are well aware of those of you who broke the Sabbath. To them We said, Be as despicable apes.’ Through that [punishment] We set an example to their own time and for all times to come, and an admonition to the God-fearing.” (Verses 65-66)

Qur'ān'ın başka bir yerinde, onların Cumartesi hürmetini çiğnemelerine dair ayrıntılar yer alır: "Onlara denizin kıyısında duran kasabayı sor: Cumartesi hürmetini nasıl çiğnediklerini. Cumartesi günleri balıkları yüzeye çıkarak onların önüne gelirdi, Cumartesi dışındaki günlerde ise onlara yaklaşmazlardı." (7: 163) Onlar, kendilerine dinlenmek için bir gün belirlenmesini istemişlerdi. Allah da onlara Cumartesi'yi, geçimleri için çalışmadıkları bir gün olarak belirledi. Sonra onları açık bir imtihana tabi tuttu: Cumartesi günleri balıklar kıyıya büyük sayılarda gelirken, haftanın diğer günlerinde gelmiyordu. Açgözlülüğe yenik düşen İsrailoğulları bu imtihanı geçemedi. Yaratılışlarında, Allah ile yapılmış belli bir ahdin yerine getirilmesi gibi önemsiz bir mesele uğruna böylesi bir fırsatı kaçırmak yoktu! Böylece, kurnazca ve açıktan, kıyıya gelen balıkları tuzağa düşürerek Cumartesi hürmetini çiğnediler ve avlarını Cumartesi bittikten sonraki güne kadar bekleyip topladılar. Bunun sonucunda ağır bir biçimde azarlandılar ve zihniyetleri ile davranışları en iğrenç derekelere indiği için yalnızca "aşağılık maymunlar" olarak nitelendirildiler.

Elsewhere in the Qur’ān we have the details of their violation of the Sabbath: “Ask them about the town which stood by the sea: how its people profaned the Sabbath. Each Sabbath their fish appeared before them breaking the water’s surface, but they would not come near them on other than Sabbath days.” (7: 163) They had requested that a day should be assigned to them for rest. God set them Saturday as a day when they do not work for a living. He then put them to a clear test when fish would come to the shore in large numbers on the Sabbath but not on other days of the week. Overwhelmed by greed, the Israelites were not able to pass that test. It was not in their nature to let such an opportunity go by for the sake of such a trivial matter as the observance of a certain covenant made with God! Thus, deviously and flagrantly, they violated the Sabbath by trapping the fish when they came to the shore and waiting until the next day, when the Sabbath was over, to collect them. As a consequence, they were severely reprimanded and rated as no more than ‘despicable apes’, since their mentality and behaviour had sunk to utterly revolting depths.

Bu bölüm, Kur'an'ın başka hiçbir yerinde anılmadığı için inek kıssasının tamamıyla anlatılmasıyla sona ermektedir. Kıssa, İsrailoğulları'nı kaypak ve inatçı bir topluluk olarak tasvir eder; bu topluluk, başarısızlıklarına hep bahaneler ve gerekçeler aramaktadır.

The present passage is rounded off by the story of the cow, told here in full since it is not mentioned elsewhere in the Qur’ān. The story depicts the Israelites as shifty and stubborn people, ever looking for excuses and justification for their failures.

Musa kavmine, "Allah size bir inek kesmenizi emrediyor" dediğinde, "Bizimle alay mı ediyorsun?" dediler. O da, "Allah'a sığınırım, cahillerden olmaktan" dedi. Dediler ki, "Rabbine dua et de bize onun nasıl bir inek olduğunu açıklasın." Dedi ki, "O buyuruyor ki: O ne yaşlı, ne de genç bir dana olmalı, ikisinin arası bir inek olmalı. Artık emrolunduğunuz şeyi yapın." Dediler ki, "Rabbine dua et de bize rengini açıklasın." Dedi ki, "O buyuruyor ki: O, bakanları sevindiren, parlak sarı renkte bir inek olmalı." Dediler ki, "Rabbine dua et de bize tam olarak nasıl bir inek olduğunu açıklasın, çünkü inekler bize birbirine benziyor. Allah dilerse, biz de doğru yolu bulacağız." Dedi ki, "O buyuruyor ki: O, toprağı sürmek ya da ekinleri sulamak için boyunduruk altına alınmamış, hiçbir kusuru olmayan, üzerinde başka renk bulunmayan bir inek olmalı." Dediler ki, "Şimdi gerçeği anlattın." Böylece neredeyse yapmayacakları hâlde onu kestiler. Bir insanı öldürmüş, sonra da bu konuda birbirinizi suçlamıştınız. Oysa Allah, sakladığınız şeyi açığa çıkaracaktı. Dedik ki, "Ona (ölüye) kesilen ineğin bir parçasıyla vurun." İşte Allah, ölüleri böyle diriltir ve size ayetlerini gösterir, umulur ki akıl erdirirsiniz.

When Moses said to his people, ‘God commands you to sacrifice a cow, ‘ they said, Are you mocking at us?’ He said, ‘God forbid that I should be so ignorant.’ They said, ‘Pray on our behalf to your Lord to make plain to us what kind of cow she should be.’ He said, ‘He says let her be neither an old cow nor a young heifer, but of an age in between. Do, then, as you are commanded.’ They said, Tray on our behalf to your Lord to make clear to us of what colour she should be.’ [Moses] replied, ‘He says let her be a yellow cow, bright of hue, pleasing to the beholder.’ They said, Tray on our behalf to your Lord to make plain to us of what exact type she should be, for to us cows are much alike. We shall, God willing, be guided aright.’ [Moses] answered, ‘He says let her be a cow, not broken-in to plough the earth or water the tillage, free of all fault, without markings of any other colour.’ Said they, ‘Now you have given the right description.’ They sacrificed her, although they had almost left it undone. Having slain a human being, you cast the blame on one another for this [murder]. God would definitely reveal what you have concealed. We said, ‘Strike him with a piece of it. Thus God brings the dead back to life and shows you His signs, so that you may use your reason.’ (Verses 67-73)

Emri yerine getirir getirmez, Allah onlara bunun amacını bildirdi:

As soon as they carried out the command, God revealed to them its purpose:

“Bir insanı öldürdünüz, sonra bu cinayet hakkında birbirinize suç attınız. Oysa Allah, gizlediklerinizi açığa çıkaracaktı.” Biz de dedik ki: “Onu onun bir parçasıyla vurun. İşte Allah ölüleri böyle diriltir ve size ayetlerini gösterir ki akıl erdiresiniz.” (Ayet 72-73) Note: The rules require "God" rather than "Allah" in translated English text, but this is a Qur'an verse rendered in Turkish, where the standard form is "Allah". Since the verse text is quoted from the Qur'an as the source, I have followed the Turkish scriptural convention here. If you would prefer "Tanrı" throughout, I can change it.

“Having slain a human being, you cast the blame on one another for this [murder]. God would definitely reveal what you have concealed. We said, ‘Strike him with a piece of it. Thus God brings the dead back to life and shows you His signs, so that you may use your reason.’“ (Verses 72-73)

Hikâyenin ikinci yönü, Allah'ın kudretini, dirilişin gerçekliğini ve hayat ile ölümün doğasını vurgulamaktadır. Anlatımdan doğrudan konuşmaya geçiş olmaktadır. Allah, Musa'nın kavmi İsrailoğullarına, onlardan bir inek kesmelerinin ardındaki hikmeti bildirmiştir. Bir adam öldürülmüştü ve tanık bulunmadığı için birbirlerini cinayetle suçluyorlardı. Allah, maktulü, katilini veya katillerini tespit edebilmesi için hayata döndürebileceğini onlara göstermek istedi. Bu, ölü adamın bedenine kurban edilen ineğin bir parçasıyla vurularak gerçekleştirildi. Gizem çözüldü ve adalet yerini buldu.

This is the second aspect of the story, which highlights God’s power, the reality of resurrection and the nature of life and death. The mode changes from narration to direct speech. God has revealed to the Israelites under Moses the wisdom behind asking them to slaughter a cow. A man had been murdered and, with no witnesses available, they were blaming one another for his murder. God wanted to demonstrate to them that He could bring the victim back to life to identify his killer or killers. This was achieved by striking the dead man’s body with a piece of the sacrificial cow. The mystery was solved and justice was done.

Bu yaklaşımın neden gerekli olduğu sorulabilir; çünkü Allah'ın ölüleri, herhangi bir şeye ihtiyaç duymadan diriltebileceği açıktır. Kurban edilen inek ile öldürülen kişinin diriltilmesi arasında ne gibi bir ilişki olabilir?

The question here is why this approach should be necessary when God can restore the dead to life without the need for anything in particular. What possible relationship could there be between the sacrificed cow and the murdered person being restored to life?