Bu son bölümde sure, put'a tapan Arapların meleklere yönelik ibadetlerini çevreleyen efsanelere değinmektedir. Ayrıca onların saçma inançlarını savunmak için ileri sürdükleri argümanlardan birine atıfta bulunmaktadır. Bu, hakikati arama çabası yansıtmayan, daha çok bir polemik niteliği taşıyan boş bir tartışmaydı. Onlara, hem kendilerinin hem de taptıklarının cehenneme gideceği bildirilmişti. Burada kastedilen, başlangıçta meleklerin temsilleri olarak yapılmış, ancak daha sonra ilah olarak tapılan putlardır. Onlara, Allah'tan başkasına tapan kimsenin, tapılan şeyle birlikte cehennemde olacağı söylenmişti. Bunun üzerine bazıları, gerçek Hristiyanlıktan sapan bazı kimseler tarafından kendisine tapılan İsa'nın örneğini ileri sürdü ve İsa'nın da cehennemde olup olmayacağını sordu. Bu, boş bir tartışmadan başka bir şey değildi.

In this final passage, the surah picks up the legends the pagan Arabs weaved around their worship of angels. It refers to one of the arguments they used to defend their absurd beliefs. It was a futile argument that reflected no attempt to arrive at the truth; it was more an exercise in polemics. They had been told that both they and what they worshipped were bound for hell. The reference here being to their idols that were first intended as representations of angels, but which were later worshipped as deities. They were told that whoever worshipped anything other than God will be in hell together with the thing worshipped. In response, some of them cited the example of Jesus, who was worshipped by some of those who deviated from true Christianity. They asked whether Jesus would also be in hell? This was nothing but idle argument.

Ayrıca kendilerinin, insan olan İsa'ya tapan Hristiyanlardan daha doğru yola iletildiklerini iddia ettiler; oysa kendileri Allah'ın kızları olan meleklere tapıyorlardı. Bütün bunlar, bileşik bir yalandan başka bir şey değildi. Bununla bağlantılı olarak sure, İsa'nın kıssasını anlatır, onun ve getirdiği mesajın gerçeğini açıklar ve hem ondan önce hem de ondan sonra halkını saran ihtilafları ortaya koyar.

They also claimed that they were better guided than the Christians who worshipped Jesus, a human being, while they worshipped the angels, God’s daughters. All this was no more than compounded falsehood. In connection with this, the surah gives an account of Jesus, explaining the truth about him and his message, and the differences that gripped his people both before and after him.

Sapmış inançtan olan herkese hitaben, sure onları Kıyamet Saatinin ansızın gelmesine karşı uyarır. Ardından Kıyamet Gününün uzun bir sahnesini betimlemeye geçer; Allah'tan korkanlar için kalıcı bir mutluluk, suçlular için ise acı verici bir azabın tablosunu çizer. Ayrıca sure, meleklere dair efsanelerini çürütür, Allah'ın onların Allah hakkında ileri sürdüğü her şeyden münezzeh olduğunu açıkça ortaya koyar ve Onun bazı sıfatlarını, bu dünyanın ve ahiret hayatının tam mülkiyetinin Ona ait olduğunu da içeren sıfatları anlatır. Sure, Peygamber'e sabırlı olmasını ve inkârcılardan yüz çevirmesini emrederek sona erer. Onlar, bilinmesi gereken şeyin ne olduğunu bileceklerdir. Bu, çok açık hale getirildikten sonra da tartışmaya devam edenlere yönelik örtük bir uyarıdır.

Meryem oğlu ne zaman örnek olarak gösterilse, senin kavmin buna gürültüyle karşı çıkar ve şöyle der: "Bizim ilahlarımız mı daha iyi, yoksa o mu?" Bunu sana karşı koymak için dile getirirler. Onlar çekişmeci bir kavimdir. O, sadece İsrailoğullarına bir örnek kılıp lütfettiğimiz kullarımızdan biriydi. Dileseydik, yeryüzünde birbirinin yerini alan melekler kılardık sizi. O, Kıyamet'in bir alametidir. Bundan kesinlikle şüphe etmeyin, bana uyun; işte doğru yol budur. Şeytan sizi yoldan alıkoymasın; çünkü o, sizin apaçık düşmanınızdır. İsa açık delillerle geldiğinde şöyle dedi: "Size hikmetle geldim ve hakkında ayrılığa düştüğünüz bazı şeyleri size açıklamak için. Öyleyse Allah'tan korkun ve bana itaat edin." Şüphesiz Allah benim de Rabbim, sizin de Rabbinizdir; O'na kulluk edin. İşte doğru yol budur. Ama yine de topluluklar aralarında ayrılığa düştüler. Zalimlerin vay haline, acı dolu bir günün azabından! (Ayet 57-65)

Whenever the son of Mary is cited as an example, your people raise an outcry, saying: 'Who is better: our deities or he?’ They cite him only to challenge you. They are contentious people. He was but a servant of Ours whom We had favoured and made an example to the Children of Israel. Had it been Our will, We could have made you angels, succeeding one another on earth. He is a portent of the Last Hour. Have no doubt about it, but follow Me: this is a straight path. Let not Satan debar you; for he is your sworn enemy. When Jesus came with clear signs, he said: 7 /w come to you with wisdom, and to make clear to you some of that on which you differ. Therefore, fear God and follow me. God is my Lord and your Lord: so worship Him alone. This is a straight path. Yet are the sects at variance among themselves. Woe, then, to the wrongdoers for the painful suffering that will befall them on a grievous day. (Verses 57-65)

İbn İshak, Peygamber'in biyografisinde şu rivayeti aktarır:

In his biography of the Prophet, Ibn Ishaq gives the following report:

Peygamber, Mescid-i Haram'da el-Walid ibn el-Mugire ile oturdu; onlara en-Nadr ibn el-Haris da katıldı. Kureyş'ten birkaç adam daha vardı. Peygamber onlarla konuştu, ancak en-Nadr sözünü kesti. Peygamber, onu susturuncaya kadar onunla tartıştı. Ardından onlara Kur'an'dan, şu ayeti içeren bir bölümü okudu: "Siz ve Allah'tan başka tapmakta olduğunuz her şey, cehennemin yakıtıdır; oraya gidecek olanlar sizlersiniz" (21: 98). Peygamber ﷺ bundan sonra oradan ayrıldı.

The Prophet sat with al-Walid ibn al-Mughirah in the Sacred Mosque, and they were joined by al-Nadr ibn al-Harith. There were a few other men from the Quraysh. The Prophet spoke to them, but al-Nadr interrupted him. The Prophet argued with him until he silenced him. He then read to them a passage of the Qur’an that included the verse that says: “ You and all that you were wont to worship instead of God are but the fuel of hell: that is what you are destinedfor” (21: 98) The Prophet then left.

Surede zalimlerden söz edildiğinde, Mesih İsa hakkında ihtilaf eden bu gruplar ile bu grupların işledikleri üzerinden Peygamber ile tartışan Arap müşrikleri de kastedilmektedir. Sure, Kıyamet Günü onların başlarına gelecekleri uzun ve etkileyici bir sahneyle anlatmakta; ayrıca Allah'ın lütuflarına nail olan takva sahiplerinin cennette neler yaşayacağına dair bir tablo da çizmektedir.

When the surah refers to wrongdoers, it includes those factions that disputed about Jesus together with the pagan Arabs who argued with the Prophet on the basis of what those factions perpetrated. It draws a long, spectacular scene showing what happens to them on the Day of Judgement and adds an image of what happens to the God-fearing who receive His favours in heaven:

Kıyametten başka neyi bekliyorlar ki? Kıyamet onlara ansızın gelecek ve farkına varmadan yakalayacak. O gün, Allah'a karşı gelmekten sakınanlar hariç, dostlar birbirlerine düşman olacak.

What are they waiting for other than the Last Hour, which will come upon them all of a sudden and take them unawares? On that Day, friends will become enemies to one another, except for the God-fearing.

arzu. Ancak arzu tatminini aşan şey, hepsinin göze hoş görünmesi ve hazzın güzelliğini artırmasıdır: "Altın tepsiler ve kadehlerle kendilerine hizmet edilecek; nefislerin arzu edeceği ve gözlerin lezzet bulacağı her şey orada bulunacaktır." (Ayet 71) Yet bu mübarek nimetin ötesinde daha büyük ve çok daha onurlu bir şey vardır: Onlar, yüceden gelen bir hitapla şereflendirilirler:

desire. However, what comes over and above desire satisfaction is that it is all pleasant to the eye, adding beauty to gratification: “They will be waited upon with trays and goblets of gold; and there will be found all that the souls may desire and the eyes may delight in? (Verse 71) Yet there is more to this blessed enjoyment: there is something greater and far more honourable. They are honoured by an address from on high:

"Orada ebedî kalacaksınız. Bu, yapmakta olduğunuz amellerin karşılığı olarak size verilen cennettir. Orada bol bol meyveler vardır; onlardan yiyeceksiniz."

“ There you shall abide. This is the garden that shall be your own on account of what you used to do. You shall have there fruits in abundance, from which to eat? (verses 71-73)

Peki, daha önce tartışırken birbirini suçlayan zalimleri bekleyen kader nedir? "Zalimler cehennem azabında kalıcı olacaklardır." (74) Bu, hafifletilmeyen, ara verilmeyen, kalıcı, sert ve şiddetli bir azaptır. Hiçbir umut ışığı asla belirmeyecek, kurtuluş için de hiçbir fırsat olmayacaktır. Ümitsizlik içinde kaybolmuş halde buna katlanırlar: "Onlardan azap hafifletilmeyecek ve onlar bu azap içinde umutsuzluğa düşeceklerdir." (75)

Kur'an, Peygambere onlara bir şey söylemesini ve kendilerine daha önce anlatılmış olan kaderle yüzleşmeleri için onları baş başa bırakmasını emreder.

Now the Qur’an directs the Prophet to say something to them and to leave them to face the destiny which has already been described to them:

"De ki: 'Eğer Rahman'ın bir oğlu olsaydı, ona ilk tapan ben olurdum.' Göklerin ve yerin, Arş'ın Rabbi olan O, bütün eksikliklerden münezzehtir; onların uydurduğu sıfatlardan çok yücedir. Onları, vaat edildikleri güne kavuşuncaya kadar boş laflar ve oyun ile meşgul bırak." (Ayet 81-83)

Say: If the Lord of Grace had a son, I would be the first to worship him. ’ Limitless in His glory is the Lord of the heavens and earth, the Lord of the Throne: He is far above their false descriptions. Leave them to indulge in idle talk and play until they face the Day they have been promised. (Verses 81-83)

Onların tapındıkları meleklerin Tanrı'nın kızları olduğunu iddia ettiler. Tanrı'nın bir çocuğu olsaydı, bunu bilen ve bu bilgiye dayanarak hareket eden ilk kişi Tanrı'nın Peygamberi ve elçisi olurdu ﷺ.

They alleged that the angels whom they worshipped were Gods daughters. Had God had any offspring, the first one to know this and act on the basis of this knowledge was Gods Prophet and messenger.

Ona yakındı ve emirlerine hemen uyardı. Onların iddia ettiği gibi bir çocuğu olsaydı, O'nun çocuğuna ilk saygısını sunacak olan kendisi olurdu. Ancak o, yalnızca Allah'a ibadet eder. Bu tek başına, onların iddiasının hiçbir temeli olmadığını doğrulayan bir kanıttır. Bütün yücelik, iddia ettikleri şeylere hiç benzemeyen Allah'a aittir. "Göklerin ve yerin Rabbi, Arş'ın Rabbi, onların nitelendirdiklerinden uzaktır:

He was close to Him and was quick to comply with His orders. He would have been the first to offer his respects to His offspring, had He had any as they alleged. He, however, worships none but God. This in itself is evidence confirming that their allegation has no basis. All glory belongs to God who is totally unlike what they allege. “Limitless in His glory is the Lord of the heavens and earth, the Lord of the Throne:

"O, onların uydurduğu nitelemelerin çok üstündedir." (Ayet 82)

He is far above their false descriptions.” (Verse 82)

Göklere ve yere, onların düzenine ve uyumuna baktığımızda, bütün bunları kontrol eden, "Arşın Rabbi" diye anılan Yüce'nin büyüklüğünü ve yüceliğini hissederiz ve böyle bir iddianın saçmalığını fark ederiz. Fıtratımızla biliriz ki, evreni yaratan Yaratıcı'nın, çoğalan yaratıklara hiçbir benzerliği olamaz. Bu yüzden O'na oğullar ve kızlar isnat etmek, cevap verilmeye değmeyen boş laf ve oyundan öteye geçmez. Bu durum yalnızca, Kıyamet Günü'nde neyle karşılaşılacağına dair sert bir uyarıyı hak eder; bunun bir örneği zaten verilmiştir: "Onları, kendilerine vaad edilen güne kavuşuncaya kadar boş laflar ve oyunla uğraşmaları için bırak." (Zuhruf, 83)