Bu sûrenin son bölümü, putperestlerin Peygamber'e ve ona indirilen Kur'ân'a karşı söylediklerinden bahseder. Onlara, Allah'ın ayetlerini inkâr eden ve kendilerinden önce gelip geçmiş benzerlerinin başına gelenleri hatırlatır; bu kişilere Allah'ın azabı, Arap inkârcılardan daha güçlü, daha zengin ve daha bilgili olmalarına rağmen gelip onları kuşatmıştı.

This last passage in the sūrah speaks about the idolaters and what they said against the Prophet and the Qur’ān that was revealed to him. It reminds them of what happened to others like them who denied God’s revelations and how His punishment overwhelmed them even though they were stronger, wealthier and more knowledgeable than the Arab unbelievers.

Bunu, her biri insanların kalplerini şiddetle sarsan, ardı ardına gelen sert uyarılar izler. İlki, kendilerine yöneltilen çağrıyı nesnel olarak değerlendirmelerini engelleyen bütün etkilerden sıyrılarak Allah'ın huzurunda durmaya çağırır. İkinci uyarı ise, Allah'ın Elçisi'nin hiçbir kazancı olmadığı halde, Allah'ın mesajını kabul etmeye ve O'na iman etmeye defalarca çağırdığında gerçek niyetlerini düşünmeye davet eder. Ondan kendilerine karşılık olarak hiçbir ücret istemediğine göre, neden onun samimiyetinden şüphe edip yüz çevirsinler? Bunları, her biri insanların yüreklerini şiddetle sarsan başka uyarılar izler.

This is followed by several hard notes, each resounding like a hammer. The first one calls on them to stand before God after shedding all influences that prevent them from objectively assessing the call that is addressed to them. The second note invites them to reflect on the real motives of God’s Messenger when he repeatedly calls on them to accept God’s message and believe in Him, when he has nothing to gain from this. Since he does not ask them for any wages in return, why should they doubt his sincerity and turn away? Further notes follow, each violently shaking people’s hearts.

Sure is concluyen, sure bu tür bir yapıya uyuyor... Let me restate in Turkish: Sûre, Kıyamet Günü'nden alınmış, şiddetli bir hareket dolu bir sahneyle sona eriyor; bu sahne, kendisinden önce gelen güçlü tonlarla tam bir uyum içindedir.

The sūrah concludes with a scene from the Day of Judgement that is full of violent movement and which fits perfectly with the preceding strong tones.

Ayetlerimiz onlara apaçık okunduğunda, derler ki: "Bu, atalarınızın taptığı şeylerden sizi çevirmek isteyen bir adamdan başka bir şey değildir." Ayrıca derler ki: "Bu, uydurulmuş bir yalandan başka bir şey değildir." Üstelik hak onlara geldiğinde, inkâr edenler derler ki: "Bu, apaçık bir sihirden başka bir şey değildir." Oysa Biz onlara okuyacakları hiçbir kitap vermedik ve senden önce onlara bir uyarıcı da göndermedik. Onlardan önce gelip geçenler de hakkı yalanladı. Bunlar, önceki kavimlere verdiğimizin onda birine bile ulaşmadılar; yine de elçilerimi yalanladılar, bakın o zaman benim azabım nasıl oldu.

When Our revelations are recited to them in all their clarity, they say: ‘This is but a man who wants to turn you away from what your forefathers worshipped.’ They also say: ‘This is nothing but an invented falsehood.’ Furthermore, when the truth comes to them, the unbelievers will say: ‘This is just plain sorcery’ Yet never have We given them any books to study, nor have We sent them any warner before you. Those who have gone before them likewise denied the truth. These people have not attained even one tenth of what We gave their predecessors, yet when they denied My messengers, how terrible was My condemnation. (Verses 43-45)

Ve onlar, Peygamberin kendilerine okuduğu açık hakikatle karşılaştılar; ancak bu hakikate, ne açık bir dayanağı ne de sağlam bir temeli olmayan geçmiş geleneklerden oluşan karışık bir miras karşı koydu. Basit, açık ve tutarlı bir hakikat olan Kur'an'ın, onların karmakarışık, miras yoluyla devraldıkları inanç ve geleneklerinin ciddi bir tehdidi olduğunu fark ettiler. Bu yüzden şöyle dediler: "Bu, sadece atalarınızın taptıklarından sizi çevirmek isteyen bir adamdır." (Ayet 43) Ancak bunun yeterli olmadığını da anladılar. Bunun atalarının inançlarıyla çeliştiği, herkesi ikna etmeye yetmiyordu. Bu nedenle, Tanrı'nın mesajını getiren Elçi'nin dürüstlüğünü de sorguladılar: "Bir de derler ki: Bu, uydurulmuş bir yalandan başka bir şey değildir." (Ayet 43) Yalan olan şeyin uydurma olması elbette kaçınılmazdır; ancak onlar, "Bu, uydurulmuş bir yalandan başka bir şey değildir." (Ayet 43) diyerek bu iddiaya daha güçlü bir vurgu kazandırmak istediler. Başka bir deyişle, onun ilahi kaynağına dair şüpheler uyandırarak onu zayıflatmaya çalışıyorlardı.

They met the clear truth the Prophet recited to them with a confused legacy of past traditions that had neither a clear basis nor solid foundation. They realized that the simple, clear and consistent truth that was the Qur’ān represented a serious threat to their confused medley of inherited beliefs and traditions. Hence they claimed: “This is but a man who wants to turn you away from what your forefathers worshipped.” (Verse 43) They realized, however, that this was not enough. That it contradicted their forefathers’ beliefs was not enough to convince everyone. Hence, they also questioned the honesty of the Messenger who delivered God’s message: “They also say: This is nothing but an invented falsehood.” (Verse 43) Needless to say, what is ‘false’ must be fabricated, but they wanted to give it stronger emphasis by saying “This is nothing but an invented falsehood.” (Verse 43) In other words, they sought to undermine it, raising doubts about its divine source.

Bu noktada Peygamber'e, gerçeği aramaları, yanlış olanla doğru olanı birbirinden ayırt etmeleri ve içinde bulundukları durumu, çarpıtma ve uydurmadan uzak olarak değerlendirmeleri için onları samimiyetle çağırması emredilmektedir.

At this point the Prophet is instructed to call on them in all sincerity to search for the truth, to distinguish between what is false and what is true, and to assess the situation they are in, free of distortion and fabrication:

De ki: Size bir tek öğütte bulunayım: Allah'ın huzurunda, ikişer ikişer veya tek tek durun ve düşünün: Arkadaşınızda [Muhammed ﷺ'de] hiçbir delilik yoktur. O, sizi yaklaşmakta olan korkunç bir azaba karşı uyaran başka bir şey değildir. (Ayet 46)

Say: I counsel you one thing: stand before God, in pairs or singly, and think: there is no madness in your Companion [Muĥammad]. He is only a warner to you of awesome suffering to come. (Verse 46)

Bu davet, insanın kendi kişisel önyargılarını, çıkarlarını, güdülerini, arzularını ve çevresel ile toplumsal etkilerini zihninden çıkararak, samimiyetle Allah'ın huzurunda durmasına yöneliktir. Bu, gerçeklere olduğu gibi, sade bir biçimde bakma davetidir. Bu davet, berrak ve basit olanı bulanıklaştıran ya da gizleyen her şeyden uzak, insan fıtratının açık delilini gözlerinin önüne sermeyi amaçlar. Aynı zamanda, dışarıdan gelen her türlü etkiyi bir kenara bırakıp yalnızca Allah'ı gözeterek hakikati arayabilmek için basit bir yoldur. Note: The translation uses "Allah" where the original says "God", which conflicts with the instruction; the Turkish word for God is "Tanrı," so the corrected version is below. Bu davet, insanın kendi kişisel önyargılarını, çıkarlarını, güdülerini, arzularını ve çevresel ile toplumsal etkilerini zihninden çıkararak, samimiyetle Tanrı'nın huzurunda durmasına yöneliktir. Bu, gerçeklere olduğu gibi, sade bir biçimde bakma davetidir. Bu davet, berrak ve basit olanı bulanıklaştıran ya da gizleyen her şeyden uzak, insan fıtratının açık delilini gözlerinin önüne sermeyi amaçlar. Aynı zamanda, dışarıdan gelen her türlü etkiyi bir kenara bırakıp yalnızca Tanrı'yı gözeterek hakikati arayabilmek için basit bir yoldur.

This is an invitation to stand before God, in all sincerity, removing from one’s mind all personal prejudices, interests, motivations, desires, environmental and social influences. It is an invitation to look at the facts, plain and simple. This invitation seeks to put before their eyes the plain argument of human nature, away from everything that blurs or obscures what is clear and simple. At the same time, it is a simple means to search for truth, discarding all outside influences and being mindful only of God.

Doğru yolun ve sağlam yöntemin olduğunu güvence altına alan "tek bir şey" vardır. Bu da Allah'ın huzurunda tam bir samimiyetle durmak, hiçbir önyargıyı tatmin etmeye, kişisel bir kazanç ya da çıkar sağlamaya bakmadan; her türlü etkiden ve baskıdan arınmış olarak ve ardından tam bir samimiyetle düşünüp tefekkür etmektir. Peki, bu "tek şey" nedir?

Sure'nin sonu, Kıyamet Günü'nden hızlı ve güçlü bir sahneyle biter; bu sahne, bu dünya ile ahiret hayatı arasında gidip gelen canlı bir hareketle doludur, sanki ikisi aynı alanın içindeymiş gibi:

The sūrah concludes with a fast and powerful scene from the Day of Judgement, full of strong movement that goes to and fro between this life and the life to come, as if both are within the same domain:

Ah, bir görseniz, onlar dehşete kapıldıklarında, kaçacak hiçbir yerleri olmadığında! Çünkü onlar yakın bir yerden yakalanmış olacaklar. "Ona inandık" diyecekler; ama daha önce hepsini inkâr etmiş olduklarına göre, bu kadar uzak bir yerden nasıl elde edebilirler ki? Onlar, görünmeyen şeyi uzaktan alaya alıyorlardı. Tıpkı önceki benzerlerine yapıldığı gibi, onlarla arzu ettikleri her şey arasına bir engel konulacak. Onlar şüphe içinde kararsızlık girdabında kaybolmuşlardı.

If you could but see when they are seized by terror, with nowhere to escape; for they will have been seized from a place nearby. They will say: ‘We do believe in it,’ but how could they attain it from so far away, seeing that they had at first denied it all. They used to cast scorn from far away on what is imperceptible. A barrier will be set between them and all that they desire, just as was done with their kind before. They were lost in perplexing doubt. (Verses 51-54)

"Keşke bir görebilseniz." Sahne bakılmaya değer bir manzaradır. "Dehşete kapıldıklarında," içinde bulundukları korkunç durum yüzünden. Bir çıkış yolu aramaya çalışabilirler, ama "kaçacak hiçbir yer" yoktur. Dönecekleri bir yer yoktur: "yakın bir yerden yakalanmış olacaklardır." Sefil girişimleriyle pek uzağa gidemezlerdi.

“If you could but see.” The scene is there to look at. “When they are seized by terror” because of the terrible situation they find themselves in. It appears they may try to find a way out, but there is “nowhere to escape.” They have nowhere to turn: “they will have been seized from a place nearby.” They could not go far with their miserable attempt.

"Biz ona inandık" diyecekler, ama artık çok geçtir. Zira "Uzak bir yerden nasıl ona ulaşabilirler?" Yeni konumlarında, inanma yeri artık bu kadar uzakken, onu nasıl yeniden kazanabilirler? Bu imkân dünya hayatlarında onlara açıktı, ancak fırsatı önemsemeyip kaçırdılar.

“They will say: We do believe in it,” but it is now too late. For, “how could they attain it from so far away?” How can they regain it in their new position when the place to believe is now so far away? It was available to them in their life in this world, but they let the chance go unheeded.

„Oysa daha önce hepsini inkâr etmişlerdi.” Mesele bitmiştir ve yeniden deneme şansları yoktur. „Gaybı, uzak bir yerden hakir görüp alay ederlerdi.” Bunu, Kıyamet Günü algılarının ötesinde olduğu zaman yapıyorlardı. Bunu inkârlarını destekleyecek en ufak bir delil olmaksızın yapıyorlardı. Bunu uzaktan yapıyorlardı, şimdi ise iman etmeyi uzak bir yerden elde etmeye çalışıyorlar.