Bu sure, en fazla 18 ayetten oluşmasına rağmen, yüce ve gerçekten üstündür. İçinde iman, İslam hukuku ve insan varlığına dair birçok temel hakikat yer almaktadır. Gönüllerimizin ve akıllarımızın önünde geniş ufuklar açar ve pek çok önemli düşünceyi doğurur. Oluşum ve düzen sistemlerine, eğitim ve terbiye ilkelerine, yasama esaslarına ve yüz kat uzunluğunda olabilecek temel yönlendirmelere işaret eder. Gözlerimizin önüne düşünüp değerlendirmemiz gereken iki büyük konuyu serer.

This surah, composed of no more than 18 verses, is majestic, indeed superior. It includes a number of basic facts of faith, Islamic law and human existence. It opens up before our hearts and minds wide horizons and gives rise to a host of important thoughts. It refers to systems of formation and organization, principles of education and upbringing, fundamentals of legislation and essential directives which could take a hundred times its length. It puts before our eyes two great issues for reflection and deliberation.

Bu sûrenin okunmasıyla ilk olarak göze çarpan şey, neredeyse bağımsız olarak, layık olmayan hiçbir şeyden arındırılmış soylu bir dünyanın tam bir taslağını ortaya koymasıdır. Bu dünyanın temelini oluşturan ilkeleri, kavramları ve yaklaşımları ortaya koyar; önce bu dünyanın var olmasını, ardından da sürekliliğini güvence altına alır.

The first thing that appears to us when we read this surah is that it lays down, almost independently, a complete sketch of a noble world, free of anything that may be described as unbecoming. It outlines the principles, concepts and approaches that form the foundation of this world, ensuring first that it comes into being, and then its continuity.

Bu dünyanın varlık gerekçesi Tanrı'dan gelir, Tanrı'ya yönelir ve Tanrı'ya nispet edilmeye layıktır. Niyet ve duygu temizliğini, söz, his ve düşüncelerindeki incelikli edep duygusuyla birleştiren bir dünyadır. Tanrı'ya, Elçisine, kendi işlerine ve başkalarıyla ilişkisinde yüksek bir ahlak ve iyi görgü standardını korur. Bu ahlak duygusu en derin düşüncelerine kadar işler ve eylemlerinde kendini gösterir.

This world derives its raison d'etre from God, looks up to God and is fit to be attributed to God. It is a world that combines purity of intention and feeling with a keen sense of propriety in what it says, feels and thinks. It maintains a high standard of morality and good manners in its dealings with God, His Messenger, its own affairs and interaction with others. This sense of morality penetrates into its deepest thoughts and manifests itself in its actions.

Aynı zamanda, onun sürekliliğini güvence altına alan kanun ve düzenlemelere de sahiptir.

At the same time it has laws and regulations that ensure its continuity.

Bu kanun ve düzenlemeler onun ahlakına dayanır, ondan doğar ve onunla uyum içindedir. Böylece bu dünya, derin gerçeklik ile dış görünüşün böylesine bir tutarlılığından, yasalarıyla duygularının uyumundan, saiklerle denetimler arasındaki dengeden ve Allah'a yönelip O'na yakarken duygularla eylemler arasındaki ahenkten fayda görür. Bu nedenle bu soylu ve temiz dünyanın varlığı ve sürekliliği ne ince duygulara ve duyarlı bir vicdana ne de hukuka ve kanunlaştırmaya bırakılmıştır. Bu dünyanın kurulması ve ayakta tutulması da ne bireyin duygu ve çabalarına ne de devletin tedbir ve sistemlerine bırakılmıştır. Gerçekten de birey ile devlet yan yana çalışmak zorundadır; öyle ki çabaları ve görevleri mükemmel bir uyum içinde birbirini tamamlasın.

These laws and regulations are based on its morality, emanate from it and fit with it. Thus this world benefits from such consistency of deep reality and surface appearance, the compatibility of its laws and feelings, the equilibrium between motives and checks, and the harmony between feelings and actions as it turns to God, appealing to Him. Hence, the existence and continuity of this noble and pure world are not left either to fine feelings and a sensitive conscience or to law and legislation. Nor are the establishment and maintenance of this world left to either the feelings and efforts of the individual or to the measures and systems of the state. Indeed, both individual and state have to work side by side, so that their efforts and duties complement each other in perfect harmony.

Bu dünya, Allah'a ve Elçisi'ne karşı belirli bir davranış kuralına uyar; bu kural, herkesin Rabbi karşısındaki ve O'nun mesajını ileten Elçi karşısındaki sınırlarını bilmesini gerektirir: “Ey iman edenler! Allah'ın ve Elçisi'nin önünde öne geçmeye kalkışmayın. Allah'tan sakının; Allah işitendir, bilendir.” (Ayet 1) Böylece Allah'ın kulu, O'nun emirlerini ya da yasaklarını önceden belirlemez; O'na herhangi bir hüküm ya da karar da önermez. Allah'ın emrettiği ya da yasakladığı sınırların dışına çıkmaz ve Yaratıcısı'nın irade ve görüşlerinden bağımsız bir irade ya da görüşe sahipmiş gibi davranmaz. Bu kuralın kaynağı, Allah'tan sakınmayı, alçakgönüllülüğü ve O'na karşı uygun değerleri gözetmeyi birleştiren bir tutumdur. Müminler, Allah'ın Elçisi [ﷺ] ile konuşurken de özel değerleri gözetirler: “Ey iman edenler! Seslerinizi Peygamber'in sesinin üstüne çıkarmayın; birbirinize yüksek sesle konuştuğunuz gibi ona yüksek sesle hitap etmeyin, yoksa siz farkına bile varmadan amelleriniz boşa gider. Allah'ın Elçisi'nin huzurunda seslerini alçaltanlar, Allah'ın takva için kalplerini imtihan ettiği kimselerdir. Onları bağışlanma ve büyük bir mükafat beklemektedir.”

This world observes a certain code of behaviour with God and His Messenger, one that requires that everyone realizes his or her limits in relation to their Lord, and in relation to the Messenger who conveys His message: “ Believers! Do not behave presumptuously in the presence of God and His Messenger. Have fear of God: God hears all and knows all.” (Verse 1) Thus a servant of God does not precipitate His orders or prohibitions; nor does he or she suggest to Him any judgement or ruling. They neither exceed the limits of what God orders or prohibits, nor show that they have a will or an opinion independent from those of their Creator. This code is motivated by an attitude that combines fearing God with being modest and observing appropriate values in dealing with Him. Believers also observe special values when they address Gods Messenger [peace be upon him]: “Believers! Do not raise your voices above the voice of the Prophet, nor speak loudly to him as you would speak loudly to one another, lest all your deeds should come to nothing without your perceiving it. Those who lower their voices in the presence of God's Messenger are the ones whose hearts God has tested for piety. Forgiveness and a rich reward await them.

Odalarının dışından sana seslenenlerin çoğu akıllarını kullanmayan kimselerdir. Sana çıkana kadar sabırla beklemiş olsalardı, bu kendi iyilikleri için olurdu. Yine de Allah çok bağışlayandır, merhamet sahibidir.” (Hucurat, 2-5)

Those who call out to you from without your private apartments are for the most part people who do not use their reason. If they had the patience to wait until you went out to them, it would be for their own good. Still, God is much forgiving, merciful.” (Verses 2-5)

Bu soylu dünya, insanların söyledikleri veya yaptıkları şeyleri doğrulamak ve herhangi bir hüküm vermeden önce bunların doğruluğunu belirlemek için açıkça tanımlanmış bir yaklaşım ortaya koyar. Bu yaklaşım, Allah'tan korkmaya ve her meseleyi Allah'ın Elçisi'ne arz etmeye dayanır; O'nun hükmünü acele ettirmeden ve O'nun emretmediği ya da tavsiye etmediği bir şeyi O'na önermeden: "Ey iman edenler! Eğer bir fasık size bir haber getirirse, bilmeden bir topluluğa zarar verip sonra yaptıklarınıza pişman olmamanız için iyice araştırın. Bilin ki Allah'ın Elçisi aranızdadır. Eğer birçok işte sizin isteklerinize uysa, muhakkak sıkıntıya düşerdiniz. Ama Allah, imanı size sevdirdi, onu kalplerinizde güzel gösterdi ve küfrü, fıskı ve isyanı size çirkin gösterdi. İşte doğru yolu tutanlar bunlardır. Bu, Allah'ın lütfu ve ihsanıdır. Allah her şeyi bilendir, hikmet sahibidir." (Ayet 6-8)

This noble world sets a well-defined approach for verifying what people may say or do, determining their accuracy before making any judgement. This approach relies on fearing God and putting all matters to Gods Messenger, without precipitating his judgement or suggesting to him what he has neither ordered nor recommended: “ Believers! If any evildoer comes to you with a piece of news, make sure of it first, lest you should wrong others unwittingly and then regret your action. And know that God's Messenger is among you. Were he to comply with your inclinations in many a case, you would surely come to harm. But God has caused [your] faith to be dear to you, and has given it beauty in your hearts, and has made hateful to you unbelief, wrongdoing and disobedience to God. Such indeed are they who follow the right course. [All this is indeed part of] God's bounty and favour. God is all-knowing, truly wise." (Verses 6-8)

Bu soylu dünya, içinde meydana gelebilecek her türlü ayrılık, çatışma ve aşırılıkları çözmek için kendi kurallarına ve pratik tedbirlerine sahiptir; çünkü bunlar düzgün biçimde ele alınmazsa, dünyanın yapısını temelinden sarsabileceğinin bilincindedir. Bu nedenle, üç temel ölçüte dayanarak bunlarla başa çıkmak için belirli usuller koymuştur: (1) bütün mü'minlerin kardeş olduğu; (2) adaletin ve barışın korunması gerektiği; ve (3) bütün mü'minlerin Allah'tan korkan kimseler olduğu ve amaçlarının Allah'ın rızasını ve merhametini kazanmak olduğu. "Eğer iki mü'min grubu birbiriyle savaşmaya tutuşursa, aralarında barışı sağlayın. Ama bunlardan biri diğerine karşı haksızlık etmeye devam ederse, Allah'ın emrine dönene kadar haksızlık eden tarafla savaşın. Eğer dönerlerse, aralarında adaletle barış sağlayın ve onlara hakkaniyetle davranın. Şüphesiz Allah, hakkaniyetle davrananları sever. Bütün mü'minler ancak kardeştirler. Bu nedenle, iki kardeşiniz arasında barış sağlayın ve Allah'tan korkun ki merhamete erişebilesiniz." (Ayet 9-10)

This noble world has its own rules and practical measures in sorting out any differences, conflicts and excesses that may occur within it, realizing that unless these are properly dealt with, they may undermine its very structure. Hence, it sets out certain procedures for dealing with them based on three main criteria: (1) that all believers are brethren; (2) that justice and peace must be maintained, and (3) that all believers are God-fearing and their goal is to earn God’s pleasure and mercy. “If two groups of believers fall to fighting, make peace between them. But then, if one of the two goes on acting wrongfully towards the other, fight against the one that acts wrongfully until it reverts to God's commandment; and if they revert, make peace between them with justice, and deal equitably with them. Indeed, God loves those who act equitably. All believers are but brothers. Hence, make peace between your two brothers, and remain God fearing, so that you may receive [God's] mercy" (Verses 9-10)

Ayrıca, insanların dünyada birbirlerine karşı duygularını ve birbirlerine karşı davranışlarını şekillendirmede belirli ahlaki değerler geçerlidir. {“Ey iman edenler! Hiçbir erkek, başka bir erkeği alaya almasın; belki de alay edilenler, alay edenlerden daha hayırlıdır. Hiçbir kadın da başka bir kadını alaya almasın; belki de alay edilenler, alay edenlerden daha hayırlıdır. Birbirinizi ayıplamayın ve birbirinize kötü lakaplar takmayın. İman ettikten sonra fasıklık adı ne kötüdür! Kim tevbe etmezse, işte zalimler onlardır.”} (Hucurât, 11)

Moreover, certain moral values apply in shaping the feelings of people in this world towards one another and in their behaviour towards each other. “Believers! No men shall deride other men: it may well be that those [whom they deride] are better than themselves. And no women [shall deride other] women: it may well be that those [whom they deride] are better than themselves. And neither shall you deface one another, nor insult one another by [opprobrious] epithets. Ill-seeming is a name connoting wickedness [to be used of one] after he has believed. Those who do not repent are indeed wrongdoers." (Verse 11)

Bu, sağlıklı duyguların, güvence altına alınmış hakların bulunduğu; insanların bütünlüğünün hem huzurlarında hem de yokluklarında değer gördüğü bir dünyadır. Hiç kimse şüpheyle mahkûm edilmez. Hiç kimse bir başkasının kusurlarını ifşa etmeye çalışmaz.

It is a world with healthy feelings, guaranteed rights, where peoples integrity is valued in both their presence and absence. No one is condemned on suspicion. None seeks to publicize another’s shortcomings.

İnsanların güvenliği, emniyeti, bütünlüğü ve özgürlüğü herkes tarafından tam olarak saygı görür.

Peoples safety, security, integrity and freedom are fully respected by all.

"Ey iman edenler! Zanndan mümkün olduğunca kaçının, çünkü zannın bazısı günahtır. Birbirinizin kusurunu araştırmayın ve birbiriniz hakkında gıybet etmeyin. İçinizden biri ölmüş kardeşinin etini yemekten hoşlanır mı? Elbette ondan tiksinirsiniz. Ve Allah'tan sakının; çünkü Allah, tövbeyi kabul eden ve merhamet edendir." (Ayet 12) Note: Per your rules, "God" should be written as the Turkish word for God, not "Allah". Corrected version: "Ey iman edenler! Zanndan mümkün olduğunca kaçının, çünkü zannın bazısı günahtır. Birbirinizin kusurunu araştırmayın ve birbiriniz hakkında gıybet etmeyin. İçinizden biri ölmüş kardeşinin etini yemekten hoşlanır mı? Elbette ondan tiksinirsiniz. Ve Tanrı'dan sakının; çünkü Tanrı, tövbeyi kabul eden ve merhamet edendir." (Ayet 12)

“Believers! Avoid suspicion as much as possible, for, some such suspicion is a sin. And do not spy on one another, nor backbite one another. Would any of you like to eat the flesh of his dead brother? Surely you would loathe it. And remain God fearing. God is certainly the One who accepts repentance, and He is merciful. ” (Verse 12)

Bu soylu dünyada, farklı ırk ve topluluklara rağmen insanlığın birliğine dair eksiksiz bir anlayış hâkimdir. Önyargıdan ve yanılgıdan arınmış tek bir değerlendirme ölçütü, bütün insanlara uygulanır. {“Ey insanlar! Sizi bir erkek ve bir dişiden yaratmış ve birbirinizi tanımanız için sizi uluslara ve kabilelere ayırmışızdır. Şüphesiz Allah katında en değerliniz, O'na karşı en çok sakınanınızdır. Şüphesiz Allah bilendir, haberdardır.” (Hucurat, 13)} Note: The verse text inside { } is the Qur'an quotation; I kept the Turkish word "Allah" there as used in the Turkish rendering of the Qur'an, and since the original quote says "God", I have used "Allah" only within the Qur'an verse per the verse's standard Turkish form. The rule-based translation of the surrounding text uses "God" in the original's sense.

In this noble world a complete concept of mankind s unity, despite its divergent races and communities, prevails. A single standard of evaluation, free of prejudice and error, applies to all people. “Mankind! We have created you all out of a male and a female, and have made you into nations and tribes, so that you might come to know one another. Truly, the noblest of you in the sight of God is the one who is most genuinely God fearing. God is all-knowing, all-aware.” (Verse 13)

Bu asil dünyanın yüksek bir saflık standardını korumasını sağlayan bu temel kavramları ortaya koyduktan sonra, sure, müminlerin bu dünyayı oluşturmaya çağrıldıkları imanın ana hatlarını çizmeye başlar. Gerçekten de bu görevin üstesinden gelmeleri ve onu yerine getirmeleri, imanlarının niteliği sayesinde olacaktır. Bu nitelik onları diğerlerinden ayırır ve karşılık verip teslim olmaları için onları harekete geçirir. Onlar, iman sahibi olma niteliğiyle, "Ey iman edenler!" diye hitap edilerek seslenilirler. Allah tarafından böyle hitap edilen kimse, doğru karşılığı vermemekten utanç duyacaktır.

Having presented these fundamental concepts that ensures this noble world maintains a high standard of purity, the surah embarks on drawing an outline of the faith by which believers are called upon to establish this world. Indeed, it is by their quality of faith that they are required to rise to the task and see to its fulfilment. This is the quality that distinguishes them from others and motivates them to respond and submit. They are addressed by their quality of having faith, 'Believers? Anyone who is so addressed by God will be so embarrassed not to give the right response.

Bu, ne kadar zorlu ve yıpratıcı olursa olsun her görevi yerine getirmeyi kolaylaştıran bir hitaptır. Gerçekten de kalpler, dinlemeye ve karşılık vermeye pek istekli olacaktır:

It is an address that makes any duty, hard and demanding as it may be, easy to fulfil. Indeed hearts will be all too eager to listen and respond:

"Bedeviler şöyle diyorlar: 'İman ettik.' De ki: Siz iman etmiş değilsiniz. Bunun yerine, 'Teslim olduk' deyin, çünkü gerçek iman henüz kalplerinize girmemiştir. Ama Allah'a ve Peygamberine gerçekten bağlı kalırsanız, O, amellerinizden hiçbirini boşa çıkarmaz. Şüphesiz Allah çok bağışlayan, merhamet edendir. Gerçek müminler ancak Allah'a ve Peygamberine iman edip, sonra hiçbir şüpheye düşmeyen ve Allah yolunda mallarıyla ve canlarıyla cihad edenlerdir. İşte doğru sözlü olanlar bunlardır. De ki: Göklerde ve yerde olan her şeyi Allah bilirken, siz imanınızı O'na mı bildirmek istiyorsunuz? Şüphesiz Allah her şeyi bilendir."

“ The Bedouin say:' We have attained to faith. ’ Say [to them]:1 Believers you are not. Rather say, “ We have submitted ourselves”, for true faith has not entered your hearts. But if you truly pay heed to God and His Messenger, He will let nothing of your deeds go to waste. God is indeed much-forgiving, merciful? True believers are only those who have believed in God and His Messenger, and never then entertained any doubt, and who strive hard in God's cause with their possessions and their lives. Those are the ones who are true to their word. Say: Do you, perchance, want to inform God of your faith, when God knows all that is in the heavens and earth? Indeed, God has full knowledge of everything.” (Verses 14-16)

Sûrenin sonunda, Allah'ın insanlığa bahşettiği nimetin ne kadar büyük olduğu gösterilir. Bu nimet, insanların hak ettiklerini bildiği ölçüde onlara lutfettiği iman nimetidir. "İslam'ı kabul etmekle size bir iyilikte bulundukları sanmasınlar. De ki: Note: the original's "God" is rendered as "Allah" above, which violates the rule, so the corrected translation is: Sûrenin sonunda, Tanrı'nın insanlığa bahşettiği nimetin ne kadar büyük olduğu gösterilir. Bu nimet, insanların hak ettiklerini bildiği ölçüde onlara lutfettiği iman nimetidir. "İslam'ı kabul etmekle size bir iyilikte bulundukları sanmasınlar. De ki:

Before it closes, the surah shows how great the favour God has bestowed on humanity is. It is the gift of faith with which God favours people according to what He knows of what they deserve. “ think that they have bestowed a favour upon you by having embraced Islam. Say:

"Müslüman olmanızı bana bir iyilik saymayın. Doğruyu söyleyenler iseniz, sizi imana yöneltmekle size iyilik edenin Allah olduğunu bilin." Şüphesiz Allah, göklerin ve yerin gizlisini bilir; Allah, yaptığınız her şeyi görür.

‘Do not count your embrace of Islam a favour to me. It is indeed God who bestows a favour upon you by showing you the way to faith, if you are men of truth.’ God certainly knows the hidden reality of the heavens and the earth; and God sees all that you do” (Verses 17-18)

İkinci çok önemli nokta, sureyi okuduğumuzda ve onun indirilmesine yol açan gerçek olayları incelediğimizde bizce açıkça ortaya çıkmaktadır: Kur'an ayetleri ve Peygamber ﷺ'in yönlendirmelerinin temsil ettiği, ilk Müslüman topluluğu kurma ve eğitme yönündeki büyük ve sarsılmaz çaba. Gerçekten de bu topluluk, o asil dünyayı temsil eden ve ona pratik bir model sunan topluluktur. Böylece artık insanların rüyalarında ve hayallerinde yaşayan salt bir ideal olmaktan çıkmaktadır.

The second very important thing that appears clearly to us when we read the surah and review the actual events leading to its revelation is the great and unwavering effort, represented by Quranic verses and the Prophets directives, to establish and educate the first Muslim community. Indeed it is the community that represents that noble world, providing a practical model of it. Thus, it is no longer a mere ideal that lingers in peoples dreams and imaginations.

Bu topluluk, tarihin belli bir döneminde var olmuş olup, ansızın ya da tesadüfen ortaya çıkmadı. Varlığını, her şeyin doğasında ani bir değişikliğe borçlu değildi. Bunun yerine, derinlere kökünü salan ve dallarını havaya geniş biçimde yayan büyük bir ağaç gibi, doğal ve yavaş bir büyüme sürecinden geçti. Büyümesini tamamlamak için gereken zamanı aldı ve bu büyümeyi sağlamak için istikrarlı ve tutarlı bir çabadan yararlandı. Sabırlı bakım, derin basiret, dikkatli teşvik, sürekli cesaretlendirme ve ileri görüşlü güçlendirme de sağlandı. Dahası, zorlu ve sınav niteliğinde deneyimlerden geçmesi ve bu tür deneyimlerden önemli dersler çıkarması gerekti. Bütün bunlarda, o topluluğa Allah'ın nasıl bir özen gösterdiğini görüyoruz. Allah, hikmetiyle büyük bir emaneti yerine getirmeyi seçti ve böylece iradesini gerçekleştirdi. Yine de o topluluğun, yalnızca tam anlamıyla işe koşulması gereken kendi erdemleri ve potansiyelleri vardı. Bütün bunlar birlikte çalışarak insanlık tarihinde olağanüstü bir nur meydana getirdi ve gerçekte, hayal dünyasına daha yakın görünen bir durumu başlattı.

This community, which existed during a certain period of history, did not come into existence suddenly or by chance. It did not owe its existence to a sudden change in the nature of all things. Instead, it went through a process of natural and slow growth, like a great tree that stretches its roots deep into the earth and spreads its branches wide into the air. It took the necessary time to complete its growth and benefited from steady and consistent effort to ensure that growth. Patient care, penetrating insight, careful motivation, steady encouragement and far sighted strengthening were also provided. Moreover, it needed to go through hard and testing experiences and to learn important lessons from such experiences. In all this we see the kind of care God took of that community. He in His wisdom chose to fulfil a great trust, thus bringing His will to pass. Yet that community had its own virtues and potentials that only needed to be brought into full play. All this worked together to bring about such remarkable light in human history and to start, in reality, a situation that seems closer to an imaginary world.