Ve Medyen'e de kardeşleri Şuayb'ı gönderdik. Dedi ki: "Ey kavmim! Yalnız Allah'a kulluk edin."
Note: the rules say to write "God" rather than "Allah" in the translation. Corrected:
Ve Medyen'e de kardeşleri Şuayb'ı gönderdik. Dedi ki: "Ey kavmim! Yalnız Tanrı'ya kulluk edin."
“And to Madyan We sent their brother Shu`ayb. He said: ‘My people! Worship God alone.
"Ondan başka tanrınız yoktur.'” (Ayet 84) Yalnız Allah'a teslim olmak, imanın ilk maddesi olduğu gibi hayatın da ilk kuralı, hukukun ve insan ilişkilerinin de ilk ilkesidir. İman, ibadet ya da insan ilişkileri, bu ilke olmadan doğru biçimini alamaz.
You have no deity other than Him.’” (Verse 84) Submission to God alone is the first article of faith as well as the first rule of life and the first principle of law and human transactions. It is the principle without which faith, worship or human dealings cannot take their proper shape.
“Ölçüyü ve tartıyı eksik yapmayın. Sizi şimdi refah içinde görüyorum; ama üzerinize her şeyi kuşatan bir günün azabı inecek diye korkuyorum. Ey halkım! İnanmışsanız, Allah'ın katında kalan, sizin için daha hayırlıdır. Ölçüyü ve tartıyı adaletle, tam olarak yapın; insanların haklarını eksiltmeyin ve yeryüzünde bozgunculuk yaparak fesat çıkarmayın. Ben sizin koruyucunuz değilim.” (84-86. âyetler)
Burada ele alınan temel konu, Allah'a iman ve teslimiyetten sonra gelen dürüstlük ve adalet meselesidir. Yani inanca dayalı olarak ticari ilişkileri yöneten hukuk meselesidir. Hicaz ile Suriye arasında yer alan bir bölge olan Medyen halkı, ölçüyü ve tartıyı eksik yaparak diğer insanların haklarını çiğniyorlardı. Yani malların değerinden daha az ödeme yapıyorlardı. Bu davranışları, dürüstlük ve onurları üzerinde kötü bir izlenim bırakıyor ve hem dışarıdan hem de içten temiz olmadıklarını gösteriyordu. Coğrafi konumları sayesinde, Arap Yarımadası'nın kuzeyi ile güneyi arasındaki ticaret yollarını denetleyebiliyorlardı. Bu da onlara diğer insanların ticaretinde adaletsiz şartlar dayatma imkânı veriyordu.
“Do not give short measure and weight. I see you now in a happy state, yet I dread lest suffering befall you on a fateful day which will encompass all. My people, always give full measure and weight, in all fairness, and do not deprive people of what is rightfully theirs, and do not spread corruption on earth by wicked actions. That which rests with God is better for you, if you truly believe. I am not your keeper.” (Verses 84-86) The main issue here is honesty and justice, which comes second only to the issue of faith and submission to God. In other words, it is the issue of the law which governs business dealings on the basis of faith. The people of Madyan, whose country was an enclave of land lying between Hijaz and Syria, used to give short measure and weight, thus wronging other people in respect of what was rightfully theirs. That is, they used to give other people less than the value of their goods. Their misconduct reflected badly on their integrity and honour and showed that they were far from clean both externally and at heart. Their geographical position meant that they were able to control the trade route of the caravans moving between the north and the south of Arabia. This enabled them to dictate unfair terms on other peoples’ trade.
Burada, Allah'ın birliğine inanma ve yalnızca O'na boyun eğme ile dürüstlük, adil ticaret, onurlu alışverişler ve bireyler ya da hükümetler tarafından işlenen her türlü hile ve hırsızlıkla mücadele arasındaki bağlantıyı görüyoruz. Bu ilişki, insanlar arasında daha iyi bir insan hayatının, adaletin ve barışın güvencesi gibi görünmektedir. Tanrı'dan korkmaya ve O'nun rızasını aramaya dayanan tek güvencedir. Bu nedenle, özel çıkarlardan ya da kişisel arzulardan etkilenemeyecek çok sağlam bir temele sahiptir.
Here we see the link between believing in God’s oneness and submission to Him alone on the one hand, and honesty, fair trading, honourable transactions and combating all kinds of cheating and stealing, whether perpetrated by individuals or governments, on the other. This relationship appears to be a safeguard ensuring a better human life, justice and peace among people. It is the only safeguard based on fearing God and seeking His pleasure. Hence, it has a very solid foundation which cannot be influenced by special interests or personal desires.
İslami görüşe göre, iş ilişkileri ve genel olarak ahlak, değişken etkenlerden etkilenmeyen sağlam bir temele dayanmalıdır. Bu bakımdan İslam, insanların kendi değişken düşünce eğilimlerine ve geçici çıkarlarına göre şekillenen diğer bütün toplumsal ve ahlaki kuramlardan temelden ayrılır.
In the Islamic view, business dealings, and morality generally, must have a solid basis which is not influenced by changeable factors. Thus Islam differs fundamentally with all other social and moral theories devised by human beings and governed by their differing bents of thought and their temporary interest.
Ticari işler ve ahlak, bu denli sağlam bir temele dayandığında, anlık veya maddi çıkarlardan ve farklı etkenler ile kaygıların bulunduğu farklı çevrelerden etkilenmezler. Dolayısıyla ahlak kuralları ile insan ilişkilerini düzenleyen kurallar, insanların göçebe, tarım toplumu ya da sanayileşmiş olmasına bağlı değildir. Hayatın tüm alanlarına ilişkin yasamanın temeli ilahi hukuk olduğunda, bu tür değişken etkenler toplumun ahlaki kavramları ya da ticari işlemleri yöneten ahlaki değerler üzerindeki etkisini yitirir. O hâlde ahlakın asıl temeli, Allah'ın rızasını gözetmek, O'nun mükâfatını kazanmayı ve cezasından sakınmayı ummaktır. İnsan yapımı teori ve doktrinlerin, ahlakın belirli bir toplumda hâkim olan ekonomik durumun ve toplumsal koşulların ürünü olduğu yönündeki iddiaları, İslam ahlak teorisinin ışığında anlamını yitirir.
When business dealings and morality have such a solid basis, they are not influenced by immediate or material interests or by differing environments with different factors and considerations. Hence, rules of morality and those that govern human dealings are not subject to whether people are nomadic, agrarian or industrialized. Such changeable factors lose their influence on the moral concepts of society or the moral values which govern business transactions when the basis of legislation for all spheres of life is divine law. Then the essential basis of morality is to seek God’s pleasure, hoping to win His reward and avoid His punishment. All that is advanced by human-made theories and doctrines about morality being the product of the economic situation and the social conditions prevailing in a particular society become meaningless in the light of Islamic moral theory.
"Ölçüyü ve tartıyı eksik tutmayın. Sizi refah içinde görüyorum." (Âyet 84) Allah size geçiminiz için bol rızık vermiştir; dolayısıyla servetinizi artırmak için kötü uygulamalara başvurmanıza hiçbir ihtiyaç yoktur. Ölçüyü ve tartıyı tam tutar, insanlara hak ettikleri şeyi verirseniz fakirleşmezsiniz. Refah içindeki hâlinizi, hileli uygulamalarınız ve haksız kazançlarınız gerçekten tehdit altına sokmaktadır. "Sizin üzerinize her şeyi kuşatacak bir günün azabının gelmesinden korkarım." (Âyet 84) Bu, Kıyamet Günü gelebileceği gibi, hileli uygulamalarınızın acı meyvelerini vermesi ve toplumunuza ile ticaretinize geri dönmesiyle bu dünyada da gerçekleşebilir. O zaman insanlar, bazılarının diğerlerine karşı yaptığı haksızlıklarla acı çekecektir.
“Do not give short measure and weight. I see you now in a happy state.” (Verse 84) God has given you ample provision for your sustenance, so you have no need to indulge in vile practices to add to your riches. You will not become poor if you give full measure and weight and give people what is rightfully theirs. Your happy state is indeed threatened by your cheating practices and your unlawful earnings. “Yet I dread lest suffering befall you on a fateful day which will encompass all.” (Verse 84) This may come on the Day of Judgement, or it may indeed occur in this life when your cheating practices yield their bitter fruits and rebound on your society and your trade. People will then suffer injustice brought about by some of them against others.
Şuayb, nehiy kalıbında dile getirdiği öğüdünü olumlu bir ifadeyle yineler: "Ey kavmim, ölçüyü ve tartıyı adaletle eksiksiz tutun." (Âyet 85)
Shu`ayb repeats his advice positively after having expressed it in the form of a prohibition. “My people, always give full measure and weight, in all fairness.” (Verse 85)
Tam ölçü ve tartıyı vermek, ikisinde de eksik etmemekten daha etkileyicidir. Bu, başkalarına haklarından fazlasını vermeye daha yakındır. Farklı anlatım biçimlerinin farklı çağrışımları vardır ve farklı etkiler bırakır. Tam ölçü ve tam tartı vermenin etkisi, eksik etmemenin etkisinden çok daha nazik ve incedir.
To give full measure and weight is more expressive than not falling short on both of them. It is closer to giving others more than their due. Different forms of expression have different connotations and leave different effects. The effect of giving full measure and full weight is much more kindly than that of not falling short.
"Do not deprive people of what is rightfully theirs." (Ayet 85) Bu, ölçü ve tartıyla değerlendirilen şeylerden çok daha geneldir. Ölçü, tartı, fiyat ya da başka herhangi bir yönden olsun, başkalarına ait olan her şeyin adil bir şekilde değerlendirilmesini vurgular. Hem maddi hem de manevi değerlendirmeleri kapsar. Eylemleri ve kişisel nitelikleri de kapsadığı söylenebilir. Burada kullanılan Arapça terim, hem maddi hem de soyut olanı içerir.
“Do not deprive people of what is rightfully theirs.” (Verse 85) This is much more general than what is valued according to measure and weight. It stresses the fair evaluation of everything which belongs to others, whether this evaluation is in weight, measure, price or otherwise. It also includes material as well as moral evaluations. It may be said to further encompass actions and personal qualities. The Arabic term used here includes both the material and the abstract.
Haklarına ait olan konularda kötü muameleye maruz kalan insanlar, bu durum kin, garez ve umutsuzluk doğurur. Bu tür duygular, vicdanları ve kalpleri olumsuz etkiledikleri için yalnızca toplumu mahvedebilir ve sosyal bağları yok edebilir. Hayatta iyi hiçbir şeye yer bırakmazlar.
When people suffer maltreatment in respect of what rightfully belongs to them, this gives rise to bitterness, grudges and despair. Such feelings can only ruin society and destroy social links as they adversely affect consciences and hearts. They leave no room for anything good in life.
„Yeryüzünde bozgunculuk yapmayın, kötü eylemlerle yeryüzüne zarar vermeyin.” (85. ayet) Kasıtlı olarak bozgunculuk aramamalıdırlar, çünkü bunun sonucu kendilerine döner. Bunun yerine kalpleri, lekelenmiş kazançlarından çok daha iyi ve çok daha değerli olan bir şeye uyanmalıdır: “Eğer gerçekten inanıyorsanız, Allah katındaki nimet sizin için daha hayırlıdır.” (86. ayet) Allah katında olan çok daha iyidir ve çok daha uzun süre kalıcıdır. Şuayb, başlangıçta kavmini yalnızca Allah'a kulluk etmeye çağırmıştı. Burada da bunu hatırlatır: Eğer onun çağrısına karşılık verir ve iş anlaşmalarında onun öğütlerine uyarlarsa, Allah'tan alacakları kalıcı mükâfattan bahseder. Sonuçta onun öğütleri de bu imanın bir parçasıdır.
“Do not spread corruption on earth by wicked actions.” (Verse 85) They must not willingly seek to spread corruption because it rebounds on them. Instead, their hearts should awaken to something far better and far more rewarding than their stained earnings: “That which rests with God is better for you, if truly believe.” (Verse 86) What is with God is far better and lasts much longer. At the outset, Shu`ayb called on his people to worship God alone. He reminds them of this here, when he mentions their lasting reward which they will receive from God if they respond to his call, and follow his advice in their business dealings. After all, his advice is part of that faith.
Tek bir Tanrı'ya iman etmeye çağırdıktan sonra, onları Tanrı'ya bırakır ve kaderlerini etkileyemeyeceğini, onların koruyucusu olmadığını bildirir. Onları sapkınlıktan korumakla yükümlü değildir ve isterlerse bu sapkın uygulamalarına daldıklarında bunlardan sorumlu tutulmaz. Onlara iletmekle görevli olduğu mesajı, yani "Ben sizin bekçiniz değilim" (Ayet 86) sözünü iletmiş ve görevini yerine getirmiştir. Bu ifade, muhataplarını meselenin ciddiyetine ve ağır sorumluluklarına uyandırır. Sonunda kendilerini, koruyucu ya da aracı olmadan karşılaşacakları akıbetle yüz yüze getirir.
Having called on them to believe in God alone, he leaves them to Him, declaring that he cannot influence their destiny, and is not their guardian. He is not responsible for preventing them from error and is not answerable for their erroneous practices, should they choose to indulge in them. His task is to convey his message to them, which he has done: “I am not your keeper.” (Verse 86) This expression awakens the addressees to the gravity of the matter and to their heavy responsibility. It puts them face to face with what awaits them in the end, when they will have no guardian or intermediary.