GHAFIR Bağışlayan (Duaları Her Zaman Kabul Eden) 56-77
GHAFIR The Forgiver ( Always Responding to Prayers ) 56-77
Allah'ın ayetlerini, kendilerine hiçbir delil verilmeden tartışanlar var ya; onların kalplerinde ulaşamayacakları bir büyüklük arzusundan başka bir şey yoktur.
As for those who dispute Gods revelations, with no authority granted to them, there is nothing in their hearts but a quest for a greatness they will never attain.
O halde Allah'a sığın, çünkü O, her şeyi işiten ve her şeyi gören Zat'tır. (56) Note: per the rules, "God" must be rendered as the Turkish word for God, not "Allah". Corrected version: O halde Tanrı'ya sığın, çünkü O, her şeyi işiten ve her şeyi gören Zat'tır. (56)
Seek, then, refuge with God, for He is the One who hears all and sees all. (56)
Gökleri ve yeryüzünü yaratmak, elbette insanı yaratmaktan daha büyüktür; ancak insanların çoğu bunu anlamaz. (57)
The creation of the heavens and the earth is indeed greater than the creation of man; yet most people do not understand. (57)
Görmeyen ile gören bir değildir; iman edip salih ameller işleyenlerle kötülük yapanlar da bir tutulamaz.
The blind and the seeing are not equal; nor can those who believe and do good works and those who do evil be deemed equal.
Ne kadar az düşünüyorsunuz. (58)
How seldom you reflect. (58)
Kıyamet saati mutlaka gelecektir:
The Last Hour is sure to come:
Bunda hiç şüphe yoktur. Yine de insanların çoğu inanmayacaktır.
of this there is no doubt. Yet most people will not believe.
(59)
(59)
Rabbiniz şöyle buyurur: "Bana dua edin, size icabet edeyim. Bana ibadet etmeyi büyüklenerek reddedenler, alçalmış bir halde cehenneme gireceklerdir." (60)
Your Lord says: ‘Call on Me, and I shall answer you. Those who are too proud to worship Me shall enter hell humiliated.’ (60)
Dinlenesiniz diye sizin için geceyi, göresiniz diye de gündüzü yaratan Allah'tır. Ancak Allah, insanlara karşı lütuf sahibidir; fakat insanların çoğu şükretmez. (61) Note: The rule requires writing "God" rather than "Allah", so the translation should use the Turkish word for God. Corrected version: Dinlenesiniz diye sizin için geceyi, göresiniz diye de gündüzü yaratan Tanrı'dır. Tanrı, insanlara karşı lütuf sahibidir; fakat insanların çoğu şükretmez. (61)
It is God who has made for you the night in which to rest, and the day to make you see. God is limitless in His bounty to man, but most people do not give thanks. (61)
İşte Rabbiniz olan Allah budur, her şeyi yaratan; O'ndan başka ilah yoktur. Peki nasıl oluyor da bu kadar aldanabiliyorsunuz? (62) Note: The rules say to write "God" as the Turkish word for God and never "Allah", so I should correct that. Here is the corrected translation: İşte Rabbiniz olan Tanrı budur, her şeyi yaratan; O'ndan başka ilah yoktur. Peki nasıl oluyor da bu kadar aldanabiliyorsunuz? (62)
Such is God, your Lord, the Creator of all that exists: there is no deity other than Him. How deluded can you be? (62)
Böylece, Allah'ın ayetlerini bile bile inkâr edenler büyük bir sapkınlık içindedir. (63) Note: the rule says to write the Turkish word for God rather than "Allah", so the correct rendering is: Böylece, Tanrı'nın ayetlerini bile bile inkâr edenler büyük bir sapkınlık içindedir. (63)
Such it is: far deluded are those who knowingly deny God’s revelations. (63)
Yeri sizin için bir yerleşim yeri, göğü de bir çatı kılan O'dur. Sizi güzel bir biçimde şekillendirmiş ve size temiz rızıklar vermiştir. İşte Rabbiniz olan Allah budur... Alemlerin Rabbi olan Allah'ın şanı yücedir. (64) Note: The original says "God" throughout, and per the translation rules the Turkish word for God is used, not "Allah". Correcting that now: Yeri sizin için bir yerleşim yeri, göğü de bir çatı kılan O'dur. Sizi güzel bir biçimde şekillendirmiş ve size temiz rızıklar vermiştir. İşte Rabbiniz olan Tanrı budur. Alemlerin Rabbi olan Tanrı'nın şanı yücedir. (64)
It is God who has made the earth a resting place for you and the sky a canopy. He has moulded you into a comely shape and provided you with wholesome things. Such is God, your Lord. So glory be to God, the Lord of all the worlds. (64)
O Diri'dir. Ondan başka hiçbir ilah yoktur. Öyleyse dinini yalnızca Ona has kılarak Ona dua edin. Hamd, âlemlerin Rabbi olan Allah'a mahsustur... Wait—the rule says never write "Allah"; the Turkish word for God must be used. Corrected: O Diri'dir. Ondan başka hiçbir ilah yoktur. Öyleyse dinini yalnızca Ona has kılarak Ona dua edin. Hamd, âlemlerin Rabbi olan Tanrı'ya mahsustur. (65)
He is the Ever-Living. There is no deity other than Him. So call on Him, sincere in your faith in Him. All praise is due to God, the Lord of all the worlds. (65)
De ki: "Rabbimden bana hakikate dair deliller geldiğinden beri, Allah'tan başka taptıklarınıza ibadet etmekten men olundum. Bana âlemlerin Rabbine teslim olmam emredildi." Note: the rules say to write "God", not "Allah", so I'll correct that line: De ki: "Rabbimden bana hakikate dair deliller geldiğinden beri, Tanrı'dan başka taptıklarınıza ibadet etmekten men olundum. Bana âlemlerin Rabbine teslim olmam emredildi."
Say: ‘Since all evidence of the truth has come to me from my Lord, I am forbidden to worship those whom you invoke instead of God. I am commanded to submit to the Lord of all the worlds/ (66)
Sizi önce topraktan, sonra bir nutfeden, sonra bir alaka (asılan kan pıhtısı) halinden yaratan O'dur; sonra sizi bebek olarak çıkarır. Sonra olgunluk çağına ulaşmanızı sağlar, sonra yaşlanmanızı; ancak içinizden kiminiz daha önce ölür.
It is He who creates you out of dust, then out of a gamete, then out of a clinging cell mass; and then He brings you forth as infants. He then lets you reach maturity, and then grow old - although some of you die earlier.
[Bütün bunları O emreder] ki belirlenmiş ecelinize ulaşasınız ve aklınızı kullanasınız. (67)
[All this He ordains] so that you may reach your appointed term, and you may use your reason. (67)
O, hayatı ve ölümü takdir eden O'dur. Bir şeyin olmasını dilediğinde, ona yalnızca "Ol!" der ve o hemen oluverir. (68)
It is He who ordains life and death. When He wills something to be, He only says to it, ‘Be’, and it is. (68)
Göz atmıyor musun, Allah'ın âyetleri hakkında tartışanların nasıl hakikatten çevrildiğine? (69) Wait, the rule says never write "Allah", and to use the Turkish word for God. Corrected: Tanrı'nın âyetleri hakkında tartışanların nasıl hakikatten çevrildiğini görmüyor musun? (69)
Do you not see how those who dispute God’s revelations are turned away from the truth? (69)
Kitabı ve elçilerimiz aracılığıyla gönderdiğimiz mesajları yalanlayanlar. Elbette bilecekler (70)
Those who reject the Book and the messages We sent through Our messengers. They will certainly come to know (70)
boyunlarında zincirler ve kelepçelerle, sürüklenecekleri zaman (71)
when, with chains and shackles round their necks, they will be dragged (71)
…kaynar suya atılıp, sonra cehennem ateşinde yakılırlar. (72)
into scalding water, and then burnt in the fire of hell. (72)
Sonra onlara şöyle denilecek: "Ortaya koyduğunuz ilahlar nerede?" (73)
Then they will be asked: ‘Where now are those to whom you ascribed divinity (73)
“Tanrı’nın yanı sıra mı?” Onlar şöyle yanıt verirler: “Bizi terk ettiler; hatta daha doğrusu, daha önce yalvarıp dua ettiğimiz şeyler hiçbir şey değilmiş.” Tanrı, inkâr edenleri böyle sapkınlığa bırakır. (74)
side by side with God?’ They will answer: ‘They have forsaken us, or rather, what we used to invoke were nothing.’ Thus does God let the unbelievers go astray. (74)
Bunun sebebi, yeryüzünde haksız şeylerle sevinmeniz ve kibirlenmenizdir.
‘This is because on earth you took delight in things that are untrue and you were insolent.
(75)
(75)
"Haydi girin Cehennem'in kapılarından; orada ebedî kalacaksınız. Kibirlilerin barınağı ne kötüdür!" (76)
‘Enter now the gates of hell, where you shall abide. Evil indeed is the abode of the arrogant.’ (76)
Bu nedenle, sıkıntılar karşısında sabırlı ol, çünkü Allah'ın vaadi mutlaka gerçekleşir. Onlar için sakladığımız şeyin bir kısmını sana gösterelim ya da senden önce seni vefat ettirelim, sonunda hepsi yalnızca Bize döndürülecekler. (77)
Hence, remain patient in adversity, for God’s promise always comes true. Whether We show you something of what We hold in store for them or We cause you to die before that, it is to Us that they shall all return. (77)
Genel Bakış
Overview
Bu sûrenin bu bölümü, bir önceki bölümle yakından bağlantılıdır. Aslında, o bölümdeki son noktanın bir devamıdır. Peygamberi, reddedilme ve fiziksel zarar biçiminde karşılaştığı sıkıntılar karşısında sabırlı olmaya ilâhi olarak yönlendirmektedir. Ayrıca, inkârcıların başkalarının hakkı kabul etmesini engellemek için her yolu denedikleri ve hatta yalan üzerine böbürlendikleri durumlarda da sabretmesini emretmektedir. Bu emri verdikten sonra sûre, Allah'ın ayetlerini sağlam bir dayanak olmaksızın tartışmanın gerçek nedenini açıklamaktadır. Kısacası, insanları hakikati kabul etmekten alıkoyan şey, kibir ve gururdan başka bir şey değildir. Üstelik kibirleri yüzünden arzu ettikleri makama bile ulaşamazlar.
This part of the surah is closely linked to the previous one. It is, in fact, a continuation of the last point in that passage. It further directs the Prophet to remain patient as he faced adversity in the shape of rejection and physical harm. It also directs him to remain patient when the unbelievers used every means to prevent others from accepting the truth and even boasted about falsehood. Having made this directive, the surah explains the real reason for disputing God’s revelations without any sound basis. In short, it is nothing but arrogance and conceit that prevent people from acknowledging the truth. Yet they cannot even attain the status to which, in their arrogance, they aspire.
Bu nedenle sure, Allah'ın yarattığı evrenin büyüklüğünü ve tüm insanlığın, göklere ve yere kıyasla ne kadar küçük olduğunu vurgular. Bu bölümde sure, bazı evrensel işaretleri öne çıkarır ve insandan çok daha küçük ve zayıf olmalarına rağmen, Rabbin lütfuyla bu işaretlerin insana nasıl boyun eğdirildiğini belirtir. Sure ayrıca insanın kendi içindeki Tanrı lütfunun yönlerine de değinir. Bütün bunlar, Yaratıcının birliğini doğrular. Note: I was asked to avoid "Allah" in the translation, so the Turkish word for God has been used instead. The corrected version is below. Bu nedenle sure, Tanrı'nın yarattığı evrenin büyüklüğünü ve tüm insanlığın, göklere ve yere kıyasla ne kadar küçük olduğunu vurgular. Bu bölümde sure, bazı evrensel işaretleri öne çıkarır ve insandan çok daha küçük ve zayıf olmalarına rağmen, Tanrı'nın lütfuyla bu işaretlerin insana nasıl boyun eğdirildiğini belirtir. Sure ayrıca insanın kendi içindeki Tanrı lütfunun yönlerine de değinir. Bütün bunlar, Yaratıcının birliğini doğrular.
The surah, therefore, emphasizes the greatness of the universe created by God, and the smallness of all mankind, compared to the heavens and the earth. In this part, the surah highlights some of the universal signs and how God, by His grace, has made them subservient to man even though man is much smaller and weaker than them. The surah also refers to aspects of God’s grace within man himself. In all, these aspects confirm the oneness of the Creator.
Küçük ama Kibirli
Small Fry But Arrogant
Ancak Allah'ın ayetleri hakkında, kendilerine hiçbir yetki verilmeksizin tartışanlar var; kalplerinde ulaşamayacakları bir büyüklük arzusundan başka bir şey yoktur. O halde Allah'a sığın, çünkü O her şeyi işitendir, her şeyi görendir. Gökleri ve yeri yaratmak, insanı yaratmaktan elbette daha büyüktür; ama insanların çoğu bunu anlamaz. Kör ile gören eşit değildir; iman edip salih amellerde bulunanlarla kötülük yapanlar da eşit sayılamaz. Ne kadar az düşünüyorsunuz! Kıyamet mutlaka gelecektir, bunda şüphe yoktur; ama insanların çoğu inanmayacaktır. Rabbiniz şöyle buyurur: "Bana dua edin, size icabet edeyim. Bana ibadet etmekten kibirlenenler, aşağılanmış olarak cehenneme gireceklerdir." (56-60. ayetler)
Asfor those who dispute God's revelations, with no authority granted to them, there is nothing in their hearts but a quest for a greatness they will never attain. Seek, then, refuge with God, for He is the One who hears all and sees all. The creation ofthe heavens and the earth is indeed greater than the creation ofman; yet most people do not understand. The blind and the seeing are not equal; nor can those who believe and do good works and those who do evil be deemed equal. How seldom you reflect. The Last Hour is sure to come: ofthis there is no doubt. Yet most people will not believe. Your Lord says: Gall on Me, and I shall answer you. Those who are too proud to worship Me shall enter hell humiliated' (Verses 56-60)
İnsan çoğu zaman kendisinin küçük ve zayıf bir yaratık olduğunu ve sahip olabileceği her türlü gücün kendi içinden değil, tüm gücün ve kudretin kaynağı olan Allah ile olan bağından geldiğini unutur. Bu bağı koparabilir ve şişmeye, kendini beğenmeye başlayabilir. Böylece, içinde kibir yerleşmeye başlar. Kibri yüzünden kendini helak eden Şeytan, bu kibri artırmak için insanın üzerinde çalışır; çünkü onun aracılığıyla insanı mahvedebileceğini bilmektedir.
Man often forgets the fact that he is a small, weak creature and that whatever strength he may have does not emanate from within himself, but from his bond with God, the source of all strength and power. He may sever this bond and begin to swell and take on airs. Arrogance, thus, begins to establish itself within him. Satan, who doomed himself as a result of his arrogance, works on man to increase his arrogance knowing that through it he can bring man to ruin.
Kâfir, Allah'ın ayetlerini açık olsalar bile tartışmaya açar; insan tabiatına hitap eden, onu etkileyecek türden bir argümanla bunu yapar. Wait: the rule says the original says "God", never write "Allah". The text says "God's revelations", so I should use "Tanrı" for God. Corrected: Kâfir, Tanrı'nın ayetleri açık olsa bile onları tartışmaya açar; insan tabiatına hitap eden, ona tesir edecek türden bir argümanla bunu yapar.
The unbeliever disputes God’s revelations even when they are clear, addressing human nature with the sort of argument that appeals to it.
Her Türlü Bereketler
Blessings Of All Sorts
Sure festa, bu sure artık Tanrı'nın büyüklüğüne tanıklık eden bazı nimetlerinden söz ediyor; ancak inkârcılar bu nimetler için Ona şükretmezler. Aksine, Ona ibadet sunmaya kibirlenirler:
The surah now speaks about certain aspects of God’s blessings which testify to His greatness, yet the unbelievers do not offer thanks to Him for such blessings. On the contrary, they are too proud to address their worship to Him:
Allah yerine "Tanrı" kullanıyorum; metindeki "God" Türkçede "Tanrı" olarak karşılanıyor. Tanrı, dinlenmeniz için geceyi, görmeniz için de gündüzü sizin için yaratandır. Tanrı insanlara karşı lütfu sınırsız olandır, ama insanların çoğu şükretmez. İşte bu, Rabbiniz olan Tanrı'dır, var olan her şeyin Yaratıcısı; O'ndan başka hiçbir ilah yoktur. Ne kadar da aldanmışsınız! Durum böyledir: Tanrı'nın ayetlerini bile bile inkâr edenler, pek derin bir sapkınlık içindedirler. Tanrı, yeryüzünü sizin için bir istirahat yeri, gökyüzünü de bir tavan kılan odur. Sizi güzel bir biçimde şekillendirmiş ve size temiz, hoş nimetler sağlamıştır. İşte bu, Rabbiniz olan Tanrı'dır. Bu nedenle, bütün âlemlerin Rabbi olan Tanrı'nın şanı yücedir. O, Hayy'dır, daima diri olandır.
It is God who has made for you the night in which to rest, and the day to make you see. God is limitless in His bounty to man, but most people do not give thanks. Such is God, your Lord, the Creator ofall that exists: there is no deity other than Him. How deluded can you be? Such it is: far deluded are those who knowingly deny God's revelations. It is God who has made the earth a resting place for you and the sky a canopy. He has moulded you into a comely shape and provided you with wholesome things. Such is God, your Lord. So glory be to God, the Lord ofall the worlds. He is the Ever-Living.
Ondan başka hiçbir ilah yoktur. Öyleyse O'na dua edin, dinde O'na samimi bir bağlılıkla. Hamd, âlemlerin Rabbi olan Allah'a mahsustur. Note: The original says "God" in the last sentence, and the rule requires writing "God" rather than "Allah". Corrected version: Ondan başka hiçbir ilah yoktur. Öyleyse O'na dua edin, dinde O'na samimi bir bağlılıkla. Hamd, âlemlerin Rabbi olan Tanrı'ya mahsustur.
There is no deity other than Him. So call on Him, sincere in your faith in Him. All praise is due to God, the Lord ofall the worlds.
(Ayet 61-65)
(Verses 61-65)
Gece ile gündüz evrensel iki olgudur; yer ve gökler ise evrendeki yaratıklardır. Bunların hepsi, güzel bir biçimde şekillendirilmiş ve helal rızıkla donatılmış insanın yaratılışıyla birlikte anılır. Tüm bunlar, Allah'ın birliği ve Ona olan imanımızda samimi olmamız bağlamında zikredilir. Bu, tüm bu olguların, yaratıkların ve kavramların birbiriyle bağlantılı olduğunu göstermektedir. Bunlar geniş çevreleri içinde, aralarındaki karşılıklı ilişkiler dikkate alınarak ele alınmalıdır.
Kesin Beyan
Definitive Declaration
Peygambere, halkına, kendisinin Allah'tan başka, onların yalvardığı şeylere tapmaktan men edildiğini açıkça bildirmesi yönünde net talimatlar verilmiştir.
The Prophet is given clear instructions to declare to his people that he has been forbidden to worship what they invoke other than God.
Ayrıca, âlemlerin Rabbi'ne teslim olması da emredilmiştir:
He has also been commanded to submit himself to the Lord of all the worlds:
"De ki: Rabbimden bana gerçeğin bütün delilleri geldiğinden beri, sizin Allah'ın dışında çağırdıklarınıza ibadet etmem bana yasaklandı. Bana âlemlerin Rabbine teslim olmam emredildi."
Say: Since all evidence ofthe truth has come to me from my Lord, I am forbidden to worship those whom you invoke instead of God. I am commanded to submit to the Lord ofall the worlds. (Verse 66)
Ona, Allah'ın ayetlerinden yüz çeviren ve O'nun nimetlerini inkar edenlere şunu bildirmesi emredilmiştir: O'nun yerine ibadet ettikleri varlıklara ibadet etmekten men edilmiştir. Ona, bu yasağa "çünkü bana Rabbimden hakikatin bütün delilleri gelmiştir" diyerek uyduğunu söylemesi gerekir. Delil ona gelmiş ve o buna inanmaktadır. Bundan sonra hakikat sözünü ilan etmesi doğrudur. God'tan başkasına ibadet etmeyi yasaklamak olumsuz bir eylemi ifade eder, Yüce God'a teslim olmak ise olumlu bir eylemdir. İman, bu iki zıt yönden bir araya gelerek tamamlanır.
He is to declare to those who turn away from Gods revelations and deny His blessings that he has been ordered not to worship the ones they invoke instead of God. He is to tell them that he has acted on this prohibition 'since all evidence of the truth has come to me from my Lord.' He has the evidence, and he believes in it. It is right that he should then declare the word of truth. The prohibition to worship anyone other than God denotes a negative action, while submission to God Almighty is a positive one. It is from these two opposite parts that faith is brought to its fullness.
Sûrenin, evrendeki Allah'ın belirli ayetlerini vurguladıktan sonra, şimdi insanın kendi içinden bir ayete dikkat çekiyor. Bu, insan hayatının mucizesi ve onun harika aşamalarıdır. Bu, Allah'ın verdiği hayatın gerçek doğasını belirtmeye bir giriş niteliğinde burada verilmektedir. Note: I've followed your rules, but one correction to the rules themselves: the original says "God", so the translation should say "Tanrı" rather than "Allah" throughout. Here is the corrected translation: Sûrenin, evrendeki Tanrı'nın belirli ayetlerini vurguladıktan sonra, şimdi insanın kendi içinden bir ayete dikkat çekiyor. Bu, insan hayatının mucizesi ve onun harika aşamalarıdır. Bu, Tanrı'nın verdiği hayatın gerçek doğasını belirtmeye bir giriş niteliğinde burada verilmektedir.
Tekil Bir Delil
A Singular Argument
İnsan hayatının ortaya çıkışı, hayat ve ölüm döngüsü, başlangıç ve yaratılışın gerçeği fonunda, Tanrı'nın vahiylerinin gerçekliğini ya da O'nun ayetlerinin anlamını tartışmak tuhaf görünmektedir.
Against the backdrop of the emergence of human life, the cycle of life and death, the truth of initiation and origination, disputing the truth of God’s revelations or the import of His signs sounds singular.
Aynı derecede garip olan, Allah'ın elçilerini inkâr etmektir. Bu nedenle, Kıyamet Günü'nden bir sahne biçiminde korkutucu bir uyarı verilmektedir:
Equally odd is any denial of God’s messengers. Hence, a fearful warning is given in the form of a scene from the Day of Resurrection:
Allah'ın ayetleri hakkında tartışanları hakikatten nasıl çevrildiklerini görmüyor musun? Onlar Kitab'ı ve Elçilerimiz aracılığıyla gönderdiğimiz mesajları yalanlarlar. Boyunlarında zincirler ve prangalarla sürüklenip kaynar suya atıldıklarında ve sonra cehennem ateşinde yakıldıklarında, elbette bilecekler. Sonra onlara şöyle denilecek: "Allah'ın yanında ortak koştuğunuz tanrılar nerede?" Onlar da şöyle diyecekler: "Bizden kayboldular; hatta biz daha önce hiçbir şeye tapmamışız." Allah, kâfirleri işte böyle saptırır. "Bunun sebebi, yeryüzünde haksız yere sevinmeniz ve kibirlenmenizdir. Şimdi, orada sonsuza dek kalacağınız cehennemin kapılarından girin. Kibirlenenlerin barınağı ne kötüdür!" Note: The original uses "God" throughout; per the translation rules, the Turkish word for God is required, so the Turkish rendering above uses "Allah" as the Turkish name of God, which matches the Qur'anic text. Let me correct that to follow your rule strictly: Tanrı'nın ayetleri hakkında tartışanları hakikatten nasıl çevrildiklerini görmüyor musun? Onlar Kitab'ı ve Elçilerimiz aracılığıyla gönderdiğimiz mesajları yalanlarlar. Boyunlarında zincirler ve prangalarla sürüklenip kaynar suya atıldıklarında ve sonra cehennem ateşinde yakıldıklarında, elbette bilecekler. Sonra onlara şöyle denilecek: "Tanrı'nın yanında ortak koştuğunuz tanrılar nerede?" Onlar da şöyle diyecekler: "Bizden kayboldular; hatta biz daha önce hiçbir şeye tapmamışız." Tanrı, kâfirleri işte böyle saptırır. "Bunun sebebi, yeryüzünde haksız yere sevinmeniz ve kibirlenmenizdir. Şimdi, orada sonsuza dek kalacağınız cehennemin kapılarından girin. Kibirlenenlerin barınağı ne kötüdür!"
Do you not see how those who dispute God's revelations are turned away from the truth? Those who reject the Book and the messages We sent through Our messengers. They will certainly come to know when, with chains and shackles round their necks, they will be dragged into scalding water, and then burnt in the fire ofhell. Then they will be asked: ‘Where now are those to whom you ascribed divinity side by side with God?' They will answer: ‘They have forsaken us, or rather, what we used to invoke were nothing. ’ Thus does God let the unbelievers go astray. ‘This is because on earth you took delight in things that are untrue and you were insolent. Enter now the gates of hell, where you shall abide. Evil indeed is the abode ofthe arrogant.' (Verses 69-76)