Surede daha önce, geçmiş ümmetlerden ve peygamberlerini yalanladıklarında onlara ne olduğundan söz edilmişti. Onların yerine başka bir nesil getirildi: "Gerçekten, zulmü sürdürdükleri için sizden önceki nesilleri helak ettik. Elçileri onlara açık delilleri getirdi, ama inanmak istemediler. İşte suçluları böyle cezalandırırız."

Reference was made earlier in the sūrah to ancient communities and what happened to them when they denied the messages of their prophets. Another generation was made to succeed them: “Indeed, We destroyed generations before your time when they persisted in their wrongdoing. The messengers sent to them brought them veritable evidence of the truth, but they would not believe. Thus do We reward the guilty.

Sonra sizi, nasıl davranacaklarını görmek için, onlardan sonra yeryüzünde halef kıldık. (Yunus 13-14)

Then We made you their successors on earth, so that We might see how you behave.” (Verses 13-14)

Yine, her topluluğa Allah'ın mesajını iletmek üzere bir elçinin gönderildiğine dair bir atıfta bulunuldu. "Her topluluğa bir elçi gönderilmiştir. Elçileri onlara geldiğinde, aralarında adaletle hüküm verilir ve onlara asla haksızlık edilmez." (Ayet 47)

Another reference was made to the fact that every community had a messenger sent to them to deliver God’s message. “To every community was sent a messenger. It is when their messenger had come to them that judgement was passed on them in all fairness; and never are they wronged.” (Verse 47)

Şimdi sûre, bu tür önceki mesajlar hakkında daha ayrıntılı olarak konuşuyor ve Nuh ile Musa'nın kıssalarının belirli yönlerini öne çıkarıyor. Her iki kıssada da Allah'ın mesajlarını inkâr etmenin sonuçları vurgulanıyor. Ayrıca Yunus'a da kısaca değiniliyor; onun kavmi, üzerlerine Allah'ın azabı çökmek üzereyken imana gelmiş ve böylece kurtulmuştur. Bu, Allah'ı inkâr edenleri, Nuh'un kavminin ve Firavun ile ordusunun yaşadığı sona benzer bir sondan kendilerini korumak için vazgeçmeye teşvik etmektedir.

Now the sūrah speaks in more detail about such earlier messages, highlighting certain aspects of the stories of Noah and Moses. The consequences of denying God’s messages are emphasized in both accounts. A brief reference is also made to Jonah, whose community accepted the faith when they were about to be overtaken by God’s punishment, and they were thus saved. This serves to encourage those who deny God to stop so that they spare themselves an end similar to that experienced by Noah’s people and Pharaoh and his host.

Önceki bölüm, Allah'a karşı yalan uyduranların ve Ona ortak koşanların korkunç bir sonla karşılaşacaklarını bildirmesi için Hz. Muhammed'e (sallallahu aleyhi ve sellem) verilen bir emirle sona eriyordu: "De ki: 'Allah'a karşı yalan uyduranlar kurtuluşa eremezler. Bu dünyada biraz faydalanabilirler, sonra dönüşleri Bizedir; sonra da inkâr etmelerinden ötürü onlara şiddetli bir azap tattıracağız.'" (Ayet 69-70) Bu bildiri, Allah'a yakın olan müminlerin "korkmayacakları ve üzülmeyecekleri" yönündeki güvenceden sonra gelmektedir. (Ayet 62) Peygamber ayrıca, inkârcıların söylediklerine fazla önem vermemesi konusunda teşvik edilmektedir:

Sûre daha sonra Nuh'un ardından gelen, her birini kendi kavmine açık delillerle gönderdiğimiz birkaç peygamberden çok kısaca söz eder ve bu kavimlerin onlara nasıl karşılık verdiğini anlatır: "Sonra onun ardından, her birini kendi kavmine peygamber olarak gönderdik; onlar da kendilerine apaçık delillerle geldiler. Ama daha önce yalanladıklarına inanacak değillerdi. İşte haddi aşanların kalplerini böyle mühürleriz." (Âyet 74)

The sūrah then refers very briefly to a number of messengers who followed Noah, bringing clear evidence of the truth to their respective communities, and how the unbelievers received them: “Then after him We sent forth other messengers to their respective peoples, and they brought them clear evidence of the truth, but they would not believe in what they had once denied. Thus it is that We seal the hearts of those who transgress.” (Verse 74)

Bu elçilere, tebliğ ettikleri hakikati doğrulayan açık deliller verilmişti.

These messengers were given clear proof confirming the truth they preached.

Bu delilleri kendi kavimlerine sundular, ancak sûre, bu kavimlerin daha önce inkâr ettiklerine iman etmeyeceklerini bildirmektedir. Bu ifade, onların Allah'ın mesajını, bu kadar açık delillere sahip olmadan önce inkâr ettikleri gibi inkâr etmeyi sürdürdüklerine delalet ediyor olabilir. Başka bir deyişle, tutumlarında inatla direndiler. Ayrıca bu ifade, Allah'ın mesajlarını inkâr eden inkârcıların, zaman geçmiş olmasına rağmen, aynı tabiata sahip oldukları için aynı grupta sınıflandırıldıkları anlamına da gelebilir. Bu, bugünkü inkârcıların, atalarının inkâr ettiklerine ya da atalarının aracılığıyla kendilerinin inkâr ettiklerine iman etmeyeceği anlamına gelir. Hepsi imana ve onu doğrulayan vahiylere karşı aynı tutumu taşır. Kalplerini ve akıllarını ona karşı kapatırlar. Bunda haddi aşar ve sınırları çiğnerler, çünkü Allah'ın kendilerine verdiği anlama yeteneğini kullanmayı reddederler. “İşte Biz, haddi aşanların kalplerini böyle mühürleriz.” (Âyet 74)

They presented these proofs to their peoples, but the sūrah says that those peoples were not to believe in what they had earlier denied. This statement may be taken to mean that they continued to deny God’s message in the same way as they denied it prior to having such clear evidence. In other words, they stubbornly held to their attitude. It may also mean that the unbelievers who deny God’s messages are classified in one group despite the passage of time, because they share the same nature. This means that present-day unbelievers would not believe in what their ancestors denied, or what they themselves denied through their ancestors. All carry the same attitude to faith and the revelations confirming it. They seal their hearts and minds against it. In this they transgress and exceed all limits, because they refuse to use their God-given ability to understand. “Thus it is that We seal the hearts of those who transgress.” (Verse 74)

Musa'nın kıssası, Nuh'un kıssasından çok daha ayrıntılı anlatılır. Musa'nın mesajının reddedilmesi ve buna eşlik eden bir meydan okumayla karşılaştığı noktada başlar ve Firavun'un ve ordusunun boğulmasıyla sona erer. Anlatım, Mekke'deki putperest Araplar'ın Peygamber ﷺ'in mesajına karşı takındığı tutumla ve onun az sayıdaki ashabının tutumuyla güçlü benzerlikler taşıyan durumları da içerir.

Moses’ story is given in rather more detail than Noah’s. It starts at the point when Moses faces the rejection of his message coupled with a challenge, and concludes with the drowning of Pharaoh and his soldiers. The account includes situations which carry strong similarity with the attitude of the pagan Arabs in Makkah to the Prophet’s message, as well as the attitude of his few followers.

Hikayenin bu bölümü beş noktayı öne çıkarıyor ve ardından bu şekilde anlatılmasının amacını açıklayan bir yorum yapıyor. Beş nokta, hızlı bir sıra içinde şöyle veriliyor: “Sonra onların ardından Musa'yı ve Harun'u ayetlerimizle Firavun'a ve ileri gelenlerine gönderdik; ama büyüklük taslayarak direndiler, çünkü onlar suçlu bir topluluktu. Onlara katımızdan hak geldiğinde, 'Bu, açıkça bir büyüden başka bir şey değil' dediler. Musa şöyle karşılık verdi: 'Size gelen hakkı böyle mi diyorsunuz? Bu bir büyü olabilir mi? Oysa büyücüler asla başarıya ulaşmaz.' Dediler ki: 'Bizi, atalarımızı üzerinde bulduğumuz inançtan döndürmek ve ikinizin yeryüzünde üstünlük sağlamanız için mi geldiniz? Biz asla size inanmayacağız.' (Ayet 75-78)

The part of the story related here highlights five points before making a comment elucidating the purpose of relating it in this way. The five points are given in quick succession as follows: “Then after those [prophets] We sent Moses and Aaron with Our signs to Pharaoh and his nobles, but they persisted in their arrogance, for they were hardened offenders. When the truth came to them from Us, they said: ‘This is clearly nothing but sorcery.’ Moses replied: Do you say this to the truth when it has come to you? Can this be sorcery? But sorcerers will never be successful.’ They said: ‘Have you come to turn us away from what we found our forefathers believing in, so that the two of you might become supreme in the land? We will never believe in you.’” (Verses 7 5-78)

Musa'nın Firavun'a ve onun ileri gelenlerine getirdiği ayetler, Araf Suresi'nde zikredilen dokuzdur. Bu ayetler burada ayrıntılı olarak anılmamıştır, çünkü bağlam böyle bir ayrıntıyı gerektirmemektedir. Mevcut bağlamda önemli olan, Firavun'un ve onun topluluğunun bu ayetleri aldıklarında takındıkları tavırdır: "Kibirlerinde direttiler, çünkü onlar suçlu bir topluluktu." (Ayet 75)

The signs which Moses brought to Pharaoh and his nobles are the nine mentioned in Sūrah 7, The Heights. They are not mentioned here in detail because the context does not require such detail. What is important in the present context is the attitude of Pharaoh and his group when they received these signs: “They persisted in their arrogance, for they were hardened offenders.” (Verse 75)

Firavun ve onun ileri gelenlerine, Musa'yı büyücülükle suçlamak hoşlarına gitmiş görünüyordu.

Apparently accusing Moses of sorcery sounded good to Pharaoh and his nobles.

Büyük ihtimalle, suçlamalarının insanların zihninde yer edebileceğini düşünüyorlardı.

They most probably felt they could make their accusation stick in people’s minds.

Bu nedenle, Musa'yı sınamak istediler; çünkü onun gösterdiği mucizeler, bildikleri ve uyguladıkları büyüye benziyor gibi görünüyordu. Bu sınamayla Musa'nın yalnızca çok becerikli bir sihirbaz olduğunu ortaya çıkarmayı umuyorlardı. Böylece, kalıtsal otoritelerine ya da başlıca amaçları olan güç tekellerine yönelik her tehlike ortadan kalkacaktı. Büyük olasılıkla bu sihri adil saymalarının gerçek nedenleri bunlardı.

Hence, they wanted to challenge Moses, for the signs he exhibited seemed to them to be similar to the sorcery they knew and practiced. They hoped that the challenge would show Moses to be no more than a highly skilled sorcerer. This would remove all danger to their hereditary authority, or to their monopoly of power, which was their main objective. These were, in all likelihood, the true reasons for holding this sorcery to be fair.

Sonra Firavun şöyle emretti: "Bana her bilgin sihirbazı getirin." Sihirbazlar gelince Musa onlara şöyle dedi: "Atmak istediğinizi atın." Onlar atınca Musa şöyle dedi: "Sizin getirdiğiniz şey, Allah'ın kesinlikle yok edeceği bir sihirdir. Allah, bozgunculuk yapanların işini yürütmez. Allah, sözleriyle hakkın hak olduğunu ortaya koyar; suçlular bundan hoşlanmasa da." (Ayet 79-82)

Then Pharaoh commanded: ‘Bring before me every learned sorcerer.’ And when the sorcerers came, Moses said to them: ‘Throw whatever you may wish to throw.’ And when they had thrown, Moses said to them: ‘What you have contrived is mere sorcery which God will certainly bring to nothing. God does not further the work of those who spread corruption. By His words, God proves the truth to be true, much as the guilty may dislike it. (Verses 79-82)

Burada şunu not edelim: mücadeleye giden süreç çok kısaca anlatılmıştır, çünkü asıl önemli olan sonuçtur. Musa, {Sizin uydurduğunuz şey yalnızca bir sihirdir} dediğinde, aslında kendisine yöneltilen suçlamaya karşılık veriyordu. Sihrin gerçek bir özü yoktur. Hepsi, insanları büyüleyip kendilerinden geçiren hileler ve aldatmacalardan ibarettir.

We note here how the build-up to the challenge is given very briefly, because it is the outcome that is most relevant. When Moses said: ‘What you have contrived is mere sorcery,’ he was actually replying to the accusation levelled at him. There is no real substance to sorcery. It is all tricks and deception that dazzles and bewitches people.

Böylece iki çizgi çekildi ve iki topluluk açıkça belirlendi.

Thus, the two lines were drawn and the two communities were clearly identified.

Bazı insanlar Musa'ya olumlu karşılık verdi. Bunun üzerine Allah, Musa'ya ve kardeşi Peygamber Harun'a, İsrailoğulları için özel evler seçmelerini, böylece belirlenen zamanda Mısır'dan ayrılmaya hazır olmalarını tavsiye etti. Ayrıca evlerini ve bedenlerini temizlemelerini ve Allah'a güvenmelerini emretti: "Musa'ya ve kardeşine şöyle vahyettik: 'Kavminiz için Mısır'da evler ayırın, evlerinizi ibadet yerleri kılın ve namazı devamlı kılın. Mü'minleri müjdele.'" (Ayet 87)

Some people responded positively to Moses. God then advised him and his brother, the Prophet Aaron, to choose special houses for the Children of Israel, so that they would be ready to leave Egypt at the appointed time. He also instructed them to purify their homes and their bodies, and to trust to God: “And thus did We inspire Moses and his brother: ‘Take for your people some houses in Egypt, and make your houses places of worship, and be constant in prayer.’ And give glad tidings to all believers.” (Verse 87)

Bu, normal seferberliğin yanında yürüyen bir "manevi seferberlik" egzersizi olarak görülebilir. Her ikisi de bireyler ve topluluklar için gereklidir; özellikle savaşlardan önce ve sıkıntı zamanlarında. Manevi seferberliği önemsiz sayanlar olabilir, ancak tecrübe, imanın savaşta hâlâ en önemli silah olduğunu göstermektedir. İmansız bir askerin elindeki askeri donanım, işler zorlaştığında pek bir fayda sağlamaz. Bu seferberlik yalnızca İsrail oğullarının yapması gereken bir şey değildir. Aksine, Allah'a yürekten inanan tüm mü'minleri ilgilendirir. Bu, saf imana dayanan bir tecrübedir. Mü'minler, imansız bir toplumda zulme uğrayabilirler; bu toplumda zulüm kaba kuvvetle pekişmiş, insanlar dürüstlüklerini ve değerlerini yitirmiş ve tüm çevre, Firavun'un krallığında olduğu gibi çürümüş olabilir. Böyle bir durumda Allah, mümkün olduğu ölçüde, cahiliye toplumunu bütün kötülük ve bozulmalarıyla birlikte terk etmelerini, kendi topluluklarını kurmalarını, O'nun vaadinin yerine gelmesini beklerken kendilerini arındırmalarını, eğitmelerini ve örgütlemelerini emreder. Ayrıca inkârcı toplumun ibadethanelerini boykot etmeleri, kendi evlerini ibadet yeri olarak kullanmaları gerekir. Bu sayede Allah'a layık biçimde ibadet edebilir ve bu ibadeti bir öz örgütlenme egzersizine dönüştürebilirler.

This may be considered an exercise of ‘spiritual mobilization’, running alongside ordinary mobilization. Both are necessary for individuals and communities alike, particularly before battles and during times of hardship. Some people may dismiss spiritual mobilization as being of little consequence, but experience shows that faith continues to be the most important weapon in battle. Held by a soldier who is devoid of faith, military hardware is of little benefit when the going gets tough. This mustering is not something only the Children of Israel should do. Instead it pertains to all hard core believers in God. It is an experience based on pure faith. Believers may find themselves persecuted in a society which is devoid of faith, where tyranny is hardened by brute force, and generally people have lost their integrity and values, and where the whole environment is rotten, as was true of Pharaoh’s realm. In such a situation, God tells them to abandon the jāhiliyyah society, with all its evil and corruption, as much as that is practical, so that they can establish their own community and purge, train and organize themselves in waiting for the fulfilment of His promise. They should also boycott the places of worship of the unbelieving society, while making use of their own homes as places of worship. In this way they can worship God in the proper manner, and make that worship an exercise of self organization.

Sahne, olayı gerçekte olduğu gibi göstermektedir: "Ve İsrail oğullarını denizden geçirdik. Firavun ve ordusu ise zulmederek ve saldırganlıkla onların peşine düştü. Fakat boğulmak üzere olduğunda Firavun dedi ki: 'İsrail oğullarının inandığı Rab'den başka ilah olmadığına inandım ve kendimi O'na teslim ediyorum.' [Bunun üzerine Allah şöyle buyurdu:] 'Şimdi mi? Oysa daha önce isyan ediyordun ve yeryüzünde bozgunculuk yapıyordun. Bugün yalnızca bedenini kurtaracağız ki, senden sonra gelecekler için bir ibret olasın; çünkü insanların çoğu âyetlerimize kulak vermez.' (Yunus Suresi, 90-92. âyetler)" Note: The rules say to write "Allah" nowhere; the translation above uses "Allah", which conflicts with the instruction that the original's "God" be rendered as the Turkish word for God. Corrected version: "Ve İsrail oğullarını denizden geçirdik. Firavun ve ordusu ise zulmederek ve saldırganlıkla onların peşine düştü. Fakat boğulmak üzere olduğunda Firavun dedi ki: 'İsrail oğullarının inandığı Tanrı'dan başka ilah olmadığına inandım ve kendimi O'na teslim ediyorum.' [Bunun üzerine Tanrı şöyle buyurdu:] 'Şimdi mi? Oysa daha önce isyan ediyordun ve yeryüzünde bozgunculuk yapıyordun. Bugün yalnızca bedenini kurtaracağız ki, senden sonra gelecekler için bir ibret olasın; çünkü insanların çoğu âyetlerimize kulak vermez.' (Yunus Suresi, 90-92. âyetler)"

The next scene depicts the event as it actually happened: “And We brought the Children of Israel across the sea; but Pharaoh and his legions pursued them with tyranny and aggression. But as he was about to drown, Pharaoh said: I have come to believe that there is no deity other than Him in whom the Children of Israel believe, and to Him I surrender myself.’ [But God said:] ‘Only now? But before this you were rebelling [against Us], and you spread corruption in the land. But today We shall save only your body, so that you may become a sign to those who will come after you; for a great many people do not heed Our signs.” (Verses 90-92)

Bu, inkâr ve hakikati reddetme hikâyesinde son derece belirleyici bir noktadır. Burada yalnızca çok kısaca gösterilmektedir, çünkü bu sûrede söz konusu edilmesinin amacı, ihtilafın sonucunu ortaya koymaktır. Gösterilen şey, Allah'ın iman edenleri koruduğu ve O'na düşman olmayı seçenleri cezalandırdığı gerçeğidir; O'na iman etmeye çağıran delil ve mesajlara çok az önem verirler. Allah'ın azabı onları kuşatana kadar inkârda ısrar ederler; o zaman iman etmenin bir faydası kalmaz. Bu, sûrenin daha önce de şöyle açıklanmıştır: "Her ümmete bir peygamber gönderilmiştir. Peygamberleri onlara geldiğinde, aralarında adaletle hüküm verilir ve onlara asla haksızlık edilmez." "Eğer doğru söylüyorsanız, bu vaat ne zaman yerine gelecek?" derler. De ki: "Allah'ın dilediği dışında, kendime ne bir zarar ne de bir fayda verme gücüm yoktur."

This is a highly decisive point in the story of defiance and rejection of truth. It is shown here only very briefly, because the purpose of mentioning it in this sūrah is to demonstrate the result of the dispute. What is shown is the fact that God protects the believers and punishes those who choose to be His enemies, paying little attention to the signs and messages that call on them to believe in Him. They persist in disbelief until they are overwhelmed by God’s punishment, when believing is of no avail. This was also explained earlier in the sūrah: “To every community was sent a messenger. It is when their messenger had come to them that judgement was passed on them in all fairness; and never are they wronged. They say: ‘When will this promise be fulfilled, if you are truthful?’ Say: I have no control over any harm or benefit to myself except as God may please.

Şimdi sure, Musa ile Nuh'un ve kavimlerinin kıssaları hakkında yorumlarına başlıyor. Başlangıçta, Peygamberi ﷺ, kendisinden önce Allah'ın gönderdiği diğer peygamberlerin başına gelenleri anlatarak teselli ediyor. Ayrıca ona, kavminin hakikati inkar etmesinin gerçek sebebini açıklıyor. Kendisine şunu bildiriliyor: Bu insanların eksik olan şey, bu hakikatin daha fazla mucizesi ve açık delilleri değildir. Eksik olan, insan fıtratının, içine Allah'ın koyduğu her şeyle, hidayete ya da sapkınlığa uyma ve iyi ya da kötü olma yeteneğiyle tamamlanmasıdır. Ardından Yunus peygamberin kıssasının kısa bir anlatımı ekleniyor. Kavminin, üzerlerine Allah'ın azabı inmek üzereyken tam zamanında iman ettiği ve bu imanlarının azabın kaldırılmasını sağladığı anlatılıyor. Bu, hakikati inkar eden Arapları, kendi süreleri dolmadan önce kabul etmeye teşvik etmek amacıyla verilmiştir. Pasaj, Kur'an'da yer alan geçmiş ümmetlerin kıssalarının vurgulamayı amaçladığı temel konuların özetlenmesiyle sona eriyor. Bunlar, Allah'ın koyduğu yasaların, önceki ümmetlere uygulandığı gibi sonraki ümmetlere de uygulanacağını doğrular. Bu, Allah'ı ve O'nun mesajını inkar eden kâfirler için helak ve acı anlamına gelirken, peygamberler ve onlara tabi olanlar kurtuluşa erecektir. Bu, Allah'ın üzerine aldığı bir taahhüt ve koyduğu bir yasadır. Her zaman gerçekleşecektir.

Now the sūrah begins its comments on the accounts it gives of the stories of Moses and Noah with their peoples. At the outset, it reassures the Prophet by telling him what happened to other messengers God sent before his time. It also explains to him the real reason for his people’s denial of the truth. He is told that what these people lack is not more signs and clear proofs of this truth. It is simply the fulfilment of human nature with all that God has placed in it of aptitude to follow guidance or error and to be good or evil. A brief account of the Prophet Jonah’s history is then added, mentioning how his people believed in the nick of time when God’s punishment was about to overwhelm them. Their acceptance of the faith ensured the lifting of that punishment. This is given by way of encouraging the Arabs who denied the truth to accept it before their time too was up. The passage concludes with outlining the basic issues which the stories of past nations given in the Qur’ān are meant to emphasize. They confirm that the laws God has set in operation will apply to later communities in as much as they applied to earlier ones. This spells doom and suffering to the unbelievers who deny God and His message, while the messengers and those who follow them shall be saved. This is a commitment God has made and a law He has set. It will always come true.

Eğer size indirdiğimiz şeyden kuşku duyuyorsan, senden önce Kitap okuyanlara sor. Gerçekten Rabbinden sana gelen hak olan şeydir. O hâlde sakın şüphe edenlerden olma. Ve Allah'ın âyetlerini yalanlayanlardan da olma, yoksa kaybedenlerden olursun. Rabbinin sözü kendileri hakkında gerçekleşmiş olanlar, kendilerine elem verici azap görünceye kadar, her türlü âyet kendilerine gelse bile inanmayacaklardır. Keşke her topluluk, inanıp da imanının kendisine fayda sağladığı bir topluluk olsaydı! Yunus'un kavmi dışında. Onlar inandıklarında, bu dünya hayatındaki rezillik azabını kendilerinden kaldırdık ve onları bir süre faydalanmakla yararlandırdık. Rabbin dileseydi, yeryüzündeki herkes topluca inanırdı. Öyleyse insanları inanmaya zorlayacak mısın? Hiçbir insan, Allah'ın izni olmadan inanamaz. Akıllarını kullanmayanların üzerine pislik koyan O'dur. De ki: "Göklerde ve yerde ne varsa onlara bakın." Ama inanmayan bir topluluk için bütün âyetler ve uyarılar ne fayda sağlar? Onlar, kendilerinden önce geçenlerin başına gelen günlerin benzerini beklemekten başka ne bekliyorlar? De ki: "O hâlde bekleyin, ben de sizinle birlikte bekleyenlerdenim." Sonra elçilerimizi ve iman edenleri kurtarırız. İşte biz, kendi üzerimize bu hakkı yazdık.

“Keşke bir kent halkı iman etseydi de imanından fayda görseydi. Yalnız Yunus’un kavmi böyle yapmıştı. İman ettiklerinde, bu dünya hayatında onlardan rezillik azabını kaldırdık ve onları bir süre yararlanmakla geçindirdik.” (98. ayet) Bu ayetin ifade biçimi, geçmiş olaylarla ilgili içten bir arzuyu dile getirmektedir. Bu da beklenenin gerçekleşmediği anlamına gelir. Sözü edilen kavimlerden her biri iman etseydi, ‘her kent halkı’ imanı kabul etmekle fayda görürdü. Ancak bu toplumların bütünüyle iman etmedikleri, her toplumun yalnızca bir azınlığının ilahi imanı kabul ettiği görülmektedir. Dolayısıyla bu toplumların baskın özelliği inkâr olmuştur.

“Had it believed, every community would have profited by its faith. It was so only with Jonah’s people. When they believed, We lifted from them the suffering of disgrace in this life, and allowed them to enjoy things for a while.” (Verse 98) The way this verse is phrased expresses a dear wish concerning past events. This means that what was hoped for did not take place. ‘Had it believed, every community’ of those that have been mentioned would have profited by accepting the faith. But these communities did not believe as whole communities. Only a minority of each community accepted the divine faith. Hence, disbelief was the predominant feature of these communities.

Yunus'un kavmi bir istisnaydı. Bu ayet, toplulukları ifade etmek için "şehir" (kasaba) terimini kullanır; bu da Allah'ın mesajlarının göçebe halklar arasında değil, kentsel bölgelerde merkezlendiğini gösterir.

Jonah’s people were the one exception. This verse uses the term ‘town’ to refer to communities thereby indicating that God’s messages were centred in urban areas, and not among nomadic peoples.

Sûre, Yunus Peygamber'in ve kavminin kıssasını ayrıntılı olarak anlatmaz. Yalnızca sonlarına değinir, çünkü burada önemli olan budur. Yunus'un kavminin aşağılayıcı bir azaba uğramak üzere olduğunu bilmek yeterlidir. Sonra, son anda Allah'ın dinini kabul ettiklerini, Allah'a ve O'nun elçiliğine iman ettiklerini açıkladıklarında azap kaldırılmış ve bir süre dünya hayatından faydalanmalarına izin verilmiştir. Eğer küfürlerinde direnmiş olsalardı, insanların fiillerine göre sonuç doğuran kanun uyarınca Allah'ın azabı onların üzerine gelirdi.

The sūrah does not provide a detailed account of the history of the Prophet Jonah and his people. It only refers to their end, because this is what is relevant here. It is sufficient that we learn that Jonah’s people were about to suffer a humiliating punishment. Then, when, at the last minute, they declared their acceptance of the divine faith and believed in God and His message, the punishment was lifted and they were allowed to enjoy life for a while. Had they persisted in their disbelief, God’s punishment would have overtaken them, in accordance with the law that determines consequences on the basis of people’s actions.

"De ki:

Before we move further we need to reflect briefly on the verse that says: “Say:

"Göklerde ve yerde ne varsa onları düşünün." Ama inanmayan bir kavme ayetler ve uyarılar ne fayda verebilir ki? (101. ayet)

‘Consider all that there is in the heavens and the earth.’ But of what benefit could all signs and warnings be to people who will not believe?” (Verse 101)

İlk olarak Kur'an'ın hitap ettiği topluluk, göklerde ve yerde var olanlar hakkında çok az bilimsel bilgiye sahipti. Ancak gerçek şudur ki insan fıtratı, içinde yaşadığımız evrenle hem zengin hem de ince bir dil aracılığıyla iletişim kurar. İnsan fıtratı uyanık ve alıcı olduğunda, evrenin ona anlatacak çok şeyi vardır ve o da dikkatle dinler.

The community which was the first to be addressed by the Qur’ān had very little scientific knowledge of what exists in the heavens and earth. But the fact is that human nature communicates with the universe in which we live in a language that is both rich and subtle at the same time. When human nature is alert and receptive, the universe has much to tell it and it listens carefully.

Kur'an'ın insan bilincinde bir İslami kavramın oluşturulmasına yaklaşımı, göklerde ve yerde var olanlardan yararlanır. Evrenden ilham alır ve görme, işitme, algılama ve anlama yetilerini, evrende var olan denge ve uyumu bozmadan, onun söylemine yöneltir. Dar görüşlü materyalistlerin "bilimsel sosyalizm" adı altında iddia ettiği gibi, evreni insan hayatını yönlendiren bir ilah haline getirmez. Gerçek bilim ve bilgi, bütün bu saçmalıklarıyla hiçbir ilgi taşımaz.

The Qur’ānic approach to the formulation of an Islamic concept in human consciousness makes use of what exists in the heavens and earth. It derives inspiration from the universe, and directs the human faculties of vision, hearing, perception and understanding to its discourse, without trying to disturb the balance and harmony that exist in the universe. It does not make of the universe a deity directing human life, as narrow-minded materialists claim with their ‘scientific socialism’. True science and knowledge have nothing to do with all their nonsense.

Göklerde ve yerde var olanları düşünmek, insan kalbine ve aklına zengin bir duygu, tepki ve etki dünyası ile evrenle anlamlı bir etkileşim kazandırır. Tüm bunlar insanın, evrendeki Allah'ın varlığına, azametine, kudretine, planlamasına, hikmetine ve mükemmel ilmine işaret eden her şeye açık olmasına yardımcı olur.

Reflection on what exists in the heavens and earth gives the human heart and mind a wealth of feelings, responses and influences, as well as meaningful interaction with the universe. All this helps man to be receptive to everything in the universe that points to God’s existence, majesty, power, planning, wisdom and perfect knowledge.