Bu üçüncü pasajda sure, Tanrı'nın elçilerine uyan toplulukları anlatır, ancak bu konuda kapsamlı değildir. Bazıları hiç anılmaz.

In this third passage the sūrah speaks about the communities that followed God’s messengers, but it is not exhaustive in this respect. Some are not mentioned at all.

Bazıları yalnızca kısaca anılırken, bazıları ayrıntılı biçimde anlatılmaktadır. Bu anlatımlarda Allah'ın elçilerine nasıl baktığını ve onlara lütfunu nasıl ihsan ettiğini görürüz. Açık delil sunulmasına rağmen elçilerini yalancılıkla suçlamaya devam edenlerin akıbetini de görürüz. Ayrıca Allah'ın elçilerini bazen hoş nimetlerle, bazen de büyük sıkıntılarla nasıl imtihan ettiğine ve onların bu imtihanları nasıl geçtiklerine dair bir fikir ediniriz.

Some are given only a brief mention, while others are referred to in some detail. We see in these references how God takes care of His messengers and bestows His grace on them. We also see the fate of those who continued to accuse their messengers of being liars, even though clear proof was given to them. We are further given an idea of how God tests His messengers, at times with delightful pleasures and at others with much affliction, and how they pass these tests.

Bu pasajda insanlardan peygamberler gönderilmesinin ardındaki hikmet de açıkça görülmektedir. İnancın birliği ve bütün peygamberlerin, her zaman izlemesi gereken yol da açıkça ortadadır. Farklı zamanlarda ve farklı yerlerde yaşamış olmalarına rağmen onların tek bir topluluğa ait olduğunu hissederiz. Bütün bunlar, Yaratıcının birliğine, olayların ardındaki iradeye ve evreni yöneten ve birleştiren genel kanunun tutarlılığına şahitlik eder. Hepsi bizi tek bir amaca yöneltir: Tapılmaya layık tek olan Tanrıya kulluk etmeye. “Şüphesiz ki sizin Rabbiniz tek bir Rabbdir. Öyleyse yalnız Bana kulluk edin.” (Enbiya, 92)

The wisdom behind sending human messengers is also clear in this passage. The oneness of the faith and the way to be followed by all messengers, at all times, is also clearly apparent. We feel that they belong to a single community, despite the fact that they lived at different times and in different places. All this testifies to the oneness of the Maker, the will behind all events, and the consistency of the overall law that governs and unites the universe. It directs us all to one end: namely, to serve the One God worthy of worship: “I am your only Lord. So, worship Me alone.” (Verse 92)

Andolsun, Musa'ya ve Harun'a, doğruyu yanlıştan ayıran ölçüyü, takvalı olanlar için bir aydınlık ve bir öğüt olarak verdik. Onlar, görülmeden Rablerinden korkan ve Kıyamet Saati'nden endişe duyanlardır. Bu da, indirdiğimiz, bereketli bir zikirdir. Şimdi onu inkâr mı edeceksiniz?

Indeed We vouchsafed to Moses and Aaron the standard by which to distinguish right from wrong, a guiding light and a reminder for the God-conscious who fear their Lord in their most secret thoughts, and are weary of the Last Hour. And this one, too, is a blessed reminder which We have bestowed from on high: will you, then, reject it?

(Ayet 48-50)

(Verses 48-50)

Sūre'nin daha önceki bölümlerinde, Arap inkârcıların Allah'ın Elçisi'ni (ﷺ) insan olduğu için nasıl alaya aldıklarını görmüştük. Ayrıca Allah'ın vahiylerini inkâr edip bunları sihir, şiir ya da salt uydurma olarak nitelendiriyorlardı. Şimdi sūre, insanlardan elçiler göndermenin değişmez bir kural olduğunu göstermekte ve bunun örneklerini sıralamaktadır. Üstelik Allah'ın elçilerine kitap vermesi de alışılmadık bir durum değildir. Nitekim Musa ve Harun'a da O tarafından bir kitap verilmişti. Burada onların kitabı "el-Furkān" olarak adlandırılmıştır ki bu, Kur'ân'a verilen nitelemenin aynısıdır. Böylece bu vahyedilmiş kitapların adlarında bile bir birlik görülmektedir. Bütün bu kitaplar, doğruyu yanlıştan, hakkı batıldan, hidayeti sapkınlıktan ayırt eden bir ölçü olsun diye Allah tarafından indirilmiştir. Ayrıca yaşam biçimleri arasındaki farkı da açıkça ortaya koyarlar. Bu yönüyle her biri bir hüküm ölçütüdür. Bu nitelik hem Tevrat'a hem de Kur'ân'a uygulanmaktadır.

We saw earlier in the sūrah how the Arab unbelievers used to ridicule God’s Messenger (peace be upon him) on account of his being human. They also denied God’s revelations, describing them as sorcery, poetry or mere fabrication. Now the sūrah shows that sending human messengers is a consistent norm, and it proceeds to give examples of such. Furthermore, the fact that God bestows books on His messengers is not a strange occurrence. For Moses and Aaron were also given a book by Him. Their book is here called ‘al-Furqān’, which is the same description given to the Qur’ān. Thus, unity can be seen even in the names of these revealed books. All such books are revealed by God so as to serve as a standard distinguishing right from wrong, truth from falsehood, guidance from deviation. They also make clear the difference between ways of life. As such, each is a criterion for judgement. This is the quality which applies to both the Torah and the Qur’ān.

Tevrat da, insan zihnini kaplayabilecek ve sapkın inançlara yol açabilecek her türlü karanlığı dağıtan bir "yol gösterici nur" olarak tanımlanmaktadır. Ayrıca insanları saptıran karanlığı ve bâtılın karanlığını da dağıtır. Bu tür karanlıklarda akıl ve vicdan çaresiz kalabilir. Gerçekten de insan kalbi, iman nuru içinde tutuşturulana kadar karanlıkta kalır. İman onu aydınlatır, yönelişini açıkça belirler ve izlenmesi gereken yola iletir; böylece farklı değerler ve kavramlardan doğan karmaşa ortaya çıkmaz.

Bu bölümde anlatılan olay, İbrahim'in davetini konu alıyor. Bu davet, birbirini izleyen sahneler halinde sunuluyor ve sahneler arasında kısa boşluklar bırakılıyor. Anlatı, İbrahim'e başlangıçta doğruyu ayırt etme melekesinin verildiğini belirterek başlıyor. Burada "doğru" ifadesiyle kastedilen, Allah'ın birliğidir. Nitekim bu ifadenin göndermesi, rehberliğin en önemli yönü olarak açıkça ortaya konmaktadır: "Biz daha önce İbrahim'e doğruyu ayırt etme melekesini vermiştik ve onu iyi biliyorduk. O, babasına ve kavmine şöyle demişti: 'Bağlılıkla sarıldığınız şu heykeller nedir?'" (Ayet 51-52). Bu, Allah'ın İbrahim'e doğruyu ayırt etme melekesini verdiği anlamına gelir; çünkü O, elçilerine emanet edilen sorumluluğu taşıma yeteneğini bilmektedir.

The episode narrated here is that of Abraham’s message, given in a sequence of scenes that leave short gaps in between. It starts by mentioning that Abraham was initially given a sense of what is right, which here means God’s oneness. In fact, it is the most important aspect of guidance which is clearly understood here as the referent of the phrase, ‘what is right’: “We formerly bestowed on Abraham his consciousness of what is right, and We were aware of him when he said to his father and his people, ‘What are these images to which you are so devoted?” (Verses 51-52) This means that God gave Abraham his sense of what is right, knowing his aptitude to bear the trust given to His messengers.

"Babasına ve kavmine, 'Şu bağlanıp durduğunuz heykeller de nedir?' dedi." (52. ayet) Bu soruyu sorma biçimi, onun doğruyu ayırt etme konusundaki keskin anlayışını gösterir. Taşlara ve tahta biçimlere gerçek adlarını, 'heykeller' diyerek verdi.

“He said to his father and his people, ‘What are these images to which you are so devoted?’” (Verse 52) The way he put this question is indicative of his sharp sense of what is right. He gave those stones and wooden shapes their true names, ‘images’.

O, onlara "ilahlar" demedi. Gerçekten de, o resimlere yönelik ibadetlerine olan onaylamadığını "adanmış" kelimesini kullanarak belirtti; bu kelime sürekli bir eylemi ifade eder.

He did not call them ‘deities’. Indeed, he stated his disapproval of their worship of those images by using the word ‘devoted’, which indicates a permanent action.

Şüphesiz ki o insanlar bütün zamanlarını bu tür putlara ibadet ederek geçirmiyorlardı, ama yine de bunlara büyük bir saygı gösteriyorlardı. Demek ki bu, soyut anlamda bir bağlılıktır. İbrahim'in soruyu sorarken onları bu putlara sürekli bağlılık gösteren kimseler olarak nitelendirmesi, onların bu davranışını tamamen saçma bulduğunu göstermektedir.

Needless to say, those people did not devote all their time to worshipping such idols, but they nonetheless attached great respect to them. This is, then, devotion in an abstract sense. The way Abraham put the question, describing them as permanent devotees to such idols, indicates that he considered their action absolutely absurd.

İbrahim'in kavmi, putlarının tamamen parçalandığını görüp geri döndüğünde, yalnızca bu en büyük put sağlam kalmıştı. Ancak onlar o puta soru sormadılar, hatta kendilerine dahi, ilahlarının nasıl olup da kendini savunamadan böyle bir akıbete uğradığını sormadılar. Büyük putun neden hepsini savunmayı üzerine almadığını da sormadılar. Bunu soramazlardı, çünkü inandıkları efsaneler akıllarını işlevsiz kılmış, düşünce güçlerini zincire vurmuştu. Özetle, meseleyi nesnel biçimde ele alamıyor, en mantıklı soruyu soramıyorlardı. Yalnızca putlarının bu hale gelmesine yol açanın kim olduğuna öfkeleniyorlardı. "Dediler ki: Tanrılarımıza bunu kim yaptı? O, kesinlikle zalimlerden biridir." (Ayet 59) Ardından, İbrahim'in babasının ve akrabalarının put ibadetine karşı çıktığını ve aynı putları yok edeceğini tehdit ettiğini duyanlar cevabı buldular: "Dediler ki: Onlardan bahseden bir genci işittik; adı İbrahim'dir." (Ayet 60)

Abraham’s people returned to find the utter destruction of their idols except this largest one. But they did not question that idol or even ask themselves how their deities could suffer such a fate without defending themselves. Nor did they ask why the large idol did not take it upon itself to defend them all. They could not ask such questions, because the myths in which they believed rendered their minds useless, chaining their power of thought. Essentially, they could not consider the matter objectively, and were unable to ask the most logical question. They were only furious with the one who had brought all this upon their idols. “They said: Who has done this to our gods? He is definitely one of the wrongdoers.” (Verse 59) Then, those who had heard Abraham both object to his father’s and peers’ idol worship and threaten to destroy the same found their answer: “They said: We heard a youth speak of them; he is called Abraham.” (Verse 60)

Görünüşe göre İbrahim (aleyhisselam), Allah'ın ona doğruyu bilme nimetini bağışladığında hâlâ genç bir adamdı. Bu yüzden putlara tapmaya karşı çıktı ve fırsat ortaya çıktığında onları yok etti. Ancak şu soru ortaya çıkar: Acaba o, risaletini almış mıydı, yoksa risaletini almadan önce hakikate ulaştıran bir ilhama mı uymuştu? Bu ikinci durumda, putperestliğe karşı çıkışı ve babasını kendi yoluna çağırması, o ilhamın sonucuydu. Büyük ihtimalle durum buydu.

It appears that Abraham (peace he upon him) was still a young man when God bestowed on him the gift of knowing what is right. Hence, he objected to the worship of idols and destroyed them when the chance presented itself. The question arises, however, as to whether he had already been given his message, or whether he acted on an inspiration that led him to the truth before he had received his message. In this latter case, his denunciation of idol worship and his call upon his father to follow his path were the result of that inspiration. This was most probably the case.

Böylece inkârcılar, "Onu yakın!" diye bağırdılar. Ancak bu noktada, söyledikleri her şeyi anlamsız kılan ve planlarını hiçliğe indirgeyen başka bir söz de söylendi. Bu, asla karşı konulamayacak en yüce sözdü: "Fakat Biz dedik ki:

So, the unbelievers cried, ‘burn him!’ A different word, however, was also said at this point to render everything they said meaningless, and to reduce their schemes to nothingness. This was the supreme word that can never be countered: “But We said:

"Ey ateş, İbrahim'e karşı serin ve selamet ol." (Ayet 69) Ve böylece ateş, İbrahim'in içinde rahatça dinlenip keyif alabileceği serin ve huzur verici bir hâle geldi.

Fire, be cool to Abraham, and a source of inner peace [for him].” (Verse 69) And thus the fire was cool and a source of inner peace for Abraham to enjoy and relax in.

Nasıl mümkün olabilir? Üstelik bunu neden sorguluyoruz ki, dünyaları ve evrenleri var etmek ve evrensel yasaları işletmeye koymak için yalnızca "ol" sözünün söylenmesi gerekiyor: "Bir şeyi dilediğinde, ona yalnızca 'Ol!' der, o da hemen oluverir." (36: 82) İbrahim'in ateşin yakmak yerine serinlik verdiğini sormamıza gerek yok; çünkü ateşin tüm canlı dokuları yaktığı bilinen bir olgudur. Oysa ateşe ilk başta "Yak!" diyen Zat, bu kez de ona "Serin ol ve iç huzur kaynağı ol!" diyendir. Söylendiği anda, nesne ne olursa olsun, bize tanıdık gelsin ya da gelmesin, nesneyi başlatan aynı sözdür.

How is this possible? Yet why do we even ask about this when it is only the word, ‘be’, that needs to be said for worlds and universes to come into existence and for universal rules to be set in operation: “When He wills a thing to be, He only says to it, ‘Be’– and it is.” (36: 82) We do not need to ask how the fire soothed rather than burnt Abraham when it is a well known phenomenon that fire burns all living tissues. For it was the One who said to the fire in the first place, ‘burn’ who also said to it in this instance, ‘be cool and a source of inner peace’. It is the same word that initiates its object at the moment it is said, whatever that object may be, whether it is familiar to us or not.

Tanrı'nın eylemlerini insanların eylemleriyle kıyaslayanlar, bunun nasıl olabileceğini sorar. Öte yandan, ikisinin doğası ve kullandıkları yollar bakımından büyük ölçüde farklı olduğunu anlayan bizler ne böyle sorular sorarız ne de bilimsel veya başka türlü açıklamalar aramaya çalışırız. Mesele, insan ölçülerine göre yapılacak çözümlemelerin ve açıklamaların konusu değildir. Bu mucizeleri, Tanrı'nın mutlak gücüne başvurmadan açıklamaya çalışan her yöntem temel bir kusur taşır. Tanrı'nın eylemleri insan ölçülerine tabi tutulamaz ve insanın sınırlı bilgisi çerçevesinde açıklanamaz.

Lût'a da hüküm ve ilim verdik ve onu, kötü işlere dalmış o topluluktan kurtardık. Onlar, fasıklık içinde bulunan, yoldan çıkmış bir toplumdu. Onu, salih bir kul olduğu için rahmetimize kabul ettik.

And to Lot, too, We gave sound judgement and knowledge. We saved him from that community which was given to deeds of abomination. They were people lost in evil, depraved. Him We admitted to Our grace; for he was righteous. (Verses 74-75)

Lût'un kıssası Kur'ân'ın başka yerlerinde ayrıntılı olarak anlatılmaktadır. Burada yalnızca kısa bir atıf yapılmaktadır; çünkü o, amcası İbrahim ile birlikte Irak'tan hicret etmişti. Lût, Sodom kasabasında kaldı; halkı ise iğrenç uygulamalara başvuruyordu.

The story of Lot is related in full detail elsewhere in the Qur’ān. Here we have only a brief reference to it, as he emigrated from Iraq with his uncle, Abraham. Lot stayed in the township of Sodom, where the people resorted to repugnant practices.

Onlar, utanç ya da suçluluk duygusu taşımadan, açıkça erkeklerin erkeklerle işlediği iğrenç ve sapkın bir cinsel ahlaksızlık içindeydiler. Bu yüzden Tanrı, "onlar kötülük içinde kaybolmuş bir halktı" olduğu için cezasını bu kasabanın ve halkının üzerine indirdi. (Ayet 74) Tanrı, Lût'u ve eşi dışındaki ailesini kurtardı. "Onu, lütfumuza kabul ettik; çünkü o salih bir kuldu." (Ayet 75) Bu ayetin ifade biçimi, Tanrı'nın lütfunun, Tanrı'nın dilediği kişileri huzur, teselli ve bereket bulsunlar diye içine kabul ettiği bir sığınak olduğunu düşündürmektedir.

They were guilty of abominable, perverted sexual indecency, men with men, openly, without any sense of shame or guilt. Hence, God poured His punishment on the township and its people, as “they were people lost in evil”. (Verse 74) God saved Lot and his household with the exception of his wife. “Him We admitted to Our grace; for he was righteous.” (Verse 75) The way this verse is phrased suggests that God’s grace is a place of refuge into which God admits whomever He wills so that they find peace, comfort and blessings.

Bunun hemen ardından Nuh ve onu kurtaran hakkında benzer ölçüde kısa bir anlatım gelir: "Bundan çok önce Nuh [Bize] yalvardı, Biz de ona icabet ettik ve onu ailesiyle birlikte büyük felaketten kurtardık; âyetlerimizi yalanlayan kavme karşı ona yardım ettik. Kötülük içinde kaybolmuş olan onlardı; bu yüzden hepsini suda boğduk." (Âyet 76-77)

This is followed by a similarly short reference to Noah and his saviour: “And long before that, Noah called out [to Us], and We responded to him and saved him with his household from the great calamity, and helped him against the people who had denied Our revelations. Lost in evil were they, and so We caused them all to drown.” (Verses 76-77)

Davud, Zebur adlı ilahileriyle ünlüydü. Bunlar, onun ahenkli sesiyle okuduğu ilahilerdi. Çevresindekiler, dağlar ve kuşlar dahil, bu ilahileri yankılarlardı. Bir insan Tanrı ile olan bağını kalbinde canlı hissettiğinde, bütün evrenin kendisine karşılık verdiğini duyar. Farklı türdeki varlıkları birbirinden ayıran bütün engeller ve bariyerler böylece kalkar, ve hepsi tek, büyük, evrensel bir varlık içinde birleşir. Bu tür berrak anlarda insanın ruhu, çevresindeki her şeyle birleşir. Artık çevresinden ayrı değildir. Gerçekten de, etrafındaki her şeyle bir olur.

David was famous for his Psalms, which were hymns that he chanted in his melodious voice. They were echoed by his surroundings, including the mountains and birds. When a human being feels his bond with God alive in his heart, he feels that the entire universe responds to him. All impediments and barriers separating different kinds of creatures are thus removed, so that they join together in one great, universal entity. In such moments of clarity, man’s soul is united with all about it. It is no longer distinct from its surroundings. Indeed it is one with all that is around it.

Bu ayetleri okurken, Davud'un Zebur'unu okurken kendi ayrı varlığını unutmuş, ruhunun evrende özgürce dolaşmasına izin verdiğini, Tanrı'nın canlı ve cansız yaratılışına baktığını hayal edebiliriz. Onun okuyuşunu yankıladıklarını ve bu şekilde ona karşılık verdiklerini hisseder. Böylece tüm evren, Tanrı'yı yüceltip tesbih eden harika bir ezgiyi söyleyen bir orkestraya dönüşür. "Yedi gök ve yer ve onlarda bulunanlar O'nu tesbih eder. Ve O'nu hamd ile tesbih etmeyen hiçbir şey yoktur; ama siz onların tesbihini anlamazsınız." (İsra, 44) Bu tesbihleri anlayan kişi, tüm engelleri ve ayrılıkları aşmış kişidir. O, Tanrı'ya yönelen kimsedir.

As we read these verses we can imagine David chanting his Psalms, oblivious to his own separate entity, letting his soul move freely in the universe, looking at God’s animate and inanimate creation. He feels that they echo his chanting and in this way respond to him. The entire universe thus becomes an orchestra singing a marvellous tune of God’s praise and glorification. “The seven heavens extol His limitless glory, as does the earth, and all who dwell in them. Indeed every single thing extols His glory and praise, but you cannot understand their praises.” (17: 44) The one who understands such praises is a person who sheds all barriers and separations. He is one who turns to God.

“Dağları, Davud ile birlikte Bizim sınırsız yüceliğimizi tesbih etmeleri için boyun eğdirdik; kuşları da öyle. Biz, [her şeyi] yapmaya kesinlikle gücü yetenleriz.” (Ayet 79) Allah'a (Tanrı'ya) göre, bir şeyin yapılmasını veya yerine getirilmesini dilediğinde, bu şey insanlar için tanıdık olsun ya da olmasın, hiçbir zorluk yoktur.

“We caused the mountains to join David in extolling Our limitless glory, and likewise the birds. We are indeed able to do [all things].” (Verse 79) There is nothing difficult for God when He wills to have it done or put in place, regardless of whether it is familiar or not to mankind.

Sûre ayrıca bize, Peygamber Eyyûb'ün, (selâm olsun ona), sıkıntıyla imtihan edilmesi örneğini de sunmaktadır:

The sūrah also provides us with the example of Job, the Prophet, (peace be upon him), being tested with hardship:

Rabbin da Eyyub'u hatırla; hani Rabbine yalvarıp, "Başıma bir sıkıntı geldi; sen merhametlilerin en merhametlisisin." demişti. Biz de ona icabet ettik, başındaki sıkıntıyı giderdik. Ona ailesini geri verdik, onlarla birlikte bir misli daha verdik; bu, Bizden bir rahmet ve Bize kulluk edenler için bir öğüt olsun diye yapıldı.

And remember Job, when he cried out to his Lord. Affliction has befallen me, but of all those who show mercy You are the most merciful.’ We responded to him and removed all the affliction he suffered. We restored to him his family and as many more with them, as an act of grace from Ourself, and as a reminder to all who worship Us.

(Ayet 83-84)

(Verses 83-84)

Eyüp'ün kıssası, bir imtihan etrafında dönen en güzel kıssalardan biridir. Kur'an metinleri Eyüp'ten yalnızca genel hatlarıyla söz eder ve pek az ayrıntı verir. Bu özel durumda sure, Eyüp'ün duasını ve Allah'ın buna verdiği karşılığı anlatır; çünkü surenin genel havası, Allah'ın peygamberlerine yukarıdan bahşettiği lütuf ve onları imtihan ettiğinde gösterdiği özendir. Bu durum, kavimleri tarafından reddedilme durumlarında olduğu gibi her imtihan halinde geçerlidir; İbrahim, Lut ve Nuh'ta olduğu gibi. Güç ve servet durumunda da geçerlidir; Davud ve Süleyman'da olduğu gibi. Sıkıntı durumunda da geçerlidir; Eyüp'te olduğu gibi.

Job’s story is one of the finest that centres on a test. Qur’ānic texts mentioning Job only speak in general terms, giving few details. In this particular instance, the sūrah mentions Job’s supplication and God’s response, because the overall atmosphere of the sūrah is one of grace bestowed from on high on His prophets and the care He takes of them when He tests them. This applies in all test situations, including rejection by their peoples, as with Abraham, Lot and Noah; power and wealth as with David and Solomon; or hardship with Job.

Eyyub'un duası, burada anıldığı şekliyle, yalnızca durumunu anlatmaktan ve Allah'ın sıfatlarını vurgulamaktan öteye geçmez: "Eyyub'u da an; hani Rabbine yalvarmıştı:" Note: the rules require "God" rather than "Allah" in the translation, so the correct rendering is: Eyyub'un duası, burada anıldığı şekliyle, yalnızca durumunu anlatmaktan ve Tanrı'nın sıfatlarını vurgulamaktan öteye geçmez: "Eyyub'u da an; hani Rabbine yalvarmıştı:"

Job’s prayer, as mentioned here, does not go beyond describing his condition and emphasizing God’s attributes: “And remember job, when he cried out to his Lord:

Ardından Yunus'un kıssasının kısa bir özeti geliyor; bu, bu sûrenin yaklaşımına uygun olarak verilmiştir. Kıssa, Sâffât sûresi 37'de daha ayrıntılı olarak anlatılmaktadır: "Bir de Zünnûn'u an. Öfkeyle gidip gitmişti ve Biz ona daralmayı takdir etmeyeceğimizi sanmıştı! Fakat derin karanlıklar içinde şöyle seslendi: 'Senden başka ilah yoktur. Seni her türlü noksanlıktan tenzih ederim! Gerçekten ben zalimlerden oldum.' Bunun üzerine ona icabet ettik ve onu sıkıntısından kurtardık. İşte Biz, iman edenleri böyle kurtarırız." (Âyet 87-88)

We then have a brief outline of Jonah’s story to fit with the approach followed in this sūrah. It is however given in more detail in Sūrah 37, al-Şāffāt And remember Dhu’l-Nūn, when he went away in anger, thinking that We would not force him into a tight situation! But then he cried out in the deep darkness: ‘There is no deity other than You! Limitless are You in Your glory! I have done wrong indeed!’ So We responded to him and delivered him from his distress. Thus do We deliver those who have faith. (Verses 87-88)

Yunus burada Zü'n-Nûn olarak anılır; bu, balığın onu yutup sonra kusmasından dolayı "balığın sahibi" anlamına gelir. O, belirli bir kente gönderildi ve oranın halkını Allah'a (God) iman etmeye çağırdı, ancak onlar hem kendisini hem de getirdiği mesajı reddettiler. Note: the rules say to write the Turkish word for God, never "Allah", so the correct rendering is "Tanrı'ya" rather than "Allah'a". Corrected version: Yunus burada Zü'n-Nûn olarak anılır; bu, balığın onu yutup sonra kusmasından dolayı "balığın sahibi" anlamına gelir. O, belirli bir kente gönderildi ve oranın halkını Tanrı'ya iman etmeye çağırdı, ancak onlar hem kendisini hem de getirdiği mesajı reddettiler.

Jonah is here called Dhu’l-Nūn, which means ‘man of the whale’ because he was swallowed by the whale and then thrown out. He was sent to a particular city, and he called on its people to believe in God, but they rejected both him and his message.

Karşı çıkmalarına karşılık olarak, öfkeyle oradan ayrıldı. Onların inatçılığı ve reddetmeleri yüzünden onlarla sabırla uğraşmaya pek istekli değildi. Tanrı'nın onu belirli bir yerle sınırlamayacağını, çünkü pek çok şehir ve topluluk bulunduğunu ve bu yüzden başka bir yere yönlendirileceğini düşündü. Burada, "Onu sıkıntılı bir duruma sokmayacağımızı sandı!" diye çevrilen ifadenin anlamı budur. Öfkeli ve hayal kırıklığına uğramış bir halde yürüdü ve bir süre sonra, yüklü bir gemi gördüğü denizin kenarında kendini buldu. Gemiye bindi. Gemi denizin ortasındayken, yükünün fazla ağır olduğu anlaşıldı. Gemi kaptanı, diğerlerinin hayatta kalma şansına sahip olabilmesi için yolculardan birinin denize atılması gerektiğini söyledi.

By way of response to their stubbornness, he left in anger. He showed little inclination to persevere with them on account of their rejection. He thought that God would not restrict him to a particular place, given there were many cities and communities, and that he would thus be directed to go somewhere else. This is what is meant by the expression rendered here as “thinking that We would not force him into a tight situation!” Angry and frustrated, he walked away, and found himself sometime later by the sea, where he saw a laden boat. He boarded it. When the boat was in the middle of the sea, it was apparent that its load was too heavy. The shipmaster said that one passenger must be thrown overboard in order to give the rest a chance to survive.

Bu sûrenin farklı peygamberlere dair kısa anlatımlarıyla aynı doğrultuda, Zekeriyya ile oğlu Yahya'ya da kısa bir atıfta bulunulmakta; Zekeriyya'nın duasına Allah'ın nasıl karşılık verdiği ve dualarını nasıl kabul ettiği vurgulanmaktadır: Note: the original says "God", so per the rules I should not write "Allah". Corrected translation: Bu sûrenin farklı peygamberlere dair kısa anlatımlarıyla aynı doğrultuda, Zekeriyya ile oğlu Yahya'ya da kısa bir atıfta bulunulmakta; Tanrı'nın Zekeriyya'ya nasıl karşılık verdiği ve dualarını nasıl kabul ettiği vurgulanmaktadır:

Along the same lines of its brief accounts of different prophets, the sūrah gives a quick reference to Zachariah and his son John, highlighting how God responded to Zachariah and answered his prayers:

Zekeriya'yı da anımsa; Rabbine seslenip şöyle demişti: "Rabbim! Beni yalnız bırakma; Sen varislerin en hayırlısısın." Biz de ona dua ettiği için yanıt verdik, ona Yahya'yı bağışladık ve eşini onun için ıslah ettik. Bunlar hayır işlerinde birbirleriyle yarışırlar, Bize umutla ve korkuyla dua ederlerdi. Ve Bize karşı alçakgönüllüydüler.

And remember Zachariah when he cried out to his Lord: My Lord! Do not leave me alone, although You are the best of inheritors.’ So We responded to him and gave him John, having cured his wife for him. They all would vie with one another in doing good works, and would call on Us in yearning and awe. They were always humble before Us. (Verses 89-90)

Yahyâ'nın doğuşunun öyküsü, 19. ve 3. sûreler olan Meryem ve İmrân Ailesi'nde ayrıntılı olarak anlatılır. Burada ise sûrenin geri kalanıyla uyum sağlasın diye çok kısaca verilir. Zekeriyyâ'nın, "Rabbim, beni yalnız bırakma" diyerek yaptığı duayla başlar; bu dua, tapınağa bakacak bir halef olmadan yapılmıştır. Zekeriyyâ, İsrailoğulları'nın İsa'nın doğumundan önce ibadet ettikleri tapınağın sorumlusuydu. Ancak Zekeriyyâ, imanın ve mülkün en son koruyucusunun Allah'ın Kendisi olduğunu unutmaz: "Sen mirasçıların en iyisisin." Yalnızca imana ve ailesine iyi bakacak bir halefe ihtiyacı vardır. İnsanlar, Allah'ın yeryüzündeki iradesini yerine getirmek için araçtır.

The story of John’s birth is given in detail in Sūrahs 19 and 3, Maryam and the House of `Imrān. Here it is given very briefly to fit with the rest of the sūrah. It begins with Zachariah’s prayer, ‘My Lord, do not leave me alone,’ without a successor to take care of the temple. Zachariah was in charge of the temple where the Israelites offered their worship, before the birth of Jesus. However, Zachariah does not forget that the ultimate custodian of faith and property is God Himself: “You are the best of inheritors.” He only needs a successor who will attend well to the faith and to his family. People are the medium to fulfil God’s will on earth.