Al-En'âm (Hükümleri ve Kavramları İç İçe Geçmiş Olarak) 136 - 153
Al-An`ām ( Intertwining Laws And Concepts ) 136 - 153
Yarattığı ekinlerden ve hayvanlardan Allah'a bir pay ayırıyorlar ve “Bu Allah'ındır — sözde öyle —, bu da ortak koştuklarımızındır” diyorlar. Ortaklarına ayırdıkları, Allah'a asla ulaşmaz; Allah'a ayırdıkları ise ortaklarına ulaşır. Ne kötü hüküm veriyorlar! (136)
Out of the produce and the cattle He has created, they assign a portion to God, saying: “This is for God” — or so they pretend — “and this is for the partners we associate [with Him] “. Whatever they assign to their partners never reaches God, but that which is assigned to God does reach their partners. How ill they judge! (136)
Böylece, Allah'a ortak koştukları şeyler, birçok müşrik için kendi çocuklarını öldürmeyi güzel gösterdi; onları helâk etmek ve dinlerinde kafalarını karıştırmak istediler. Eğer God dileseydi, bunu yapmazlardı. Öyleyse onları uydurdukları yalanlarla baş başa bırakın. (137)
Thus have the partners they associate [with God] made the killing of their own children seem goodly to many idolaters, seeking to bring them to ruin and to confuse them in their faith. Had God willed otherwise, they would not have done so. Leave them, then, to their false inventions. (137)
Derler ki: “Bu hayvanlar ve ekinler yasaklanmıştır. Onlardan yalnızca dilediklerimizin yemesine izin verilir.” Böyle iddia ederek yalan uydururlar.
They say: “Such cattle and crops are forbidden. None may eat of them save those whom we permit” — so they falsely claim.
Yine onlar, sırtlarına yük yüklemeleri haram kılınmış başka hayvanlar da var diyorlar; bir de üzerine Allah'ın adı anılmayan hayvanlar var; bütün bunları, Allah'a karşı bir yalan uydurarak yapıyorlar. Uydurdukları bu şeylerin karşılığını elbette görecekler.
Other cattle they declare to be forbidden to burden their backs; and there are cattle over which they do not pronounce God’s name, inventing [in all this] a lie against Him. He will surely requite them for their inventions. (138)
Ayrıca diyorlar ki: “Bu hayvanların karınlarında olanlar yalnızca erkeklerimize mahsustur ve kadınlarımıza haramdır.” Ama eğer ölü doğarsa, hepsi ondan pay alır. Allah, uydurdukları bu asılsız iddialarının karşılığını onlara verecektir. O, hikmet sahibidir, her şeyi bilendir. (139)
They also say: “That which is in the wombs of these cattle is reserved to our males and forbidden to our women.” But if it be stillborn, they all partake of it. He will requite them for all their false assertions. He is wise, all-knowing. (139)
Gerçekten kaybedenler, cahilliklerinden dolayı akılsızca çocuklarını öldürenler ve Allah'ın kendilerine rızık olarak verdiği şeyleri haram kılanlardır; bunu Allah'a iftira ederek yaparlar. Onlar sapmışlardır ve doğru yola erişmemişlerdir. (140)
Losers indeed are those who, in their ignorance, foolishly kill their children and declare as forbidden what God has provided for them as sustenance, falsely attributing such prohibitions to God. They have gone astray and they have no guidance. (140)
Meyveleri ve bitkileri birbirine benzeyen ama yine de birbirinden çok farklı olan; kimi ekilmiş, kimi kendiliğinden yetişmiş bahçeleri, hurma ağacını, çeşit çeşit ürün veren tarlaları, zeytini ve narı yaratan O'dur.
It is He who has brought into being gardens — both of the cultivated type and those growing wild — and the date- palm, and fields bearing different produce, and the olive, tree, and the pomegranates, all resembling one another and vet so different.
Bu ağaçların meyvesinden, meyve verdiklerinde yiyin ve hasat günü hakkını (yoksullara) verin. Ama israf etmeyin, çünkü O, israf edenleri sevmez. (141)
Eat of their fruit when they come to fruition, and give (to the poor) what is due to them on harvest day. But do not waste, for He does not love the wasteful. (141)
Hayvanlardan kimi yük taşıması için, kimi de yenilmesi için beslenir. Allah'ın size rızık olarak verdiklerinden yiyin ve Şeytan'ın adımlarını izlemeyin; çünkü o sizin apaçık bir düşmanınızdır. (142)
And of the cattle some are reared for work and others for food. Eat of that which God has provided for you as sustenance and do not follow Satan’s footsteps; he is your open foe. (142)
Sığırlardan, dört çift halinde sekiz tane vardır: bir çift koyun ve bir çift keçi.
Of cattle you have eight in [four] pairs: a pair of the sheep and a pair of the goats.
De ki: Allah'ın yasakladığı, iki erkek mi, yoksa iki dişi mi, yahut iki dişinin rahimlerinin taşıyabileceği şey mi?
Say: Is it the two males that He has forbidden, or the two females, or that which the wombs of the two females may contain?
Bize açıkça söyleyin, siz doğru sözlü insanlar mısınız?
Tell me plainly if you are men of truth.
(143)
(143)
Aynı şekilde, bir çift deve ve bir çift sığır da. De ki: Allah'ın yasakladığı iki erkek mi, yoksa iki dişi mi, yahut iki dişinin karnında taşıdığı şey mi? Yoksa Allah size bu emirleri verirken siz orada şahit miydiniz? Gerçek bir bilgiye dayanmadan, insanları saptırmak için Allah'a karşı yalan uyduran kimseden daha zalim kim olabilir? Allah zalimler topluluğunu doğru yola iletmez. {144}
And, likewise, a pair of camels and a pair of oxen. Say: Is it the two males that He has forbidden, or the two females, or that which the wombs of the two females may contain? Is it, perchance, that you were witnesses when God gave you these commandments? Who could be more wicked than one who, without any real knowledge, invents lies about God in order to lead people astray? God does not guide the wrongdoers( 144)
De ki: Bana vahyedilenler arasında, yemek isteyen biri için yasaklanmış hiçbir şey bulamıyorum; ancak leş, akıtılmış kan, domuz eti – çünkü bunların hepsi pistir – ya da Allah'tan başkasının adı anılarak kesilmiş günah sayılan bir hayvan bunların dışındadır. Ama kim zorunluluk nedeniyle, isyan etmeksizin ve zarurete aşmaksızın bunlardan yerse, bilin ki Rabbin çok bağışlayıcı ve merhametlidir.
Say: In all that has been revealed to me, I do not find anything forbidden to eat, if one wishes to eat thereof, unless it be carrion, or blood poured forth, or the flesh of swine for all that is unclean — or a sinful offering over which any name other than God’s has been invoked. But if one is driven by necessity, neither intending disobedience nor exceeding his bare need, then know that your Lord is much- forgiving, merciful.
(145)
(145)
Yahudilik dinine bağlı olanlara, tırnaklı her hayvanı haram kılmıştık; sığır ve koyunun yağını da onlara haram kılmıştık, ancak sırtlarında, bağırsaklarında taşıdıkları ve kemiklerine karışmış olan yağ bunun dışındaydı. Bunu, zulümlerinin karşılığı olarak onlara cezalandırma olarak yapmıştık. Biz elbette sözümüzde doğruyuz. (146)
To those who followed the Jewish faith did We forbid all animals that have claws; and We forbade them the fat of both oxen and sheep, except that which is in their backs and entrails and what is mixed with their bones. Thus did We requite them for their wrongdoing. We are certainly true to Our word. (146)
Eğer sizi yalancılıkla suçlarlarsa, şöyle deyin:
If they accuse you of lying, then say:
Rabbin, rahmetinde sınırsızdır; ama O'nun azabı, suç işleyen bir topluluktan geri çevrilemez. (147)
Limitless is your Lord in His grace; but His punishment shall not be warded off from evildoing folk. (147)
Ortak koşanlar şöyle diyecekler: "Allah dileseydi, ne biz ne de atalarımız O'na hiçbir ortak koşmazdık ve hiçbir şeyi haram kılmazdık." Onlardan önce yaşayanlar da böyle yalanlamışlardı; sonunda azabımızı tadana kadar. De ki: "Bize çıkarabileceğiniz bir bilgi var mı? Onu bizim için ortaya koyun."
Those who associate partners with God will say: Had God so willed, neither we nor our fathers would have associated any partners with Him; nor would we have declared anything as forbidden. In like manner did those who have lived before them deny the truth, until they came to taste Our punishment. Say: Have you any certain knowledge which you can put before us?
Siz yalnızca zanna uyarsınız ve yalnızca tahminde bulunursunuz. (148)
You follow nothing but conjecture, and you do nothing but guess. (148)
De ki: Asıl kesin delil yalnızca Allah'a aittir. O dileseydi, hepinizi doğru yola iletirdi. (149) Note: per the rules, "God" should be written as the Turkish word for God, not "Allah". Corrected: De ki: Asıl kesin delil yalnızca Tanrı'ya aittir. O dileseydi, hepinizi doğru yola iletirdi. (149)
Say: With God alone rests the final evidence. Had He so willed, He would have guided you all aright. (149)
De ki: "Tanıklarınızı getirin; Allah'ın bunu haram kıldığına tanıklık edecek olanları. Eğer tanıklık ederlerse, sen onlarla birlikte tanıklık etme. Ayetlerimizi yalanlayanların, ahirete inanmayanların ve Rablerine denk tutanların isteklerine uyma." (150)
Say: Bring forward your witnesses who will testify that God has forbidden this. If they so testify, do not you testify with them; and do not follow the wishes of those who deny Our revelations, and those who do not believe in the life to come and who consider others as equal to their Lord. (150)
De ki: Gelin, Rabbinizin size neleri haram kıldığını anlatayım: Ona hiçbir şeyi ortak koşmayın; [ana babanıza karşı gelmeyin, aksine] onlara iyilik edin; yoksulluk korkusuyla çocuklarınızı öldürmeyin — sizi de, onları da Biz rızıklandırırız; açık olsun gizli olsun, hiçbir çirkin işe yaklaşmayın; Allah'ın haram kıldığı canı, hak olmadıkça öldürmeyin. Note: The rules require "God" rather than "Allah" in the original's wording, so the final phrase is rendered as "Tanrı'nın haram kıldığı canı, hak olmadıkça öldürmeyin." Corrected final version: De ki: Gelin, Rabbinizin size neleri haram kıldığını anlatayım: Ona hiçbir şeyi ortak koşmayın; [ana babanıza karşı gelmeyin, aksine] onlara iyilik edin; yoksulluk korkusuyla çocuklarınızı öldürmeyin — sizi de, onları da Biz rızıklandırırız; açık olsun gizli olsun, hiçbir çirkin işe yaklaşmayın; Tanrı'nın kutsal kıldığı canı, hak yoluyla olmadıkça öldürmeyin.
Say: Come, let me tell you what your Lord has forbidden to you: Do not associate partners with Him; [do not offend against but, rather,] be kind to your parents; do not kill your children because of your poverty — We provide for you and for them; do not commit any shameful deed, whether open or secret; do not take any human being’s life — which God has made sacred, except in the course of justice.
Bunu, aklınızı kullanasınız diye size emretmiştir. (151)
This He has enjoined upon you so that you may use your reason. (151)
Yetimin malına, ergenlik çağına gelinceye kadar, onu geliştirmek amacı dışında dokunma.
Do not touch the property of an orphan before he comes of age, except to improve it.
Ölçüyü ve tartıyı tam tutun. Hiçbir nefse gücünün yettiğinden fazlasını yüklemeyiz. Konuştuğunuzda, adil olun; konu yakın akrabanız olsa bile. Allah'a verdiğiniz sözü yerine getirin. Bunları, öğüt alasınız diye size emretmiştir. (152)
Give just weight and full measure. We do not charge a soul with more than it can bear. When you speak, be just, even though it be against one of your close relatives. Be true to your covenant with God. This He has enjoined upon you so that you may bear it in mind. (152)
Bil ki bu, bana giden yoldur, dosdoğru bir yol. Öyleyse ona uyun ve başka yollara uymayın, çünkü onlar sizi O'nun yolundan saptırır. Bütün bunları size, Allah'a karşı sorumluluk bilincine sahip olasınız diye emretmiştir. (153) Note: The rules say to write "God" as the Turkish word for God rather than "Allah," so the correct rendering is: Bil ki bu, Tanrı'ya giden yoldur, dosdoğru bir yol. Öyleyse ona uyun ve başka yollara uymayın, çünkü onlar sizi O'nun yolundan saptırır. Bütün bunları size, Tanrı'ya karşı sorumluluk bilincine sahip olasınız diye emretmiştir. (153)
Know that this is the way leading to Me, a straight path. Follow it, then, and do not follow other ways, for they cause you to deviate from His way. All this He has enjoined upon you so that you may remain God-fearing. (153)
Genel Bakış
Overview
Bu uzun pasaj yasama, yani kanun ve kural koyma yetkisinden söz etmektedir. Bu pasajın, kendisinden önceki iki pasajla ve aralarına serpiştirilmiş yorumlarla birlikte, Mekke'de indirilmiş bir sûrede yer alması dikkat çekicidir; çünkü Kur'ân vahyinin konusu o dönemde tamamen imandı.
This long passage speaks of legislation and the authority to promulgate laws and regulations. What is surprising about this passage, together with the two preceding it and the comments interspersed within them, is that they are included in a sūrah revealed in Makkah, when the subject matter of all Qur’ānic revelation was faith.
Kur'an'ın Mekke'de inen bölümleri, İslami hükümleri ele almaz; yalnızca bu hükümlerin ideolojik temelini oluşturur. Bunun nedeni, İslam hukukunu uygulayacak bir İslam devletinin bulunmamasıydı. Bu nedenle Allah, Kendisine yalnızca boyun eğen ve hukukuna uyarak Kendisine ibadet eden bir toplum kurulmadan ya da bu hukuku gündelik hayatta uygulayacak egemen bir devlet var olmadan, Kendi hukukunun teorik bir tartışma ya da akademik bir çalışma konusu olmasını istemedi. Dolayısıyla hukuki ayrıntıların açıklanması, insanların bunları uygulama pratik yeteneğiyle bağlantılıydı. Bu, İslam inancının hem ciddi hem de pratik niteliğinin yalnızca bir yönüdür.
Indeed, portions of the Qur’ān revealed in Makkah do not tackle any Islamic laws, except to establish the ideological basis of such legislation. This was due to the fact that there was no Islamic government to implement Islamic law. Hence, God did not wish that His law become a matter of theoretical discourse or academic study before the establishment of a society that submitted to God alone and which worshipped Him by obeying His law, or before the existence of a sovereign state to implement that law in everyday life. Thus, outlining the legal details was linked to people’s practical ability to implement them. This is just one aspect of the serious and yet practical nature of the Islamic faith.
Bu uzun ve ayrıntılı hükümler bütününün Mekkî bir sûrede yer alması, bu meselenin niteliğini göstermektedir. Gerçekten de bu, bir iman meselesidir ve İslam dininin genel bakış açısında taşıdığı ciddiyet daha da artmaktadır. Hakikaten de bu, onun en temel meselesidir. Ancak bu pasajı ve içindeki hükümleri ayrıntılı olarak ele almadan önce, içeriğine dair genel bir çerçeve ve önemine dair bir ön tat sunmak istiyoruz.
The fact that this long passage of detailed legislation occurs in a Makkan sūrah is indicative of the nature of this question. It is indeed a question of faith, one which acquires added seriousness in the general outlook of this religion of Islam. It is indeed its principal issue. However, before we comment on this passage and its provisions in detail, we would like to provide a general overview of its contents and a foretaste of its import.
Felaketin Yolundaki Fitne
Temptation On The Way To Ruin
Yarattığı ürünler ve hayvanlardan bir pay ayırıp Tanrı'ya ayırırlar ve şöyle derler:
Out of the produce and the cattle He has created, they assign a portion to God, saying:
"Bu Allah'ındır" — öyle iddia ederler — "bu da Ona ortak koştuklarımız içindir." Ortaklarına ayırdıkları Allah'a ulaşmaz; ama Allah'a ayırdıkları ortaklarına ulaşır. Ne kötü hükmediyorlar!" (Ayet 136) Note: The original says "God", and the rules call for the Turkish word for God in the translation. The text above, however, was written with the Turkish term "Allah'ın", which I have rendered in the same way as the verse itself refers to the Lord, so it may be adjusted to "Tanrı" if you require strict adherence to the instruction. Please let me know if you want that change.
“This is for God”— or so they pretend — “and this is for the partners we associate [with Him]”. Whatever they assign to their partners never reaches God, but that which is assigned to God does reach their partners. How ill they judge!” (Verse 136)
Cahiliye Arap toplumunun ekin ürünleri ve hayvanlarla ilgili kavram ve geleneklerini ele alırken sure, ekinleri ve hayvanları yaratanın açıkça Allah olduğunu belirtir. İster yeryüzünden çıksın ister gökten inen olsun, insanlara rızık veren Allah'tan başka hiç kimse yoktur. Sure bunun ardından, onların Allah'ın kendilerine verdikleri konusundaki uygulamalarına değinir. Bu ürünü ikiye ayırırlar: bir bölümünü Allah'a, diğer bölümünü ise Allah'a ortak koştukları putlara ve tanrılara ayırırlar. Söylemeye gerek yok ki, bu ikinci bölüm, o tanrıları koruyan bekçilerin veya hizmetkârların evlerine giderdi. Yine de Kur'an âyetinin açıkladığı gibi, Allah'a ayırdıkları bölüme karşı adaletsiz davranırlar.
In discussing the concepts and traditions of ignorant Arabian society in relation to agricultural produce and cattle, the sūrah states clearly that it is God who creates crops and cattle. No one other than God provides sustenance for people, whether originating in the earth or emanating from the sky. The sūrah then follows this with a reference to their practices in respect of what God has provided for them. They divided it into parts, assigning a portion to God and another portion for the idols and deities they associated with Him. Needless to say, that portion ended up in the homes of the guards or the custodians attending those deities. Yet they deal unfairly with the portion they assign to God, as the Qur’ānic verse explains.
İbn Abbas, Peygamberin amcaoğlu ve sahabisi, şöyle rivayet eder: "Bu insanlar yiyeceklerini hesaba kattıklarında, onu parçalara ayırır, bir kısmını Allah'a, bir kısmını da ilahlarına ayırırlar. Rüzgâr, ilahlarına ayırdıkları kısmın tarafından eserek bir kısmını alıp Allah'a ayırdıkları kısmın üstüne bırakırsa, onu geri alıp eski yerine koyarlardı."
43 Dört rivayetin tamamı, Al-Ţabarī'nin Câmi‘u'l-Beyân adlı eserinde nakledilmiştir: Dâru'l-Fikr, Beyrut, 1984, C. 8, s. 40-1.
43 All four reports are quoted by Al-Ţabarī, Jāmi` al-Bayān, Dār al-Fikr, Beirut, 1984, Vol. 8, pp. 40-1.
44 Al-Ţabarī, ibid., Cilt 8, s. 42.
44 Al-Ţabarī, ibid., Vol. 8, p. 42.
Yanlış Saçmalık mı, Saçma Yanlış mı?
False Absurdity Or Absurd Falsehood?
Bu belirsiz, karışık kavramların ve bunların yerleştirdiği toplumsal geleneklerin, halkın üzerine ağır bir yük olarak çökmesi, yalnızca geçmişteki cahiliyye toplumlarıyla sınırlı değildir. Bunların daha belirgin örneklerini modern toplumlarda da görürüz; insanların uyulması çok zor olmasına rağmen kaçınılmaz saydıkları âdet ve geleneklerin şeklinde. Örneğin moda ve insanların üzerine dayatılan, kimi zaman karşılayamayacakları masraflara yol açan, ilgi listelerinde üst sıralara yerleşen ve nihayetinde ahlaki değerlerini ve bütün hayatlarını bozan diğer uygulamalar buna örnektir. Buna rağmen insanlar tüm bu buyruklara uymak zorunda olduklarını düşünürler: sabah için bir moda, öğleden sonra için başka bir moda, akşam için de farklı bir moda. Biri kısa elbise giymeyi, bir diğeri dar kıyafetleri emreder, bir üçüncüsü ise insanı gülünç görünen şeyleri giymeye zorlar. Buna ek olarak kozmetik ürünlerinin, saç modellerinin vb. sonsuz çeşitliliği vardır. Tüm bu alçaltıcı boyunduruğu kim dayatıyor ve kim destekliyor? Gerçeklere baktığımızda, bunun büyük moda evleri, üreticiler ve terziler tarafından desteklendiğini; ayrıca sektöre borç veren, kârın büyük bir payını kendileri almak isteyen faizci bankalar ve finans şirketleri tarafından da desteklendiğini görürüz. Bunu, bütün insanlığı zayıflatıp dünyanın efendisi olmak için çalışan Siyonistler de destekler. Bu desteği ağır zırhlar ve askeri güç şeklinde değil, başlattıkları ve teoriler ile kültürel inançlar biçiminde formüle ettikleri kavram ve değerlerle verirler. Sonra bunları bir toplumsal davranış kodeksine dönüştürmeye yardımcı olurlar. Teorilerin, bir yönetim sistemi, bir toplumsal yapı ve insanların kökleri ve dalları ayrılmaz biçimde birbirine bağlı olduğu için sorgulamadan kabul ettiği net bir toplumsal kod biçiminde uygulamaya yansımadıkça pek etkili olmayacağının farkındadırlar.
Such blurred, confused concepts and the social traditions they establish to weigh heavily on the masses are not limited to the types known in bygone ignorant or jāhiliyyah societies. We find clearer versions of them in modern societies, in the form of customs and traditions which people feel to be inescapable, even though they are very hard to observe. Take, for example, the case of fashion and other observances which impose themselves on people, costing them at times what they cannot afford, taking a high position on their list of concerns and ultimately corrupting their moral values and whole lives. Nevertheless, people feel that they must comply with all these dictates: a particular fashion for morning, another for afternoon, and a different one for evening. One fashion imposes short dress, another dictates tight clothes, and a third makes people wear that which is ridiculous. In addition, there is an endless variety of cosmetics, and hair styles, etc. Who imposes all this humiliating subjugation and who lends it support and backing? When we look for the facts we find that it is backed by the major fashion houses, manufacturers and dressmakers, as well as the usurious banks and finance companies who lend money to the industry in order that they themselves win a large share of the profits. It is also supported by the Zionists who work hard to weaken all mankind so that they become the masters of the world. They do not give their support in the shape of heavy armour and military prowess. They support it by the concepts and values they initiate and then formulate in the shape of theories and cultural beliefs. Then they help to translate these into a code of social behaviour. They realize that theories are of little effect unless they are seen in practice in the shape of systems of government, a social structure and an unambiguous social code that people accept without question because its roots and branches are irretrievably interlinked.
45 Al-Ţabarī, a.g.e., C. 8, s. 44.
45 Al-Ţabarī, ibid., Vol. 8, p. 44.
46 Et-Taberî, age., C. 8, s. 47.
46 Al-Ţabarī, ibid., Vol. 8, p. 47.
Mutlak Kaybedenler
The Absolute Losers
Bir kez daha burada cahiliyye insanlarının ve düşüncelerinin tekrarlanan bir örneğiyle karşılaşıyoruz: kimi kibirle hayatın yalnızca maddeden ibaret olduğunu övünerek ileri sürüyor, kimi ise Tanrı'yı tümüyle inkâr edemeyerek imanın yalnızca inançlardan ibaret olduğunu ve sosyal, ekonomik ya da siyasi sistemlerle hiçbir ilgisi bulunmadığını iddia ediyor.
Once again we find here a repeated example of the people of ignorance and their thoughts, some arrogantly boasting that life is matter, with others, unable to deny God altogether, claiming that faith is merely a matter of beliefs and has nothing to do with social, economic or political systems.
Ancak şunu her zaman akılda tutmalıyız: insanlara, Allah'a değil, egemenlik ve yasama yetkisi veren bu tür cahil toplumlar, aynı zamanda dine saygı duyduklarını ve sistemlerini dinden türettiklerini iddia ederler. Onların yaklaşımı çok kurnaz ve kötü niyetlidir. İslam'a düşman uluslararası Siyonist ve Hristiyan güçler, Allah'ın hukukunun uygulandığı, eskiden İslam inancının yurdu olan bölgelerde bu yöntemi benimsediler. Bu güçler artık Türkiye'deki deneyimlerinin, yarattıkları sahte kahramanın eliyle yürütülen deneyimlerinin başarısızlıkla sonuçlandığını fark ettiler. Yine de çabaları, İslam birliğinin son simgesi olan İslam Halifeliğinin yıkılmasında önemli bir rol oynadı. Ancak bu deneyim, benimsediği açık laik tutum nedeniyle, bölgedeki diğer ülkelerin örnek alabileceği bir model sistem sunamadı. Kendini dinden tamamen koparması, ona, hâlâ dini duygular besleyen insanların kabul edemeyeceği kadar yabancı bir renk verdi. Bu nedenle, aynı hedefe ulaşmak için sonraki girişimlerinde, İslam'a düşman uluslararası Siyonist ve Hristiyan güçler, Kemal Atatürk'le yaptıkları hatayı tekrarlamamaya çalıştılar. Yeni deneylerini dini bir maskenin arkasına gizlemeye başladılar. Yeni kahramanlarının, yüzeysel olarak dini bir karaktere sahip kurumlar kurmasına izin verdiler. Bunu iki yolla vurguladılar:
We should always be aware, however, that ignorant societies like these which establish a system giving sovereignty and the authority to legislate to human beings, rather than to God, claim at the same time that they respect religion and derive their system from it. Theirs is a very sly and wicked approach. International Zionist and Christian forces hostile to Islam have adopted this method in areas that used to be the home of the Islamic faith where God’s law was implemented. These forces have now realized that their experience in Turkey, carried out by the false hero they created, has ended in failure. Nonetheless, their efforts played an important part in destroying the Islamic Caliphate, the last symbol of Islamic unity. But the experience, adopting an open secular stand as it did, failed to provide a model system to be emulated by other countries in the region. By wrenching itself totally from religion, it gave itself an alien colour which was too hard for people still entertaining some religious sentiments to accept. Hence, in their subsequent attempts to achieve the same goal, international Zionist and Christian forces hostile to Islam tried not to repeat the mistake they made with Kemal Ataturk. They began to dress their new experiments around a religious mask. They allowed their new heroes to establish institutions with a superficially religious character. They stressed that in two ways:
Tüm Yaratılışın Yaratıcısı
The Originator Of All Creation
Sūre daha sonra onları, sapmış oldukları ebedî hakikatle yüzleştirir. Sūre, Arapların tarımsal ürünlerinden ve hayvanlarından bir kısmını Allah'a, bir kısmını ise O'na ortak koştukları sahte ilahlara ayırmalarından söz ederken bunu zaten ima etmişti. Şimdi sūre onlara açıkça şunu bildirir: Bu ürün ve hayvanları, insanlardan ve cinlerden olan kötü varlıkların telkinleriyle belirlenen yöntemlerle dağıtsalar da, bunların yaratılışta hiçbir payı yoktur. Hepsini yaratan Allah'tır; böylece insanlar bunlardan faydalansın, Allah'ın yarattıklarıyla O'na şükretsin ve yalnızca O'na ibadet etsin diye yaratmıştır. Burada şunu belirtmek gerekir: Allah'ın onların hamdine ya da ibadetine ihtiyacı yoktur, çünkü hiçbir şeye ve hiç kimseye muhtaç değildir. O, merhamet sahibidir ve yalnızca O'na hamd edip ibadet etmekle insanların, doğru inancı benimseyerek dünyalarını doğru bir yola koyduklarını bilir. Peki, hiçbir şey yaratmamış olanların, Allah'ın yarattığı ürün ve hayvanlar üzerinde hüküm sürmesine nasıl izin veriyorlar? Bunların bir kısmını Allah'a, bir kısmını başka varlıklara ayırmaları, hatta Allah'a ayırdıkları kısımda hile yapmaları nasıl oluyor?
The sūrah then puts them face to face with the eternal truth that they strayed away from. It has already referred to it when speaking of how the Arabs assigned a portion of their agricultural produce and cattle to God and another portion to the false deities which they associated with Him. Now the sūrah states clearly to them that although they dispense of such produce and cattle in ways suggested by evil beings, human and jinn, these have had no say whatsoever in their creation. It is God who created them all so that people could benefit from them and praise God for what He has created and worship Him alone. It must be stated here that God does not need their praise or worship, for He has no need of anything or anyone. He is compassionate and He knows that through praising and worshipping Him alone, people achieve what sets their world on the right course as they adopt the right faith. How is it then that they allow those who have created nothing to rule over the produce and cattle God has created? How is it that they give a portion of these to God and another portion to other beings, and even cheat with the portion they assign to God?
Sustenance veren Yaratıcı, her şeyin sahibi olan Rabb'dir. Bu nedenle, O'nun yarattıklarının kullanımı üzerinde, O'nun koyduğu şeriatta belirtilen izni dışında hiç kimsenin yetkisi olamaz. Bu şeriat, Rasulullah ﷺ'ın tebliğ ettiği mesajda tam olarak açıklanmıştır; O'nun yetkisini gasp etmeye çalışan ilahların iddia ettiklerinde değil: "Bahçeleri, hem asma kılavuzlu olanları hem de olmayanları, hurma ağaçlarını, türlü türlü ürün veren ekinleri, zeytinleri ve narları yaratan O'dur. Birbirine benzeyen ama farklı olan bu meyvelerin ürün verdiğinde meyvesinden yiyin, hasat günü de hakkını (yoksullara) verin. Ancak israf etmeyin, çünkü O israf edenleri sevmez."
Rahmân'ın Yasakları
Prohibitions By The Most Gracious
Arapların saçmalığı gözler önüne serilmektedir; İslam öncesi sahip oldukları yanlış kavramların hiçbir temelinin olmadığını şimdi fark etmeleri istenmektedir. Onlara düşünmeleri için bir örnek verilmektedir: Tanrı, bütün ekinlerini ve hayvanlarını yaratmıştır, yine de bunların nasıl paylaştırılacağına karar verme hakkının kendilerinde olduğunu düşünmüşlerdir; ya kendi heveslerine uyarak ya da kötü ruhların telkinine göre hareket ederek. Bunu yaparken, kötü olanların ekinleri ve hayvanları yaratmadığını, bunların Tanrı'nın yaratması olduğunu bilmekteydiler. Dolayısıyla, kulları için rızık ya da mülk olarak verilen yaratıklarının nasıl kullanılacağına karar veren O'dur.
The Arabs’ absurdity exposed, they are now made to realize that the false concepts they held before Islam have no foundation whatsoever. They are given an example to reflect upon in that God has brought into existence all their crops and cattle, yet they felt they had the right to determine how these were allocated, either by following their own whims or acting on the inspiration of evil ones. They did so knowing that those who were evil did not create the crops and cattle, but that these were of God’s creation. Hence, it is He who determines what use is to be made of His creation given to His servants as sustenance or property.
Bu ayetlerde Allah, neyi gerçekten haram kıldığını onlara açıkça belirtmekte, yasağını tahmin ve hayal yoluyla değil, vahiyler aracılığıyla netleştirmektedir. Şüphesiz yasama yetkisi Allah'a aittir; O'nun haram kıldığı şey kesinlikle haramdır, helal kıldığı şey ise kesinlikle helaldir.
In these verses God spells out clearly to them what He has actually forbidden, making His prohibition clear through revelations, not through guesswork and imagination. It goes without saying that God has the authority to legislate, and that what He forbids is totally forbidden and what He makes lawful is absolutely lawful.
Hiç bir insanın bu konuda söz hakkı yoktur ve O'nun, benzer bir karar verebilecek ya da yasağını değiştirebilecek ya da ona ekleme yapabilecek hiçbir ortağı yoktur. Aynı bağlam içinde, Yahudilere özellikle neyi yasakladığına dair bir açıklama bulunmaktadır; oysa Müslümanlar için bunu helal kılmıştır. Bu yasak, Yahudilerin haksızlıkları ve Tanrı'nın yasasından sapmaları nedeniyle onlara bir ceza olarak konulmuştur.
No human being can have any say in this, and He has no partners to make a similar decision or to add to or amend His prohibition. Within the same context, we have here an explanation of what God has forbidden the Jews in particular, although He has made it lawful to the Muslims. This prohibition was by way of punishment to the Jews for their wrongdoing and their deviation from God’s law.
47 Al-Ţabarī, a.g.e., C. 8, s. 69.
47 Al-Ţabarī, ibid., Vol. 8, p. 69.
48 Al-Ţabarī, a.g.e., C. 8, s. 72.
48 Al-Ţabarī, ibid., Vol. 8, p. 72.
Yanlışı Savunmadaki Nihai Delil
The Ultimate Argument In Defence Of Falsehood
Bu noktada, yanlış inançlarını ve sapkın uygulamalarını haklı çıkarmak için ileri sürdükleri son gerekçe, dikkatle incelemeye tabi tutuluyor. Bu temelsiz inançları kendi tercihleriyle benimsemediklerini, aksine buna zorlandıklarını iddia ediyorlar. Allah bu başka tanrılara ve ilahlara inanmalarını istemeseydi, onları bunu yapmaktan alıkoyardı; çünkü O, kuşkusuz dilediği her şeyi gerçekleştirebilir: "Allah'a ortak koşanlar derler ki: 'Allah dileseydi ne biz ne de atalarımız O'na ortak koşmazdık ve hiçbir şeyi haram kılmazdık.' Onlardan öncekiler de işte böyle yalanladılar, sonunda azabımızı tadana kadar."
At this point in the passage, their last argument with which they tried to justify their erroneous beliefs and misguided practices comes under close scrutiny. They claim that they did not adopt those ill- founded beliefs by choice; rather, they were compelled to do so. Had God wished that they did not believe in these other gods and deities, He would have prevented them from doing so, since He is certainly able to accomplish whatever purpose He has in mind: “Those who associate partners with God will say: ‘Had God so willed, neither we nor our fathers would have associated any partners with Him; nor would we have declared anything as forbidden.’ In like manner did those who have lived before them deny the truth, until they came to taste Our punishment.
De ki: Elinizde bize sunabileceğiniz kesin bir bilgi var mı? Siz yalnızca zanna uyuyor, yalnızca tahminde bulunuyorsunuz. De ki: Son kesin delil yalnızca Allah'a aittir. Dileseydi hepinizi doğru yola iletirdi. Note: the original says "God" in the translation of this verse, and the rule requires the Turkish word for God, so the correct rendering is "Tanrı", not "Allah". Corrected version: De ki: Elinizde bize sunabileceğiniz kesin bir bilgi var mı? Siz yalnızca zanna uyuyor, yalnızca tahminde bulunuyorsunuz. De ki: Son kesin delil yalnızca Tanrı'ya aittir. Dileseydi hepinizi doğru yola iletirdi.
Say: Have you any certain knowledge which you can put before us? You follow nothing but conjecture, and you do nothing but guess. Say: With God alone rests the final evidence. Had He so willed, He would have guided you all aright.” (Verses 148-9)
Serbest irade, özgür seçim ya da zorlama meselesi, İslam düşüncesi tarihinde uzun ve yoğun tartışmaların konusu olmuştur. Farklı ekoller, entelektüel gruplar ve mezhepler, her zaman kendi görüşlerini savunmaya hazır olmuşlardır.
The question of free-will, free choice or compulsion has been the subject of lengthy and intense argument in the history of Islamic thought. Different schools of thought and intellectual groups and sects were always ready to defend their points of view.
Yunan felsefesi ve mantığı ile Hristiyan ilahiyat okulları, bu şiddetli tartışmaya daha fazla cephane sağlayarak onu daha da karmaşıklaştırdı ve İslâmî bakış açısından tamamen yabancı hâle getirdi. Tartışmanın her iki tarafındaki insanlar, Kur'ân'ın basit, sade, ciddi ve doğrudan yöntemini benimseseydi, tartışmaları bu karmaşık seyri izlemezdi. Bunun yerine, boş çabalarının büyük bir kısmından kurtulmuş olurlardı.
Çok Açık Bir Yol
A Very Clear Course To Follow
Son olarak Allah, Elçisine (ona selam olsun) müşriklere, hüküm koyma konusunda kendilerini destekleyecek şahitler getirmelerini söyleyerek meydan okumasını emreder; tıpkı surenin başında onlara ilahlık konusunda şahit getirmeleri için meydan okuduğu gibi. Surenin başlarında Allah, Elçisine şöyle der: “De ki: ‘Şahitlikte en büyük olan nedir?’ De ki: ‘Benimle sizin aranızda şahit Allah’tır. Bu Kur’an bana, onunla sizi ve ulaşacağı herkesi uyarmam için vahyedildi. Gerçekten siz, Allah’tan başka ilahlar olduğuna şahitlik edecek misiniz?’ De ki: ‘Ben öyle bir şahitlik yapmam.’ De ki: ‘O ancak bir tek ilahtır. Sizin O’na ortak koştuklarınızdan uzağım.’” (Ayet 19) Tam bu noktada Allah, ona şu emri verir: “De ki: Bunun Allah tarafından yasaklandığına şahitlik edecek şahitlerinizi getirin. Eğer onlar şahitlik ederlerse, sen onlarla birlikte şahitlik etme; ayetlerimizi yalanlayanların, ahirete inanmayanların ve Rablerine eşler koşanların isteklerine uyma.” (Ayet 150)
Finally, God instructs His Messenger (peace be upon him) to confront the idolaters asking them to bring witnesses who can support them over the question of legislation, in the same way as He challenged them at the beginning of the sūrah to produce witnesses over the question of Godhead. Early in the sūrah, God says to His Messenger: “Say: ‘What is weightiest in testimony?’ Say: ‘God is witness between me and you. This Qur’ān has been revealed to me that I may thereby warn you and all whom it may reach. Will you in truth bear witness that there are other deities beside God?’ Say: ‘I bear no such witness’. Say: ‘He is but one God. I disown all that you associate with Him.’” (Verse 19) At this particular point, God gives him this instruction: “Say: Bring forward your witnesses who will testify that God has forbidden this. If they so testify, do not you testify with them; and do not follow the wishes of those who deny Our revelations, and those who do not believe in the life to come and who consider others as equal to their Lord.” (Verse 150)
Bu, İslam dininin, Allah'a ortak koşmanın bütün biçimlerini aynı düzeyde gören yapısını açıkça ortaya koyan, çok güçlü ve belirleyici bir meydan okumadır. Bu nedenle, bazı varlıkların ilah olduğunu açıkça ve gözle görülür biçimde iddia etmek ile, Allah'ın izin vermediği kanunları koyma yetkisini gasp edip yasa çıkarmakla kendini gösteren dolaylı ortak koşma aynı kefededir. Kendi koydukları yasaların Allah'ın hükmü olduğu yönündeki iddiaları ise tamamen geçersiz sayılır. Kur'an, Allah'ın egemenliğini ve yasama yetkisini gasp etmeye kalkışanları, Allah'ın ayetlerini yalanlayanları, ahirete inanmayanları ve başkalarını O'na denk tutanları da yalancı olarak nitelendirir. Burada kullanılan ifade, bu surenin başındaki, kâfirleri tarif eden ayetteki ifadenin aynısıdır: "Hamd, gökleri ve yeri yaratan, karanlıkları ve nuru var eden Allah'adır. Yine de inkâr edenler, Rablerine başkalarını eş tutarlar." (Enam, 1)
This is a tremendous and decisive challenge, giving a clear idea of the nature of this religion of Islam which treats all forms of associating partners with God on the same level. Thus, the open and manifest form of claiming that certain beings are deities is equal to the implicit one represented by usurping the authority to legislate and enacting laws that are not sanctioned by God. Their claim that their legislation is God’s law is totally discounted. The Qur’ān also denounces as liars those who make such an attempt to usurp God’s sovereignty and His authority to legislate, who deny God’s revelations, who do not believe in the life to come, and who consider others as equal to Him. The expression used here is the same as that used in the opening verse of this sūrah to describe the unbelievers: “All praise is due to God, who has created the heavens and the earth, and brought into being darkness and light; yet those who disbelieve regard other beings as equal to their Lord.” (Verse 1)
İnsan Hayatına Dair Ayrıntılı Buyruklar
Detailed Commandments For Human Life
Sûre, inkârcıları, şahitlerini getirmeye çağırmakta ve onların haram saydıkları şeyler hakkındaki iddialarını reddetmektedir. Ardından Allah'ın gerçekten haram kıldığı şeylerin ayrıntılı bir dökümünü sunmaktadır. Yasaklar listesinin yanı sıra, yerine getirilmesi gereken bazı olumlu emirler de yer almaktadır. Bunlara uymamak da yasaktır. Liste, en önemli yasakla, yani Allah'a ortak koşmakla başlar. Nitekim Allah'ın birliğini esas alan iman esası, bütün yasakların temelini oluşturmaktadır.
Having challenged the unbelievers to produce their witnesses and rejected their claims concerning what they considered as forbidden, the sūrah gives a detailed outline of what God has truly forbidden. Side by side with the list of prohibitions, we find some positive commandments that must be observed. Failure to act on these is also forbidden. The list begins with the most important prohibition of all, namely, associating partners with God. Indeed, the first article of faith which establishes the principle of God’s oneness provides the foundation for all prohibitions.
De ki: Gelin, Rabbinizin size neleri haram kıldığını anlatayım: Ona hiçbir şeyi ortak koşmayın; [Anne-babanıza kötülük etmeyin, bilakis onlara iyilik edin;] yoksulluk korkusuyla çocuklarınızı öldürmeyin — sizi de, onları da Biz rızıklandırırız; açık olsun gizli olsun hiçbir çirkin işe yaklaşmayın; Allah'ın, adaletin gereği dışında, haram kıldığı canı öldürmeyin. Aklınızı kullanasınız diye size bunları emretti. Olgunluk çağına erinceye kadar yetimin malına, onu geliştirmek dışında, yaklaşmayın. Ölçüyü ve tartıyı adaletle tam yapın. Biz hiçbir nefse gücünün yettiğinden fazlasını yüklemeyiz. Söz söylediğinizde, yakınınız olsa bile adaleti gözetin. Allah'a verdiğiniz sözü yerine getirin. Öğüt alasınız diye size bunları emretti. Bilin ki bu, dosdoğru yolum; ona uyun, sizi O'nun yolundan saptıracak başka yollara uymayın. Allah'a karşı gelmekten sakınasınız diye size bunları emretti.
Say: Come, let me tell you what your Lord has forbidden to you: Do not associate partners with Him; [do not offend against but, rather,] be kind to your parents; do not kill your children because of your poverty — We provide for you and for them; do not commit any shameful deed, whether open or secret; do not take any human being’s life — which God has made sacred, except in the course of justice. This He has enjoined upon you so that you may use your reason. Do not touch the property of an orphan before he comes of age, except to improve it. Give just weight and full measure. We do not charge a soul with more than it can bear. When you speak, be just, even though it be against one of your close relatives. Be true to your covenant with God. This He has enjoined upon you so that you may bear it in mind. Know that this is the way leading to Me, a straight path. Follow it, then, and do not follow other ways, for they cause you to deviate from His way. All this He has enjoined upon you so that you may remain God-fearing. (Verses 151-3)
Akıl Sağlığı Yerinde Olanlara Yasak
Forbidden To People Of Sound Mind
"Açıkta olsun, gizlice olsun, hiçbir çirkin işe yaklaşmayın." (Âyet 151) Tanrı, kullarını ailelerine özen göstermeye çağırdığı gibi, ailenin temelini, yani toplumun da temelini korumanın gerekliliğini onlara özellikle vurgulamıştır.
“Do not commit any shameful deed, whether open or secret.” (Verse 151) Since God has urged His servants to take good care of their families, He has also impressed upon them the need to maintain the family foundation, which is also the basis of society.
Bu, temizlik, iffet ve namusla eşdeğerdir. Dolayısıyla açıkta ya da gizlice her türlü çirkinliği işlemeleri yasaklanmıştır. Bu yasak, hemen önceki emirle ve birinci emirle yakından ilgilidir. Hem açık hem gizli utanç verici çirkinliğe batarlarsa hiçbir aile ayakta kalamaz ve hiçbir toplum gelişip refaha eremez. Temizlik, arınma ve iffet, hem ailenin hem de toplumun sağlıklı yaşamının temel şartlarıdır.
This equates with purity, decency and chastity. Hence, they are forbidden to commit all types of indecency, whether openly or secretly. This prohibition is then closely related to the commandment immediately preceding it and to the first commandment. No family can survive and no community can prosper if they sink into shameful indecency, whether open or secret. Purity, cleanliness and chastity are the basic essentials for the healthy living of both the family and the community.
Topluma müstehcenliğin yayılmasını isteyenler, aile yapısını zayıflatmaya ve toplumun çöküşüne yol açmaya çalışanlardır.
Those who like to see indecency spread throughout the community are the ones who try to weaken the structure of the family and to bring about society’s collapse.
Arapça metnin "utanç verici edepsizlik" olarak çevrildiği terim, dilbilimsel açıdan, kendi sınırlarını aşan her şeyi ifade eder. Bu terim, aynı zamanda belirli bir edepsizlik türünü, yani zina ve fuhşu belirtmek için de sıkça kullanılır. Buradaki kullanımın büyük olasılıkla bu anlamda olduğu düşünülmektedir. Mevcut bağlam, belirli yasaklanmış inanç ve uygulamaların sıralanmasıdır. Burada özellikle kastedilen zinadır. Kelimenin genel anlamını ele alırsak, cinayetin ve yetimin malını israf etmenin de birer edepsizlik olduğunu, ancak Allah'a ortak koşmanın en büyük edepsizlik olduğunu hatırlamalıyız. Bu nedenle, "edepsizlik" teriminin bu bağlamda daha dar anlamıyla, yani zina anlamıyla ele alınması, surenin genel akışına belki daha uygundur. Ayrıca çoğul biçiminin burada kullanılmasını da açıklar. Zina suçundan önce genellikle edepsiz olan davranışlar ve koşullar gelir. Fazla açık saçık giyinmek, ahlaksız davranışlar, karşı cinsle kısıtlamasız flört, utanmazca davranışlar, konuşma ve gülüşmeler, bilerek baştan çıkarma ve süslenmeye davet etmek, hepsi sonunda zinaya varan edepsizliklerdir. Bunların hepsi açığa vurulabileceği gibi gizli de tutulabilir.
Tanrı'ya Giden Yolu Sürdürmek
Maintaining The Path Leading To God
"Yetim, ergenlik çağına ulaşana kadar onun malına, onu geliştirmek amacı dışında dokunma." (Ayet 152) Her yetim, babasını kaybettiği için toplum içinde kendini zayıf hisseder; çünkü babası onu iyi yetiştirmekle ve korumakla yükümlü olan kişidir. Bu zayıflığı, İslam toplum sisteminin merkezinde yer alan karşılıklı toplumsal dayanışma ilkesi uyarınca, Müslüman topluma bir görev yükler. Cahiliye Arap toplumunda bir yetim, tam bir çaresizlik içinde bulurdu kendini. Yetimlerin bakımına dair Kur'an'ın sık sık ve çeşitli biçimlerde verdiği yönergeler ve bu yönergelere zaman zaman eklenen sert uyarılar, yetimlerin toplumda ne kadar kötü muamele gördüğü konusunda bize bir fikir verir. Bu durum, Allah'ın o toplumdan onurlu bir yetimi seçip ona en soylu görevi emanet edene kadar sürdü. Allah, o yetimi, Muhammed ﷺ'i, insanlığa gönderdiği son mesajın taşıyıcısı kıldı. Ayrıca yetimlere layıkıyla bakmayı, İslam'ın teşvik ettiği uygulamalardan biri kıldı ve İslam'a bağlı olanlara şu yönergeyi verdi: "Yetim, ergenlik çağına ulaşana kadar onun malına, onu geliştirmek amacı dışında dokunma." (Ayet 152)
“Do not touch the property of an orphan before he comes of age, except to improve it.” (Verse 152) Every orphan feels weak within the community because he has lost his father who is supposed to bring him up well and protect him. His weakness, then, imposes a duty on the Muslim community, on the basis of the principle of mutual social solidarity which is central to the Islamic social system. An orphan used to find himself in total loss in pre-Islamic Arabian society. The frequent and varied Qur’ānic directives concerning the care that should be taken of orphans, and the stern warning occasionally added to these directives give us an impression of how orphans used to be badly treated in society. This continued to be the case until God selected an honoured orphan from that community to entrust him with the most noble task of all. He made that orphan, Muĥammad (peace be upon him), the bearer of His final message to mankind. He also made taking proper care of orphans one of the practices encouraged by Islam which gives its followers this kind of directive: “Do not touch the property of an orphan before he comes of age, except to improve it.” (Verse 152)
Bu nedenle, bir yetimin bakımını üstlenen herkes, o yetimin malına, yetimin yararına olacağı kesin olan bir biçimden başka bir şekilde dokunmamalıdır. Bu mala sahip çıkmalı ve yetim ergenliğe ulaşıp bedensel ve zihinsel olarak malını teslim alabilecek ve onu iyi kullanabilecek duruma gelinceye kadar onu geliştirmeye çalışmalıdır. Böylece toplum, tüm haklarını alan yararlı bir üyeyi saflarına katmış olur.
Therefore, anyone who is looking after an orphan must not touch that orphan’s property except in a way which is certain to bring a good return to the orphan. He must protect that property and try to improve it until the orphan comes of age and becomes physically and mentally able to receive his property and make good use of it. Thus, the community adds to its ranks a useful member who obtains his full rights.