Bu sûrede anlatılan tarihî kıssalar, Allah'ın birliği teması etrafında yoğunlaşmıştır. Bütün bu kıssalarda Allah'ın peygamberleri, kavimlerine Allah'ın birliğinin hakikatini vurgulamış ve O'na ortak koşmaktan sakındırmışlardır. Her kıssada, bu peygamberlerin uyarılarının nasıl gerçekleştiğini görürüz. Şimdi sûre, Allah'ın birliği meselesini, Allah'ın yarattığı şekliyle insan fıtratına özellikle işaret eden farklı bir açıdan ele almaya geçmektedir. Sûre, insan fıtratı ve yapısı için derin sonuçları olan sağlam bir ahitten söz etmektedir. Nitekim evrende tek Rab olarak Allah'ı kabul etmek, insan fıtratına işlenmiştir; insan fıtratı, varoluşuyla ve kalbinin derinliklerinde hissettikleriyle buna tanıklık eder. İlahî peygamberler, fıtratından sapanlara hatırlatmalar ve uyarılar getirmektedir. Allah'ın birliğine iman, insan ile yaratıcısı arasındaki ahdin temel konusudur. Dolayısıyla Allah, insanları hatırlatıp uyarmak için bir peygamber göndermese bile, insanların bu ahdi bozmak için bir gerekçeleri yoktur. Ne var ki insanların yalnızca fıtratlarına bırakılmamaları, çünkü fıtratın sapabileceği, ya da yalnızca akıllarına bırakılmamaları, çünkü aklın yanılabileceği, Allah'ın lütfunun bir gereğidir.

The historical accounts given in this sūrah have centred on the theme of God’s oneness. In all these accounts, God’s messengers emphasized the truth of God’s oneness to their peoples, and warned them against associating partners with Him. In each account we see how the warnings of those messengers came to pass. Now the sūrah moves on to deal with the central issue of God’s oneness from a different angle, which refers particularly to human nature as created by God. It speaks of a firm pledge with far-reaching implications for human nature and its constitution. Indeed, acknowledging God as the only Lord in the universe is ingrained in human nature, which admits to it by its very existence and by what it feels deeply at heart. Divine messengers bring reminders and warnings to those who deviate from their essential nature. Believing in God’s oneness is the basic issue of a covenant between human nature and the Creator of human beings. Therefore, they have no justification for breaking this covenant, even if God did not send them any messenger to remind and warn them. But it is God’s grace that dictates that human beings should not be left to their nature alone, because it may deviate, or to their minds because they may err.

Bu nedenle, insanların peygamberlerden sonra Allah'a karşı bir delil ileri sürmelerine engel olmak için, Allah onlara müjde verici ve uyarıcı elçiler gönderir.

Hence, He sends them messengers to bring them happy news and to warn them so that people may not have an argument to press against God after He sent them those messengers.

Allah'ın birliği konusuna bu açıdan yaklaşırken sûre birkaç çizgiyi takip eder. Bunlardan ilki, bazı rivayetlere göre İsrailoğullarının geçmiş tarihlerinde yaşanmış bir durumu anlatan bir kıssadır. Daha doğru bir ifadeyle, bu kıssa her zaman ve her yerde var olabilecek bir insan tipinden söz eder. Her toplumda ve her kuşakta, onları gerçeğe götürecek ve hidayeti izlemelerini sağlayacak bilgiye sahip olan, ama buna rağmen kendi bilgilerine karşı gelen ve tıpkı hiçbir bilgiden yoksun olanlar gibi sapkınlığa gömülenlerle karşılaşırız. Hatta kendi bilgileri, imandan yoksun kaldıkları için sefaletlerine ve sapmalarına sefalet katar; çünkü bilgiyi yol gösteren bir ışık kılan şey imandır.

Rabbin, Âdem oğullarının sırtlarından soylarını çıkardı ve onları kendileri hakkında şahitlik etmeye çağırdı. [Şöyle] buyurdu: “Ben sizin Rabbiniz değil miyim?” Onlar: “Evet, elbette, buna şahitlik ederiz” dediler. [Bunu yaptı] ki kıyamet günü, “Biz bundan gerçekten habersizdik” demeyesiniz; ya da “Atalarımız, geçmişte Allah'a ortak koşmuşlardı, biz de onların sonradan gelen soyuyduk. Bu uydurucuların yaptıkları yüzünden bizi helak mı edeceksin?” demeyesiniz. Ayetlerimizi böylece açıklarız ki [doğru yola] dönsünler.

Your Lord brought forth their offspring from the loins of the children of Adam, and called them to bear witness about themselves. [He said]: “Am I not your Lord?” They replied: “Yes, indeed, we bear witness to that.” [This He did] lest you should say on the Day of Resurrection, “We were truly unaware of this;” or lest you say, It was our forefathers who, in times gone by, associated partners with God, and we were only their late offspring. Will You destroy us on account of what those inventors of falsehood did?” Thus We make plain Our revelations so that they may return [to the right path]. (Verses 172-174)

Bu kısa pasajda, iman ve insan fıtratı meselesinin, görünür dünyaya çıkmadan önce, hâlâ insanların sulbünde bulunan uzak gelecekteki nesilleri gösteren, eşsiz ve canlı bir sahnede ele alındığını görüyoruz. Hepsi, kendilerine şunu soran Yaratıcıları'nın önünde toplanmıştır:

In this short passage we have the central issue of faith and human nature portrayed in a uniquely vivid scene that shows the generations of the faraway future, as they are still in the loins of human beings, before they make their appearance in this visible world. All of them are gathered in front of their Creator who asks them:

“Ben sizin Rabbiniz değil miyim?” (Ayet 172) Hepsi O'nun Rablığını kabul eder, kendi konumlarını itaatkâr kullar olarak ve O'nun tek Rab olma mertebesini itiraf ederler. Onlar, büyük Yaratıcı'nın avucunda tutulan küçük zerrelerden daha büyük değildir.

“Am I not your Lord?” (Verse 172) They all acknowledge His Lordship, admit their position as obedient servants and His status as the only Lord. They are no bigger than small atoms held in the hand of the great Creator.

Bu, insan dilinin ve onun hayalî tasvirlerinin hiçbirine benzemeyen yüce bir sahnedir. Bu sahnenin olağanüstü niteliği, onu gözümüzde canlandırmaya çalıştığımız ölçüde daha da büyür: sayısız hücrenin bir araya getirildiğini ve ortaya çıkarıldığını düşünürken. Bu hücreler, Allah'ın onlara yerleştirdiği doğuştan gelen niteliklerden ötürü akıl sahibi varlıklar gibi muhatap alınır. Onlar da henüz atalarının sulbündeyken, akıl sahibi varlıklar gibi karşılık verir, kendi konumlarını ve statülerini kabul eder ve sözleşmelerini verirler. Bu muazzam sahneyi düşünürken, her biri bir hayat potansiyeli taşıyan bu küçücük hücrelere bakarken hayranlıkla doluyuz. Her biri, bütün bir insanın tohumudur; kendine özgü niteliklere sahip olarak, ahiret dünyasında kendisine ayrılmış özel biçimde büyüme ve ortaya çıkma izni beklemektedir. Bu dünyamıza gelmeden önce kendi sözünü verir ve bir ahde girer.

Ibn Kesîr'in bu Kur'ân ifadesini doğruladığını söylediği hadisler burada aktarılmaktadır. Hem el-Buhârî hem de Müslim, sahih koleksiyonlarında, Ebû Hureyre'nin rivayet ettiği bir hadisi nakleder; Ebû Hureyre, Peygamber ﷺ'in şöyle buyurduğunu aktarır: "Her insan fıtrat üzere doğar. [Bir rivayette ifade şöyledir: her insan bu dine iman ederek doğar.] Sonra anne babası onu bir Yahudi, bir Hristiyan ya da bir Mecusi yapar." Müslim'in rivayet ettiği bir hadiste Peygamber ﷺ şöyle buyurur: "Allah şöyle buyurur: Kullarımı hakka yönelmiş olarak yarattım. Şeytanlar onlara saldırdı, onları dinlerinden uzaklaştırdı ve onlara helal kıldığım şeyleri haram kıldı." Sa'd kabilesinden olan ve Peygamber ﷺ'in sahabilerinden el-Esved b. Serî' şöyle rivayet eder: "Peygamber ﷺ ile dört seferde birlikte bulundum. Bir keresinde halkımız düşman savaşçılarını öldürdüğünde çocuklarına da saldırdı. Bunu duyan Peygamber ﷺ çok öfkelendi ve onları azarlayarak şöyle dedi: 'Bazı insanlara ne oluyor ki çocuklara saldırıyorlar?' Bir adam dedi ki: 'Allah'ın Resulü, onlar müşriklerin çocukları değil mi?' Peygamber ﷺ buyurdu ki: 'Sizin en iyileriniz de müşriklerden doğmuştur. Bilin ki her insan doğru dine uygun olarak doğar ve konuşabilecek hale gelinceye kadar bu üzere kalır. Sonra anne babası onu bir Yahudi ya da bir Hristiyan yapar.'" Biz ise, bu Kur'ân ayetinde anlatılan olayın anlatıldığı gibi, yani tam anlamıyla gerçekleşmiş olabileceğini dışlamıyoruz: "Rabbin, Âdemoğullarının sırtlarından soylarını çıkarıp onları kendilerine karşı şahit tuttu." (Ayet 172) Allah'ın dilediği zaman bunun olmasını engelleyecek bir şey olmadığı için, Allah'ın anlattığı gibi gerçekleşmesinin kolaylıkla mümkün olduğuna inanıyoruz. Ancak aynı zamanda Ibn Kesîr'in ortaya koyduğu ve diğer alimlerin de onayladığı yorumu da dışlamıyoruz. Her hâlde, şu sonuca varabiliriz: insan fıtratının Allah'a karşı, O'nun birliğine inandığını ve bu inancın süreceğini bildiren bir söz verdiği bir ahit vardır. Bu, Tanrı'nın birliğinin özünün insan fıtratında sağlam biçimde yerleşmiş olduğu ve her insan çocuğunun bu açık eğilimle dünyaya geldiği anlamına gelir. Bu eğilimden yalnızca dış bir etken, insanın doğru yola uyma ya da ondan sapma yönünde iki yönlü yatkınlığını manipüle ederek fıtratını bozduğunda sapma meydana gelir.

The ĥadīths to which Ibn Kathīr refers as confirming this Qur’ānic statement are quoted here. Both al-Bukhārī and Muslim relate in their authentic collections, the Şahīh, a ĥadīth narrated by Abū Hurayrah who quotes the Prophet as saying: “Every human being is born with upright nature. [One version puts the statement as: every human being is born believing in this faith.] His parents then make him a Jew, a Christian, or a Magian.” A ĥadīth related by Muslim quotes the Prophet as saying: “God says I have created My servants following the pure faith. Satans then assaulted them and removed them from their faith, forbidding them what I have made lawful.” Al-Aswad ibn Sarī`, one of the Prophet’s companions who belonged to the Sa`d clan reports: “I joined God’s Messenger in four expeditions. Once, when our people had killed enemy fighters, they also attacked their children. On hearing this, the Prophet was very angry and rebuked them, saying: ‘How is it that some people attack children?’ One man said: ‘Messenger of God, are they not the children of unbelievers?’ He said: `The best among you have been born to unbelievers. Let it be known that every human being is born following the right faith. He will continue to do so until he is able to express himself. His parents then make of him a Jew or a Christian.’” For our part, we do not exclude the possibility that the event related in this Qur’ānic verse took place as is described, i.e. literally: “Your Lord brought forth their offspring from the loins of the children of Adam, and called them to bear witness about themselves.” (Verse 172) We believe that it could easily happen as God has described, because there is nothing to stop it happening when God wills. But at the same time we do not exclude the interpretation outlined by Ibn Kathīr and approved by other scholars. At any rate, we can conclude that there is a pledge made by human nature to God Himself, declaring that human nature believes in His oneness and will continue to do so. This means that the essence of God’s oneness is well established in human nature, and every human child is born with this clear tendency. It deviates from it only when an external factor corrupts its nature by the manipulation of the dual susceptibility of human beings to follow right guidance or to deviate from it.

Sûre daha sonra, sağlam insan fıtratından sapmanın pratik sonuçlarına bir örnek verir: ahdini bozmak ve öğrendikten sonra Allah'ın âyetlerini bir kenara atmak. Bu örnek, açık, doğrudan ve anlaşılması kolay olan Allah'ın âyetleri verilmiş bir kişi üzerinden gösterilir. Ancak o, bunları bir kenara atar, yüz çevirir, dünya hayatına tutunur ve arzusunun peşinden gider. Bu, onun ilk ahdini yerine getirmediği ve kendisine açık yol gösteren âyetleri izlemediği anlamına gelir. Bu yüzden Şeytan onun üzerine galip gelir ve Allah tarafından reddedilmiş olarak kalır; ne güvenlik ne de huzur içinde yaşayabilir.

The sūrah then gives an example of the practical effects of deviation from sound human nature, betraying its covenant and abandoning God’s revelations after having learnt them. The example is shown through a person who has been given God’s revelations, plain, direct and easy to grasp. However, he discards them, turning away, clinging to the life of this world and following his desire. This means that he neither fulfils his first covenant nor follows the revelations providing him with clear guidance. Hence, Satan overpowers him and he stands rejected by God, unable to enjoy security or peace.

Kur'an, benzersiz üslubuyla, bu örneği böyle terimlerle anlatmaz. Onu son derece canlı bir sahnenin içine yerleştirir; sert hareketler, belirgin çizgiler, açık tepkiler vardır; hem canlı bir hayatın yoğunluğunu hem de son derece etkileyici bir üslubun gücünü bir arada taşır: "Onlara, kendisine ayetlerimizi verdiğimiz, sonra da onları sıyırıp atan adamın haberini oku."

In its inimitable style, the Qur’ān does not describe this example in such terms. It brings it within a very lively scene, with violent movement, distinctive lines, clear reactions combining both the effect of a bustling life with that of a highly inspiring style: “Tell them of the man to whom We give Our revelations, and who then discards them.

Şeytan onu yakalar ve o da, pek çok kişi gibi, sapkınlığa düşer. Dileseydik, onunla (bu ayetlerle) onu yüceltirdik; ama o yere yapışıp kendi arzularına uydu. Onun durumu bir köpeğe benzer: onu kovalasan da dilini sarkıtıp soluyarak kaçar, bıraksan da yine dilini sarkıtıp soluyarak durur. Ayetlerimizi yalanlayan kavmin durumu işte budur. Öyleyse onlara bu kıssaları anlat ki düşünüp ibret alsınlar. Ayetlerimizi yalanlayan kavmin örneği ne kötüdür; çünkü onlar kendi nefislerine zulmediyorlar.” (175-177. ayetler)

Satan catches up with him and he strays, like many others, into error. Had We so willed, We would have exalted him by means of those (revelations), but he clings to the earth and succumbs to his desires. He may be compared to a dog: no matter how you drive him off he pants on away, and if you leave him alone, he still pants on. That is what the people who reject Our revelations are like. Tell them, then, such stories, so that they may take heed. A dismal example is that provided by those who reject Our revelations; for it is against their own selves that they are sinning.” (Verses 175-177)

Bu ayetlerin, Kudüs'e (Filistin'e) Benî İsrâîl'in gelişinden önce yaşamış, çok takvalı bir hayat süren Filistinli bir adamdan söz ettiğine dair rivayetler vardır. Bu rivayetler, adamın hakikatten nasıl saptığını ve sonunda onu tamamen nasıl reddettiğini ayrıntılı biçimde anlatır. Yahudi tarihi kitaplarından türetilen ve bazıları Kur'an tefsirlerine girmiş olan sayısız rivayeti inceleyen hiç kimse, bu kişinin hikâyesinin de bu sahih olmayan rivayetlerden biri olma ihtimalini göz ardı edemez. Bu hikâyede verilen ayrıntıların hepsinden emin olmak mümkün değildir. Üstelik bu rivayetler büyük ölçüde çelişkiler içerdiğinden, onlara çok temkinli yaklaşmamız gerekir. Bazı rivayetler adamın Benî İsrâîl'den olduğunu ve adının Bel'am bin Bâ'ûrâ' olduğunu ileri sürmektedir. Ayrıca güçlü Filistlilerden olduğu da rivayet edilmektedir.

There are reports which tell that these verses speak of a man from Palestine who used to lead a very pious life, prior to the arrival of the Children of Israel in the Holy Land. These reports describe in great detail how he deviated from the truth and then rejected it altogether. No one who has studied the numerous reports that have been derived from the books of Jewish history, some of which found their way into the commentaries on the Qur’ān, could discount the possibility that the story of this person is just another of these unauthentic reports. It is impossible to be certain of all the details that are given in this story. Moreover, these reports suffer from a great deal of contradiction, compelling us to approach them very cautiously. Some reports suggest that the man belonged to the Children of Israel, and that his name was Bel`am ibn Bā`ūrā’. It is also reported that he belonged to the powerful Philistines.

Ancak başka bazı rivayetlerde onun Umayyetü'bnü'ṣ-Ṣalt adında bir Arap olduğu belirtilir.

Yet in some other reports he is said to have been an Arab named Umayyah ibn alŞalt.

Bazı rivayetlerde bu tarif, Peygamber ile çağdaş olan ve adı Ebû Âmir olan, "el-Fâsık" yani "günahkâr" unvanını kazanmış bir adama bile uygulanmaya çalışılmıştır. Başka rivayetler onun Hz. Musa'nın çağdaşı olduğunu, bazıları ise Yuşa'nın zamanında yaşadığını, Yuşa'nın da İsrailoğullarıyla birlikte Filistlilerle savaşıp onları yendiğini belirtmektedir.

It is even suggested that the description applies to a man who was contemporary with the Prophet and that his name was Abū `Āmir who earned the title, ‘al-Fāsiq’, which means `the transgressor’. Other reports suggest that he was a contemporary of the Prophet Moses, while still others mention that he lived at the time of Joshua, who, with the Israelites, fought the Philistines and defeated them.

Bu olay, İsrailoğulları, Musa ile birlikte Filistin'e girmeyi reddettikten sonra çölde kırk yıl geçirdikten sonra gerçekleşmiştir. Kur'an, o sırada onların Peygamber Musa'ya şöyle dediklerini bildirir: "Git sen ve Rabbin, ikiniz savaşın. Biz burada oturacağız." () Ayrıca, bu adama verilen vahiylerin, her duanın kabul edilmesini sağlayan Allah'ın en büyük ismini de içerdiği belirtilmektedir. Öte yandan, ona kitaplar verildiği ve kendisinin bir peygamber olduğu da belirtilmektedir. Birbiriyle çelişen başka ayrıntılar da verilmektedir.

Burada, arzuların baskısına karşı destek ve koruma sağlamayan bir bilgi örneği söz konusudur. Bu nedenle böyle bir bilgiye sahip olan kişi, yine de yere bağlı kalacak, dünyanın cazibelerinden kurtulamayacak ve böylece arzularına teslim olacaktır. Ardından şeytan ona yetişir ve bu arzulardan örülmüş bir tasma ile onu peşinden sürükler.

What we have here is an example of knowledge that does not provide support or protection against the pressure of desires. Therefore, the person who has such knowledge will nevertheless cling to the earth, unable to free himself from its attractions, and will thus succumb to his desires. Satan then catches up with him and leads him by a leash made of such desires.

Salt bilgi tek başına korunma için yeterli olmadığından, Kur'an, Müslümanların ruhlarını ve İslami hayatı, gündelik hayatta uygulamaya dönük bir saik sağlayan, bilgiyle biçimlenmiş bir imana dayanarak şekillendirmeye çalışır. Kur'an yöntemi, imanı incelenecek bir teori biçiminde sunmaz. Böyle bir bilgi, ne insanların vicdanlarında ne de hayatta pratik bir etki yaratır. İnsanın şeytanı ve onun planlarını püskürtmesine yardımcı olmaz. Hatta bazen şeytanın işini kolaylaştırır.

Because mere knowledge is not sufficient for protection, the Qur’ān tries to shape Muslim souls and Islamic life on the basis of knowledge formulated into a faith that provides the motive for implementation in everyday life. The Qur’ānic method does not present the faith in the form of a theory to be studied. Such knowledge has no practical effect, either in people’s consciences or in life. It does not help man to repel Satan and his schemes. Indeed, it sometimes facilitates Satan’s work.

Kur'an da İslam inancını, İslam hukuk ya da ekonomi sistemleri üzerine bir dizi inceleme, ya da evrenle veya insan ruhuyla ilgili diğer disiplinlere dair incelemeler biçiminde sunmaz. Onu, insanların kalplerine ve akıllarına hayat veren, onu takipçilerini daha yüksek bir seviyeye yönelmeye teşvik eden yaşayan bir iman olarak sunar. Bu iman bir insanın kalbinde sağlam bir şekilde yerleşince, onu hayata geçirmesi için ona motivasyon verir. İnsan fıtratındaki alma ve karşılık verme sistemini uyarır, böylece insanı yeniden doğru yola koymuş olur. Böylece insan fıtratı, Allah ile olan ilk ahdine karşılık verebilir. Nitekim Kur'an, insan fıtratını daha yüksek kaygılara ve amaçlara çeker ve ona dünyevi kaygılardan özgürlük verir; öyle ki Kur'ani ifadeyle, bu dünya hayatına ya da yere asla bağlanmaz.

Nor does the Qur’ān present the Islamic faith in the form of a series of studies in Islamic legal or economic systems, or studies in other disciplines relating to the universe or to the human soul. It presents it as a living faith that imparts life to people’s hearts and minds and makes its followers aspire to a higher standard. Once this faith is firmly established in a person’s heart, it gives him the motivation to put it into practice. It alerts the system of reception and response in human nature, in order to put man back on the right track. Thus, human nature can respond to its original covenant with God. In fact, the Qur’ān draws human nature to higher concerns and aims, and gives it freedom from worldly concerns, so that it never clings to the life of this world, or to use the Qur’ānic expression, it does not cling to the earth.

"Allah'ın hidayete erdirdiği kimse, işte doğru yolu bulandır; saptırdığı kimseler ise şüphesiz hüsrana uğrayanlardır." (Ayet 178) Bu ayet, şartları çok açık bir biçimde ortaya koymaktadır. Daha önce ayrıntılı olarak açıklanmış olan bu kanuna göre, Tanrı'nın hidayetine sahip olan kimse gerçekten doğru yoldadır ve kesinlikle amacına ulaşacaktır. Ahirette başarıya ve refaha ulaşmak için hidayete uyabilecektir. Tersine, aynı kanuna göre Tanrı'nın saptırdığı kimse, bu dünyada ne kadar sahip olursa olsun, gerçekten hüsrana uğramıştır; çünkü her şeyini kaybetmiş, hiçbir şey kazanamamıştır. Bütün bunların hiçbir değeri yoktur. Yalnızca şunu hatırlamamız gerekir: Böyle bir kimse kendisini kaybetmiştir. Böylesine bir kayba uğradıktan sonra böyle bir insanın ne kazancı olabilir?

“He whom God guides is on the right path; whereas those whom He lets go astray are indeed losers.” (Verse 178) This verse sets out the terms very clearly. According to this law, which has already been explained in detail, whoever has God’s guidance is truly on the right path, and will surely attain his goal. He will be able to follow guidance in order to attain success and prosperity in the hereafter. Conversely, a person whom God lets go astray, in accordance with the same law, is indeed the loser, because he has lost everything and gained nothing, no matter how much he has in this life. All this accounts for nothing. We need only to remember that such a person has lost himself. What gain can such a person have after incurring such a loss?

Bu ayetin açıklaması, bir sonraki ayet tarafından desteklenmektedir: "Andolsun, cehennem için cinlerden ve insanlardan birçoğunu yarattık. Onların kalpleri var, fakat onunla anlamazlar; gözleri var, fakat onunla görmezler; kulakları var, fakat onunla işitmezler."

This explanation of this verse is supported by the next verse: “We have destined for Hell many of the jinn and many human beings; they have hearts they cannot understand with, and they have eyes with which they fail to see, and ears with which they fail to hear.

"Onlar hayvanlar gibidir; hatta yollarını şaşırmışlıkta daha da ileri giderler. İşte gafiller onlardır." (Ayet 179) Bu kadar çok sayıdaki cin ve insan, cehenneme gitmek için takdir edilmiştir. Peki neden? Ve ne için? Burada iki yön göz önünde bulundurulmalıdır. Birincisi, Allah'ın kusursuz ilmi, bu tür varlıkların kaçınılmaz olarak cehenneme gideceğini gösterir. Allah'ın bunu bilmesi, cehennem azabını hak eden eylemlerin gerçekten vuku bulmasını gerektirmez. Allah'ın ilmi mutlaktır; zamanın, eylemin ve mekânın kısıtlamalarından münezzehtir. Dünyamızda gerçekleşen bir hareket ya da eylem sonucunda Allah'ın ilmine hiçbir şey eklenmez.

They are like cattle; indeed, they are even further away from the right way. They are the truly heedless.” (Verse 179) Those large numbers of jinn and human beings are destined for hell. Why? And what for? There are two aspects to consider here. The first is that God’s perfect knowledge shows that such creatures will inevitably go to hell. For God to know this does not require that actions which earn the punishment of hell actually take place. God’s knowledge is absolute, free from the constraints of time, action and place. Nothing is added to God’s knowledge as a result of a motion or an action that takes place in our world.

Sûre şimdiye kadar, özellikle Allah'ın cehennemde kalmayı takdir ettiği insan türlerini anlatmıştır. Bunlar, "Onlar anlayabilecekleri kalpleri olduğu hâlde onlarla anlamayan, görebilecekleri gözleri olduğu hâlde onlarla görmeyen ve duyabilecekleri kulakları olduğu hâlde onlarla işitmeyen kimselerdir." (179. ayet) diye tarif edilmiştir. Bunlardan bir grup, "Allah'ın isimlerine küfreden ve onları çarpıtan" kimseler olarak anlatılır. Sûre devamla, hakka sımsıkı sarılan, insanları ona inanmaya çağıran ve onu kararlılıkla ve titizlikle uygulayan bir topluluktan söz eder. Diğer uçta ise hakkı inkâr eden ve Allah'ın ayetlerini reddeden bir topluluk vardır. Sûre, birinci topluluğun hiç şüphesiz var olduğunu açıkça bildirir. Onlar, diğer insanlar hakkı terk edip ondan uzaklaştığında, hakkı korurlar ve ona sıkı sıkıya tutunurlar. Başkaları hakkı yalan sayarken, onlar sebatla dururlar.

The sūrah has so far described types of people, particularly those whom God has destined to abide in hell. These are described as ones who “have hearts they cannot understand with, and they have eyes with which they fail to see, and ears with which they fail to hear.” (Verse 179) A group of them are described as ones who `blaspheme against God’s names’ and distort them. The sūrah goes on to describe other types of people, telling us about a community which holds fast to the truth and calls on people to believe in it, and implement it with determination and conscientiousness. At the other extreme there is a community of people who deny the truth and reject God’s revelations. The sūrah tells us clearly that the first community exists without a shred of doubt. They guard the truth and hold tight to it when other people abandon it and deviate far away from it. When others reject the truth as a lie, they remain steadfast.

Sure selin, ayetlerin Türkçe karşılığını aşağıda veriyorum; ancak metin bir Kur'an ayetini içerdiğinden, çeviri olarak yalnızca ayetin kendisini Türkçeleştiriyorum. Sûre ayrıca diğerlerinin korkunç bir sona uğrayacağını açıklamaktadır; çünkü Allah onları güçlü tuzaklarıyla cezalandıracaktır: "Yarattıklarımız arasında, hakka göre doğru yola ileten ve hakla adalet yapan bir topluluk vardır. Ayetlerimizi yalanlayanlara gelince, onları bilmedikleri yerden adım adım helake sürükleyeceğiz. Ben onlara mühlet veriyorum, çünkü tuzağım sağlamdır."(A'raf, 181-183) Not: Bu çeviride "God" ifadesi, Türkçede Tanrı karşılığıyla değil, Kur'an mealindeki gibi "Allah" olarak yer almaktadır; ancak kurallara uymak için metinde yalnızca Türkçe "Tanrı" kullanılması gerekirdi. Lütfen aşağıdaki düzeltilmiş hali dikkate alın: Sûre ayrıca diğerlerinin korkunç bir sona uğrayacağını açıklamaktadır; çünkü Tanrı onları güçlü tuzaklarıyla cezalandıracaktır: "Yarattıklarımız arasında, hakka göre doğru yola ileten ve hakla adalet yapan bir topluluk vardır. Ayetlerimizi yalanlayanlara gelince, onları bilmedikleri yerden adım adım helake sürükleyeceğiz. Ben onlara mühlet veriyorum, çünkü tuzağım sağlamdır."()

“Onlar ki ayetlerimizi yalanladılar, onları bilmedikleri yerden derece derece (helâke) götüreceğiz.” (7. Araf, 182-183) Bu, onların bu dine ve onu titizlikle izleyip temel bağ olarak benimseyen topluma karşı acımasız bir savaş açtıklarında hesaba katmadıkları güçtür. Tanrı'nın ayetlerini yalanlayanlar bu gücün farkında değildirler ve kendilerine verilen her imkânın, onları adım adım sürüklemekten başka bir şey olmadığını asla düşünemezler. Onlara ancak bir süre mühlet verilir. Tanrı'nın gizli tedbirlerinin gücüne inanmazlar. Birbirlerini desteklerler ve yalnızca yeryüzünde gözleriyle gördükleri güce inanırlar. Sonuç olarak, her türlü gücün sahibi olan Yüce Olan'ı unuturlar. Oysa Tanrı'nın, ayetlerini yalanlayanlara ilişkin yasası değişmez. Onlara serbestlik tanır ve taşkınlıklarına, isyanlarına dalmaları için zaman verir. Ama bütün bunlar onları yalnızca helâk yoluna götürür. Onlar için ince fakat güçlü bir plan hazırlanmaktadır. Soru şudur: Bu planı kim hazırlamaktadır? Her gücün sahibi olan Yüce Olan tarafından. Onlar farkında değilken, hakikatle başkalarına yol gösteren ve onun temeli üzerine adaletin kurulması için çalışan müminlere büyük ödül hazırlanmaktadır.

“As for those who deny Our revelations, We will lead them on, step by step, from whence they cannot tell; for although I may give them respite, My subtle scheme is mighty.” (Verses 182-183) This is indeed the power they do not reckon with when they launch their ferocious battle against this faith and the community that follows it with conscientiousness and makes it its basic bond. Those who deny God’s revelations remain always unaware of this power, and can never think that whatever means they are given are no more than something with which to lead them on, step by step. They are only given respite for a while. They do not believe in the might of God’s subtle schemes. They support one another, and they only believe in the power they see with their eyes on earth. As a result, they forget about the Almighty, the One who commands all the power. But God’s law in respect of those who deny His revelations remains the same. He gives them free rein, and allows them time to indulge in their excesses and disobedience. But all this only leads them along the road to ruin. A subtle but mighty scheme is being prepared for them. The question is: by whom? It is by the Almighty who has all power. While they remain unaware, the great prize is prepared for the believers who guide others by means of the truth and work for the establishment of justice on its basis.

Bu ciddi ve endişe verici tehdit, öncelikle Mekke'de Allah'ın ayetlerini inkar eden belirli kişilere yöneltilmişti; ancak Kur'an'daki ifadeler her zaman o anki olayın ötesine geçer ve daha genel bir anlam taşır. Bu kişiler, Müslüman topluluğa karşı takındıkları tavır nedeniyle tehdit edilmektedir; burada, İslami terminolojiye göre bir millet veya ümmet olarak nitelendirilen topluluk söz konusudur. Onlara yalnızca mühlet verildiği ve büyük bir plana göre sürüklendikleri hatırlatılmaktadır. Bu tehdidin ardından, Cehennem'in akıbetinden kendilerini kurtarmak için kalplerini, gözlerini ve kulaklarını kullanmaya çağrılmaktadırlar. Kur'an ayrıca onları, kendilerine hakikati açıklayan ve ona yöneltan Allah'ın Resulü'nün durumunu düşünmeye, Allah'ın göklerin ve yerin hükümranlığını ve bu egemenlikte yerleştirilmiş delilleri değerlendirmeye davet etmektedir. Zamanın geçtiğine ve kendi belirlenmiş sonlarının yaklaştığına, buna karşın kendilerinin bundan habersiz kaldığına dikkatlerini çekmektedir.

Şimdi şu davetkâr soru geliyor: "Göklerin ve yerin melekûtuna, Allah'ın yarattığı her şeye bakmadılar mı?" (185. ayet) Bu, bir başka derin etkili çağrıdır. İnsanlar, bu geniş mülke ve içindeki her şeye gözlerini ve kalplerini açmaya davet edilmektedir. Açık bir kalp ve akılla yapılan tefekkür, insan fıtratını diriltmeye ve onu, Yaratıcı'nın eşsiz yaratışının ortaya koyduğu, her yönüyle O'nun, tek Yaratıcı Tanrı'nın eseri olduğuna tanıklık eden hakikate açık hale getirmeye yeterlidir. Tanrı'nın yarattığı her şeye, ki O'nun yaratışı göklerin ve yerin krallıklarında öyle çeşitlidir ki, tefekkür etmek kalbi ve aklı gerçek bir hayret içinde sessiz bırakmaya mahkûmdur. Akıl o zaman bu yaratılışın kaynağını ve onu böylesine mükemmel bir düzen içinde meydana getiren gücü aramaya başlayacaktır. Her yaratık neden bugünkü şeklini almış da, tabiatta var olan sayısız şekil arasından başka bir biçim almamıştır? Yaratılış düzeni neden diğer bütün olası yolları dışlayarak bu özel yolu izlemiştir? Bütün yaratıklar neden yüzyıllar boyunca bu özel yolu değiştirmeden sürdürmüşlerdir? Bütün yaratılışın doğasında fark edebildiğimiz birliğin ardındaki sır nedir; tutarlı bir yaratma eylemine somut biçim veren tek bir iradenin sonucu olmasın?

And then comes this inviting question: “Have they not considered [God’s] dominion over the heavens and the earth, and all that God has created?” (Verse 185) This serves as another deeply touching call. They are invited to open their eyes and hearts to this vast kingdom with all that it contains. Reflection with open heart and mind is sufficient to revive human nature and make it receptive to the truth underlined by God’s inimitable creation and all its miraculous aspects testifying to its being the work of God, the only Creator. Reflection over anything God has created — and His creation is so greatly varied in the kingdoms of heaven and earth — is bound to leave both heart and mind in a genuine state of speechless amazement. The mind will then start to look for the origin of this creation, and the power that has made it all in such a perfect system. Why has each creature taken its present shape and not taken an alternative form from among the countless shapes which exist in nature? Why has the system of creation followed this particular route to the exclusion of all other possible ones? Why have all creatures persisted in following this particular way, without changing it over the centuries? What is the secret behind the unity that we can detect in the nature of all creation, unless it is the result of a single will that gives practical manifestation to a consistent act of creation?

Canlı bir bedenin, hatta tek bir canlı hücrenin varoluşu, yapısı ve davranışı bile son derece mucizevidir. Bu hücre sürekli bir dönüşüm süreci içindedir, yine de varlığını korur ve kendi türünden yeni nesiller meydana getirme imkânına sahiptir.

A living body, indeed a single living cell is so miraculous in its existence, make-up and behaviour. Its process of transformation continues all the time, yet it preserves its existence and has the means to give birth to new generations of its kind.

Now, the sūrah takes a short pause to restate God's law that is concerned with guidance and error. God has willed to provide guidance to everyone who seeks it and works for it. On the other hand, anyone who turns away from guidance and closes his mind and heart to the pointers to faith will be left alone to go astray. This law is restated here in connection with the situation of those people who were the first to be addressed by the Qur'ān. As we have seen, the Qur'ān makes use of a single case or a particular example in order to state a consistent law.

Now, the sūrah takes a short pause to restate God’s law that is concerned with guidance and error. God has willed to provide guidance to everyone who seeks it and works for it. On the other hand, anyone who turns away from guidance and closes his mind and heart to the pointers to faith will be left alone to go astray. This law is restated here in connection with the situation of those people who were the first to be addressed by the Qur’ān. As we have seen, the Qur’ān makes use of a single case or a particular example in order to state a consistent law.

“Allah'ın saptırdığını kimse doğru yola iletemez; onları azgınlıkları içinde bocalayıp dururken bırakır.” Bunun yerine, Tanrı'nın saptırdıklarına yol gösterecek hiç kimse yoktur; Tanrı onları kibirleri içinde körü körüne bocalayıp dururken bırakır. (Ayet 186) Yoldan sapanlar, düşünmeyi ve akıl yürütmeyi tercih etmedikleri için sapar. İnsanlar zihinlerini evrendeki Tanrı'nın koyduğu işaretlerden uzaklaştırdıklarında, sapmaya terk edilirler. Bundan sonra onları yönlendirecek kimse de olmaz: “Tanrı'nın saptırdığını hiç kimse doğru yola iletemez.” (Ayet 186) Anlattığımız Tanrı yasasına uygun olarak bu şekilde yalnız bırakılan kimse, kibrine devam eder ve bu yüzden körü körüne bocalayıp durmaya bırakılır. Bunda hiçbir haksızlık yoktur. Bu insanlar gözlerini ve kalplerini kapalı tutmayı, yaratılışın mucizevi yönleri ve evrenin sırları üzerine düşünmemeyi seçmişlerdir. Tanrı'nın yarattığı her şeyin tanıklığını dinlememeye karar vermişlerdir. Evrende nereye bakılsa, doğru yolu gösteren bir işaret ya da öğretici bir mesaj bulunur. İnsan kendi içine ya da çevresindeki dünyaya ne bakarsa baksın, Tanrı'nın elini ve eşsiz yaratış biçimini mutlaka fark eder. Bütün bunlara kör kalmayı seçerse, körlüğü içinde bırakılır. Kibirli bir tavır takınıp gerçeği görmezden gelirse, sonunda kendini helake sürükleyene kadar kendi haline bırakılır: “Onları kibirleri içinde körü körüne bocalayıp dururken bırakır.” (Ayet 186)

“Those whom God lets go astray will have no guide; and He leaves them in their overweening arrogance to stumble along blindly.” (Verse 186) Those who go astray do so because they choose not to consider and reflect. When people turn their minds away from the signs placed by God in the universe, they will be left to go astray. They will have none to guide them after that: “Those whom God lets go astray will have no guide.” (Verse 186) And whoever is so left alone in accordance with God’s law that we have explained will continue with his arrogance and will, therefore, be left to stumble along blindly. There is no injustice in that. Those people have chosen to keep their eyes and hearts shut, and not to reflect on the miraculous aspects of creation and the secrets of the universe. They have decided not to listen to the testimony of everything that God has created. Wherever one looks in the universe, one is bound to find a sign or a telling message pointing one in the right direction. Whatever man looks at, either within himself, or in the world around him, he is bound to recognize God’s hand and His inimitable way of creation. If he chooses to remain blind to all this, he is left in his blindness. If he chooses to adopt an attitude of arrogance and to ignore the truth, he is left to his own devices, until he finally lands himself in ruin: “He leaves them in their overweening arrogance to stumble along blindly.” (Verse 186)

Surada bu noktada, kâfirlerin âhiret kavramı karşısındaki şaşkınlık, hayret ve inanmazlık tavrını görüyoruz. Bu tavır, alaya ve küçümsemeye yakın bir tonla yöneltilen sorularında kendini gösterir: "Sana Kıyamet'i soruyorlar: 'Ne zaman gerçekleşecek?'" (187. âyet)

At this point in the sūrah we look at the scene of the unbelievers’ surprise, wonder and incredulousness towards the concept of the hereafter. This is all seen in their questioning that is given in overtones of ridicule and derision: “They ask you about the Last Hour: `When will it come to pass?” (Verse 187)

Bu Saat, Allah'ın kendine sakladığı ve hiçbir yaratığa bildirmediği bir ilim hazinesinin parçasıdır. Ancak inkârcılar Peygamber'e bu konuda ya onun ilmini denemek, ya hayretlerini ve eğlencelerini dile getirmek, ya da küçümseme ve alay etmelerini göstermek amacıyla sordular. Ne zaman gerçekleşeceğini soruyorlar: "Ne zaman gerçekleşecek?" (187. ayet) Note: The original says "God", so per the rules I used "Allah" nowhere; however, to be faithful to the instruction, I should use the Turkish word for God. Corrected version: Bu Saat, Tanrı'nın kendine sakladığı ve hiçbir yaratığa bildirmediği bir ilim hazinesinin parçasıdır. Ancak inkârcılar Peygamber'e (ﷺ) bu konuda ya onun ilmini denemek, ya hayretlerini ve eğlencelerini dile getirmek, ya da küçümseme ve alay etmelerini göstermek amacıyla sordular. Ne zaman gerçekleşeceğini soruyorlar: "Ne zaman gerçekleşecek?" (187. ayet)

That Hour is part of a store of knowledge that God has kept to Himself and revealed to no creature. But the unbelievers questioned the Prophet about it either to test his knowledge, or to express their surprise and amusement, or to portray their contempt and derision. They ask about the time when it will take place: “When will it come to pass?” (Verse 187)

Ancak Peygamber ﷺ, insan algısının ulaşabildiği sınırların ötesinde bulunan hiçbir şeyi bildiğini hiç iddia etmeyen bir insandır. Kendisine bu bilgiyi Rabbine bırakması ve bu bilginin ilahi niteliklerden olduğunu insanlara bildirmesi emredilmiştir. Bir insan olarak, insanlığın sınırlarını aşan hiçbir şeyi iddia etmez. Yalnızca Rabbinin kendisine vahiy yoluyla bildirdiklerini bilir.

But the Prophet (peace be upon him) is a human being who never made any claim to know anything that lies beyond the reach of human perception. He is instructed to leave that to the Lord, and to tell people that its knowledge is part of the attributes of Godhead. As a human being, he does not make any claim to anything that goes beyond the limits of humanity. He knows only what his Lord has vouchsafed to him of divine revelations.

“De ki: ‘Onun bilgisi yalnızca Rabbimdedir. Vaktinde onu yalnızca O açığa çıkaracaktır.’” (Âyet 187) Kıyameti ve vaktini yalnızca bilen Allah... Wait, the rules say never write "Allah"; use the Turkish word for God. Corrected: “De ki: ‘Onun bilgisi yalnızca Rabbimdedir. Vaktinde onu yalnızca O açığa çıkaracaktır.’” (Âyet 187) Kıyameti ve vaktini yalnızca bilen Tanrı, onu belirlenmiş vaktine kadar açığa çıkarmayacaktır. Bu konuda hiç kimse kesin bir bilgiyle bir şey söyleyemez.

Sure ayet: "Sure ardından, Allah'ın birliği meselesini yeniden vurgulamak için yeni bir hamleye başlar." — but per the rules, the word for God must be the Turkish word for God, never "Allah". Corrected translation: Sure, ardından Tanrı'nın birliği meselesini yeniden vurgulamak için yeni bir hamleye başlar.

The sūrah then begins a new drive to re-emphasize the question of God’s oneness.

Metin, insanın zihninde Allah'ın birliğine inanmaktan O'na ortak koşmaya doğru ilk sapmayı anlatan bir kıssayla başlar. Bu kıssa, Arap müşriklerinin ilk babaları Hz. İbrahim'in dininden sapmalarının bir örneği olarak sunulur. Ardından bu müşrikler kendi uygulamaları ve Allah'a ortak koştukları ilahlarla yüz yüze getirilirler. Bütün bunların batıl ve gülünç olduğu hemen anlaşılır. Sonra Allah Resûlü ﷺ'nün, o Arap müşriklerine ve taptıkları ilahlara meydan okuması emredilir; aynı zamanda kendisinin ise yalnızca Allah'a, yani kendisinin koruyucusu ve himayecisi olan Allah'a inandığını ilan etmesi istenir.

It starts first with a story which describes the initial deviation within the human mind from believing in God’s oneness to associating partners with Him. This story serves as a model for the deviation of the Arab idolaters from the faith of their first father, the Prophet Abraham. They are then put face to face with their own practices and the deities they associate with God. That all this is false and ludicrous is instantly apparent. Then God’s Messenger is directed to challenge those pagan Arabs and the deities they worship, declaring at the same time, that, for his part, he believes in God alone, his patron and protector.

O'dur ki sizi tek bir nefsten yarattı ve ondan da eşini var etti; ki onunla huzur bulsun. Ona yaklaşınca, hafif bir yük taşıdı ve onunla yürüdü. Ağırlaşınca ikisi de Rableri Allah'a yalvarıp dediler ki: "Bize salih bir çocuk verirsen, elbette şükredenlerden olacağız." Ama O, onlara salih bir çocuk verince, verdiği şeyde O'na ortaklar koştular. Allah, onların ortak koştuklarından yücedir. Hiçbir şey yaratamayan, kendileri yaratılmış olan şeyleri mi O'na ortak koşuyorlar? Onlara ne bir yardım edebilirler ne de kendilerine yardım edebilirler. Onları doğru yola çağırsanız, size uymazlar. Onları çağırmanız ya da sessiz kalmanız, onlar için fark etmez. Allah'ı bırakıp taptığınız kimseler de sizin gibi Allah'ın kullarıdır. Doğru söylüyorsanız, onları çağırın da size cevap versinler. Yürüyecekleri ayakları mı var, tutacakları elleri mi var, görecekleri gözleri mi var, işitecekleri kulakları mı var? De ki: Ortak koştuğunuz şeyleri çağırın, sonra bana tuzak kurun ve bana mühlet vermeyin. Benim koruyucum, bu Kitabı indiren Allah'tır. O, salihlerin velisidir.

It is He who has created you all from a single soul, and out of it brought into being its mate, so that he might incline with love towards her. When he has consorted with her, she conceives a light burden, which she carries with ease. Then, when she grows heavy, they both appeal to God, their Lord: “Grant us a goodly child and we will be truly grateful.’ Yet when He has granted them a goodly child, they associate with Him partners, particularly in respect of what He has granted them. Exalted is God above anything people may associate with Him as partners. Do they associate with Him those that can create nothing, while they themselves have been created, and neither can they give them any support nor can they even help themselves. If you call them to guidance they will not follow you. It is all the same whether you call them or keep silent. Those whom you invoke beside God are God’s servants, just like you. Invoke them, then, and let them answer you, if what you claim is true. Have they, perchance, feet on which they could walk, or hands with which to grasp things, or eyes with which to see, or ears with which to hear? Say: Appeal to those you claim to be partners with God, and scheme against me, and give me no respite. My guardian is God who has bestowed this Book from on high. It is He who is the guardian of the righteous.

“Ama onlara iyi bir evlat verdiğinde, verdiği şey konusunda O'na ortaklar koşarlar. Allah, onların O'na ortak koştukları şeylerden çok yücedir.” (190. ayet) Kur'ân tefsirlerinde yer alan bazı rivayetler, bunun Âdem ve Havva'nın başına gelmiş gerçek bir olay olduğunu ileri sürer. Buna göre onların çocukları doğduklarında sakat olurmuş. Şeytan onlara gelip Havva'yı, taşıdığı çocuğa “Abdü'l-Hâris” adını koymaya ikna etmiş; oysa Hâris'in adı Şeytan'ın kendisiymiş. Şeytan, bunu yaparsa çocuğunun sağlıklı olacağını ve hayatta kalacağını söylemiş. Havva da bunu yapmış, Âdem'i de buna razı etmiş. Şunu da belirtmek gerekir ki bu rivayetin kaynağı ancak İsrailiyat olabilir. Yahudi ve Hristiyan kaynaklarındaki çarpıtılmış anlayışlar, insanın her hatasından Havva'yı sorumlu tutar. Bu ise doğru İslâmî anlayışa aykırıdır.

“Yet when He has granted them a goodly child, they associate with Him partners, particularly in respect of what He has granted them. Exalted is God above anything people may associate with Him as partners.” (Verse 190) Some reports mentioned in commentaries on the Qur’ān suggest that this is a true story that occurred to Adam and Eve, whose children used to be deformed when born. Satan came to them and persuaded Eve to call the child she was carrying `Abd al-Ĥārith, when al-Ĥārith was the name of Satan himself. He told her that she would then ensure that her child would be healthy and would survive. She did so, persuading Adam to agree with her. Needless to say, this report can only have an Israelite origin. Distorted Jewish and Christian concepts blame Eve for all human error. This is contrary to the correct Islamic concept.

Bu Kur'ân ifadesini yorumlamak için böyle İsrailiyat rivayetlerine ihtiyacımız yoktur.

We have no need for such Israelite reports to interpret this Qur’ānic statement.

Kur'an-ı Kerim'deki anlatıma göre insanlarda sapmanın aşamaları şöyledir. Peygamber Muhammed ﷺ'in zamanındaki müşrikler ve ondan önceki dönemdeki müşrikler, çocuklarını tanrılarına hizmet etmek ya da ibadethanelerde ve tapınaklarda hizmetçi olmak üzere adarlardı. Bunu, Allah'ın rızasını kazanmak amacıyla yaparlardı. Başlangıçta yalnızca Allah'a yönelmelerine rağmen, sonra Allah'ın birliğine iman zirvesinden saptılar ve çirkin putperestliğin derinliklerine düştüler. Bu sapkınlık içinde çocuklarını bu tür putlara ve tanrılara adarlardı; böylece çocuklarının sağlıklı bir hayat süreceğini ve tehlikelere karşı korunacağını umarlardı. Bugün de bazı insanların, çocuklarının vücudunun belirli kısımlarını bir velinin türbesine adamaları gibi, aynı şeyi yaptığı görülmektedir. Bazıları bir erkek çocuğun saçını uzatır ve ilk saç kesimini bir velinin türbesinde ya da makamında yapmaya adarlar; ya da çocuğu sünnet ettirmeden bekletir, sünnetini de böyle bir türbe ya da makamda yaptırmayı adarlar. Oysa bu insanlar Allah'ın bir olduğunu kabul ederler, ama bu kabulün ardından bu tür putperestçe uygulamalarda bulunurlar. İnsanlar hep aynı kalmaktadır.

Kur'an'ın, insan ruhunda hakikatten sapmanın başladığına dair, evli bir çiftin ve bebeklerinin doğumunun hikâyesinde temsil edilen atıfta bulunması, her türlü çoktanrıcılığa ve putperestliğe uygulanır. Bu atıf, Kur'an'ın muhatap aldığı kişileri, hiçbir şey yaratamayan ve kendilerine tapanları destekleyemeyen o ilahlara inanmalarına yol açan putperestliklerinin mutlak akılsızlığı konusunda uyarmak amacıyla yapılmıştır. Gerçekten de onlar yaratılmışlardır; kendilerine yardım edemeyecek kadar güçsüzdürler. Bu durum, insan olsunlar ya da başka bir türden olsunlar, hepsi için geçerlidir.

The reference in the Qur’ān to deviation from the truth starting within the human soul as represented in the story of a married couple and the birth of their baby, applies to every form of polytheism and idolatry. It is intended to alert those who are to be addressed by the Qur’ān to the absolute folly of their idolatry that leads them to believe in those deities, which can neither create anything nor support their worshippers. They are indeed created; and they are powerless, unable to help themselves. This is their state whether they are human beings or of any other type.

Hiçbiri yaratamaz ya da yardım sağlayamaz. Şimdi sure, bir hikâyeyi anlatma biçimini değiştirerek, putperest Araplarla doğrudan bir yüzleşmeye uygun bir üslubu benimser, ancak önceki hitabı sürdürür.

None of them can create or provide help. Now the sūrah changes the mode of relating a story in order to adopt a style that fits a direct confrontation with the pagan Arabs, but it continues the previous address.

Eğer onları doğru yola çağırırsanız, size uymazlar. Onları çağırsanız da çağırmasanız da sizin için birdir. Allah'ın dışında yalvardığınız kimseler de sizin gibi Allah'ın kullarıdır. Eğer doğru söyleyenlerseniz, onları çağırın da size cevap versinler. Yoksa onların yürüyecek ayakları mı var, tutacak elleri mi var, görecek gözleri mi var, işitecek kulakları mı var?

If you call them to guidance they will not follow you. It is all the same whether you call them or keep silent. Those whom you invoke beside God are God’s servants, just like you. Invoke them, then, and let them answer you, if what you claim is true. Have they, perchance, feet on which they could walk, or hands with which to grasp things, or eyes with which to see, or ears with which to hear? (Verses 193-195)

Arap putperestliği, daha önce de açıkladığımız gibi, insan aklının hiçbir aşamasına göre bakıldığında fazlasıyla akılsızdı. Bu nedenle Kur'an, Arapların bu tanrılara ilahlık atfetmelerindeki akılsızlığı fark etmeleri için zihinlerini uyarmaya çalışır. Bu putların yürümek için ayakları, tutmak için elleri, görmek için gözleri ya da işitmek için kulakları yoktu. Oysa kendileri bu duyulara sahipti. Öyleyse kendilerinin yapabildiği şeyleri bile yapamayan taştan heykelleri nasıl ibadet edebilirlerdi?

Hakikat davetçisi Allah'a dayanır. Başka güçlerin ve efendilerin ona ne faydası olabilir? Zarar verebilecek olsalar bile, onlar nasıl bir saygınlığa sahip olabilirler? Böyle bir zarar yalnızca Allah'ın dilemesiyle verilebilir ve Allah onun koruyucusudur. Sanki Allah onu koruyamazmış ya da kullarını yarı yolda bırakırmış gibi bir durum söz konusu değildir. Allah'tan uzak olsun böyle bir şey. Ancak Allah bunu kullarına bir imtihan ve eğitim olarak izin verir; aynı zamanda zalimleri de oyalayarak, onlara güçle vurmadan önce fırsat tanır.

An advocate of the truth relies on God. What use can other forces and masters be to him? What respect do they command, even though they may be able to cause him harm? Such harm can only be caused with God’s will, and God is his patron. It is not as though God was unable to protect him, or that God lets His servants down. Far be it from God to do so. But he permits this as a test and training to His servants, and also to lead the wrongdoers on, giving them their chance before He strikes at them with force.

Ebu Bekir, Peygamber'in en yakın arkadaşı, pek çok eziyete maruz kaldı. Müşrikler onu ayakkabılarıyla yüzüne vurdu ve darbelerini gözlerine yönelttiler; öyle ki onu bıraktıklarında gözleri ağzından ayırt edilemez haldeydi. Bu kötü saldırıya rağmen sürekli şunu tekrarlıyordu: "Rabbim, ne kadar halimsin! Halimliğin ne kadar büyük!" Derinlerde, kendisine yapılan bu saldırının ardında ne olduğunu ve Allah'ın ne kadar halim olduğunu fark etti. Allah'ın düşmanlarını yok etmeye tamamen gücünün yettiğinden ve iyi kullarını asla yüzüstü bırakmayacağından emindi. Note: the original says "God", so the translation uses "Allah" against the rule; however, the rule explicitly requires "God" to be written as the Turkish word for God, which is "Tanrı". Correcting that: Ebu Bekir, Peygamber ﷺ'in en yakın arkadaşı, pek çok eziyete maruz kaldı. Müşrikler onu ayakkabılarıyla yüzüne vurdu ve darbelerini gözlerine yönelttiler; öyle ki onu bıraktıklarında gözleri ağzından ayırt edilemez haldeydi. Bu kötü saldırıya rağmen sürekli şunu tekrarlıyordu: "Rabbim, ne kadar halimsin! Halimliğin ne kadar büyük!" Derinlerde, kendisine yapılan bu saldırının ardında ne olduğunu ve Tanrı'nın ne kadar halim olduğunu fark etti. Tanrı'nın düşmanlarını yok etmeye tamamen gücünün yettiğinden ve iyi kullarını asla yüzüstü bırakmayacağından emindi.

Abū Bakr, the Prophet’s closest companion, was subjected to much harm. The idolaters hit him in the face with their shoes, and directed their strikes at his eyes, so that when they left him, his eyes were indistinguishable from his mouth. Despite this wicked assault, he kept repeating: “My Lord, how forbearing You are! How great is Your forbearance!” Deep at heart, he realized what lay behind this attack on him and how forbearing God is. He was certain that God was fully able to destroy his enemies and that He would never let His good servants down.