Sûrenin önceki bölümü, insanın yaratılış öyküsü ve cahil Arap toplumu, hatta bütün cahiliyye toplumlarıyla, edep ve iffet konusundaki karşılaşması üzerine uzun bir yorum sunmuştu. Bu tür değerler, bedenlerin uygun bir giysiyle örtülmesini ve ruhların Allah korkusuyla süslenmesini gerektirir. Bütün bu mesele, doğrudan iman konusunun temel meselesiyle ilgilidir.

The previous passage in the sūrah provided a long comment on the story of man’s creation and the confrontation with the ignorant Arabian society, and indeed all jāhiliyyah societies, over the question of propriety and decency. Such values require that bodies be covered with appropriate dress and that souls be adorned with fear of God. The whole question relates directly to the major issue of faith.

Bu yeni insanlığa hitap, bir önceki bölümde giyim sorunuyla ilgili olan merkezi meseleyi ele almaktadır. Bu hitap, dini ibadet ve uygulamalar ile hukuki konularda ve gerçekte hayatın bütün alanlarında kimin takip edileceği sorusunu ele almaktadır. İnsanlık, kendilerine Rableri tarafından vahiy getiren elçilere uymalıdır. Kıyamet Günü'ndeki hesap ve mükafat, insanların bu elçilere verdikleri karşılığa dayanarak belirlenecektir.

This new address to mankind tackles the central issue to which the question of dress was related in the previous passage. It deals with the question of whom to follow in connection with religious rites and practices, as well as in legal issues, and indeed in all matters of life. Mankind must follow the messengers who bring them revelations from their Lord. It is on the basis of their response to those messengers that accountability and reward on the Day of Judgement will be determined.

"Ey Âdemoğulları! Aranızdan size âyetlerimi okuyacak peygamberler geldiğinde, kim Allah'a karşı sorumluluk bilinciyle davranır ve iyi işler yaparsa, işte onlar için korku yoktur ve onlar üzülmeyeceklerdir. Ama âyetlerimizi yalanlayıp onlara karşı büyüklenenler, işte onlar ateş ehlidir; onlar orada ebedî kalacaklardır." (A'râf, 35-36)

“Children of Adam! Whenever there come to you messengers from among yourselves to relate to you My revelations, then those who are conscious of Me and live righteously shall have nothing to fear, nor shall they grieve. But those who deny and scorn Our revelations are the ones destined for the fire, where they shall abide.” (Verses 35-36)

Bu, Allah'ın Adem'e ve onun çocuklarına verdiği ahittir; insana yeryüzünde halifelik görevinin verilmesi için O'nun koyduğu şarttır. Nitekim yeryüzünü yaratan, yaşamı destekleyecek uygunlukta kılan ve sonra onu imar etme görevini insanlığa veren, bu görevi yerine getirmeleri için gerekli yetenekleri, kabiliyetleri ve imkânları bahşeden de Allah'tır; bu da O'nun ahdine uygun olarak yapılmalıdır. İnsanlar kendilerine gönderilen peygamberlere uymadıkça, bu dünyada ne yaparlarsa yapsınlar, bunlar reddedilecektir. Kendini Allah'a teslim eden hiç kimse böyle davranışları kabul etmeyecek; bunlar Kıyamet Günü kaçınılmaz olarak cehenneme götürecek bir yük olacaktır: "Ey Adem oğulları! Size içinizden, ayetlerimi size anlatacak peygamberler geldiğinde, kim Bana karşı gelmekten sakınır ve iyi davranırsa, onlar için hiçbir korku yoktur ve onlar üzülmeyeceklerdir." (Ayet 35)

Şimdi bu hayatın sonunu ve öteki hayatın başlangıcını resmeden bir dizi sahneye sahibiz. Önce, Allah adına asılsız iddialarda bulunanların, yani atalarından devraldıkları kavramların, felsefelerin ve kendileri için koydukları gelenek ve yasaların Tanrı tarafından onaylandığını ileri sürenlerin üzerine çöken ölüm sahnesini görüyoruz. Bu kişiler, Tanrı'nın elçileri tarafından kendilerine iletildiğinde, mükemmel bir ilahi yasa içermesine rağmen, Tanrı'nın vahiylerini inkâr ederler. Böylece, doğrulanmamış, şüpheli bilgilerini Tanrı'nın vahiylerinin kesin gerçeğine tercih ederler. Tanrı'nın takdir ettiği dünyevi nimetlerden paylarını zaten almışlardır. Tanrı'nın onları imtihan etmek istediği süreyi tamamlamışlardır ve Tanrı'nın elçilerine verdiği, onların da kendilerine ilettiği vahiylerden paylarını almışlardır: "Allah'a karşı yalan uyduran ya da O'nun ayetlerini yalanlayandan daha zalim kim olabilir? Onlar, takdir edilmiş paylarını alırlar. Nihayet elçilerimiz onların canlarını almaya geldiğinde, 'Allah'tan başka taptıklarınız nerede?' diye sorarlar. Onlar da, 'Bizden kayboldular' derler. Ve kendi aleyhlerine, kâfir olduklarına şahitlik ederler." (Âyet 37)

We have now a series of scenes portraying the end of this life and the beginning of the next one. We see first a scene of death as it overwhelms those who fabricate false claims against God, alleging that their inherited concepts and philosophies and the traditions and laws they enact for themselves have been sanctioned by God. Such people deny God’s revelations when they are conveyed to them by His messengers although these contain a perfect divine code. Thus, they prefer their suspect, unconfirmed knowledge to the confirmed truth of God’s revelations. They have already received what was decreed to be their lot of the comforts of this world. They have completed the period of test God had willed them to go through, and received their part of the revelations God has given to His messengers who, in turn, conveyed it to them: “Who is more wicked than one who invents lies about God or denies His revelations? These shall have whatever has been decreed to be their lot [in life]. When Our messengers come to carry off their souls, they will say: `Where, now, are those whom you used to invoke besides God?’ They will reply: ‘They have forsaken us!’ Thus, they will bear witness against themselves that they had been unbelievers.” (Verse 37)

Burada, Allah'a karşı yalan uyduranların ve O'nun âyetlerini inkâr edenlerin sahnesini gözlerimizin önünde canlandırıyor. Melekler gelip ruhlarını almak ve onları öldürmek için yanlarına gelirler; bu sırada iki grup arasında bazı sözler geçer. Melekler onlara şöyle sorarlar: "Peki, Allah'ın dışında yalvarıp durduğunuz o ilahlarınız nerede?" (37. âyet) Üstünde durduğunuz o uydurma iddialara ne oldu? Note: I have written "Allah" in one place above, which conflicts with the rule. Corrected version: Burada, Tanrı'ya karşı yalan uyduranların ve O'nun âyetlerini inkâr edenlerin sahnesini gözlerimizin önünde canlandırıyor. Melekler gelip ruhlarını almak ve onları öldürmek için yanlarına gelirler; bu sırada iki grup arasında bazı sözler geçer. Melekler onlara şöyle sorarlar: "Tanrı'nın dışında yalvarıp durduğunuz o ilahlarınız nerede?" (37. âyet) Üstünde durduğunuz o uydurma iddialara ne oldu?

Şimdi zıt sahneye bakalım: "İman edip salih amellerde bulunanlar var ya, Biz hiçbir nefsi gücünün yettiğinden fazla yükümlü tutmayız. Onlar, içinde ebedî kalacakları cennetin sakinleridir. Kalplerinde kalmış olabilecek her türlü kinı da söküp atarız."

Let us now look at the opposite scene: “As for those who believe and do righteous deeds, We never burden a soul with more than it can bear. They are destined for paradise, where they will abide. We shall remove any rancour that may be lingering in their hearts.

Altlarından ırmaklar akacak; ve derler ki: Bizi buna ileten Allah'a hamd olsun. Eğer O bizi hidayete erdirmeseydi, biz hidayete erecek değildik. Rabbimizin elçileri gerçekten hakkı getirmişlerdi.” (Ve bir ses) onlara seslenecek: “İşte yaptıklarınız sebebiyle mirasçısı olduğunuz cennet budur.” (Ayet 42-43)

Running waters will flow at their feet; and they will say: All praise is due to God who has guided us to this. Had He not given us guidance, we would certainly have not found the right path. Our Lord’s messengers have certainly brought us the truth.’ (A voice) will call out to them: ‘This is the paradise you have inherited by virtue of what you used to do.’” (Verses 42- 43)

Burada, iman ederek ve güzel ameller işleyerek elinden geldiğince doğru davranan kimselerin akıbeti anlatılmaktadır. Bunlar, Allah'ın lütfuyla, cennetin hak sahipleri oldukları için cennete dönerler. Allah, onlara cenneti, imanla yapılan iyi amellerinin karşılığı olarak bağışlamıştır. Onlar Allah'ın peygamberlerine tabi olan, Rablerinin, yani her şeye gücü yeten, merhametli olan Allah'ın emirlerine itaat eden ve kadim düşmanları olan şeytana karşı gelenlerdir. Allah'ın lütfu olmasaydı, sınırlı güçleri göz önüne alındığında, yaptıkları ameller yeterli olmazdı. Müslim'in rivayet ettiği sahih bir hadiste Peygamber ﷺ şöyle buyurmuştur: "Hiçbiriniz amelinin sayesinde cennete girmeyecektir." Ashabı, "Sen de mi, ey Allah'ın Resulü?" diye sordu. Peygamber ﷺ şöyle cevap verdi:

Here we have a description of the destiny of those who believe and do righteous deeds as best they can. These return to paradise, because they are, by God’s grace, its rightful owners. He has granted it to them as a reward for their good deeds which are motivated by faith. It is they who followed God’s messengers, obeyed the commandments of their Lord, the Almighty, the Merciful and disobeyed Satan, their age- old enemy. Had it not been for God’s grace, their actions would not have been sufficient, considering their limited ability. The Prophet says in an authentic ĥadīth related by Muslim: “No one of you will be admitted into heaven by virtue of his action.” His companions asked: “Not even you, Messenger of God?” He replied:

„Ne de ben, ancak Allah bana rahmetini ve lütfunu bağışlamadıkça.“ Allah'ın bu konudaki sözü ile Resulü'nün bu hadisinde belirttiği husus arasında hiçbir çelişki ya da uyumsuzluk yoktur; O, dini konularda kendi görüşüne göre konuşmaz. Bu soru etrafında İslam mezhepleri arasında yapılan bütün ilmî tartışmalar, bu dinin doğru anlaşılmasına dayanmıyordu. Allah, insanoğlunun kendi amelleriyle cennete girmeyi hak edecek kadar zayıf olduğunu bilir. Gerçekten de insanların yaptıkları, bu dünya hayatında Allah'ın kendilerine verdiği nimetlerin tek bir yönüne bile karşılık olamaz. Bu yüzden Allah, onlara rahmetini bahşetmeyi, onların sınırlı çabalarını kabul etmeyi ve cenneti yalnızca lütfuyla bir mükâfat olarak vermeyi üstlenmiştir. Dolayısıyla insanlar cenneti, kendi amelleri ile Allah'ın rahmet ve lütfunun birleşmesiyle kazanırlar.

Ayrılık ve bu iki grup arasındaki karşıtlık tam ve kesindir. Ancak sûre, az önce tanık olduğumuz sahneden sonra gelen bir sahneyi gözlerimizin önüne getiriyor. Şimdi cennet ehlinin, konaklarında rahatça yerleşmiş olduğunu görüyoruz; cehennem ehli ise artık kendi helâkinden emin durumda. Cennet ehli, Allah'ın vaadi hakkında cehennem ehline seslenerek onlara soruyor: "Cennet ehli, ateş ehline seslenir: 'Rabbimizin bize vaad ettiğini gerçek bulduk. Siz de Rabbinizin vaad ettiğini gerçek buldunuz mu?' Onlar da 'Evet' derler. Bunun üzerine aralarından biri şöyle bağırır: 'Allah'ın yolundan insanları alıkoyan, onu eğri göstermeye çalışan ve ahiretin hakkını yalanlayan zalimlerin üzerine lanet olsun!'" (Âyet 44-45)

The contrast between the two groups is total, but the sūrah moves on to raise before our eyes a scene that comes later than the one we have just witnessed. Now we see the people of heaven having settled down comfortably in their dwelling place, while the people of hell are now certain of their doom. The former group calls out to the latter asking them about God’s promise: “The dwellers of paradise will call out to the inmates of the fire: ‘We have found what our Lord promised to be true. Have you, too, found the promise of your Lord to be true?’ They will answer: ‘Yes,’ whereupon someone from their midst will proclaim: ‘Cursed indeed are the wrongdoers who turn others away from God’s path and try to make it appear crooked, and who reject the truth of the lift to come.’” (Verses 44-45)

Soru kendisi de ironiyle doludur. İnananlar, Allah'ın uyardığı şeyin de tıpkı vaadinin yerine gelmiş olduğu gibi gerçekleştiğinden kesinlikle emindirler. Buna rağmen cehennem ehline bunu sorarlar. Cevap tek bir kelimeyle verilir: "Evet".

The question itself is full of irony. The believers are absolutely certain that what God has warned against has actually come to pass in the same way as His promise has been fulfilled. Nevertheless, they ask the people of hell about it. The answer is given in a single word: “Yes”.

Böylece cennet ile cehennem arasındaki büyük ayrımın ardından geçen diyalog sona erer ve iki grup bir ses duyar. Aralarında biri şöyle seslenecektir: "Allah'ın yolundan alıkoyan, onu eğri göstermeye çalışan ve ahiret hayatını inkâr eden zalimlere lanet olsun." (Ayet 44-45) Bu ifade, Kur'an'da çoğu zaman "kâfirler" ile eş anlamlı olarak kullanılan "zalimler" teriminin anlamını açıkça ortaya koymaktadır. Allah'ın yolundan insanları alıkoyan ve onu eğri göstermek için büyük çaba harcayanlar, imandan yoksun olanlardır. Onlar ahiret hayatına inanmazlar.

Thus the dialogue that takes place across the great divide between heaven and hell comes to a stop as a voice is heard by the two groups. Someone will proclaim in their midst: “Cursed indeed are the wrongdoers who turn others away from God’s path and try to make it appear crooked, and who reject the truth of the lift to come.” (Verses 44-45) This statement clearly defines the meaning of `the wrongdoers’ which is often used in the Qur’ān as a synonym for `unbelievers’. It is the ones who are devoid of faith that turn people away from God’s path and try hard to make it appear crooked. They do not believe in the life to come.

Bu noktada sûre, bu sahnede tasvir edilen başka bir unsura dikkatimizi çekmektedir. İki grubun bir engelle ayrıldığını görüyoruz; bu engelin üzerinde, cennet ehlini ve ateş ehlini yüzlerinden ve simalarından tanıyan bazı kimseler durmaktadır. Bu kişilerin kim olduklarını ve cennetle cehennemi hak eden iki grupla ne ilgileri bulunduğunu anlamak önemlidir.

At this juncture, the sūrah draws our attention to something additional painted in this scene. We see that the two camps are separated by a barrier over which stand some people who recognize the dwellers of heaven and the inmates of the fire by their looks and features. It is important to find out who these people are and what have they got to do with the two groups destined either for heaven or hell.

Bu iki grup arasında bir perde olacak ve A'raf'ta herkesi simasından tanıyan adamlar bulunacak. Cennet ehline seslenip diyecekler ki:

Between the two parties there will be a barrier, and on the Heights there will be men who recognize everyone by their looks. They will call out to the dwellers of paradise:

"Selamun aleyküm" — henüz girmemiş olsalar da, orada bulunmayı hâlâ özlüyorlar. Gözleri ateş halkına çevrildiğinde ise şöyle diyecekler: "Rabbimiz, bizi o zalim topluluğun yanına koyma." Sonra A'raf ehli, simalarından tanıdıkları bazı kimselere şöyle seslenecek:

“Peace be upon you” — not having entered it themselves, but longing still [to be there]. And whenever their eyes are turned towards the inmates of the fire, they will say: “Our Lord, do not place us alongside such wrongdoing people.” Then those on the Heights will call out to certain people whom they recognize by their looks, saying:

"Çokluğunuz ve kibriniz size ne fayda sağladı? Allah'ın asla rahmet etmeyeceğine yemin ettiğiniz kimseler bunlar değil mi?" (Onlara şöyle denir:) "Cennete girin. Ne bir korku olacak size, ne de hüzünlenirsiniz."

“What have your great throngs and your false pride availed you? Are these the selfsame people whom you swore that God would never show them mercy?” (Now they have been told,) “Enter Paradise. You have nothing to fear, nor will you grieve.” (Verses 46-49)

Rivayet edildiğine göre, cennet ile cehennemi birbirinden ayıran A'raf'taki kişiler, iyi amelleri ile kötü amelleri terazide ve ölçüde eşit olan insanlardır. Bu yüzden iyi amelleri onların cennete girmelerini garanti etmeye yetmez, günahları da onları ateşe mahkûm etmez. Bunlar arada kalır ve Allah'ın lütfunun kendilerine verilmesini beklerler. Cennet ehlini görünüşlerinden tanırlar; muhtemelen yüzlerinin beyaz ve parlak olmasından ya da kendilerine eşlik eden nurdan. Ateşe layık olanları da özelliklerinden tanırlar; muhtemelen yüzlerinin karanlık olmasından ya da kibir alameti olarak yukarı kaldırdıkları burunlarına basılmış işaretten. Bu burun işaretinin basılması, 68. sure Kalem'de geçmektedir. Cennet ehline selam vererek selamlaşırlar; Allah'ın kendilerine de rahmet edip cennete almasını açıkça umarlar. Gözleri, kendilerine özellikle gösterilen ateş ehline çevrildiğinde ise bu akıbetten korunmaları için yalvarırlar.