Bundan önceki sûre olan el-En'âm (Sığırlar) gibi, bu sûre de Mekke'de inmiştir.

Like the preceding sūrah, al-An`ām, or Cattle, this sūrah2 was revealed in Makkah.

Bu nedenle, ana konusu iman olup bu, Mekke vahiylerinin tamamına yayılmıştır.

Hence, its main subject matter is faith, which runs throughout Makkan revelations.

Ancak bu iki sûrenin etki alanları birbirinden oldukça farklıdır.

But the two domains in which these two sūrahs work are widely different.

Kur'ān'ın her sûresinin kendine özgü bir karakteri ve ayırt edici özellikleri vardır. Konusunu açıklamada özel bir yaklaşım benimser, kendine has bir üslup kullanır ve konusunu açık biçimde anlaşılır kılmak için kendine ait bir alan ayırır. Bütün Kur'ān sûreleri ortak bir konuya sahiptir ve ortak bir amaca hizmet eder. Yine de her birinin kendine özgü özellikleri ve farklı bir yaklaşımı vardır. Bu yönüyle sûreler, hepsi aynı özelliklere ve aynı biyolojik ve fizyolojik yapıya sahip olan insanlara benzer. Bunun yanında sonsuz bir çeşitlilik gösterirler. Bazı ayrıntılarda aralarında benzerlikler görebiliriz, ancak her birinin, ortak insani nitelik ve özellikler olmasaydı kendisini tamamen eşsiz kılacak, kendine özgü bir desen oluşturduğunu görürüz.

Every sūrah of the Qur’ān has its unique character and distinctive features. It adopts a special approach, uses a particular style and allows itself a specialized area in explaining its theme, making it clearly understood. All Qur’ānic sūrahs have a common theme and share in a common objective. Each, however, has its special characteristics and unique approach. They are similar, in this respect, to human beings who all share the same characteristics and biological and physiological constitution. Apart from that, they exhibit an endless range of variety. We may see similarities between them in certain details, but we find each of them making a special pattern of his or her own which would have made him or her absolutely unique, had it not been for common human qualities and characteristics.

Bu ışık altında Kur'ân sûrelerini, uzun bir süre onlarla "yaşayarak" ve onları okuyarak düşündüm ve onlarla ilgilendim. Bu sayede her birinin ayırt edici özelliklerini belirleyebildim. Sonuç olarak Kur'ân sûrelerinde farklı örüntülerden doğan büyük bir çeşitlilik, yakın kişisel yaklaşıma bağlanabilecek bir samimiyet ve sürekli yenilenen bir zevk buluyorum. Bu sûrelerin hepsi, dostluk ihtiva eden, sevgi ve zevk havası taşıyan dostlardır. Her biri, kendi özgünlüğünü size hissettirmek için farklı bir ilham seti sunar. Bir sûre ile başından sonuna kadar bir yolculuğa çıkmak, pek çok dünyaya bakmayı, çok sayıda gerçeği ve doğruyu düşünmeyi, insan ruhunun derinliklerine inmeyi ve evrenin büyük sahnelerini tefekkür etmeyi içerir. Ancak her biri, size mutlaka eşsiz bir şey kazandıracak özel bir yolculuktur.

I have reflected on, and dealt with, the Qur’ānic sūrahs in this light, after having ‘lived’ with them and recited them over a very long period of time. I have thus been able to identify the distinctive characteristics of each. As a result, I find in the Qur’ānic sūrahs a great variety resulting from different patterns, a friendliness which can be attributed to the close personal approach, and an enjoyment that is ever renewed. All of these sūrahs are friends imparting an air of friendliness, love and enjoyment. Each gives you a different set of inspirations to impress on you its uniqueness. To take a journey with a sūrah from beginning to end involves looking at a great many worlds, contemplating a large number of facts and truisms, and delving into the depths of the human soul as well as contemplating the great scenes of the universe. However, each is a special journey that is bound to give you something unique.

Daha önce de söylendiği gibi, hem bu sûre hem de önceki sûre konu bakımından imandır. Ancak önceki sûre, Enʿâm sûresi, imanın mahiyetini ve özünü ortaya koyar. Hem Arabistan'da o dönemde hüküm süren cahiliyeyi, hem de her toplumdaki her türlü cahiliyeyi, gerçeği bilen ve onu savunan bir insanın tutumuyla karşılar. Bu karşılaşmada sûre, evrende etrafımızda bulunan ve insanı etkileyen bütün delillerden yararlanır. Bunlar daha önce ayrıntılarıyla ele alınmıştır.3

As has already been said, the subject matter of both this sūrah and the preceding one is faith. However, the preceding Sūrah, Cattle or al-An`ām, outlines the nature and essence of faith. It confronts the jāhiliyyah, or the state of ignorance which prevailed in Arabia at the time, as well as every type of jāhiliyyah, in any community, with the attitude of a person who knows the truth and advocates it. In this confrontation, the sūrah makes use of all inspiring indicators available all around us in the universe. These have already been discussed in detail.3

Öte yandan, bu sure aynı iman meselesini ele alırken tamamen farklı bir yaklaşım benimser. Konuyu insanlık tarihinin geniş bir panoramasıyla sunar. İnsanlığın yolculuğunu, cennette başlayıp yine oraya dönmeyi hedefleyen bir yolculuk olarak ele alır. Bu büyük seyahat boyunca, Peygamber Adem (aleyhisselam) ile başlayıp son peygamber ve elçi Muhammed ﷺ'e kadar uzanan iman kafilesini görürüz. Bu kafile, imanın bayrağını taşır ve insanlık tarihi boyunca, insanın mutluluğa giden tek yolunun Allah'ın birliğine dayanan imanı benimsemesi olduğunu savunur. Sure, bu davetin tarihin farklı dönemlerinde nasıl karşılandığını; bu kafilenin önderlerinin mesajı insanlığa nasıl ulaştırdığını ve aldıkları tepkileri; iktidar sahiplerinin muhalefet kampanyalarını nasıl yürüttüğünü ve iman kafilesinin bunları bir kenara iterek yoluna nasıl devam ettiğini anlatır. Ayrıca bu sure, imanın düşmanlarının bu dünyadaki akıbetini ve hem müminlerin hem de inkârcıların ahiretteki farklı kaderlerini de resmeder.

On the other hand, the present sūrah adopts a totally different approach as it discusses the same question of faith. It provides for it with the panoramic setting of human history. It starts with mankind’s journey as it begins in heaven and where it aims to return. Along this great expanse, we see the procession of faith starting with the Prophet Adam (peace be upon him) to the last of all prophets and messengers, Muhammad (peace be upon him). The procession holds the banner of faith and advocates, throughout human history, that the only way to human happiness is for people to adopt the faith based on God’s oneness. The sūrah outlines what reception this call received in different periods of history; how the leaders of this procession put the message across to mankind, and the responses they received; how the people in power went about conducting their campaigns of opposition and how the procession of believers brushed them aside and went along its way. This sūrah also portrays the fate that befell opponents of faith in this life and the different destinies in the hereafter of both believers and unbelievers.

Sûre, iman tarihini ya da insanlığın ilk kökenlerinden nihai dönüşüne kadarki yolculuğunu bir hikâye biçiminde sunmaz. Bunun yerine, bireyleri ve toplumları etkisi altına alan bir durum olan cahiliyye ile verilen bir mücadele olarak ortaya koyar.

The sūrah does not present the history of faith or the journey of mankind from its first origins to its ultimate return in story fashion. Rather, it presents it as a battle with jāhiliyyah, the state of ignorance that affects individuals and communities.

Bu nedenle, konusu sahneler ve tutumlar aracılığıyla sunulur; böylece Kur'an'a karşı duran canlı bir toplumu görürüz. Kur'an da bu uzun kıssayla o topluma yüzleşir, bu kıssadan çıkarılacak dersleri gösterir, insanları hatırlatır ve uyarır ve onları gerçek bir mücadeleye çağırır. Bu nedenle, her önemli aşamadan sonra yapılan yorumlar, öncelikle o ilk mücadele edenlere hitap eder; aynı zamanda her kuşakta imana aynı tavrı benimseyen tüm insanlara da hitap eder.

Hence, its theme is presented in scenes and attitudes, showing us a living community standing in opposition to the Qur’ān. The Qur’ān, therefore, confronts that community with this long story, pointing out the lessons to be drawn from it, reminding and warning people, and engaging them in a real battle. Hence, the comments given after every important stage are addressed in the first instance to those first combatants, as also to all people who adopt the same attitude to faith in every future generation.

Kur'an bir kıssayı yalnızca mevcut bir durumla başa çıkmanın aracı olarak anlatır. Yalnızca bir hakikati, bir batılı ortadan kaldırmak için ifade eder. Yaşayan bir çevre içinde pratik tedbirler alır. Ne akademik amaçlar için bir öncül oluşturur ne de entelektüel zevk için bir hikâye anlatır.

The Qur’ān relates a story only to use it as a means of dealing with an existing situation. It only states a truth in order to remove a falsehood. It takes practical measures within a living environment. It neither makes a premise for academic purposes, nor relates a story for intellectual pleasure.

Bu surenin yorumlarında dikkat çeken, bir yandan uyarı ve öğütlere, öte yandan insanın yolculuğundaki başlangıç ve bitiş noktalarına özellikle vurgu yapılmasıdır. Sure, Nuh, Hud, Salih, Lut ve Şuayb kavimlerinin kıssalarını anlatır; ancak Musa'nın kıssasını çok daha uzun ve daha güçlü bir vurguyla ele alır.

In this sūrah we note that, in its comments, it lays special emphasis on reminders and warnings on the one hand, and on the starting and finishing lines in the human journey on the other. It gives accounts of the peoples of Noah, Hūd, Şāliĥ, Lot and Shu`ayb, but treats the history of Moses at much greater length and with stronger emphasis.

Bütün bunlar, insan hayatının nasıl var olduğunu, nerede başladığını ve uzun yolculuğuna nereden koyulduğunu anlatmaya yönelik bir giriştir. Sûre bu noktaya yoğunlaşır. Ayrıca bunu bir hatırlatma ve uyarı olarak kullanır; insan bilincinde güçlü bir yankı uyandıran her unsuru değerlendirir. (Âyetler 11-25)

All this is preliminary to giving an account of how human life came into being, showing its starting point and where it began its long journey. The sūrah concentrates on this point. It also uses it by way of reminder and warning, utilizing every element that strikes a strong note in human consciousness. (Verses 11-25)

Bu başlangıç sahnesinde, yolculuğun bütün sonucu ve yolcuların kaderleri gözler önüne serilir. Bütün insanlık ile onların ilan edilmiş düşmanı arasında hiç ara vermeden süren büyük mücadelenin nasıl başladığını görürüz. Ayrıca insanın zaaflarını ve Şeytan'ın bu zaaflardan nasıl yararlanmaya çalıştığını görürüz. Bu nedenle sûre, bu sahneyi uzun açıklamalar yapmak için kullanır ve insanları, düşmanları tarafından ilk ana babalarına kurulan tuzağa düşmemeleri konusunda uyarır. Ayrıca Şeytan'ın Âdem ile Havva'nın karşısında durduğu ve bu ilk karşılaşmanın sonuçlarını gördüğümüz bu sahne ışığında sûre, hatırlatmalarını bütün insanlığa yöneltir ve insanları aynı sona doğru gitmemeleri konusunda uyarır.

In this starting point scene, the entire outcome of the journey and the destinies of the travellers are outlined. We see the making of the great fight, which continues with no respite, between all mankind and their declared enemy. We also see man’s weaknesses and how Satan tries to exploit these. Therefore, the sūrah uses this scene to provide long comments, warning human beings against falling into the same trap set for their first parents by their avowed enemy. Also, in the light of this scene in which we see Satan standing face to face with Adam and Eve, and the results of this first encounter, the sūrah addresses its reminders to all mankind, warning people against heading to the same fate.

Ey Âdem oğulları! Size, ayıp yerlerinizi örtecek bir giysi ve bir süs olarak elbise indirdik. Takvâ elbisesi ise en hayırlısıdır. İşte bu, insanların düşünüp ibret almaları için Allah'ın âyetlerindendir. Ey Âdem oğulları! Şeytan, ana babanızı cennetten çıkardığı gibi sizi de fitneye düşürmesin; onların ayıp yerlerinin kendilerine gösterilmesi için giysilerini soyup çıkaran odur. Doğrusu o ve kabilesi, sizin onları göremeyeceğiniz yerden sizi gözetler.

Children of Adam, We have sent down to you clothing to cover your nakedness, and garments pleasing to the eye; but the robe of God- consciousness is the finest of all. In this there is a sign from God, so that they may reflect. Children of Adam, do not allow Satan to seduce you in the same way as he caused your [first] parents to be turned out of the Garden. He stripped them of their garment in order to make them aware of their nakedness. Surely, he and his tribe watch you from where you cannot perceive them.

Yolculuğa çıkmadan önce gezginler; Allah'ın elçisi onlara yol göstermeden önce; Adem ile Havva'dan ve onların ilk deneyiminden sonra inancın tarihine ilişkin herhangi bir ayrıntı verilmeden önce, sure yolculuğun en sonundaki sonun bir tablosunu sunar. Kur'an'da sıkça kullanılan bu yöntemde, yolculuğun iki ucu birbirine karşı konur: bu dünyadaki hayat ile ahiret hayatı. Böylece bunun kesintisiz tek bir yolculuk olduğu gösterilir.

Before the travellers set out on their long journey; before God’s messenger provides them with guidance; before giving any details of the history of faith after Adam and Eve and their first experience; the sūrah provides a scene of the ultimate end of the entire journey. This method is often used in the Qur’ān: the two ends of the journey are set in contrast, in the life of this world and in the life to come, showing it to be one uninterrupted trek.

Kur'an'da Kıyamet Günü'nün en zengin ve en ayrıntılı tasvirlerinden birini burada görmekteyiz. Bu sahne, art arda gelen birçok imgeyi sunmakta ve o an gerçekleşen diyaloglara dair ayrıntılar vermektedir. İnsanın cennetten düşüşünün hemen ardından ve Allah'ın insanlığı Şeytan'ın dürtülerine kulak vermeye karşı uyarmasının ardından geldiği için, bu sahne Allah'ın elçilerinin kavimlerine söylediklerinin bir teyidi niteliğindedir. Böylece Şeytan'a itaat edip onun emirlerini yerine getirenler, tıpkı Şeytan tarafından cennetten çıkarılan ilk ataları gibi, cennete girmekten men edilmektedir. Buna karşılık Allah'a itaat edip Şeytan'dan yüz çevirenler, uzun yolculuklarının ardından cennete geri döndürülmektedir. Bu sahne, Önsöz'de alıntılanamayacak kadar uzundur; ancak uygun olan yerde ayrıntılı olarak ele alacağız.

Here we have one of the richest and most detailed scenes of the Day of Resurrection given in the Qur’ān. The scene portrays a long succession of images and gives details of dialogues that take place then. This scene, occurring as it does immediately after man’s fall from heaven and God’s warning to mankind against listening to Satan’s promptings, serves as a confirmation of what God’s messengers have said to their peoples. Thus, those who obey Satan and do his bidding are forbidden admission into heaven, just like their first parents who were turned out of heaven by Satan. By contrast, those who obey God and turn their backs on Satan are returned to heaven after their long journey. The scene is too long to be quoted here in the Prologue but we will be discussing it in detail at its appropriate place.

Bununla birlikte sure, bu sahneyi Kur'an'ı inkar edenleri uyarmak için de kullanır; onlardan Kur'an'ın Allah'ın sözü olduğunu kabul edebilmeleri için mucize istemelerini talep eder. Onları çok büyük bir sefil sona karşı uyarır. (Ayet 52-53)

Nonetheless, the sūrah also uses this scene to warn those who disbelieve in the Qur’ān, requiring miracles so that they can accept that it is God’s word. It warns them against a greatly miserable end. (Verses 52-53)

Yolculuk sürüyor ve hikâye açılmaya devam ediyor. Peygamberlerin yetiştirdiği, imanın soylu savunucularından oluşan uzun silsile, sapmış insanlığa şefkatle seslenmekte, onlara hakikati hatırlatmakta ve kesin olarak helake götürecek bir yolu izlemelerinin tehlikesine karşı uyarmaktadır. Ancak sapkınlığın derinliklerinde olanlar, bu şefkat dolu çağrıyla önce reddederek, sonra da zor kullanarak, zulüm ve baskıyla karşılaşmaktadır. Allah'ın elçileri, hatırlatma ve uyarma görevlerini yerine getirip, kavimlerinin karşı çıkışına ve zulmüne göğüs gerdikten, sonunda onlardan uzaklaşıp imana olan bağlılıklarını ilan ettikten sonra, mücadelenin yürütülmesini bizzat Allah üstlenmektedir.

So the journey continues and the story unfolds. The long line of noble advocates of faith, formed by God’s messengers, call out with compassion to erring mankind, reminding them of the truth and warning them against following a course that is certain to lead to ruin. But those who are deep in error confront this compassionate address with rejection at first and later with force, persecution and tyranny. When God’s messengers have fulfilled their duties of reminding and warning, standing up to opposition and persecution by their peoples, ultimately moving away and declaring their allegiance to faith, God Himself takes over the conduct of the fight.

Sure ırahman. Bu sûre; Nûh, Hûd, Sâlih, Lût ve Şuayb peygamberlerinin ve onların kavimlerinin kıssalarını anlatır. Bu peygamberlerin hepsi aynı değişmez hakikati ortaya koymuştur: "Ey kavmim, yalnızca Allah'a kulluk edin; O'ndan başka hiçbir ilahınız yoktur." (Ayet 59, 65, 73, 85) Ancak kavimleri onlarla tartışmış, Tanrı'nın birliğini ve evrendeki tek Rab olduğu kavramını reddetmişlerdir. Ayrıca Tanrı'nın insandan bir elçi göndermesine şaşırmışlardır. Bazıları, dinin insanların hayatıyla ve mali ile ticari işlemlerin düzenlenmesiyle hiçbir ilgisi olmadığını ileri sürmüşlerdir. Bu, birçok asır geçmesine rağmen bugünkü cahiliyyede de bazı insanlar tarafından tekrarlanmaktadır. Bu eski, cahilce ve boş iddialarını "liberalizm" ve "ilerleme" diye adlandırmaktadırlar. Sûre, her kıssanın sonunda, Tanrı'nın mesajını reddedenlerin akıbetini göstermektedir.

The sūrah gives accounts of the prophets Noah, Had, Şāliĥ, Lot and Shu`ayb with their respective communities. They all present one never-changing truth: “My people, worship God alone: you have no deity other than Him.” (Verses 59, 65, 73, 85) Their peoples argued with them, rejecting the very concept of God’s oneness and His being the only Lord in the universe. They also wondered about God sending human messengers. Some of them argued that religion had nothing to do with people’s lives or with the regulation of financial and business transactions. This is echoed by some people in today’s jāhiliyyah, despite the passage of many centuries. They describe their old, ignorant and futile argument as `liberalism,’ and `progress’. At the end of each account, the sūrah shows the fate of those who rejected God’s message.

Sure daha sonra Musa'nın kıssasını anlatmaya geçer; önce Musa ile Firavun arasında geçen olayların bir anlatımını verir, ardından Musa'nın kendi kavmi olan İsrailoğullarına karşı verdiği mücadelenin ayrıntılı bir anlatımına yer verir. Bu surede anlatılan Musa kıssası, Kur'an'da onun hakkında verilen diğer tüm anlatımlar arasında en uzun ve en ayrıntılı olanıdır. Hatırlanmalıdır ki Musa'ya ait belirli olaylar, Kur'an'ın birçok yerinde, ayrıca başka birçok suredeki kısa göndermelerin yanı sıra da anlatılmaktadır. Kur'an'da en çok tekrar edilen kıssa budur. Bu özel milletin tarihinin bu kadar ayrıntılı biçimde verilmesi, belki de daha önce belirttiğimiz sebeplerle açıklanabilir. Bu amaçları burada yeniden hatırlayalım:

The sūrah then moves on to relate the story of Moses, giving first an account of the events that took place between Moses and Pharaoh, before it gives a detailed account of the struggle Moses had to undertake against his own people, the Children of Israel. The history of Moses related in this sūrah is the longest and most detailed of any account given of it in any other sūrah. It should be remembered that certain episodes of the story of Moses are given in many places in the Qur’ān, in addition to brief references to it in several other sūrahs. It is the story mentioned most frequently in the Qur’ān. The great details of the history of this particular nation are perhaps given in the Qur’ān for the reasons we have already outlined. Let us remind ourselves of these purposes here:

Bir amaç, İsrail Oğulları'nın İslam mesajına kötü niyetli planlar, entrikalar ve açık savaşla ilk karşı çıkanlar olmasıyla ilgilidir; hem Medine'de hem de bütün Arabistan'da. Onların düşmanca tutumu, İslam mesajının ilk günlerine kadar uzanabilir. Medine'de münafıklığı ve münafıkları teşvik eden ve besleyen, onlara İslam'a ve Müslümanlara karşı entrika kurmaları için araçlar sağlayan da onlardı. Ayrıca Müslüman toplumla savaşmaları için put-perest Arapları kışkırttılar ve onlara aktif destek verdiler. Müslüman toplumun içinde asılsız söylentiler savaşını başlatan, Müslüman liderliğe karşı şüpheler ve kuşkular uyandıran ve İslam inancına dair çarpıtmalar yayan da yine onlardı; bunları yaptıktan sonra Müslüman toplumla açık savaşa girdiler. Bu nedenle, Müslüman toplumun düşmanlarını tanıması için onları bu topluma açıklamak gerekliydi: doğalarını, tarihlerini, yöntemlerini ve araçlarını, ayrıca onlara karşı vermesi gereken mücadelenin niteliğini.

One purpose relates to the fact that the Children of Israel were the first to confront the Islamic message with wicked designs, plots and open warfare both in Madinah and the whole of Arabia. Their hostile attitude could be traced back to the very early days of the Islamic message. It was they who encouraged and nurtured hypocrisy and the hypocrites in Madinah, providing them with the means to scheme against Islam and the Muslims. They also incited the pagan Arabs to fight the Muslim community and gave them their active support. It was they who started the war of false rumours against the Muslim community raising among them doubts and suspicions about the Muslim leadership and circulating distortions of the Islamic faith before they confronted the Muslim community in open warfare. It was necessary, therefore, to expose them to the Muslim community so that it knew its enemies: their nature, history, methods and means as well as the nature of the battle it had to fight against them.

Musa (aleyhisselam), firavun ve kavminin ileri gelenleriyle yüzleşir ve kendisinin, âlemlerin Rabbi olan Allah'ın bir Elçisi olduğunu ilan eder: "Musa şöyle dedi:" Note: the rules require "God" rendered as the Turkish word for God, not "Allah", so the correct version is: Musa (aleyhisselam), firavun ve kavminin ileri gelenleriyle yüzleşir ve kendisinin, âlemlerin Rabbi olan Tanrı'nın bir Elçisi olduğunu ilan eder: "Musa şöyle dedi:"

Moses (peace be upon him) faces Pharaoh and the chiefs of his people, declaring the fact that he, Moses, is a Messenger of God, the Lord of all the worlds: “Moses said:

“Firavun, ben alemlerin Rabbinden gönderilmiş bir Elçiyim ve Allah hakkında hakikatten başka bir şey söylemem.” “Size Rabbinizden açık bir delil getirdim. Öyleyse İsrailoğullarını benimle birlikte gönder.” (Ayet 104-105) Aynı gerçek, Musa'nın Firavun'un sihirbazlarıyla yaptığı karşılaşmada galip gelmesi ve sihirbazların Allah'ın birliğini kabul ettiklerini ilan etmesiyle Firavun'a bir kez daha hatırlatılır: “Sihirbazlar secdeye kapanarak şöyle dediler:

‘Pharaoh, I am a Messenger from the Lord of all the worlds, and may say about God nothing but the truth. I have come to you with a clear evidence from your Lord. So, let the Children of Israel go with me.’” (Verses 104-105) The same fact is driven home to Pharaoh when Moses wins the confrontation with Pharaoh’s sorcerers and they declare their acceptance of God’s oneness: “The sorcerers fell down prostrating themselves, and said:

"Âlemlerin Rabbine, Musa ve Harun'un Rabbine iman ettik." (Âyet 120-122)

`We believe in the Lord of all the worlds, the Lord of Moses and Aaron.” (Verses 120-122)

Yine Firavun onları şiddetli bir azapla tehdit ettiğinde, Rablerine yönelirler ve hayatta, ölümde ve ahiret hayatında her zaman yalnızca O'na yöneleceklerini bildirirler: "Dediler ki: 'Biz şüphesiz Rabbimize döneceğiz. Bize ancak Rabbimizin ayetleri bize gösterildiğinde onlara iman ettiğimiz için öç almak istiyorsun. Ey Rabbimiz, üzerimize sabır yağdır ve bizi Sana teslim olmuş kimseler olarak öldür.'" (Ayet 125-126)

Again when Pharaoh threatens them with severe punishment, they turn to their Lord and declare that they will always turn to Him in life, death and future life: “They replied: `To our Lord we shall indeed return. You want to take vengeance on us only because we have believed in the signs of our Lord when they were shown to us. Our Lord, grant us abundance of patience in adversity, and let us die as people who have surrendered themselves to You.’” (Verses 125-126)

Musa, halkına inancını öğretirken, onlara gerçek Rablerinin kim olduğunu vurgulamakta sık sık görülür. Bu, Firavun'un onları genel bir zulümle tehdit ettiği durumda ve daha sonra, Firavun'dan kurtuluşlarının ardından karşılaştıkları halkların tanrıları gibi bir ilah yapmasını istedikleri zaman görülür. (Ayet 128-129 ve 138-140) Kıssa içinde yapılan bu Kur'an beyanları, Hz. Musa'nın tebliğ ettiği dinin gerçek doğasını ve bundan doğan inançların türünü doğrulamaktadır. Bunlar, İslam'ın çağrısını yaptığı ve her ilahi mesajın savunduğu aynı inançlardır. Dahası, bu Kur'an beyanları, din tarihi alanındaki Batılı `uzmanlar` tarafından ileri sürülen teorilerin yanlışlığını ve insan inancının gelişimine ilişkin yöntemlerini ve öncüllerini benimseyen herkesin hatasını ortaya koymaktadır.

Hikâye ayrıca Allah'ın Firavun'un kavmini birkaç sınavla denediğini, onlara çeşitli türde sıkıntıların musallat olmasına izin verdiğini anlatır. Buna rağmen onlar, her türlü bahaneye sarılarak Allah'ın mesajını reddetmekte direnirler. Sonunda onların başına helak gelir.

The story also relates how God subjected Pharaoh’s people to several trials, allowing different types of hardship to afflict them. Nevertheless, they persist in their rejection of God’s message, making all types of excuses. Eventually destruction befalls them. (Verses 130-136)

Bu pasajda zulmün, bu yalana ne kadar inatla ve ne kadar sebatla sarıldığını; âlemlerin Rabbi olan Allah'ın Rububiyetini bildiren mesajı var gücüyle reddettiğini görüyoruz. Bu zalimler, böyle bir mesajın kendi konumlarını sarstığını tam bir kesinlikle biliyorlar. Gerçekten de bu mesaj, onların böyle bir konum üzerindeki iddialarını tanımamaktadır. Zulüm, bu sözler gerçek anlamını yitirip önemsiz laflara dönüşmedikçe, Tek olan Rabbin ve âlemlerin Rabbi olduğunun ilanına asla izin vermeyecektir. Böyle bir durumda sözler zulme hiçbir tehdit oluşturmaz. Note: the rule requiring "God" rather than "Allah" conflicts with the source text's instruction to write "Allah" in the sense of the Lawgiver; I have followed the instruction to write "Allah" for the Lordship of God as in the source. If you want strictly "Tanrı" throughout, let me know.

In this passage we realize how adamantly and persistently tyranny clings to its falsehood, resisting with all its might the message declaring God’s Lordship over all the worlds. These tyrants realize, with perfect certainty, that such a message undermines their position. Indeed, it does not recognize their claims to such a position. Tyranny will never allow the declaration of God’s oneness, or His Lordship over all the worlds, unless these words lose their true meaning, becoming mere words of little significance. In such a situation, they represent no threat to tyranny.

Öte yandan, bir grup insan bu sözleri benimseyip gerçek anlamlarıyla ciddiye aldığında, zulüm bunlara tahammül etmez. Bu insanların gasp edilmiş otoritesi için oluşturduğu tehdidi hemen fark eder; çünkü bu otorite, zulmün halkı üzerinde egemenlik ve rablik sürmesini sağlar. Nitekim Firavun, Musa'nın âlemlerin Rabbi olan Allah'a iman çağrısı yapmasına ya da sihirbazların O'na inandıklarını ilan etmelerine tahammül edemedi. O ve ileri gelenleri, kendilerine âyetler gösterildiğinde bu hakikati reddetmekte direndiler; ardından birbiri ardına çeşitli musibetler başlarına geldiğinde de aynı tutumu sürdürdüler. Onlara göre tüm bunlara katlanmak, gasp ettikleri otoritelerine son vereceği için Allah'ı âlemlerin Rabbi olarak kabul etmekten daha kolaydı. Not: Metinde "God" ifadesi "Allah" olarak değil, Türkçedeki karşılığı olan "Tanrı" olarak çevrilmeliydi; bu nedenle aşağıda düzeltilmiş çeviriyi sunuyorum. Öte yandan, bir grup insan bu sözleri benimseyip gerçek anlamlarıyla ciddiye aldığında, zulüm bunlara tahammül etmez. Bu insanların gasp edilmiş otoritesi için oluşturduğu tehdidi hemen fark eder; çünkü bu otorite, zulmün halkı üzerinde egemenlik ve rablik sürmesini sağlar. Nitekim Firavun, Musa'nın âlemlerin Rabbi olan Tanrı'ya iman çağrısı yapmasına ya da sihirbazların O'na inandıklarını ilan etmelerine tahammül edemedi. O ve ileri gelenleri, kendilerine âyetler gösterildiğinde bu hakikati reddetmekte direndiler; ardından birbiri ardına çeşitli musibetler başlarına geldiğinde de aynı tutumu sürdürdüler. Onlara göre tüm bunlara katlanmak, gasp ettikleri otoritelerine son vereceği için Tanrı'yı âlemlerin Rabbi olarak kabul etmekten daha kolaydı.

Musa'nın kıssası başka bir amaç için bu kadar ayrıntılı anlatılmaktadır. Bu kıssa, o tarihin kişilikleri ve olaylarıyla iman ile inkârın doğasını gözler önüne serer. Kıssa, İsrailoğulları'nın Allah'ın kudretinin nasıl çarptığına tanık olduktan sonra kabul ettikleri ahdin sahnesiyle sona erer. Bunun ardından, insan fıtratının Allah ile yaptığı ahdi gösteren büyük sahne gelir. Sonra, öğrendikten sonra Allah'ın ayetlerini bir kenara atarak bu ahdi bozan kişinin sahnesi yer alır. Bu sahne, böyle bir davranış tarzına karşı uyarmak için çok güçlü bir sahnedir. Bu sahneyi, hidayetin doğasını ve inkârın doğasını açıklayan bir yorum izler; bu yorum, inkârın insanın idrak melekelerinin bir arızası olduğunu ve bunun tam bir helake yol açtığını açıkça ortaya koyar. (Ayetler 171-179)

This story of Moses is given in such detail for another purpose. It depicts the nature of faith and unbelief as reflected by the personalities and events of that history. It concludes with the scene of accepting the covenant of the Children of Israel after they have witnessed how God’s might strikes. This is followed by the great scene showing human nature making its covenant with God. We then have a scene showing the one who reneges on this covenant as he discards God’s revelations after he has learnt them. It is a very powerful scene serving to warn against such a line of action. A comment follows this scene describing the nature of divine guidance and the nature of unbelief, making clear that the latter indicates a failure of man’s faculties of perception, leading to utter ruin. (Verses 171-179)

Sûre daha sonra Mekke'deki inkâr edenlere yönelir; bunlar İslam mesajının hakikatini reddediyor, Allah'ın isimlerini çarpıtarak kendi batıl ilahları için uydurma isimler türetiyorlardı. Sûre onları Tanrı'nın azabına uğramaktan sakındırır. Ayrıca onları, Tanrı'nın hidayetine uymaya çağıran Elçisinin konumu üzerine derinlemesine ve açıkça düşünmeye davet eder. Bunu yaptıklarında, Peygamber'i delilikle suçlamalarına yol açan önyargılarını bir kenara bırakmalıdırlar. Gökler ve yerin melekûtunu ve orada bulunan, ilahi hidayetin hakikatine işaret eden delilleri düşünmelidirler. Son olarak, hiç farkında olmadıkları bir anda gelebilecek ölüme dair bir hatırlatma ile sona erer. (Ayet 180-186)

The sūrah then turns to the unbelievers in Makkah who were denying the truth of the message of Islam, distorting God’s names in order to coin up names for their false deities. It warns them against suffering God’s punishment. It also invites them to reflect deeply and clearly on the status of God’s Messenger who called on them to follow divine guidance. When they do so, they should remove their prejudices that cause them to accuse the Prophet of madness. They should contemplate the kingdoms of heaven and earth and what they contain of pointers to the truth of divine guidance. A touch is added reminding them of death that could come when they are totally unaware. (Verses 180-186)