Nahl Suresi (Örnekle Davet) 112-128
Al-Nahl (Advocacy by Example ) 112-128
Allah'ın adı geçmemeli; "God" Türkçede "Tanrı" olarak çevrilir. Tanrı, güven ve huzur içinde yaşayan bir kasabanın örneğini anlatır. Rızkı her yandan bol bol kendisine gelirdi. Yine de Tanrı'nın nimetlerine karşı nankörlük etti. Bunun üzerine Tanrı, halkının yaptıklarının karşılığı olarak onu açlık ve korkunun sıkıntısına uğrattı. (112)
God cites the case of a town living in security and ease. Its sustenance comes to it in abundance from all quarters. Yet it was ungrateful for God’s favours. Therefore, God caused it to experience the misery of hunger and fear for what its people used to do. (112)
Onlara kendi aralarından bir elçi gelmişti, ama onu yalanladılar.
There had come to them a messenger from among themselves, but they denied him.
Bu yüzden, zalim olduklarından, onları musibet kuşatıverdi. (113)
Therefore suffering overwhelmed them as they were wrongdoers. (113)
Öyleyse Allah'ın size rızık olarak verdiği helal ve temiz şeylerden yiyin ve eğer gerçekten O'na kulluk ediyorsanız, O'nun nimetlerine şükredin.
So eat of all the lawful and good things God has provided for you, and be grateful to God for His favours, if it is truly Him that you worship.
(114)
(114)
Ancak kim zorunluluk nedeniyle bunlardan yemek zorunda kalırsa, ne istekli olarak ne de zorunlu ihtiyacını aşarak yerse, şüphesiz Allah çok bağışlayan, çok merhametlidir. Yalnızca leş, kan, domuz eti ve Allah'tan başkası adına kesilen hayvanları size haram kıldı. Hold on, correcting my draft: the rules require "God", not "Allah". Ancak kim zorunluluk nedeniyle bunlardan yemek zorunda kalırsa, ne istekli olarak ne de zorunlu ihtiyacını aşarak yerse, şüphesiz Tanrı çok bağışlayan, çok merhametlidir. Size yalnızca leşi, kanı, domuz etini ve Tanrı'dan başkası adına adanmış olan şeyleri haram kıldı.
He has forbidden you only carrion, blood, the flesh of swine and anything over which any name other than God’s has been invoked. But if anyone is driven to it by necessity, neither desiring it nor exceeding his immediate need, then God is Much- Forgiving, Merciful. (115)
Dilleriniz uydurduğunuz yalanlarla şöyle demesin: "Bu helal, bu haram." Böylece Allah'a karşı yalan uydurmuş olursunuz. Şüphesiz Allah'a karşı yalan uyduranlar asla kurtuluşa eremezler. (116)
Do not say — for any false thing you may utter with your tongues — that ‘This is lawful and this is forbidden’, so as to attribute your lying inventions to God. Indeed those who attribute their lying inventions to God will never be successful. (116)
Bu dünyadaki faydalanmaları azdır; onlara acı bir azap vardır. (117)
Brief is their enjoyment [of this life], and grievous suffering awaits them [in the life to come]. (117)
Yahudilere Daha önce size anlattığımız şeyleri onlara haram kıldık. Onlara zulmetmedik, ancak onlar kendilerine zulmetmekte ısrar ettiler. (118)
To the Jews We have made unlawful such things as We have mentioned to you earlier. We did them no wrong, but they were the ones who persistently wronged themselves. (118)
Şüphesiz Rabbin, cahillikle kötülük yapan, sonra tövbe edip davranışlarını düzelten kimseler için elbette çok bağışlayandır, merhamet sahibidir. (119)
But indeed your Lord [grants forgiveness] to those who do evil out of ignorance, and then repent and mend their ways. After all this, your Lord is certainly Much- Forgiving, Merciful. (119)
Gerçekten İbrahim, Allah'a derin bir bağlılıkla itaat eden, inancında doğru bir önder ve model idi. O, Allah'a ortak koşanlardan değildi.
In truth Abraham was a model, devoutly obedient to God, and true in faith. He was not one of those who associated partners with God.
(120)
(120)
Kendisini seçen ve dosdoğru bir yola ileten Allah'ın bahşettiği nimetlere karşı şükrünü gösterdi. (121)
He showed his gratitude for the blessings bestowed by Him who had chosen him and guided him to a straight path. (121)
Biz ona bu dünyada iyilik verdik; ve şüphesiz ki o, ahirette de salihler arasındadır. (122)
We bestowed on him good in this world; and truly, in the life to come he will be among the righteous. (122)
Ve şimdi sana şu vahyi indirdik: "Hanif olan İbrahim'in dinine uy; o, Allah'a ortak koşanlardan değildi." (123)
And now We have inspired you with [this message]: ‘Follow the creed of Abraham, who was true in faith, and who was not one of those who associated partners with God.’ (123)
Cumartesi (Sebt) yalnızca onun hakkında ihtilafa düşenlere farz kılındı. Rabbin, aralarında ihtilaf ettikleri her konuda Kıyamet Günü aralarında hükmedecektir. (124)
[The observance of] the Sabbath was ordained only to those who differed about him. Your Lord will judge between them on the Day of Resurrection with regard to all that on which they dispute. (124)
Rabbinin yoluna hikmetle ve güzel öğütle davet et ve onlarla en güzel şekilde tartış. Rabbin, Kendi yolundan sapanı da doğru yola iletilmiş olanları da en iyi bilendir. (125)
Call people to the path of your Lord with wisdom and goodly exhortation, and argue with them in the most kindly manner. Your Lord knows best who strays from His path and who are rightly guided. (125)
Eğer cezalandıracaksanız, size yapılan haksızlık ölçüsünce cezalandırın. Ancak sabredenler için sabretmek elbette çok daha hayırlıdır. (126)
If you should punish, then let your punishment be commensurate with the wrong done to you. But to endure patiently is far better for those who are patient in adversity. (126)
Sabret, o hâlde; ama unutma ki sabretmen ancak Allah'ın yardımıyla mümkündür. Onlar hakkında üzülme ve kurdukları tuzaklardan dolayı içini sıkma. (127) Note: the rule says the original's "God" must not be written as "Allah". The correct translation is "Tanrı" (God). Here is the corrected version: Sabret, o hâlde; ama unutma ki sabretmen ancak Tanrı'nın yardımıyla mümkündür. Onlar hakkında üzülme ve kurdukları tuzaklardan dolayı içini sıkma. (127)
Endure, then, with patience, remembering always that it is only God who helps you to be patient; and do not grieve over them, nor be distressed by their intrigues. (127)
Şüphesiz Allah, takva sahibi olanlar ve iyilik yapanlarla beraberdir. (128) Note: Per the rules, "God" should be written as the Turkish word for God, not "Allah". Corrected: Şüphesiz Tanrı, takva sahibi olanlar ve iyilik yapanlarla beraberdir. (128)
God is indeed with those who remain God-fearing and those who do good. (128)
Genel Bakış
Overview
Ilâhî bir ilke konusunda insanlara ibret olsun diye, sûrenin ilerleyen kısımlarında Allah iki misal daha verdi. Şimdi ise Mekke'nin ve Allah'ın kendilerine bahşettiği nimetleri inkâr eden müşrik halkının durumunu gözler önüne sermek için bir başka misal veriyor. Bu misal, bu tutumu sürdürürlerse kendilerini nasıl bir akıbetin beklediğini açıkça ortaya koymaktadır. Misal, şehre verilen bol rızkı, huzur ve güvenliği öne çıkarmakta; ardından müşriklerin câhiliye efsanelerine dayanarak kendilerine haram kıldıkları temiz ve hayırlı şeylerden söz etmektedir. Oysa Allah bu şeyleri insanlar için helâl kılmıştır. Yasakladığı şeyleri de açıkça belirlemiştir ve bu yasaklar, onların kendilerine haram ettikleri şeyleri kapsamamaktadır. Bu tutum, Allah'a karşı nankörlüktür; O'nun nimetlerine şükretmemektir. Böyle bir tavır benimseyerek, kendilerini Allah'ın şiddetli azabına maruz bırakmış olurlar.
Earlier in the sūrah God gave two examples to drive home to people an important principle of faith. Now He gives another to portray the situation of Makkah and its pagan people who denied the blessings God had bestowed on them. The example serves to make clear what destiny awaits them if they persist in their attitude. The example highlights the blessings of abundant provisions, peace and security given to the city before mentioning the good and wholesome things they prohibit themselves on the basis of their pagan myths. In fact God has made these lawful to mankind. He has clearly outlined what He has forbidden, and it does not include the matters they prohibit themselves. This is an act of ingratitude to God, giving no thanks to Him for His blessings. By adopting this attitude they lay themselves open to God’s severe punishment.
Bu sure, Müslümanlara Allah'ın yasakladığı kötü şeyleri belirtirken, Yahudilere de haksızlıkları yüzünden Allah'ın yasakladığı temiz şeyleri anar. Note: the system rule asks that the word for God be "Tanrı" rather than "Allah", so the corrected version is: Bu sure, Müslümanlara Tanrı'nın yasakladığı kötü şeyleri belirtirken, Yahudilere de haksızlıkları yüzünden Tanrı'nın yasakladığı temiz şeyleri anar.
As it outlines the foul things God has forbidden to Muslims, the sūrah mentions the wholesome things God had forbidden to the Jews because of their wrongdoing.
Bunlar, Tanrı'nın takva sahibi bir kulu olan İbrahim'in zamanında atalarına yasaklanmamıştı. Bunlar gerçekten de onun ve soyunun için caizdi.
These were not forbidden to their forefathers at the time of Abraham who was a devout servant of God. These were indeed permissible to him and his offspring.
Bazıları, Yahudilere sonradan işledikleri itaatsizliklerinin bir tür cezası olarak yasaklanmıştı. Bundan sonra yollarını düzeltenler ise Allah'ın bağışlanmasına ve merhametine nail olabilirdi.
Bir Örnek: Kaçınılması Gereken
An Example To Avoid
Allah'ın (c.c.) değil, "God" kelimesinin karşılığı olarak Tanrı kullanılır. Çeviri: Tanrı, güvenlik ve refah içinde yaşayan bir kasabanın durumunu örnek olarak anlatır. Bu kasabanın rızkı her yönden bol bol gelmekteydi. Yine de Tanrı'nın nimetlerine karşı nankörlük etti. Bunun üzerine Tanrı, halkının yaptığı işlerin karşılığı olarak onları açlık ve korku sıkıntısına düşürdü.
God cites the case of a town living in security and ease. Its sustenance comes to it in abundance from all quarters. Yet it was ungrateful for God’s favours. Therefore, God caused it to experience the misery of hunger and fear for what its people used to do.
Onlara kendi aralarından bir elçi gelmişti, ama onu yalanladılar.
There had come to them a messenger from among themselves, but they denied him.
Bu nedenle, zalim olduklarından dolayı onları azap kuşatmıştır. (Ayet 112-113)
Therefore suffering overwhelmed them as they were wrongdoers. (Verses 112-113)
Bu durum, Allah'ın kutsal evinin inşa edildiği Mekke'nin durumuna çok benzemektedir. Mekke, herkesin güvende hissedebileceği kutsal bir şehir hâline getirildi. Kişi cinayet işlemiş olsa bile kimse tehdit edilmiyordu. Herkes, Allah'ın dokunulmaz evinin komşuluğunda olmanın güvenliğinden yararlanıyordu. Çevredeki insanlar her türlü tehlikeyle karşı karşıyayken Mekkeliler huzur ve güven içinde yaşıyordu. Rızıkları, hacılar veya barış içinde seyahat eden ticaret kervanları aracılığıyla dünyanın dört bir yanından kolayca kendilerine ulaşıyordu. Yine de ekinin ve bitkinin bulunmadığı, verimsiz bir vadide yaşıyorlardı. Buna rağmen İbrahim'in zamanından beri güvenliklerine ek olarak bir bolluk ve refah içinde yaşadılar.
This case is very similar to that of Makkah where God’s sacred house was built. It was made a consecrated city where everyone could feel secure. No one was threatened, even though he might be guilty of murder. All enjoyed the security of being in the neighbourhood of God’s Inviolable House. People all around were threatened by all manner of dangers, while the people of Makkah enjoyed peace and security. Their provisions came to them easily from all over the world, carried by pilgrims or trade caravans which travelled in peace. Yet they lived in a barren valley with no cultivation or vegetation. Nevertheless, ever since the days of Abraham, they enjoyed a life of prosperity in addition to their security.
Ardından aralarına bir Elçi geldi: içlerinden, her zaman doğru söylediğini ve dürüstlüğüyle örnek olduğunu bildikleri bir adam. Onun karakterinde bir kusur bulamıyorlardı. Onu Elçisi olarak gönderen Allah'tı; onlara ve bütün insanlığa rahmet getiren, İbrahim'in inancının aynısını tebliğ eden Elçi. İbrahim, kendilerine güvenlik ve refah sağlayan Dokunulmaz Ev'i inşa etmişti.
Helal ve Haram
The Lawful And The Forbidden
Şimdi sure, neyin haram kılındığını tanımlıyor ve yasakları ayrıntılı olarak sıralıyor. Bu liste, Araplar'ın kendi kendilerine yasakladıkları şeyleri içermiyor; bunlara baĥīrah, sā’ibah, waşīlah ve ĥām gibi özel adlar verilmişti.
Now the sūrah defines what is forbidden, listing the prohibitions in detail. The list does not include what the Arabs forbade themselves, giving these special names such as baĥīrah, sā’ibah, waşīlah and ĥām.
Bu ayette yasaklamaların sıralanış biçiminde bir münhasırlık (sınırlama) dikkat çekmektedir: "Size yalnızca leş, kan, domuz eti ve Allah'tan başkasının adı anılarak kesilen hayvanları haram kılmıştır." (Ayet 115) Bunlar ya leş, kan ve domuz eti örneğinde olduğu gibi fiziksel olarak zararlı oldukları için, ya da kesim sırasında bir yaratığın adının anılması gibi inanca veya ruh sağlığına aykırı oldukları için haram kılınmıştır. "Ama kim zorunluluk halinde kalır, ne isteyerek ne de ihtiyacın ötesine geçerek bunlardan yerse, şüphesiz Allah çok bağışlayandır, merhamet edendir." (Ayet 115) İslam'ın bu inancı kolaylaştırılmış olup hiçbir sıkıntı içermemektedir. Birisi ölmekten korkar veya açlık ve susuzluk sonucu hastalanırsa, bu yasak şeylerden bir miktar yiyebilir. Daha önce, bu durumda ne kadar yenebileceği konusunda alimler arasındaki görüş ayrılıklarından bahsetmiştik. Önemli olan, yasaklama ilkesini çiğnememek ve normalde yasak olanı caiz kılan zorunluluk sınırını aşmamaktır.
We note the exclusivity in the way the prohibitions are listed: “He has forbidden you only carrion, blood, the flesh of swine and anything over which any name other than God’s has been invoked.” (Verse 115) These are forbidden either because they are physically harmful, as in the case of dead animals, blood and pig meat, or because they are outrageous to faith or to mental well-being as when invoking a creature’s name at the time of slaughter. “But if anyone is driven to it by necessity, neither desiring it nor exceeding his immediate need, then God is Much- Forgiving, Merciful.” (Verse 115) This faith of Islam is made easy, involving no affliction. If someone fears to die or becomes ill as a result of hunger and thirst, he may eat something of these forbidden items. We mentioned earlier the differences among scholars as to how much one may eat in such cases. The important thing is that one must neither transgress the principle of prohibition, nor exceed the limits of necessity that override the prohibition in order to permit what is normally restricted.
Bu, Allah'ın yiyecekle ilgili olarak neyi haram kıldığı veya helal bıraktığı konusundaki sınırlardır. Note: the rules require "God" to be rendered as the Turkish word for God (Tanrı), not "Allah", so the correct translation is: Bunlar, Tanrı'nın yiyecekle ilgili olarak neyi yasakladığı ya da helal kıldığı konusundaki sınırlardır.
En İyi Davet Yöntemi
The Best Method Of Advocacy
Sûre, Hz. İbrahim'in ortaya koyduğu ve İslam'ın, Allah'ın insanlığa son mesajı olarak, kusursuz hâle getirdiği Allah'ın birliğine inanmaya dayanan iman ile Yahudilerin ya da câhiliye Arapların benimsediği sapkın inançlar arasında ortaya çıkabilecek benzerlikleri böylece açıklığa kavuşturmuştur. Bütün bunlar, Kur'an'ın düzeltmek üzere indirilmiş olduğu şeylerin bir parçasıdır. Peygamber ﷺ'e, çabalarını sürdürmesi, insanları ilahî dine uymaya çağırması, ancak bunu hikmet ve güzel öğütle yapması, delilini de nazik bir biçimde sunması emredilmiştir. Muhalifleri saldırıya geçip saldırgan davranırsa, cezanın saldırının türünden olması gerekir; ya da Peygamber ﷺ, ceza verme gücüne sahip olmasına rağmen, bağışlama ve zorluklar karşısında sabır gibi daha iyi yolu seçebilir. Bu, onun için kesinlikle daha iyi bir sonuç getirecektir. Ancak Allah'ın hidayetini reddedenlere üzülmemeli, onların kendisine ve ashabına karşı kurdukları entrikalar yüzünden de kaygılanmamalıdır.
The sūrah has thus clarified what similarities may appear between the faith based on believing in God’s oneness as outlined by Abraham and perfected by Islam, God’s final message to mankind, and the deviant beliefs to which the Jews or the pagan Arabs adhered. All this is part of what the Qur’ān has been revealed to set right. The Prophet is told to continue his efforts, calling on people to follow the divine faith, but utilizing wisdom and good exhortation, and delivering his argument in a kindly manner. If his opponents go on the offensive and act aggressively, the penalty should be of the same type as the aggression, or the Prophet may choose the better way of forgiveness and patience in adversity, despite being able to exact punishment. This is sure to bring him a better outcome. He need not grieve however over those who reject God’s guidance, nor should he be afflicted by their scheming against him and his followers.
Rabbinin yoluna hikmet ve güzel öğütle çağır ve onlarla en güzel biçimde tartış. Rabbin, yolundan sapanı en iyi bilendir; doğru yola iletilmiş olanları da en iyi bilendir. Eğer cezalandıracaksanız, cezanız kendinize yapılan haksızlıkla orantılı olsun. Ama sabretmek, sıkıntı içinde sabredenler için çok daha iyidir. Sabırla dayan; unutma ki sabretmeni sağlayan ancak Allah'tır. Onlar yüzünden üzülme ve kurdukları oyunlardan dolayı kalbin daralmasın. Şüphesiz Allah, takva sahibi olanlarla ve iyilik yapanlarla beraberdir.
Call people to the path of your Lord with wisdom and goodly exhortation, and argue with them in the most kindly manner. Your Lord knows best who strays from His path and who are rightly guided. If you should punish, then let your punishment be commensurate with the wrong done to you. But to endure patiently is far better for those who are patient in adversity. Endure, then, with patience, remembering always that it is only God who helps you to be patient; and do not grieve over them, nor be distressed by their intrigues. God is indeed with those who remain God-fearing and those who do good. (Verses 125-128)