Böyle bilinçli bir itaat ortamında insan yukarıdan şöyle seslenir: "Ey insan! Sen Rabbine doğru çaba gösteriyorsun ve O'na kavuşacaksın." (Ayet 6) "Ey insan!" Rabbin seni mükemmel bir biçimde yaratmıştır. Seni, yaratılmışların geri kalanından ayıran insanlık özelliğini sana vermiştir. İnsanlığın, seni Rabbinin bilincinde olmaya, O'na gökten ve yerden daha fazla itaat etmeye ve boyun eğmeye yöneltmesi gereken belirli niteliklerle donatmıştır. Ona kendi ruhundan üflemiş, O'nunla iletişim kurma, nurunu alma ve insanın ulaşabileceği en yüksek mükemmelliğe erişmek için Allah'ın lütfuyla kendini yüceltme yeteneğiyle donatmıştır. Bu küçük bir ayrıcalık değildir.
In such an atmosphere of conscious obedience, man is addressed from on high: “O man! You have been toiling towards your Lord, and you shall meet Him.” (Verse 6) “O man!” your Lord has made you in a perfect way. He has given you your humanity which distinguishes you from the rest of creation. Your humanity endows you with certain characteristics which should have made you more conscious of your Lord, and more obedient and submissive to Him than both the sky and the earth. He has given man of His own spirit and endowed him with the ability to communicate with Him, receive His light, ennoble himself with God’s grace in order to achieve the highest degree of perfection attainable by man. This is no little distinction.
"Ey insan! Sen Rabbine doğru zahmetle ilerliyorsun ve O'na kavuşacaksın." (Ayet 6)
“O man! You have been toiling towards your Lord and you shall meet Him.” (Verse 6)
İnsan bu hayatta gerçekten çok çalışır; sorumluluklarını omuzlar ve kendini yorar. Bütün bunları, tüm yaratılmışlar gibi sonunda Allah'a dönmek için yapar. İnsan, zevk aldığı şeyler için bile emek harcar! Bu dünyada hiçbir şey kolay ya da çaba gerektirmeden elde edilmez: bazen fiziksel bir emek gerekmese de, mutlaka zihinsel ve duygusal bir çaba gerekir. Bu konuda zengin ile fakir birdir; yalnızca harcanan emeğin türü ve biçimi farklı olabilir. Bu hitap, insana, yeryüzündeki bu hayatta sıkı çalışmanın herkesin kaderi olduğunu hatırlatır. Ancak Rabbimizle karşılaştığımızda iki gruba ayrılacağız: biri, dünyada çekilenlerle kıyaslanamayacak bir sıkıntı yaşayacak; diğeri ise itaatlerini ve gerçek teslimiyetlerini göstermiş olanlar olup, bu hayattaki acıların unutulacağı bir dinlenmeyi yaşayacak.
Man certainly labours hard in this life, shouldering his responsibilities and exerting himself. All this he does in order to return, in the end, like all the rest of creation, to God. Man labours even for what he enjoys! Nothing in this life comes easily or without effort: if sometimes no physical labour is needed, then surely some mental and emotional effort is required. In this the rich and poor are alike, although the labour exerted may differ in kind and form. This address reminds man that labouring hard is the lot of all in this life on earth. But when we meet our Lord, we will fall into two groups: one will suffer hardship incomparable to that suffered on earth; and the other, consisting of those who have demonstrated their obedience and true submission, will enjoy a rest in which the suffering of this life will be forgotten.
„Kaydı sağ eline verilen kimse, hesabı kolayca görülecek ve ailesine sevinçle dönecektir.“ (Ayet 7-9) Kitabı sağ eline verilen kimse, imanına sadık kalmış mutlu kişidir. Allah ondan razı olur ve ona güzel karşılık verir. Hesabı kolay görülecektir; yani bu dünyada yaptıklarından dolayı hesaba çekilmeyecektir. Bu durum, Peygamberin hadislerinde çok açık bir şekilde belirtilmiştir. Peygamberin eşi Âişe, onun şöyle dediğini nakleder: “Hesaba çekilen kimse azaba uğrayacaktır.” Sözünü sürdürerek, Allah’ın “…hesabı kolayca görülecek…” buyurduğuna dikkat çekmiştir. Allah’ın Elçisi şu karşılığı vermiştir: “Bu, hesap ve sorguya çekilmekle kastedilen şey değildir. Kolay hesap, yalnızca kişiye kaydını göstermek anlamına gelir. Kıyamet gününde hesaba çekilen kimse ise azaba uğrayacaktır.” [Buhârî, Müslim, Tirmizî ve Nesâî rivayet etmiştir.] Âişe ayrıca şunu nakletmiştir: “Allah’ın Elçisinin (ﷺ) namazında şöyle dediğini işittim: ‘Rabbim, hesabımı kolay kıl.’ Namazını bitirince ona sordum: ‘Kolay hesap nedir?’ Şu cevabı verdi: ‘Kolay hesaba çekilen kimsenin kaydına bakılır ve bağışlanır; ama o gün hesaba çekilen kimse helak olur.’” [Ahmed rivayet etmiştir.] Demek ki kaydı sağ eline verilen kimseye gösterilen kolay hesap budur. Bu kişi kazanacak, “ailesine sevinçle dönecektir”; ailesi de kazanmış olup cennete kendisinden önce varmış olacaktır. Bu ifadeden, bu dünyada imanı kabul edip doğru yolda sebat edenlerin cennette bir araya geleceği sonucunu çıkarıyoruz. Herkes sevdiğiyle birlikte olur. Ayrıca kazananın en önemli imtihanına dair bir tablo da karşımıza çıkmaktadır: yüzü sevinçle dolu olarak döner.
“He who is given his record in his right hand will in time have a lenient reckoning, and return rejoicing to his people.” (Verses 7-9) He who is given his book in his right hand is the happy one who was true to his faith. God is pleased with him and rewards him well. He will have a lenient reckoning, that is to say that he will not be called to account for what he did in this life. This is abundantly clear in the traditions of the Prophet. `Ā’ishah, the Prophet’s wife, quotes him as saying: “He who is called to account will suffer affliction.” Continuing her report, she pointed out that God says, ‘He... shall have a lenient reckoning.’ God’s Messenger answered: ‘That is not what is meant by reckoning and accountability. Lenient reckoning signifies no more than showing him his record. He who is called to account on the Day of Judgement will suffer affliction.’“ [Related by al-Bukhārī, Muslim, al-Tirmidhī and al-Nasā’ī.] `Ā’ishah also related: “I heard God’s Messenger (peace be upon him) saying in his prayers ‘My Lord, make my reckoning a lenient one’. When he had finished his prayers I asked him, ‘What is the lenient reckoning?’ He answered: ‘He who receives lenient reckoning will have his record looked into and will be forgiven, but he who is called to account on that day will perish.” [Related by Aĥmad.] This is, then, the lenient reckoning accorded to him who receives his record in his right hand. He shall win “and return rejoicing to his people,” who will also have won and arrived in heaven ahead of him. We deduce from this statement that those who accept the faith in this life and adhere to the right path will gather together in heaven. Everyone ends up with those whom he loves. We also have an image of the winner’s all-important test: he returns with his face overflowing with happiness.
Bu resim, kötü amelleri için hesaba çekilen ve amel defterini isteksizce alan sıkıntılı kişinin tam tersidir. "Ama amel defteri arkasından verilen kimse, yakında helake çağıracak ve alevli ateşe girecektir." (Ayet 10-12)
This image is the opposite of what happens to the afflicted one who has to account for his evil deeds and receives his record with reluctance. “But he who is given his record behind his back will in time call down destruction upon himself and will enter the fire of hell.” (Verses 10-12)
Kur'an genellikle insanın kaydını sağ eliyle mi yoksa sol eliyle mi aldığı arasında bir ayrım yapar. Burada ise yeni bir imge karşımıza çıkar: kayıt arkadan verilir. Kişinin kaydını sol eliyle ve aynı zamanda arkasından almasını engelleyecek bir neden yoktur. Bu, büyük bir utanç duyan ve yaptıklarıyla yüzleşmekten nefret eden birinin tasviridir. Bu kaydın mahiyetini, sağ veya sol elle ya da arkadan nasıl verileceğini gerçekten bilmiyoruz. Ancak birinci ifadeden kazanan olmanın gerçekliğini, ikinci ifadeden ise helak olmanın gerçekliğini kavrayabiliriz. Asıl takdir etmemiz gereken de budur. Bu çeşitli anlatım biçimleri, esas olarak meseleyi bize iyice kavratmak ve etkisini artırmak için kullanılır. Neyin olacağı ve nasıl olacağına dair kesin bilgi ise yalnızca Allah'a aittir. [Note: the source says "God", so per the rules I've rendered it as "Tanrı" below.]
Düzeltilmiş çeviri:
Kur'an genellikle insanın kaydını sağ eliyle mi yoksa sol eliyle mi aldığı arasında bir ayrım yapar. Burada ise yeni bir imge karşımıza çıkar: kayıt arkadan verilir. Kişinin kaydını sol eliyle ve aynı zamanda arkasından almasını engelleyecek bir neden yoktur. Bu, büyük bir utanç duyan ve yaptıklarıyla yüzleşmekten nefret eden birinin tasviridir. Bu kaydın mahiyetini, sağ veya sol elle ya da arkadan nasıl verileceğini gerçekten bilmiyoruz. Ancak birinci ifadeden kazanan olmanın gerçekliğini, ikinci ifadeden ise helak olmanın gerçekliğini kavrayabiliriz. Asıl takdir etmemiz gereken de budur. Bu çeşitli anlatım biçimleri, esas olarak meseleyi bize iyice kavratmak ve etkisini artırmak için kullanılır. Neyin olacağı ve nasıl olacağına dair kesin bilgi ise yalnızca Tanrı'ya aittir.
The Qur’ān usually makes a distinction between receiving one’s record with one’s right or left hand. Here we have a new image: the record is given from behind one’s back. There is no reason to prevent anyone being given his record in his left hand and from behind his back at the same time. It is an image of one who feels great shame and hates to be confronted with what he has done. We have no real knowledge of the nature of this record or how it is given in one’s right or left hand or behind one’s back. But we can comprehend from the first expression the reality of being a winner, and from the second the reality of doom. This is indeed what we are meant to appreciate. These various forms of expression are used mainly to drive the point home to us and to enhance its effects. For exact knowledge of what will happen and how it will happen belongs only to God.
Ve böylece dünyada hayatını çok çalışarak geçirip Allah'a itaatsizlik eden ve haramlara dalan o talihsiz kişi, kendi kaderini bilir. Önünde, bu defa acının daha büyük, kesintisiz ve sonsuz olacağı farkıyla, yine daha fazla acı ve zahmetli çalışma olduğunu fark eder. Bu yüzden kendisine yıkım diler; çünkü başına gelecek olandan kurtulmanın tek yolunu kendi yok oluşunda görür. İnsan kendi yok oluşuna sığınmak istediğinde, kesinlikle çaresiz bir durumdadır. Kendi yokluğu, en güçlü arzusu haline gelir. Umutsuzluğu tarif edilemeyecek kadar derindir. Arap şairi el-Mütenebbî'nin, İngilizceye şöyle çevrilebilecek mısralarla başlayan şiirinde kastettiği anlam budur: "Ölümü şifa sanman, sana yeter bir hastalık. Helakın dört gözle istenmesi, her şeyi anlatır." Bu, kesinlikle tarif edilemez bir sıkıntı ve sefalet durumudur. "Ve [o], cehennem ateşine girecektir." (Ayet 12) Kendi yok oluşuyla kaçmak istediği son budur; ama bundan çıkış yolu yoktur.
So, the unfortunate one who lived his life on earth labouring hard but disobeying God and indulging in what is forbidden will know his destiny. He realizes that what lies in front of him is more suffering and hard labour with the only difference being that this time the suffering is greater, uninterrupted and endless. So, he calls destruction upon himself, for he sees his own destruction as the only means of salvation from what will befall him. When man seeks refuge in his own destruction, then he is certainly in a helpless position. His own non-existence becomes his strongest desire. His hopelessness is beyond description. This is the meaning implied by the Arab poet al-Mutanabbī in his poem which starts with what may be rendered in English as: “Suffice it a malady that you should think death a cure. It says much that doom should be eagerly desired.” It is certainly a case of indescribable distress and misery. “And [he] will enter the fire of hell.” (Verse 12) This is the end from which he wishes to escape by means of his own destruction; but there is no way out.
Bu acı verici manzarayı çizdikten sonra sûre, bu sonsuz sefaletin sahibini buraya getiren geçmişine dair bir bakış sunuyor: "O, kavminin arasında şen şakrak yaşardı."
Having portrayed this miserable scene, the sūrah gives us a glimpse of the sufferer’s past which led him to this endless misery: “He lived joyfully among his people.
"Kesinlikle hiç dönmeyeceğini sanmıştı." (Ayet 13-14) Burada geçmiş zaman kullanılıyor, çünkü Kıyamet Günü'nün, bu dünya hayatı bittikten sonra geldiğini hissediyoruz. Sefahat ve sevinç bu dünya hayatında gerçekleşmişti. "Kavmi arasında neşe içinde yaşıyordu." İçinde bulunduğu andan öte hiçbir şeyi düşünmüyordu ve ahiret için hiçbir hazırlık yapmıyordu. "Kesinlikle hiç dönmeyeceğini sanmıştı," Rabbine. Hayat yolculuğunun sonunda dönüşü düşünseydi, kendisini ayakta tutacak azık taşırdı. "Evet, elbette; Rabbi onu gözetliyordu." (Ayet 15) Gerçekten Allah, insanın düşüncelerinden, eylemlerinden ve duygularından her zaman haberdardır. İnsanın düşündüğünün aksine, Allah'ın, yeryüzündeki eylemlerinin hak ettiği karşılığı alması için O'na dönüş olacağını bilir. Gerçekten de herkes, tayin edilmiş kaderine kavuşmak üzere, Allah'ın takdir ettiğinin gerçekleşeceği zaman Allah'a döndüğünde olan budur.
He surely thought he would never return.” (Verses 13-14) The past tense is used here because we feel that the Day of Judgement has arrived, after this life has ended. The indulgence and the joy had taken place in this life. “He lived joyfully among his people.” He cared for nothing beyond the moment he was in, and made no preparation for the hereafter. “He surely thought he would never return,” to his Lord. Had he thought about the return at the end of his journey through life, he would have carried provisions to sustain him. “Yes, indeed; his Lord was watching over him.” (Verse 15) Indeed God has always been aware of man’s thoughts, actions and feelings. God knows that, contrary to what man may think, there will be a return to Him to receive the reward merited by actions on earth. This is indeed what happens when all return to God to meet their appointed destiny, when what God has ordained will take place.
“Halkının arasında neşe içinde yaşardı. Gerçekten de hiç geri dönmeyeceğini sanıyordu. Evet, elbette; Rabbi onu gözetliyordu.” (13-15. ayetler) Dünya hayatında kısa bir süre halkının arasında sevinçli olan kişinin sefaletinin bu tablosunun karşısında, sıkıntıdan uzak, ebedî bir mutlu hayatı halkına kavuşup onlarla birlikte yaşamak üzere sevinçle dönen mutlu kişinin tablosu durmaktadır: “Amel defteri sağ eline verilen kimse, ileride kolay bir hesapla yargılanır ve sevinçle halkına döner.” (7-9. ayetler)
“He lived joyfully among his people. He surely thought he would never return. Yes, indeed; his Lord was watching over him.” (Verses 13-15) This image of the misery of the one who was joyful among his people during his short life on earth has a counterpart in the image of the happy one who returns rejoicing to his people to live with them an eternal happy life, free from hardship: “He who is given his record in his right hand will in time have a lenient reckoning and return rejoicing to his people.” (Verses 7-9)