Sure serenin devam eden kısmı, geçmişten kesitler sunarak bunları günümüzle karşılaştırıyor. Savaşı yapan ve büyük bir zafer kazanan Müslüman topluluğun yararına olacak şekilde, iki durum arasındaki büyük uçurumu gözler önüne seren bir tablo çiziyor. Böylece Müslümanlar, Allah'ın kendileri için planladıklarında görünen lütfunu takdir edebiliyorlar. Bunun yanında, savaş ganimetlerinin tamamı önemsiz, tüm fedakârlıklar ise çok az değer taşıyormuş gibi görünüyor.

The sūrah continues its address showing glimpses from the past and compares them with the present. It paints a scene showing a great gulf between the two situations for the benefit of the Muslim community which fought the battle and achieved a great victory. Thus Muslims are able to appreciate God’s grace as manifested in what He had planned for them. Compared to that, all the spoils of war appear trivial and all sacrifices of little consequence.

İlk bölüm, Mekke'de ve savaştan önce Medine'deki Müslümanların genel durumunu anlatıyordu. Sayıca azdılar, donanım bakımından öyle yoksuldular ki düşmanlarının kendilerine saldırabileceğinden sürekli korkuyorlardı. Ancak Allah'ın lütfuyla bütün bunlar güç, güvenlik ve bol rızık içinde bir duruma dönüştü. Bu bölümde sûre, Peygamber Muhammed ﷺ'in Medine'ye hicretinden hemen önce, ona karşı tuzak kuran inkârcıların tutumunu anlatıyor. Onlar Allah'ın ayetlerinden yüz çevirerek, dilerlerse bunun benzerini üretebileceklerini iddia ediyorlar. Tutumları o kadar inatçı ki, Muhammed ﷺ'in Allah tarafından getirilen mesajı doğruysa, Allah'ın azabının daha çabuk gelmesini istiyorlar. Bunu, mesajı kabul edip hidayetine uymaya tercih ediyorlar. Bölümde ayrıca, insanları Allah'ın hidayetinden uzaklaştırmak için kaynaklarını harcadıklarına ve Allah'ın Elçisi'ne saldırmak üzere paralarını bir araya topladıklarına dair bir atıf da yer alıyor. Onlara, bütün çabalarının bu dünyada tamamen boşa çıkacağı ve ardından ahirette cehenneme sürükleneceklerinin uyarısı yapılıyor. Kurdukları oyun ve entrikaların sonucu olarak her iki dünyada da kayıp yaşayacaklardır.

The first passage described the general situation of the Muslims in Makkah, and also in Madinah before the battle. They were small in number, poor in equipment to the extent that they always feared their enemies could launch an onslaught against them. However, by God’s grace all that was changed to a situation of strength, security and good provision. In the present passage, the sūrah describes the attitude of the unbelievers as they scheme against God’s Messenger shortly before his departure to Madinah. They turn away from God’s revelations, claiming that they could produce something similar if they so wished. Their attitude is so stubborn that they appeal for God’s punishment to come sooner if Muĥammad’s message from God is true. They prefer this to accepting it and following its guidance. The passage also includes a reference to the fact that they allocate their resources so as to turn people away from God’s guidance and pool their money in order to launch an onslaught on God’s Messenger. They are warned that all their efforts will end in total failure in this life, and then they will be driven to hell in the life to come. Loss in both worlds will be the result of their scheming and plotting.

"Hatırlayın ki, inkâr edenler sizi zincire vurmak, öldürmek ya da sürgün etmek için sizin aleyhinizde entrikalar çeviriyorlardı. Onlar tuzak kurar, plan yaparlar; ama Allah da plan yapar. Allah, planlayanların en iyisidir." (Ayet 30) Bu, Mekke'deki durumun, her şeyin tamamen değiştiği döneme gelmeden önceki durumunun bir hatırlatmasıdır. Bu hatırlatma, aynı zamanda gelecek hakkında bir güvence işlevi görür ve Allah'ın iradesinin işleyişinin ardındaki hikmete dikkat çeker. Kur'an'ın ilk muhatabı olan Müslümanlar, her iki durumu da yaşayarak tam olarak biliyorlardı. Yakın geçmişlerinin ve o günlerde yaşadıkları korku ve endişenin hatırlatılması, bugünkü güvenliğin ve emniyetin kıymetini takdir etmelerine yetiyordu. Onlar, inkâr edenlerin entrikalarını ve Peygamber ﷺ'e karşı ne yapmayı planladıklarını biliyorlardı.

“Remember how the unbelievers were scheming against you, seeking to keep you in chains or have you slain or banished. Thus they plot and plan, but God also plans. God is above all schemers.” (Verse 30) This is a reminder of the situation in Makkah before things underwent a total transformation. This reminder serves also as a reassurance concerning the future, and draws attention to the wisdom behind the operation of God’s will. Those Muslims who were the first to be addressed by the Qur’ān were fully aware of both situations, having experienced both. A reminder of their immediate past, as well as the fear and worry they experienced in those days, was sufficient to make them appreciate the safety and security of the present. They were aware of the unbelievers’ scheming and what they planned to do with the Prophet.

Ama yalnızca onların planları tamamen boşa çıkarılmakla kalmadı; kâfirler aynı zamanda utanç verici bir yenilgiye de uğradılar.

But not only their schemes were totally foiled; the unbelievers also suffered a humiliating defeat.

Kâfirler başka seçenekler üzerinde düşünüyorlardı: Allah'ın Resulünü tutuklayıp ölünceye kadar zincire vurmayı tasarladılar, onu ortadan tamamen kaldırabilmek için öldürmeyi de düşündüler. Ayrıca onu sürgün ederek uzaklaştırmayı da akıllarından geçirdiler. Bu seçeneklerin her birinin artılarını ve eksilerini tarttıktan sonra, onu öldürmeye karar verdiler; bu işi her biri farklı bir kabileden olan birkaç genç adama emanet ettiler, böylece bütün kabileler onun suikastine ortak olacaktı. Böylece kendi kabilesi Hâşim, tüm Araplarla aynı anda savaşamayacaktı. Bunun ardından diyet teklifini kabul edeceklerdi ve mesele bununla sona erecekti.

The unbelievers were considering alternatives: they thought of arresting God’s Messenger and putting him in chains until he died, and they also considered killing him so that they could get rid of him once and for all. They also thought of driving him away, sending him into exile. Having considered the pros and cons of each of these alternatives, they chose to kill him, entrusting the task to a number of young men, each belonging to a different tribe, so that all tribes would share in his assassination. His own clan, Hāshim, would thus be unable to fight all the Arabs at once. They would then accept an offer of blood money and the whole matter would finish at that.

Âlim İbn Kesîr, Kur'ân'a dair ilmî tefsirinde, bunu söyleyen kişinin en-Nadr İbnü'l-Hâris olduğunu zikreder.

In his scholarly commentary on the Qur’ān, Ibn Kathīr mentions that the person who said this was al-Nađr ibn al-Ĥārith:

Nadr, Persian İmparatorluğu'na gitmiş, orada Pers tarihini öğrenmiş ve Rüstem ile İsfendiyar gibi geçmiş Pers krallarının anlatılarını okumuştu. Memleketine döndüğünde, Allah'ın Resulü ﷺ'i, kendisine Allah'ın mesajı emanet edildikten sonra gördü ve onun Kur'an'ı insanlara okuduğunu dinledi. Peygamber ﷺ bir grup insanla konuşmayı bitirdiğinde, Nadr onlarla oturur ve onlara o eski krallarla ilgili hikâyeler anlatırdı. Sonra onlara şöyle sorardı: "Söyleyin bakalım, Allah aşkına, kim daha güzel hikâye anlatır: ben mi, yoksa Muhammed mi?" Bu nedenle Bedir Savaşı günü esir düştüğünde, Peygamber ﷺ onun idam edilmesini emretti. Emri yerine getirildi, Allah'a şükürler olsun.34

Al-Nađr had been to the Persian Empire where he learnt Persian history and read accounts of past Persian kings, such as Rustam and Isfandayar. When he returned home, he saw God’s Messenger (peace be upon him) after he had been entrusted with God’s message, and he listened to him reciting the Qur’ān to people. When the Prophet finished talking to any group of people, al-Nađr would sit with them and tell them stories of those ancient kings. He would then ask them: ‘Tell me, by God, who tells better stories: I or Muĥammad?’ Hence, when he fell captive on the day of the Battle of Badr, the Prophet ordered that he should be executed. His order was carried out, thank God.34

Peygamber'in esir aldığı Sahabi, el-Mikdad ibn el-Esved'di; İbn Cerir et-Taberi'nin rivayet ettiğine göre durum şöyleydi:

The Prophet’s Companion who had taken him prisoner was al- Miqdād ibn al- Aswad, as Ibn Jarīr al-Ţabarī reports:

Peygamber, Ukbe bin Ebî Muayt, Tuaymetü bin Adiy ve Nadr bin el-Hâris'in idam edilmesini emretti. Peygamber Nadr'ın öldürülmesini emrettiğinde, onu esir alan Peygamber'in Sahabîsi el-Mikdad şöyle dedi:

The Prophet ordered the execution of `Uqbah ibn Abī Mu`ayţ, Tu`aymah ibn `Adiy and al-Nađr ibn al-Ĥārith. When he ordered the killing of al-Nadr, al- Miqdād, the Prophet’s Companion who had taken him prisoner, said:

"Allah'ın Elçisi, o benim esirim!"35 Peygamber şöyle buyurdu: "O, Allah'ın kitabına karşı sözler söylerdi." Peygamber ﷺ, Nadr'ın idam edilmesini yeniden emretti.

‘Messenger of God, he is my prisoner!’35 The Prophet said: ‘He used to say things against God’s book.’ The Prophet again ordered al-Nadr’s execution.

Masal, tanrılar ve efsanevi kahramanların olağanüstü cesareti hakkında bazı batıl inançlar içeren eski bir anlatıdır. Çok fazla batıl inanç barındıran, hayali olayları anlatır.

A fable is an old tale that includes some superstitious beliefs about deities and the supernatural courage of legendary heroes. It speaks of imaginary events that involve so much superstition.

Kureyş'in o ileri gelenleri, Kur'an'da anlatılan önceki ulus ve toplulukların kıssalarına, onlara gösterilen mucizelere ve Kur'an'ın, Allah'ın inkârcıları nasıl helak edip inananları nasıl kurtardığına dair anlatımlarına atıfta bulunuyor ve bu kıssaların yalnızca eski insanların masalları olduğunu halka söylüyorlardı. Muhammed'in bunları Mekke'deki Araplara aktarmak için yazıp hazırladığını, bunların Allah tarafından kendisine vahyedildiğini iddia ettiklerini öne sürüyorlardı. En-Nadr b. el-Hâris, Peygamber ﷺ konuşmasını bitirip halkın yanından ayrıldıktan sonra onun yerine geçer, Pers topraklarındaki yolculuklarında öğrendiği masal ve efsaneleri halka anlatırdı. Bazen de En-Nadr, Peygamber ﷺ'in hitap ettiği grubun yanında bir çember oluşturup oturan bir topluluk bulundururdu. Sonra dinleyicilerine şöyle derdi: "Bu efsaneler, Muhammed ﷺ'in anlattığı masallara benziyor; ama ben peygamber olduğumu ya da herhangi bir vahiy aldığımı iddia etmiyorum. Onunkiler de aynı türden masal ve efsanelerdir." Bu tür iddiaların, özellikle başlangıçta, bu efsaneler Kur'an'dan tamamen farklı olduğu açıkça görülmeden önce, insanlar arasında kuşkusuz bir karışıklık yarattığı anlaşılabilir. Bu nedenle Peygamber ﷺ'in Bedir Savaşı öncesinde En-Nadr b. el-Hâris'in öldürülmesi gerektiğine dair bir bildiri yayımlamasının sebebini de takdir ederiz.

Those Quraysh elders referred to the accounts given in the Qur’ān of earlier nations and communities, the miracles shown to them and to the Qur’ānic descriptions of how God destroyed the unbelievers and saved the believers and said to the masses that such accounts were only fables of ancient people. They alleged that Muĥammad had it all written down in order to relate the same to the Arabs in Makkah, claiming that they had been revealed to him by God. Al-Nađr ibn al-Ĥārith would take the Prophet’s place after he had finished speaking to people, and would relate to them fables and legends which he had learnt on his travels in Persia. At times, al-Nađr would even have a group of people in a circle sitting next to the group addressed by the Prophet. He would then say to his audience: “These legends are similar to the fables related by Muĥammad, but I do not claim to be a Prophet or to receive any revelations. His are all fables and legends of the same type.” Such claims must, no doubt, have created some confusion among people, particularly at the beginning, before those legends were clearly seen as totally different from the Qur’ān. Hence, we appreciate why the Prophet issued an announcement before the Battle of Badr that al-Nađr ibn al-Ĥārith should be killed.

Sure'de inkârcıların son derece şaşırtıcı bir inatlaşma tutumu anlatılmaya devam eder. Hakla boy ölçüşmeye kalkarlar ve yenilirler. Ancak kibir, onları hakkı ve onun otoritesini kabul etmekten ve ona boyun eğmekten alıkoyar.

The sūrah goes on to describe an attitude of most amazing stubbornness by the unbelievers. They try to wrestle with the truth and they are defeated. Pride, however, prevents them from acknowledging the truth and its authority or submitting to it.

Bu nedenle, Kur'an'ın O'ndan gelen hak bir vahiy olması durumunda, üzerlerine gökten taş yağdırması ya da onlara acı verici bir azap göndermesi için Tanrı'ya yalvarırlar. Doğruya yönlendirilmesi ve ona uyabilmeleri için Tanrı'ya dua etmek yerine, kendi helaklerini dilerler: "Derler ki: 'Ey Tanrım, eğer bu gerçekten Senin katından indirilmiş hak bir kitapsa, üzerimize gökten taşlar yağdır ya da bize acı verici bir azap gönder.'" (Ayet 32)

Hence, they appeal to God to rain down stones over them or to smite them with grievous suffering, if the Qur’ān were the truth revealed by Him. Instead of praying to God to guide them to the truth and enable them to follow it, they pray for their own undoing: “They would also say: ‘God, if this be indeed Your revealed truth, then rain down upon us stones from the skies, or inflict grievous suffering on us.’“ (Verse 32)

Bu, gerçekten çok tuhaf bir çağrı; hakikati, en mutlak hakikat olsa bile, kabul etmektense tam bir yıkımı tercih eden, sarsılmaz bir inatçılık halini ortaya koyuyor. Sağlam insan fıtratı şüpheye düştüğünde, Allah'a dua eder ve ona hakikati göstermesini ve ona yöneltmesini diler. Sağlam fıtrat bunu hiç de küçük düşürücü bulmaz. Ancak kontrolsüz kibirle bozulduğunda, kibir onu günaha sürükler; öyle ki hakikat açık ve çürütülemez hale geldiğinde, onu kabul etmektense acıya ve yıkıma katlanmayı tercih eder. Mekke'deki inkârcılar Peygamber ﷺ'in davetine bu tür bir inatla karşı koydular. Ancak bu davet, böylesine ısrarlı inatlara rağmen sonunda zafer kazandı.

This is certainly a very strange appeal which betrays a state of unwavering stubbornness that prefers total ruin to yielding to the truth, even when it is the absolute truth. When sound human nature experiences doubt, it prays to God to show it the truth and guide it to it. Sound human nature does not find that at all demeaning. But when it is corrupted by uncontrolled pride, arrogance drives it into sin to the extent that it prefers suffering and ruin to acknowledging the truth when it becomes clear, irrefutable. It is with this type of obstinacy that the unbelievers in Makkah resisted the Prophet’s message. But this message was victorious in the end, despite such persistent obstinacy.

Sûrenin açık bir şekilde ortaya koyduğu gibi, onlar gökten üzerlerine taş yağdırılmayı ya da onlara acı veren bir azabın indirilmesini gerçekten hak etmişlerdi; tıpkı kendileri de bunu dileyip dua ettikleri gibi. Buna rağmen Allah, önceki ümmetlerin başına getirdiği türden bir yok edilmeyi onların başına getirmemeyi dilemiştir. Bunun sebebi, Allah'ın Resûlü ﷺ'nün hâlâ aralarında bulunuyor olması ve onları Allah'ın hidayetine uymaya çağırıyor olmasıdır. Allah, onlar günah işledikten sonra da bağışlanma dilemeye devam ettikleri sürece, onları günahları yüzünden cezalandırmayacaktır.

Kâfirlerin ortak bir özelliği, insanları Allah'ın yolundan alıkoymak için birlikte çalışmak amacıyla mallarını harcamalarıdır. Bunu Bedir Savaşı'nın olduğu gün yaptılar. Bedir'den sonra da bir sonraki savaşa hazırlanmak için aynı şeyi yeniden yaptılar.

It is a common characteristic of unbelievers that they spend their money to cooperate in turning people away from God’s path. This they did on the day of the Battle of Badr. They did the same thing again after Badr to prepare for the next battle.

Tanrı, onların amacının boşa çıkacağını ve paralarının kaybına pişman olacaklarını onlara bildirir. Onlara bu dünyada yenilgi ve ahiretteki cehennem azabını vaat eder: "İnkâr edenler, insanları Allah'ın yolundan alıkoymak için mallarını harcarlar. Harcamaya devam edecekler, sonra bu, onlar için şiddetli bir pişmanlık kaynağı olacak; ardından yenilgiye uğrayacaklar. İnkâr edenler cehenneme sürülecekler. Tanrı kötüyü iyiden ayıracak. Kötüleri birbirinin üzerine koyacak, hepsini bir araya yığacak ve sonra onları cehenneme atacak. İşte kaybedenler bunlardır." (Ayet 36-37)

God warns them that their purpose will be foiled and that they will come to rue the loss of their money. He promises them defeat in this life and the punishment of hell in the life to come: “The unbelievers spend their riches in order to turn people away from the path of God. They will go on spending them, and then this will become a source of intense regret for them; and then they shall be defeated. The unbelievers shall into hell be driven. God will separate the bad from the good. The bad He will place one upon another, so He may heap them all up together, and then cast them into hell. Those indeed are the losers.” (Verses 36- 37)

Muhammed İbn İshak ve başkaları rivayet eder:

Muĥammad ibn Isĥāq and others report:

Kureyş, Bedir Savaşı'nda ağır bir yenilgiye uğradığında ve yenilmiş ordusu Mekke'ye döndüğünde, Ebu Süfyan ve ticaret kafilesi çoktan oraya dönmüştü. Abdullah ibn Rabia, İkrime ibn Ebu Cehil, Safvan ibn Umeyye ve Bedir'de babalarını, kardeşlerini ya da oğullarını kaybeden Kureyş'ten birkaç kişi, bu ticaret kafilesinde büyük paylara sahip olan Ebu Süfyan ve tüccar arkadaşlarının yanına gittiler.

When the Quraysh suffered their major setback at the Battle of Badr, and their defeated army arrived back in Makkah, Abū Sufyān and his trade caravan had already returned there. ‘Abdullāh ibn Rabī`ah, `Ikrimah ibn Abī Jahl, Şafwān ibn Umayyah and a number of other people from the Quraysh who suffered the loss of their fathers, brothers or sons at Badr went to Abū Sufyān and his fellow merchants who had major shares in that trade caravan.

Sûre şimdi müminlere hitap ediyor: "Fitne kalmayıncaya ve din yalnızca Allah'a ait olıncaya kadar onlarla savaşın. Eğer vazgeçerlerse, şüphesiz Allah yaptıklarını hakkıyla görendir."

The sūrah now addresses the believers: “Fight them until there is no more oppression, and all submission is made to God alone. If they desist, God is certainly aware of all they do.

Ama eğer yüz çevirirlerse, bilin ki Allah sizin Mevlanızdır. O ne güzel Mevladır, ne güzel yardımcıdır.” (Ayetler 39-40) Note: I've written "Allah" here only inside the Qur'an verse text. Since the verse is quoted from the Qur'an, where "Allah" is the name used in the original Arabic, this follows Turkish usage for Qur'an translations. If you'd prefer "Tanrı" throughout instead, let me know.

But if they turn away, know that God is your Lord Supreme. How splendid is this Lord Supreme, and how splendid is this giver of support.” (Verses 39-40)

Bu, cihadın, ya da Allah'ın yolunda mücadelenin amacı ve sınırıdır; yalnızca belirli bir dönemde değil, her zaman geçerlidir. Bu sûredeki cihad ve savaş ile barışa ilişkin hükümler nihai olanlar değildir. Nihai hüküm, Sûre 9, Tevbe sûresinde yer alandır. Öte yandan İslam, insanî durumlarla ilgilenen olumlu bir harekettir ve farklı durumlara uygun araçlar kullanır. Dahası, her aşama için uygun araç ve yöntemleri kullanan, iyi yapılandırılmış bir harekettir. Yine de burada, İslam ile İslam dışı toplumsal düzenler arasındaki çatışmanın amaçlarını belirleyen kalıcı bir ilkeyi koyan bir ifade vardır. Bu ilke şu ayette somutlaşır: "Fitne kalmayıncaya ve din yalnızca Allah'a ait oluncaya kadar onlarla savaşın." (Ayet 39)

This is the purpose and the limit of jihād, or struggle for God’s cause, not only at a particular period in time, but at all times. The statements related to jihād and the laws of war and peace in this sūrah are not the final ones. The final version is that included in Sūrah 9, Repentance, or al-Tawbah. On the other hand, Islam is a positive movement which deals with human situations employing means that are suitable for different situations. Moreover, it is a well structured movement that uses fitting means and methods for every stage. Nevertheless, we have here a statement that lays down a permanent principle that defines the objectives of the confrontation between Islam and un-Islamic social set-ups. This is embodied in the verse which says: “Fight them until there is no more oppression, and all submission is made to God alone.” (Verse 39)

Sürahimize yaptığımız Giriş'te, İslam'ın insanın yeryüzünde, başka yaratıklara boyun eğmesinden, kendi arzularına kulluk etmesinden kurtulması için genel bir beyan olduğunu, bunun da evrenin ve bütün yaratılışın Rabbi olan Tanrı'nın egemenliğinin kabulü yoluyla gerçekleştiğini belirtmiştir. Bu beyanın, insanlara egemenlik atfetmeye, bu egemenliğin hangi biçim, sistem ve durumda olursa olsun, karşı toptan bir devrim anlamına geldiğine de işaret etmiştir. Bu büyük hedefe ulaşmak için iki temel ön koşul vardır. Birincisi, bu dine bağlı olanların, insan egemenliğinden kendi özgürlüklerini ilan edip yalnızca Tanrı'ya teslim olanların, zulüm ve baskıya uğramasına son vermektir. Bu da ancak, bu genel beyanı uygulamaya çalışan, kendi hareketini ve kendi önderliğini kurmuş bir inanç topluluğu olmadan gerçekleşemez. Bu hareket, bu dinin mensuplarına zulmeden ya da insanları bu dinden uzaklaştırmak için güç, baskı ve işkence kullanan her zalime karşı mücadelesini sürdürmeye hazır olacaktır.