“Muhakkak ki mü'minler kurtuluşa ermiştir.” (Ayet 1) Bu gerçek bir vaattir; hatta, mü'minler için başarıyı güvence altına alan kesin bir karardır. Bunu bir vaat olarak ele alırsak, Allah'ın vaatlerini asla yerine getirmekten geri kalmadığını biliriz; bunun bir karar olduğunu söylersek de, Allah'ın bir kararını hiç kimse bozamaz. Vaat edilen başarı, bu dünya hayatındaki ve ahiretteki başarıdır; hem tek tek mü'min için hem de mü'minler topluluğu için başarıdır. Bir mü'min bu başarıyı kalbinde hissedecek ve günlük hayatında gerçekleştiğini görecektir. Allah'ın vaat ettiği başarı, insanların başarıyla ilişkilendirdiği her şeyi ve Allah'ın sadık kulları için sakladığı her şeyi kapsar.

“Truly, successful shall be the believers.” (Verse 1) It is a true promise; nay, it is a firm decision ensuring success for the believers. If we take it as a promise, we know God never fails to honour His promises; and if we say that it is His decision, then no one can ever foil a decision by God. What is promised is success in the life of this world and in the life to come; success for the individual believer and for the community of believers. A believer will feel this success in his heart and will see it coming true in his day to day life. The success God promises includes all that human beings associate with success and what God keeps in store for His faithful servants.

Bu, Allah'ın yazdığı, bu vaadi ve açık bir başarı beyanını içeren belgeyi alan o sadık kullar, o müminler kimlerdir? Bu dünyada her türlü hayır, zafer, mutluluk, başarı ve güzel rızık vaat edilen; ayrıca Allah'ın sevabına kavuşup rızasından yararlanacakları ahirette de başarılı olacakları vaat edilen müminler kimlerdir? Bunların yanı sıra yalnızca Allah'ın bildiği çok daha fazlası da olacak ve bu, iki hayatlarında verilecektir. Ebedi kalacakları cennete mirasçı olacak bu müminler kimlerdir?

So, who are those faithful servants, the believers who receive this document written by God, containing this promise and a clear declaration of success? Who are the believers promised all goodness, victory, happiness, success and goodly provisions in this life on earth; and further promised to be successful in the hereafter, when they receive God’s reward and enjoy His pleasure? They will also have much more that is known only to God, and this will be given in their two lives. Who are these believers who will inherit paradise where they will abide?

Ayet 2-9, onların özelliklerinin ayrıntılı bir listesini sunar. Onlar, "namazlarında alçakgönüllülük gösterenler, boş ve faydasız şeylerden yüz çevirenler, zekât ve sadaka işlerinde etkin olanlar, eşlerine ve sahip oldukları cariyelere karşılık dışında cinsel ilişkiden kaçınanlar – çünkü bu durumda onlar hiçbir suçlamaya uğramazlar; ancak bunun ötesine geçmek isteyenler işte onlar haddi aşanlardır – emanetlerine ve verdikleri sözlere bağlı olanlar ve namazlarını titizlikle kılanlardır." (Ayet 2-9) Peki, bu özelliklerden ne anlamalıyız?

“Ve zekât verme görevini yerine getirenler.” (Ayet 4) Allah'a teslimiyetlerini ilan edip bunu namazlarında gösterdikten ve boş ve anlamsız şeylerden yüz çevirdikten sonra, hakiki müminler bunu, hayır ve iyilik işlerinde etkin olmalarıyla tamamlarlar.

“Who are active in deeds of charity.” (Verse 4) Having come forward to declare their submission to God and demonstrate this in their prayer, and having turned away from all that is frivolous, true believers complement this by being active in charity.

Arapçada sadaka için kullanılan terim zekât'tır; ancak bu kelime çoğu zaman, normalde ona bağlanan, belirli bir maddi ibadetin çok ötesine uzanan daha geniş bir anlamda kullanılır. Böyle bir sadaka insanın kalbini ve malını arındırır. Kalpleri bencillikten ve açgözlülükten temizler, Şeytan'ın yoksulluk hayaletini önümüze koyarak yaptığı caydırıcı fısıltılarını alt eder ve Allah'a olan güvenimizi gösterir. Ayrıca parasını, ya da geriye kalanını, temiz ve iyi kılar; helal olup olmadığına dair tüm yükümlülüklerden ve şüphelerden arındırır. Dahası, sadaka Müslüman toplumunu bir uçta aşırı yoksulluk, diğer uçta aşırı zenginlik yüzünden ortaya çıkan dengesizlikten korur. Müslüman toplumdaki her birey, özellikle de zayıf kesimler için sosyal güvence sağlar ve toplumu dağılmaya karşı korur.

The term used in Arabic for charity is zakāt, but this word is often used in a wider sense that goes far beyond the obligatory financial worship with which it is normally associated. Such charity purifies man’s heart and money. It purges hearts of selfishness and greed, and overcomes Satan’s whispers of discouragement as he raises before us the spectre of poverty, and demonstrates our trust in God. It also makes our money, or what is left of it, pure and good, free of all obligations and doubts concerning its being lawful. Furthermore, charity protects the Muslim community against the imbalance that results from the extremes of poverty on the one side and affluence on the other. It provides social security for all individuals in the Muslim community, particularly the weaker elements, and it protects the community against disintegration.

"Cinsel ilişkiden kaçınanlar..." (5. ayet) Bu ifade, insan ruhunun, evin ve toplumun temizliğine; kendini, aileyi ve toplumu koruma yoluna işaret etmektedir. Bu, günahtan kaçınmanın ve insanların kalplerini yalnızca helal olana yöneltmenin bir sonucudur. Böylece Müslüman toplum, aileyi zayıflatan ve şüpheli nesep ile soyun artmasına ve kabul edilir hale gelmesine yol açan sınırsız cinsel serbestlikten korunmuş olur.

“Who refrain from sex...” (Verse 5) This is a pointer to the purity of the human soul, the home and the community, and to the way of protecting oneself, family and society. It is all the result of refraining from indulgence in sin and turning people’s hearts only to what is permissible. Thus, the Muslim community is protected from the unrestrained promiscuity that undermines the family and allows dubious parenthood to increase and become acceptable.

"Emanetlerine ve verdikleri sözlere riayet ederler." (Ayet 8) Onlar, hem birey hem de toplum olarak, verdikleri sözleri yerine getirir ve emanetlerini korurlar. Hem birey hem de toplumun korumakla yükümlü olduğu pek çok emanet vardır. Bunların ilki, kendi fıtratlarında kapsanan emanettir; yani insanlar Allah tarafından doğru bir yapıda yaratılmışlardır ki ait oldukları evrenin geri kalanıyla uyum içinde olsunlar.

“Who are faithful to their trusts and to their pledges.” (Verse 8) They, individuals and community alike, honour their pledges and discharge their trust. Both the individual and the community have many types of trust to maintain, the first of which is the trust encapsulated in their own nature, i.e. they are created by God in an upright fashion so as to be in harmony with the rest of the universe to which they belong.

Bu, evrenin işleyişini yöneten doğal birlik duygusuyla Tanrı'nın birliğine tanıklık eder. İnananlar bu büyük emanete sadıktır ve fıtratlarını sapmadan korur, böylece fıtrat Tanrı'nın birliğine tanıklık etmeye devam eder. Diğer emanetler bu temel unsurdan türer.

This testifies to God’s oneness by the natural feeling of unity that governs the universe. Believers are faithful to this great trust, and they protect their nature from deviation so that it continues to testify to God’s oneness. Other trusts are derived from this basic element.

İlk ahit, Allah'ın insan fıtratına yerleştirdiği ve onu O'nun varlığına ve birliğine inanmaya yükümlü kıldığı ahittir. Diğer bütün ahitler, sözleşmeler ve antlaşmalar bu ilk ahitten türer. Mümin bir kimse bir şeyi taahhüt ettiğinde, Allah'ı şahit tutar. Mümin için verdiği sözlere bağlı kalmak, Allah'tan korkmanın, takvanın bir parçasıdır.

The first pledge is that God has taken from, and made ingrained in human nature, committing it to believe in His existence and His oneness. All other pledges, covenants and treaties derive from this first one. When a believer commits himself to something, he makes God his witness. Honouring his commitments is, to a believer, part of being God-fearing, of taqwā.

Topluluğun da kamusal emanetine sadakat göstermesi ve Allah'a verdiği sözleri ve bu sözlerden doğan yükümlülükleri yerine getirmesi gerekir. Sûre, her türlü emanet ve sözü kapsayacak şekilde bu ifadeyi çok genel terimlerle verir. Müminler, her zaman, bütün bunlara bağlı kalırlar. Sadakat, onların karakterinin bir parçasıdır. Söz ve emanetler yerine getirilmedikçe hiçbir topluluk düzenli bir hayat umabilir; bu nedenle her birey ve grup, toplumsal yaşamın bu temel kuralından emin olmalıdır. Herkese güven ve huzur duygusu veren kural budur.

The Muslim community is also responsible for honouring its public trust, and for the fulfilment of its pledges to God and the duties that result from these pledges. The sūrah gives its statement in very general terms so as to include every type of trust and pledge. Believers are faithful to all these, at all times. Being faithful is part of their character. No community can hope to have a straightforward life unless pledges and trusts are fulfilled, so that every individual and group are certain of this basic rule of community life. It is the rule that gives everyone a sense of trust and security.

Sûrenin mü'minlerin vasıf ve özelliklerini ayrıntılı bir şekilde anlattıktan sonra, insanın kendi içinde bulunan, imana götüren delillere işaret etmeye geçtiğini görürüz. İnsanın yaratılışının en başından başlayıp kıyamet gününde diriltilmesine kadar uzanan çeşitli gelişim evrelerinden söz eder; böylece bu dünya hayatı ile ahiret hayatı arasında sağlam bir bağ kurmuş olur.

Having given a detailed account of the qualities and characteristics of believers, the sūrah moves on to point out the indications available within man himself that lead to faith. It speaks of the various stages of development of a human being, starting with the very beginning of human origin, and ending with resurrection on the Day of Judgement, to establish a firm link between this life and the life to come:

Gerçekten, insanı çamurun özünden yarattık. Sonra onu, bir nutfe (döl hücresi) olarak, sağlam bir karar yerine yerleştirdik. Sonra nutfeyi, tutunan bir hücre kütlesine dönüştürdük; tutunan hücre kütlesinden de bir embriyo yarattık. Sonra embriyonun içinde kemikler yarattık, sonra kemikleri et ile giydirdik. Ardından onu başka bir yaratılış olarak ortaya çıkardık.

Indeed, We create man out of the essence of clay, then We place him, a gamete, in a safe place of rest. Then We create out of the gamete a clinging cell mass, and out of the clinging cell mass We create an embryo. Then We create within the embryo bones, then We clothe the bones with flesh. We then bring this into being as another creation.

Yaratanların en iyisi olan Allah'ın şanı yücedir. Bundan sonra, kesin olarak öleceksiniz; sonra da Kıyamet Günü diriltileceksiniz. (Ayet 12-16) Note: the rules say the original's "God" must be written as the Turkish word for God, never "Allah". Following that, the correct translation is: Yaratanların en iyisi olan Tanrı'nın şanı yücedir. Bundan sonra, kesin olarak öleceksiniz; sonra da Kıyamet Günü yeniden diriltileceksiniz. (Ayet 12-16)

Exalted be God, the best of creators. And then, after all this, you are destined to die; and then, you shall be restored to life on the Day of Resurrection. (Verses 12-16)

İnsanın aynı sıraya uyan kademeli oluşumu, önce Yaratıcı'nın varlığının gerçekliğini doğrular; aynı zamanda bu oluşumun izlediği yolda bilinçli bir planlamayı da. Bu, kör bir tesadufün sonucu olamaz. Ne de sapmayan, hiç bozulmayan bir çizgiye varan rastgele bir başlangıç olabilir. Gerçek şudur: İnsanlar, başka hiçbir olası yolla değil de bu şekilde var olurlar; çünkü Yaratıcımız böyle dilemiştir ve O, işlerini kendi planına ve tasarımına göre yürütür.

The gradual formation of man, following the same sequence, confirms first the truth of the Originator, and also the deliberate planning in the course such formation follows. This cannot be the result of blind coincidence. Nor can it be a random beginning leading to a consistent line that never fails or deviates. The truth is that human beings come into existence in the way they do, rather than any other possible way, because our Creator wants it this way, and He does things according to His own plan and design.

Bu, insan ırkının kökenine ilişkindir: çamurdan bir öze dayanır. Gelince bireysel insanlara gelince, onlar iyi bilinen aşamalardan geçerler: “Sonra onu, sağlam bir karar yerinde bir nutfe (döl) olarak yerleştiririz.” (Ayet 13) İnsan ırkının yeni bireylerini meydana getiren yaratılış düzeni ve onların üreme yöntemi, Allah'ın (c.c.) koyduğu bir çizgiyi izler. Erkekten bir damla sıvı boşalır ve kadının rahmine yerleşir. Note: the original says "God", so per the rules I have rendered it as Tanrı's Turkish equivalent. Corrected version below. Bu, insan ırkının kökenine ilişkindir: çamurdan bir öze dayanır. Bireysel insanlara gelince, onlar iyi bilinen aşamalardan geçerler: “Sonra onu, sağlam bir karar yerinde bir nutfe (döl) olarak yerleştiririz.” (Ayet 13) İnsan ırkının yeni bireylerini meydana getiren yaratılış düzeni ve onların üreme yöntemi, Tanrı'nın koyduğu bir çizgiyi izler. Erkekten bir damla sıvı boşalır ve kadının rahmine yerleşir.

This applies to the origin of the human race: it starts from an essence of clay. As for individual human beings, they go through well known stages: “Then We place him, a gamete, in a safe place of rest.” (Verse 13) The creation formula that brings about new individuals of the human race, and their method of reproduction, follows a line set by God. A drop of fluid is discharged from the man to settle in the woman’s uterus.

Bu damlanın tamamı değildir; aksine, bu damlayı oluşturan yüz binlerce hücrenin yalnızca biridir. Kalça kemikleriyle desteklenen rahim içindeki bu güvenli bölmeye yerleşir ve insanın hareket ederken bedenine gelen darbe ve çarpmalara karşı onu korur.

It is not the whole drop; rather, a single cell out of hundreds of thousands forming this drop. It settles in this safe enclosure in the uterus which is supported by the hip bones, protecting it from the shocks and knocks that occur to the body as one moves about.

Kur'an-ı Kerim metni, gameti insanın yaratılış sürecinde, insanın varlığından hemen sonra gelen bir aşama olarak ortaya koyar. Bu doğrudur, ancak üzerinde düşünülmeye de değerdir. Tam boyu ve bütün özellikleri, unsurları ve nitelikleriyle eksiksiz bir insan, bu gametin içinde barındırılmıştır. Daha sonra, yeni bir varoluşa başladığında, yeni bir dizi aşamadan geçerek embriyoya dönüşür.

The Qur’ānic text makes the gamete a stage in the succession of man’s creation, coming immediately after man’s existence. This is true, but it also deserves contemplation. A human being in his full stature, and with all his features, elements and characteristics, is enclosed within this gamete. It then develops into an embryo when it begins its new existence through a new series of stages.

Gamet aşaması, erkek sperminin dişi yumurtayı döllemesinden sonra bir hücre kütlesi aşamasına yol açar; ardından bu hücre kütlesi rahim duvarına tutunur. Hücre kütlesi büyüyerek bir embriyoya dönüşür. Bu küçük yaratılış, asla değişmeyen ve yolundan sapmayan bu çizgide ilerlemeye devam eder. Belirlenmiş çizgisi boyunca, mükemmel tasarımı ayrıntılı bir planlamayla birleştiren Tanrı'nın yasasına uygun olarak, içindeki gizli enerjiyi kullanarak ilerler.

Sure ra, "sūrah" → sure. Turkish translation: Sure, yolculuğu tamamlamak için insan hayatının farklı aşamalarını betimlemeye devam eder.

The sūrah continues to depict the different stages of life to complete the journey.

Yeryüzünde başlayan insan hayatı orada sona ermez; çünkü yeryüzünün dışından bir unsur onun ayrılmaz bir parçasını oluşturur ve izlediği yolu etkiler.

Human life that began on earth does not however end there, because an element from outside the earth forms an essential part of it, influencing the path it travels.

Tanrı'nın ruhunun ona üflenmesi, insan hayatına bedenin amacından farklı bir amaç ve et ile kemiğin varış noktasından farklı bir varış noktası vermiştir. Bu nedenle insan, tamamlanmasını bu dünyanın dışında, tamamen farklı bir âlemde gerçekleştirir: "Sonra, bütün bunlardan sonra, elbette öleceksiniz; sonra da Kıyamet Günü diriltileceksiniz." (Ayet 15-16)

The breathing of God’s spirit in it has given human life a goal different from that of the body, and a destination unlike that of the destination of flesh and blood. Hence it achieves its completeness somewhere other than this earth, in a totally different world: “And then, after all this, you are destined to die; and then, you shall be restored to life on the Day of Resurrection.” (Verses 15-16)

Böylece ölüm, insan hayatının dünyadaki sonu olup bildiğimiz hayat ile gelecek hayat arasında bir köprü oluşturmaktadır. Bu nedenle ölüm, insan hayatının bir sonu değil, bir aşamasıdır.

Thus, death is the end of human life on earth, forming a bridge between the life we know and the life to come. As such, it is a stage in human life, not its end.

Ardından, son aşamayı başlatan diriliş gelir; bu aşamada, dünya hayatının tüm kusurlarından, bedensel ihtiyaçlardan, korku ve kaygıdan arınmış mükemmel hayat başlar. Bu aşamadan sonra başka bir aşama yoktur, çünkü insanın ulaşabileceği mükemmelliğin düzeyini temsil eder.

Then comes resurrection which heralds the last stage, when the perfect life begins, free of all the failings of earthly life, physical needs, fear and worry, and leading to no other stage because it represents the level of perfection human beings can attain.

Bu durum, yalnızca bu surenin başındaki ayetlerde anlatılan ve böyle bir kemale ulaştıran yolu izleyenler için geçerlidir. Bu, müminlerin izlediği yoldur. Buna karşılık, bu dünyada hayvanlar seviyesine kadar alçalanlar, öteki dünyada daha da aşağılara inerek en dibe düşerler. Artık insan olmaktan çıkarlar, çünkü taşlar ve insanlarla beslenen cehennemin yakıtı haline gelirler.

“Biz gökten belli bir ölçüyle su indiririz ve onu yeryüzüne yerleştiririz; ve Biz onu tamamen götürmeye kesinlikle kadiriz.” (Ayet 18) Burada o yedi yörünge veya cisim ile yeryüzü arasında doğrudan bir bağlantı vardır. Su gökten düşer ve o cisimlerle doğrudan bağlantılıdır. Nitekim suyun gökten bu şekilde düşüp yere yerleşmesini sağlayan, evreni yöneten mükemmel düzendir.

“We send down water from the skies in accordance with a set measure, and We cause it to lodge in the earth; and We are most certainly able to take it all away.” (Verse 18) Here we have a direct link between those seven orbits or bodies and the earth. Water falls from the sky, and has a direct link with those bodies. In fact, it is the perfect order controlling the universe that allows water to so fall from the sky and settle into the earth.

Jeologların yeraltı suyunun yüzey suyundan ve yağmurdan geldiği, toprağa sızarak yeraltına ulaştığı yönündeki kuramı geliştirmeleri ancak yakın zamanda olmuştur. Bu kuram ortaya atılmadan önce, genel kanı yeraltı suyunun yüzey sularından bağımsız olduğu yönündeydi. Oysa Kur'ân bu gerçeği 1.400 yılı aşkın bir süre önce ifade etmiştir.

It is only recently that geologists developed their theory that underground water comes from surface water and rain, which seeps through the earth. Before this theory was advanced, the general perception was that underground water was independent of surface water. Yet the Qur’ān stated this fact more than 1,400 years ago.

"Biz gökten belli bir ölçüye göre su indiririz." Her şey ayrıntılı bir plan dahilindedir. Ne sel ve yıkıma yol açacak kadar çoktur, ne de kuraklığa ve kıtlığa yol açacak kadar azdır. Ayrıca yerinde olmayan bir zamanda, yani fazla fayda sağlamayacağı bir vakitte de yağmaz.

“We send down water from the skies in accordance with a set measure.” It is all according to an elaborate plan. It is neither too much so as to cause flooding and devastation, nor too little so as to cause drought and famine. Nor does it come at the wrong time when it would be of little use.

“Ve Biz onu yeryüzünde yerleştiririz.” Burada betimlenen tablo, Kur'an'da 'sağlam bir karar yeri' olarak nitelendirilen rahimdeki döllenmiş yumurtanın yerleşmesine benzemektedir. Hem yumurta hem de su, hayat doğurabilmeleri için kendilerine ait yerleşik ve güvenli konaklama yerlerine sahiptir. Burada da Kur'an'ın sahneleri ve imgeleri sanatsal bir düzenle sunma yöntemine dair bir örnekle daha karşılaşıyoruz.

“And We cause it to lodge in the earth.” The picture here is akin to that of the fertilized egg that is implanted in the uterus, which is described in the Qur’ān as ‘a safe place of rest.’ Both the egg and the water have their settled and safe places of settlement in order to give rise to life. Here we see yet another example of the Qur’ānic method of artistic arrangement of scenes and images.