Bu cilt, Kur'ân'ın otuzuncu cüzü diye bilinen kısmı oluşturan 37 sûreyi içermektedir. Kur'ân'ı her ay bir kez baştan sona okumayı kolaylaştırmak amacıyla, Kur'ân'ı eşit uzunlukta 30 cüze bölen geleneğe dayanmaktadır. Yine de bu cüzün özel ve ayırt edici bir rengi vardır. İçerdiği sûrelerin tamamı, 98. ve 110. sıralarda yer alan Beyyine ve Nasr sûreleri dışında Mekkîdir. Uzunlukları değişse de hepsi kısadır. Ancak daha önemli olan, bu sûrelerin aşağı yukarı aynı konuya sahip tek bir grup oluşturmasıdır. Ritim, imgeler, çağrışımlar ve genel üslup bakımından aynı özellikleri paylaşırlar. Gerçekten de bu sûreler, bir kapıya yapılan ısrarlı ve sert vuruşlara, derin uykuda olanları ya da sarhoş olup şuurunu yitirmiş, ya da bir gece kulübünde dansa ya da eğlenceye tamamen dalmış olanları uyandırmaya çalışan art arda gelen yüksek sesli haykırışlara benzerler. Vuruşlar ve haykırışlar birbiri ardına gelir: Uyanın! Etrafınıza bakın! Düşünün! Tefekkür edin! Bir Allah vardır! Bir plan, bir imtihan, bir hesap sorma, bir hesaba çekilme, bir ödül, şiddetli bir azap ve kalıcı bir mutluluk vardır. Aynı uyarı defalarca tekrarlanır. Güçlü bir el onları şiddetle sarsar. Gözlerini açıyor gibi görünürler, bir an etrafa bakarlar ve yeniden bilinçsizliğe dönerler. Güçlü el onları yeniden sarsar. Haykırışlar ve vuruşlar daha da yüksek sesle tekrarlanır. Bir ya da iki kez uyanıp inatla "Hayır!" diyebilirler. Kendilerini uyaran kişiye taş atabilir ya da onu hakaretle aşağılayabilirler, sonra yine dikkatsizlik konumlarına dönerler. O ise onları yeniden sarsar.

This volume contains 37 sūrahs forming what is traditionally known as the thirtieth part of the Qur’ān, on the basis that divides the Qur’ān into 30 parts of equal length, so as to make it easy to read the whole book once a month. Yet this part has a special, distinctive colour. All the sūrahs it includes are Makkan, except two, The Clear Proof and Divine Help, which take numbers 98 and 110 respectively. Although they vary in length, they are all short. More significant, however, is the fact that they form a single group with more or less the same theme. They enjoy the same characteristics of rhythm, images, connotations and overall style. They are, indeed, like a persistent and strong knocking on a door, or a series of loud shouts seeking to awaken those who are fast asleep, or those who are drunk and have lost consciousness, or are in a night club, completely absorbed in their dancing or entertainment. The knocks and the shouts come one after the other: Wake up! Look around you! Think! Reflect! There is a God! There is planning, trial, liability, reckoning, reward, severe punishment and lasting bliss. The same warning is repeated time after time. A strong hand shakes them violently. They seem to open their eyes, look around for a second and return to unconsciousness. The strong hand shakes them again. The shouts and knocks are repeated even more loudly. They may wake up once or twice to say obstinately, “No!” They may stone the person warning them or insult him and then resume their position of inattention. He shakes them anew.

Onlar neyi soruyorlar? Hakkında anlaşmazlığa düştükleri o büyük haberi. Hayır, hayır! Yakında bilecekler. Yine hayır, yine hayır! Yakında bilecekler.

About what are they asking? About the fateful tiding on which they dispute. No indeed; they shall certainly know! Again, no indeed; they shall certainly know! (Verses 1-5)

Sûre, onlardan ve sorularından yüz çevirerek başlar. Kesin bir tartışma konusu olan diriliş ve hesap gününe dair kuşku dile getirilmesine şaşırtıcı bir tavırla bakar; çünkü inkârcılar diriliş olasılığını güçlükle hayal edebiliyorlardı, oysa bu en mantıklı olandır. Sûre şöyle sorar: “Ne hakkında soruyorlar?” (Âyet 1) Ardından cevap verilir. Soru bilgi edinmek için sorulmuş değildir; bilakis sorularının konusuna dikkat çeker ve bu konunun doğasını ortaya koyar: “Hakkında ihtilafa düştükleri o büyük haber hakkında.” (Âyet 2-3) Cevap olayı adlandırmaz, onu tarif eder; böylece bu insanlara karşı hayret ve şaşkınlık duygusu artırılır. İhtilaf, dirilişe inananlar ile onu inkâr edenler arasındaydı, ancak soruları yalnızca ikinci grup yöneltiyordu.

The sūrah opens by shunning the enquirers and the enquiry. It wonders that anyone should raise doubts about resurrection and judgement, which were central points of bitter controversy. For the unbelievers could hardly imagine that resurrection were possible, despite the fact that it is most logical. The sūrah asks what they are talking about: “About what are they asking?” (Verse 1) We are then given the answer. The question is not meant to solicit information but rather draws attention to the subject of their questions and stating its nature: “About the fateful tiding on which they dispute.” (Verses 2-3) The answer does not name the event but describes it to enhance the feeling of wonder and amazement at such people. The dispute was between those who believed in resurrection and those who denied it, but the questions were raised by the latter only.

Sûre, bu olay hakkında daha fazla ayrıntı vermez. Olayı yalnızca büyük olarak niteler ve ardından doğrudan bir cevap vermekten çok daha korkutucu olan, ima edilen bir tehdit ekler. "Hayır, hayır! Yakında bilecekler! Yine hayır, hayır! Yakında bilecekler!" (Ayet 4-5) Buradaki "hayır, hayır" ifadesi, Arapça "kallā" teriminin mümkün olan en yakın karşılığı olarak kullanılmıştır; bu terim güçlü bir uzaklaştırmayı ifade eder. Ima edilen tehdidin gücünü artırmak için bütün cümle tekrarlanmıştır.

The sūrah does not provide any more details about the event in question. It simply describes it as great before adding an implicit threat which is much more frightening than a direct answer. “No indeed, they shall certainly know! Again, no indeed, they shall certainly know!” (Verses 4-5) The phrase, ‘no indeed,’ is used here as the nearest possible rendering of the Arabic term, kallā, which denotes strong shunning. The whole sentence is repeated to add force to the threat implied.

Sure є sūre, bu büyük olay, yani tartışmanın merkezinde yer alan olay, bir süre için bir kenara bırakılır ve daha sonra yeniden ele alınır. Ardından evrende hızlı bir yolculuğa çıkarılırız; burada çok sayıda sahne, canlı ve olgu görürüz.

The sūrah then puts aside, apparently, that great event which is at the centre of controversy, only to pick it up later on. We are then taken on a quick round of the universe in which we see a multitude of scenes, creatures and phenomena.

Herhangi bir insan kalbini derinden sarsan bir tefekkür: "Yeryüzünü bir döşek kılıp serdik, dağları da birer kazık yapmadık mı? Sizi çift çift yarattık. Uykunuzu bir dinlenme kıldık. Geceyi bir örtü, gündüzü de geçim aramaya elverişli kıldık. Üstünüzde yedi sağlam gök inşa ettik ve orada parlak bir çerağ yarattık. Bulutlardan bol su indirdik, onunla tahıllar ve çeşitli bitkiler, sık ağaçlı bahçeler çıkardık." (Verses 6-16)

Contemplation of which strongly shakes any human heart: “Have We not spread and levelled the earth, and made the mountains as pegs? We created you in pairs, and made your sleep a cessation of activity. We made the night a mantle, and appointed the day for gaining a livelihood. We built above you seven mighty ones, and placed therein a blazing lamp. We send down out of the rain-clouds water in abundance, by which We bring forth grain and varied plants, and gardens thick with trees.” (Verses 6-16)

Bu bölümde geniş evreni dolaşıyor, çok sayıda manzara ve olguyu gözlemliyoruz; bunlar son derece kısa ve özlü bir anlatımla resmediliyor. Bu da ritmi keskin ve delici kılıyor, sanki durmaksızın vurulan bir çekiç gibi. Burada bilerek kullanılan, bir ifadeyi içeren soru biçimi de söz konusu. Bu, henüz farkında olmayanları sarsan güçlü bir el gibi düşünülebilir. Bu yaratıkların ve olguların, yaratılışlarının ardındaki bilinçli plan ve tasarımın, yaratma ve yeniden yaratma gücünün ve yaratılışın arkasındaki, hiçbir yaratığın büyük hesaptan dışarıda bırakılmayacağını gerektiren hikmetin güçlü delilleri olduğuna dikkatleri çekiyor. Böylece, tartışmanın konusu olan o kesin haberle yeniden başa dönüyoruz.

In this round we traverse the vast universe, observing a great multitude of scenes and phenomena, which are sketched out with great economy of words. This helps make the rhythm sharp and penetrating, like an incessant hammering. The form of questioning implying a statement is also used here deliberately. It may be likened to a strong hand shaking those who are still unaware. It draws their attention to all these creatures and phenomena which provide strong evidence of the deliberate planning and designing which go into their creation, the ability to create and re- create, and the wisdom behind creation, which dictates that no creature will be left out of the great reckoning. Hence we come back to the fateful tiding, the subject of the argument.

Bütün bunlar iş ve eğlence içindir; ancak ardından hesap ve karşılık gelecek, belirlenmiş gün gelecektir: "Muayyen olan Karar Günü'dür. O gün Sur'a üflenir, siz de bölük bölük gelirsiniz. Gök açılır ve kapılar olur. Dağlar yürütülür, bir serap gibi görünür olur." (Âyet 17-20)

All this has been for work and pleasure, but there are reckoning and reward to follow, on the appointed day: “Fixed is the Day of Decision. On that day the Trumpet is blown and you shall come in crowds, and heaven is opened and becomes gates, and the mountains are made to move away, and seem to have been a mirage.” (Verses 17-20)

Yaratılış amaçsız değildir. Insan hayatını hassas bir ölçüyle belirleyen ve onu evrenle mükemmel bir uyum içinde kılan Yaratıcı, insanların boşuna yaşayıp ölmesine izin vermeyecektir. Akıl, iyilik yapanlarla kötülük yapanların ikisinin de toprak olup gitmesini kabul edemez. Doğru yolda olanlarla sapkınlar, adil olanlarla zalimler aynı akıbeti paylaşamaz. Her şeyin yargılanıp değerlendirileceği bir gün mutlaka olmalıdır. Bu günü Allah belirlemiştir: "Kesin hüküm gününün vakti tayin edilmiştir." (Ayet 17)

Creation is not without purpose. The Creator, who has accurately measured human life and carefully provided perfect harmony between it and the universe, will not let people just live and die in vain. Reason cannot accept that those who do good and the evildoers should both end in dust. The rightly-guided and the straying folk, the just and the tyrants cannot all share the same fate. There must be a day when everything is judged and evaluated. The day is appointed by God: “Fixed is the Day of Decision.” (Verse 17)

Bu, evrenin altüst olduğu ve düzeninin yıkıldığı bir gündür. "O gün Sur üfürülür, siz de gruplar hâlinde gelirsiniz. Gök açılır da kapılar hâline gelir. Dağlar yürütülür de bir serap gibi olur." (Âyet 18-20) "Sur", yalnızca adını ve üfürüleceğini bildiğimiz bir tür borudur. Nasıl olduğunu keşfetmeye vaktimizi harcamamıza gerek yoktur, çünkü böyle bir keşif imanımızı güçlendirmez.

It is a day when upheaval overtakes the universe and destroys its systems. “On that day the Trumpet is blown and you shall come in crowds, and heaven is opened and becomes gates, and the mountains are made to move away, and seem to have been a mirage.” (Verses 18-20) The ‘Trumpet’ is a kind of horn of which we know nothing except its name and that it will be blown. We need not waste our time trying to discover how, for such discovery will not strengthen our faith.

Tanrı, evrenin sırlarından bilmemiz gerekenleri, boş bilgiyi yararsız biçimde peşinde koşarak enerjimizi harcamayalım diye bize vahyetmiştir. Bununla birlikte, insanların akın akın gelerek karşılık verdiği bir Sur üfleyişini hayal edebiliriz.

Sûre, dirilişten sonra bir adım daha atarak zalim inkârcıların ve doğru yolda olanların akıbetini anlatmaya geçer. Sûre, kesinleşmiş haberden şüphe edenlerle başlar: "Cehennem gözetleme yeridir, azgınlar için bir dönüş yeri. Orada yıllarca kalacaklar. Orada ne bir serinlik tadarlar, ne de bir içecek; yalnızca kaynar su ve irin. Bu, yaptıklarına uygun bir karşılıktır. Onlar bir hesapla karşılaşacaklarını ummuyorlardı ve ayetlerimizi tamamen yalanladılar. Oysa Biz her şeyi yazarak kayda geçirmişizdir. [Ve şöyle denecek]: 'Şimdi tadın bunu; sizin için artışı yalnızca azap olacaktır.'" (Ayet 21-30)

The sūrah takes another step, beyond resurrection, to describe the fate of the tyrant unbelievers and also that of the righteous. It begins with the former group who raise doubts about the fateful tiding: “Hell stands as a vigilant watch guard, a home for the tyrants and the transgressors. Therein they shall abide for ages, tasting neither coolness nor any drink, except boiling fluid and decaying filth: a fitting recompense. They did not expect to be faced with a reckoning, and roundly denied Our revelations. But We have placed on record every single thing, [and We shall say]: ‘Taste this, then; the only increase you shall have is increase of torment.’“ (Verses 21-30)

Cehennem, zalimleri ve azgınları izlemek ve onların gelişini beklemek için yaratılmıştır. Oraya girdiklerinde, dünyada bir süre konakladıktan sonra doğal yurtlarına dönüyormuş gibi, onu kendilerini karşılamaya hazır bulurlar. Bu, sonsuza dek kalacakları bir yurttur. Ancak orada "ne bir serinlik ne de bir içecek" tadarlar. (Ayet 24) Bir sonraki ayet bundan bir istisna getirir, ama bu istisna daha da kötüdür: "Ancak kaynar su ve irin hariç." (Ayet 25) Kaynar sıvıyı içerken boğazları ve mideleri yanar; onların tek "serinliği" budur. Diğer içecekleri ise, aşırı sıcaklıkta çürüyen yanmış bedenlerin pisliğidir. Kur'an-ı Kerim bunun "uygun bir karşılık" olduğunu belirtir. Bu, hayatlarında yaptıklarıyla tam bir uyum içindedir.

Hell has been created so that it may watch the tyrants and transgressors and await their arrival. They find it well prepared to receive them, as if they are returning to their natural home after having sojourned on earth a while. It is a home in which they stay endlessly. But they taste “neither coolness nor any drink.” (Verse 24) The next verse provides an exception to this, but the exception is even worse: “except boiling fluid and decaying filth.” (Verse 25) Their throats and stomachs burn as they drink the boiling fluid, which is the only ‘coolness’ they have, while their other drink is the filth of the burning bodies, decaying in the enormous heat. The Qur’ān comments that this is ‘a fitting recompense’. It is in keeping with what they have done in their lives.

Çünkü onlar Tanrı'ya asla dönmeyeceklerini sanıyorlardı: "Bir hesapla karşılaşacaklarını ummuyorlardı ve Bizim ayetlerimizi tamamen yalanladılar." (Ayet 27-28) Arapça ayetin de ima ettiği gibi, onların inkârı son derece kesin ve inatla sürdürülmektedir. Ama Tanrı, yaptıkları ve söyledikleri hiçbir şeyi dışarıda bırakmayan titiz bir kayıt tutar: "Ama Biz her şeyi kayıt altına aldık." (Ayet 29) Ardından bir azarlama gelir ve bununla birlikte, durumlarında hiçbir değişiklik olmayacağı ve azabın şiddetinde hiçbir hafifleme görülmeyeceği müjdesi verilir: "Öyleyse tadın; size artacak olan tek şey azabın artmasıdır." (Ayet 30)

Sûre, bu günün son sahnesiyle, yani bütün bunların gerçekleşeceği o günün son sahnesiyle sona erer. Bu sahnede, Kutsal Ruh olan Cebrail'in ve bütün meleklerin, Rahman ve Rahim olan Rableri Allah'ın önünde saf saf durduğunu görürüz. Ondan korkuyla titrerler; O'ndan önceden izin alınmadan hiç kimse bir kelime bile etmeye cesaret edemez. "Göklerin, yerin ve ikisinin arasındaki her şeyin Rabbi, Rahman; O'nunla konuşmaya kimsenin gücü yetmeyen..."

The sūrah closes with the final scene of the day when all this happens. It is a scene in which we see the angel Gabriel, who is the Holy Spirit, and all the angels standing in ranks before God, their Most Merciful Lord. They stand in awe of Him; no one dares utter a word without prior permission from Him. “Lord of the heavens and earth and all that lies between them, the Most Gracious, with whom they have no power to speak.

"Ruhun ve meleklerin saf saf dizildiği gün, Rahman'ın izin verdiğinden başka hiç kimse konuşamaz ve yalnızca doğruyu söyler." (Nebe suresi, 37-38. ayetler)

On the day when the Spirit and the angels stand in ranks, they shall not speak, except those to whom the Most Gracious has given leave, and who shall say what is right.” (Verses 37-38)

Önceki bölümde anlatılan, salihlere ve zalim azgınlara verilecek karşılık, Rabbinizden gelmektedir. "Göklerin, yerin ve ikisi arasındakilerin Rabbi, Rahmân." (Ayet 37) Ebedî olan ilahlık hakikatini yeniden teyit etmek için ne kadar uygun bir bağlam. Allah, insanın, göklerin ve yerin, bu dünyanın ve ahiretin Mutlak Rabbidir; salihliğe mükâfat, azgınlık ve zulme ceza verir. Ama her şeyin üstünde O, Rahmân'dır.

The recompense given to the righteous and to the tyrant transgressors, which was detailed in the previous section, is from your Lord. “Lord of the heavens and earth and all that lies between them, the Most Gracious.” (Verse 37) What a befitting context to reaffirm the eternal truth of Godhead. God is the Supreme Lord of man, the heavens and earth, this life and the next, who metes out reward for righteousness and punishment for transgression and tyranny. But above all He is the Most Gracious.

Onlar için belirlediği her bir grubun ödülü, O'nun merhametinin bir tezahürüdür. Hatta günahkârların çektiği azap bile Allah'ın merhametinden kaynaklanır. Çünkü kötülüğün cezalandırılması ve iyiliğin sonuyla aynı sonla bitmemesi, gerçekten de merhametin bir parçasıdır.

The reward He assigns to each group is a manifestation of His mercy. Even the torment endured by the transgressors originates from God’s mercy. For it is indeed part of mercy that evil should be punished and that it should not have the same end as good.