Bu sure, Mekke'de indirilmiş olup, İslam'ın putperestlerden gördüğü karşılamanın bazı yönlerini anlatmaktadır. Onların İslam'ın delillerine ve ayetlerine verdikleri yüzeysel cevapları, hakikati inatla reddedişlerini ve utanmadan nefislerinin arzularının peşinden gidişlerini bildirmektedir. Kur'an ayrıca onların akıllarını İlahi hidayete kapalı, hevalarının onları götürdüğü her yöne sapan olarak tasvir etmektedir. Yine de Kur'an, onlarla Allah'ın ayetleriyle yüzleşmeye devam etmiş, onlara Allah'ın azabını hatırlatmış ve O'nun mükâfatını ile evrende işleyen yasalarını anlatmıştır.

This surah, revealed in Makkah, describes some aspects of the reception Islam received from the idolaters. It reports their facile answers to its arguments and signs, states their stubborn rejection of the truth and shows how they unashamedly pursued desire. The Qur’an also portrays their minds as sealed to Divine guidance, straying in whatever direction their fancies led them. Yet the Qur’an continued to confront them with God’s signs, reminded them of God’s punishment and described His reward and His laws that operate in the universe.

Surenin Mekke'deki mesajına karşı çıkanları anlatışında, sapıklıkta direnen, hakikati inatla reddeden ve Allah'ın (c.c.) sıfatları ile ayetleri hakkında küstahça konuşan bir topluluk görmekteyiz. Surede bu tür insanlar hak ettikleri sözlerle tarif edilmektedir. Ayrıca onlar, Allah'ın (c.c.) acı verici ve aşağılayıcı azabı konusunda uyarılmaktadırlar: “Yalancı, günahkâr her insanın vay haline! Ona Allah'ın ayetleri okunduğunu işitir, sonra da sanki onları hiç duymamış gibi kibirle direnir. Öyleyse ona acılı bir azabı müjdele. Ayetlerimizden bir şey öğrendiğinde onunla alay eder. İşte bunlar için aşağılayıcı bir azap vardır. Önlerinde Cehennem vardır; kazandıkları hiçbir şey ve Allah'ı bırakıp dost edindikleri hiçbir şey onlara bir fayda sağlamayacaktır. Onlara büyük bir azap vardır.” (7-10. ayetler)

As the surah describes those who opposed the message in Makkah, we see a group of people who insisted on going astray, who stubbornly rejected the truth and who were rude in their description of God and His revelations. Such people are described in the surah in the terms they deserve. They are also warned against God’s grievous and humiliating punishment: “Woe betide every lying, sinful person who hears God's revelations being recited to him, and yet persists in his haughty disdain, as though he had not heard them. So, give him the news of painful suffering. When he learns something ofOur revelations, he ridicules it. For such people there is humiliating suffering in store. Hell lurks behind them; and all that they may have gained shall be of no avail whatsoever to them, nor shall any of those which they took for their protectors beside God. Grievous suffering awaits them ” (Verses 7-10)

Ayrıca, daha önce vahiy almış olan, ancak kötü düşüncelere kapılan ve yanlış yargıda bulunan bir topluluğu da görüyoruz. Bunlar imanın hakikatine pek önem vermiyor ve kötülük yapanlarla iyi amel işleyenler arasında pek fark görmüyorlardı. Sure, bu kimselere, bu iki tür insan arasında Allah'ın terazisinde büyük bir fark bulunduğunu açıkça ortaya koyar. Onları kötü yargılayanlar olarak niteler ve Allah'ın, yaratılışın başlangıcından beri evrenin özüne işlenmiş olan mutlak adalete dayanarak herkesi yargıladığını bildirir: “Kötülük işleyenler, hayatlarında ve ölümlerinde, onları iman edip salih amel işleyenlerle bir tutacağımızı mı sanıyorlar? Ne kötü hüküm veriyorlar! Allah, gökleri ve yeri hak ile yaratmıştır; böylece her nefs, kazandığının karşılığını görecektir ve onlara haksızlık yapılmayacaktır.” (Ayet 21-22)

We also see a group of people, perhaps belonging to those who received earlier revelations but who were given to ill thoughts and misjudgement. They paid little attention to the truth of faith and saw little difference between those who did evil and those who did good works. The surah makes it abundantly clear to them that there is a huge difference between these two types on Gods scales. It describes them as ill-judging and makes it clear that God judges all on the basis of absolute justice, which has been ingrained within the core of the universe since the beginning of creation: “Do those who indulge in sinful deeds think that We shall place them, both in their life and their death, on an equal footing with those who believe and do righteous deeds? Flawed is their judgement. God has created the heavens and the earth in accordance with the truth, so that every soul shall be recompensed according to its deeds. None shall be wronged.” (Verses 21-22)

Ayrıca kendi arzusundan başka hiçbir ölçütü olmayan, herhangi bir şeyi yargılamak için yalnızca nefsini esas alan insanlar da görürüz. Bu tip insanlar için arzu, taptığı ve itaat ettiği ilahtır. Sure, bu tür insanlara hayret eder ve onların hakikate karşı kör olduklarını açığa vurur: “Kendi arzusunu ilahı edinen ve [hakikati] bildiği halde Allah'ın onu böylece saptırdığı, kulağını ve kalbini mühürlediği, gözünün üzerine bir perde koyduğu kimseyi gördün mü? Allah'tan sonra onu kim hidayete erdirebilir? Hâlâ düşünmeyecek misiniz?” (Ayet 23) Bu tür insanlar ahiret hayatını tamamen inkar eder, diriliş ve hesap konusunda ciddi şüpheler dile getirir ve bu dünya hayatında verilemeyecek kanıtlar isteyerek hakikati inatla reddederler. Kur'an, bu tür insanları zaten ortada duran ayetlere ve delillere dikkat etmeye çağırır; ancak onlar bunlara karşı gafil kalmaya devam ederler: “Dediler ki: ‘Bizim bu dünya hayatımızdan başka bir şey yoktur. Ölürüz, yaşarız; bizi ancak zaman helâk eder.’ Bu konuda hiçbir bilgileri yoktur, yalnızca zanda bulunurlar. Ayetlerimiz, açık seçik olarak onlara okunduğunda, tek argümanları şudur: ‘Eğer doğru söylüyorsanız, atalarımızı geri getirin.’ De ki: ‘Sizi dirilten ve sonra öldüren Allah'tır; sonra da hiç şüphe olmayan Kıyamet Günü'nde sizi hepinizi toplayacaktır; ama insanların çoğu bunu anlamaz.’” (Ayet 24-26)

We also see the person who has no criterion other than his own desire for judging anything. For this type, desire is the deity he worships and obeys. The surah wonders at such people and publicizes the fact that they are blind to the truth: “ Consider the one who takes his own desires as his deity, and whom God has [therefore] let go astray despite his knowledge [of the truth], sealing his ears and heart and placing a cover on his eyes: who can guide such a person after God [has abandoned him]? Will you not, then, take heed?' (Verse 23) Such people deny the life to come altogether, express grave doubts about the issue of resurrection and accountability and they stubbornly reject the truth asking for proofs that cannot be given in this life. The Qur’an directs such people to consider the signs and proofs already in place. They, however, remain oblivious to these: “ They say: 'There is nothing beyond our life in this world. We die, we live, nothing but time destroys us.9 Of this they have no knowledge whatsoever. They merely guess. Whenever Our revelations are recited to them in all their clarity, their only argument is to say: 'Bring back our forefathers, if what you claim be true.’Say: ‘It is God who gives you life, then causes you to die; and then He will gather you all on Resurrection Day of which there is no doubt, though most people do not understand. (Verses 24-26)

Bu betimlemelerin hepsini tek bir insan türüne işaret ediyor olarak okumak mümkündür. Aynı şekilde, Mekke'deki dönemde İslam mesajına karşı çıkan, birbirinden farklı gruplar olduklarını düşünmek de mümkündür. Bu durumda, geçmişte vahiy verilmiş olan bazı kişiler de bu gruplara dahil olurdu; ancak Mekke'de bu kişilerin sayısı o dönemde çok azdı. Yine de, önceki vahiylerin sahiplerine yapılan bu gönderme, Mekke'de belirli bir grubu kastediyor olmak zorunda değildir; diğerlerinin farkında olması gereken bir insan türüne bir işaret de olabilir.

It is possible to read all these descriptions as pointing to a single type of people. It is equally possible that they are different groups, all of which were opposed to the Islamic message during its period in Makkah. They would, thus, include some people to whom revelations were given in former times, but these would have been very small in number in Makkah at that time. Yet this reference to people of earlier revelations need not point to a particular group in Makkah; it may just be a pointer to a type of people that others should be made aware of.

Bununla birlikte Kur'an, bu insanlarla yüzleşir; onların niteliklerini ve davranış kalıplarını ortaya koyarak. Onlara evrendeki ve kendi nefislerindeki Allah'ın ayetlerini anlatır ve Kıyamet Günü'nde hesap vermek zorunda kalacaklarını onlara bildirerek uyarır. Ayrıca, Allah'a olan imanı terk ettiklerinde kendilerinden önceki toplulukların başına gelenleri de zikreder.

Be that as it may, the Qur’an confronts these people, highlighting as it does their qualities and behavioural patterns. It describes for them God’s signs all over the universe and within themselves, warning them that they will have to face the reckoning on the Day of Judgement. It also cites what happened to communities before them when they abandoned Divine faith.

İlk olarak, Allah'ın ayetleri onlara derin, etkili ve sade bir biçimde sunulur: "Şüphesiz göklerde ve yerde inananlar için ayetler vardır. Kendi yaratılışınızda ve Allah'ın yeryüzüne yaydığı canlılarda, kesin iman sahipleri için ayetler vardır. Gece ile gündüzün değişiminde, Allah'ın gökten indirdiği rızıklarda ve bununla ölmüş olduktan sonra yeryüzünü dirilten, rüzgârların yön değiştirmesinde de akıl erdiren kimseler için ayetler vardır. Bunlar, hakkı açıklayarak sana okuduğumuz Allah'ın ayetleridir. Allah'ı ve O'nun ayetlerini inkâr ediyorlarsa, bundan sonra hangi söze iman edecekler?" (Casiye 3-6)

In the first instance, God’s signs are put before them in a profound, effective and simple way: “Surely, in the heavens and the earth there are signs for those who believe. And in your own creation, and in the animals God scatters on earth there are signs for people of sure faith. And in the alternation of night and day, and in the means of subsistence God sends down from the skies, reviving with it the earth after it had been lifeless, and in the shifting of the winds there are signs for those who use their reason. Such are God's signs that We recount to you, setting forth the truth. In what discourse will they then believe, if they deny God and His revelations?' Jesses 3-6)

Sure'de daha sonra, nimet ve lütuf olarak Allah tarafından verilen başka ayetlere atıfta bulunulmakta; ancak inkâr edenler, bu ayetlerin taşıdığı mesajdan habersizdir: "Denizi emrinizin altına veren O'dur ki, gemiler O'nun emriyle onun içinde yüzsün, O'nun lütfundan arayasınız ve şükredesiniz. Göklerde ve yerde ne varsa hepsini O, kendi katından size boyun eğdirmiştir. Şüphesiz bunda düşünen bir topluluk için ayetler vardır." (Nahl, 12-13)

The surah then refers to other signs, showing them as blessings and favours granted by God, but the rejecters are oblivious to the message these impart: “It is God who has subjected the sea for you, so that ships sail through it by His command, and that you may seek of His bounty, and that you give thanks. And He has subjected to you, as a gift from Himself, all that is in the heavens and on earth. In this there are signs for people who think* (Verses 12-13)

Bu sure, inkâr ettikleri halde kâfirlere Kıyamet Günü'nde kendilerinin nasıl olacaklarını da göstermektedir: “Kıyamet koptuğunda, batıla uyanlar o Gün her şeyini kaybedecek. Her ümmeti diz çökmüş halde göreceksin. Her ümmet amel defterine çağrılacak: ‘Bugün yaptığınız her şinin karşılığı verilecek. Bu kitabımız sizin hakkınızda hakkı konuşmaktadır; çünkü yaptığınız her şeyi kaydediyorduk.’ İman edip salih amel işleyenleri Rableri rahmetine kavuşturacak. İşte apaçık kurtuluş budur. Kâfirlere gelince [onlara şöyle denecek]:

The surah also shows the unbelievers what they will be like on the Day of Resurrection, which is something they deny altogether: “ When the Last Hour strikes, those who follow falsehood will on that Day lose all. You will see every community on its knees. Every community will be summoned to its record: ‘ Today you shall be requited for all that you did. This Our record speaks of you in all truth; for We have been recording everything you do.' Those who believed and did righteous deeds will be admitted by their Lord into His grace. That will be the manifest triumph. And as for the unbelievers, [they will be asked]:

"Size ayetlerim okunduğunda, kibirlenip günahkâr bir halde direnmiyor muydunuz? Çünkü 'Allah'ın vaadi kesinlikle gerçekleşecektir ve Kıyamet Saati hakkında hiçbir şüphe yoktur' denildiğinde, 'Kıyamet Saati hakkında hiçbir şey bilmiyoruz' diye cevap veriyordunuz."

‘When My revelations were recited to you, did you not glory in your arrogance and persist in your wicked ways? For when it was said, “God's promise will certainly come true, and there can be no doubt about the Last Hour,"you would answer, “We know nothing of the Last Hour.

"Bunların hepsi varsayımdan ibaret, biz buna hiç de inanmış değiliz" diyorlar. Yaptıkları kötülüklerin çirkinliği kendilerine açığa çıkacak ve alay ettikleri şey onları kuşatacak. Onlara şöyle denilecek: "Bugün sizi unutacağız, tıpkı bu gününüzün geleceğini unuttuğunuz gibi! Barınağınız ateş olacak ve sizi kurtaracak hikimseniz olmayacak. Bu böyledir, çünkü Allah'ın ayetlerini alayla karşıladınız ve dünya hayatı sizi aldattı." Bu yüzden o gün ateşten çıkarılmayacaklar ve telafi etmeleri için kendilerine bir fırsat da verilmeyecek.

We think it is all conjecture, and we are by no means convinced.The evil of their deeds will become clear to them, and they will be overwhelmed by the very thing they used to deride. It will be said to them: ‘Today We shall be oblivious of you as you were oblivious of the coming of this your Day! The fire will be your abode, and you will have no one to help you. Thus it is, because you received God's revelations with ridicule and allowed the life of this world to beguile you.' Therefore, they will not be brought out of the Fire on that Day, nor will they be given a chance to make amends." (Verses 27-35)

Sûre, karşılığın adil olduğu ve her kişinin kendi sorumluluğu konusunda hiçbir şüphe bırakmaz. Bu temel ilke, evrenin yaratılış biçiminde ve sürdürülüş biçiminde merkezi olarak gösterilmektedir: “Kim doğru iş yaparsa kendi yararınadır; kim de kötülük yaparsa zararı kendinedir. Sonunda hepiniz Rabbinize döndürüleceksiniz.” (Ayet 15) Sûre, kötülük yapıp yine de inananlar ve iyi işler yapanlarla eşit konumda olacaklarını düşünenlere karşılık verirken bu konu daha da açıklığa kavuşturulmaktadır: “Allah gökleri ve yeri hak üzere yaratmıştır; böylece her nefis yaptığının karşılığını alsın diye.”

The surah leaves absolutely no doubt about the fairness of the requital or each persons individual responsibility. This fundamental principle is shown to be central in the way the universe came into existence and in the way it is maintained: “ Whoever does what is right benefits himself; and whoever does evil causes himself harm. In the end to your Lord you will all return." (Verse 15) This is further clarified as the surah responds to those who do evil yet consider that they will be on an equal footing with those who believe in God and do good deeds: “God has created the heavens and the earth in accordance with the truth, so that every soul shall be recompensed according to its deeds.

"Hiç kimse haksızlığa uğratılmayacaktır." (Ayet 22)

None shall be wronged." (Verse 22)

Bu surenin konuyu ele alış biçimi bakımından tek bir bütündür; ancak daha kolay inceleyebilmek için onu iki bölüme ayırdık. Sure, Qur'an'a atıfta bulunan iki ayrı harfle, Ha, Mim ile başlar: "Bu Kitap, Aziz ve Hakim olan Allah tarafından indirilmiştir." (Ayet 2) Sure, tüm hamdin evrenin mutlak Rabbi olan Allah'a ait olduğunu belirterek sona erer. Bu yüceltme, O'nun ayetlerine kayıtsız kalan ve O'nun vahiylerini alaya alanların tutumuyla tezat oluşturur: "Hamd, göklerin Rabbi, yerin Rabbi ve bütün alemlerin Rabbi olan Allah'a mahsustur. Göklerde ve yerde büyüklük yalnız O'nundur. O, Aziz'dir, Hakim'dir." (Ayet 36-37)

In the way it addresses its subject matter, the surah is one single whole, but we have divided it into two parts for easier study. It begins with the two separate letters, Ha, Mlm, adding a reference to the Qur’an: “This Book is bestowed from on high by God, the Almighty, the Wise." (Verse 2) It concludes by addressing all praise to God, the absolute Lord of all the universe. This glorification of Him contrasts with the attitude of those who remain oblivious to His signs and who ridicule His revelations: “All praise is due to God, the Lord of the heavens, the Lord of the earth and the Lord of all the worlds. His alone is all supremacy in the heavens and the earth. He alone is the Almighty, the Wise." (Verses 36-37)

Bu sure, önceki sure olan Duhan'ın güçlü ritmiyle tezat oluşturan, akıcı bir seyir ve yumuşak bir ritim ile karakterize edilir. İnsanların kalplerinin Yaratıcısı ve bu Kur'an'ı yüceden indiren Allah... Hayır, düzeltiyorum: insanların kalplerinin Yaratıcısı ve bu Kur'an'ı yüceden indiren Tanrı, insanlara bazen güçlü ve sert bir şekilde, bazen şefkatli dokunuşlarla, bazen de yumuşak ve sessiz bir ritimle hitap eder. Onların farklı durumlarını, koşullarını, tutumlarını ve tepkilerini göz önünde bulundurur. Onun ilmi mutlaktır ve hikmeti sonsuzdur.

The surah is characterized by its easy flow and a soft beat that contrasts with the strong rhythm of the preceding surah, Smoke. God, the Creator of people s hearts and the One who has bestowed this Qur’an from on high, sometimes addresses people in a strong and hard way, at other times with gentle touches, and then again sometimes with a soft and quiet beat. He takes into account their different conditions, circumstances, attitudes and responses. His knowledge is absolute and His wisdom infinite.