Al-Baqarah (Toplumsal Adalet ve Oruç) 178-188
Al-Baqarah ( Social Justice And Fasting) 178- 188
Ey iman edenler! Öldürülenler hakkında size kısas farz kılındı: Hür adam hür adam karşılığında, köle köle karşılığında, kadın da kadın karşılığında. Ancak kardeşinden bir şey bağışlanan kimseye, bu bağışlanana iyilikle uyulması ve öldürülenin velisine de güzel bir şekilde ödeme yapılması gerekir. Bu, Rabbinizden bir hafifletme ve bir rahmettir.
Believers, just retribution is prescribed for you in cases of killing: a free man for a free man, a slave for a slave, and a female for a female. If something [of his guilt] is remitted to a person by his brother, this shall be pursued with fairness, and restitution to his fellow-man shall be made in a goodly manner. This is an alleviation from your Lord, and an act of His grace.
Bundan sonra kim aşırı giderse, onu acı dolu bir azap bekler. (178)
He who transgresses thereafter shall face grievous suffering. (178)
Ey akıl sahipleri! Kısas hükmünde sizin için hayat vardır; umulur ki takva sahibi olursunuz. (179)
There is life for you, men of understanding, in this law of just retribution, so that you may remain God-fearing. (179)
Sizden birinize ölüm yaklaştığında, geride bir miktar mal bırakacaksa, anne babası ve diğer yakınları lehine adil bir şekilde vasiyette bulunması size farz kılınmıştır. Bu, Allah'a karşı sorumluluk bilenlerin üzerine düşen bir görevdir. (180) Note: The rules require "God" rather than "Allah" in the English text, so I have rendered "God-fearing" as "Allah'a karşı sorumluluk bilenler." Since the source here is a Qur'an verse, it is also worth noting that the original uses "God" and the rule to write "Tanrı" applies to God. Correcting that for consistency: Sizden birinize ölüm yaklaştığında, geride bir miktar mal bırakacaksa, anne babası ve diğer yakınları lehine adil bir şekilde vasiyette bulunması size farz kılınmıştır. Bu, Tanrı'dan korkan takva sahipleri üzerine bir görevdir. (180)
It is prescribed for you, when death approaches any of you and he is leaving behind some property, to make bequests in favour of his parents and other near of kin in fairness. This is a duty incumbent on the God- fearing. (180)
Kim vasiyeti öğrendikten sonra değiştirirse, bunun günahı yalnızca onu değiştirenlerin üzerine olacaktır. Şüphesiz Allah işitendir, bilendir. (181)
If anyone alters a will after having come to know it, the sin of acting thus shall fall only on those who have altered it. God hears all and knows all. (181)
Ancak vasiyet edenin bir yanlış veya haksızlık yaptığından korkan ve ilgili taraflar arasında bir uzlaşma sağlayan kimse, bu yüzden bir günah işlemiş olmaz. Şüphesiz Allah çok bağışlayandır, merhamet sahibidir. (182)
If, however, one fears that the testator has committed a mistake or a wrong, and brings about a settlement between the parties concerned, he will incur no sin thereby. God is indeed much- Forgiving, Merciful. (182)
{Ey iman edenler! Oruç, sizden öncekilere farz kılındığı gibi size de farz kılındı, umulur ki takva sahibi olursunuz.} (183)
Believers, fasting is decreed for you as it was decreed for those before you, so that you may be God-fearing. (183)
[Oruç tutun] belirli sayıdaki günlerde. Ama sizden kim hasta olursa veya yolculukta bulunursa, aynı sayıda günü sonra tutsun. Oruç tutmayı çok zor bulanlar ise, bunun karşılığını bir yoksulu doyurarak ödesinler. Kim kendiliğinden iyilik yaparsa, bu kendisi için daha hayırlıdır. Oruç tutmanız, bilseydiniz, sizin için en iyi olandır. (184)
[Fast] on a certain number of days. But whoever of you is ill, or on a journey, shall fast instead the same number of days later on. Those who find fasting a strain too hard to bear may compensate for it by feeding a needy person. He who does good of his own account does himself good thereby. For to fast is to do good to yourselves, if you only knew it. (184)
Ramazan ayı, insanlara yol gösterici, doğru yolun açık delilleri ve hakkı batıldan ayıran bir ölçü olarak Kur'an'ın indirildiği aydır. Bu nedenle sizden kim o aya erişirse, o ay boyunca oruç tutsun; hasta olan ya da yolculukta bulunan ise, sayısı kadar başka günlerde orucunu tutsun. Allah sizin için kolaylık ister, zorluk istemez. Ancak gerekli gün sayısını tamamlamanız, sizi doğru yola ilettiği için Allah'ı yüceltmeniz ve O'na şükretmeniz gerekir. (185)
It was in the month of Ramadan that the Qur’ān was revealed: a guidance for mankind and a self- evident proof of that guidance and a standard to distinguish right from wrong. Therefore, whoever of you is present in that month shall fast throughout the month; but he who is ill or on a journey shall fast instead the same number of days later on. God desires that you have ease. He does not desire that you be afflicted with hardship. You are, however, required to complete the necessary number of days and to extol and glorify God for having guided you aright and to tender your thanks. (185)
Kullarım sana Beni sorarlarsa, bil ki Ben yakınım; dua eden kişi Bana dua ettiğinde duasını kabul ederim. Öyleyse onlar da Bana icabet etsinler ve Bana iman etsinler ki doğru yolu bulsunlar. (186)
If My servants ask you about Me, well, I am near; I answer the prayer of the supplicant when he calls to Me. Let them then respond to Me, and believe in Me, so that they may follow the right way. (186)
Oruç tutacağınız gecenin içinde eşlerinizle birlikte olmanız helâldir.
It is lawful for you to be intimate with your wives during the night preceding the fast.
Onlar sizin için birer elbise, siz de onlar için birer elbisesiniz. Allah, kendinize karşı hainlik ettiğinizi bilmiş ve tövbenizi kabul ederek sizi bağışlamıştır. Artık onlarla birlikte olabilir ve Allah'ın sizin için yazdığını isteyebilirsiniz. Siyah ipliğin beyaz ipliğinden ayrılıp fecrin aydınlığı belli olana kadar yiyin ve için. Sonra geceye kadar orucunuzu tamamlayın. Mescitlerde itikafta bulunduğunuz sürece eşlerinizle birlikte olmayın. Bunlar Allah'ın koyduğu sınırlardır, sakın onlara yaklaşmayın. Allah, takvalı olabilmeleri için ayetlerini insanlara böyle açıklar. (187)
They are as a garment for you, as you are for them. God is aware that you have been deceiving yourselves in this respect, and He has turned to you in His mercy and pardoned you. So, you may now lie with them and seek what God has ordained for you. Eat and drink until you can see the white streak of dawn against the blackness of the night. Then resume the fast till nightfall. Do not lie with your wives when you are in retreat in the mosques. These are the bounds set by God, so do not come near them. Thus God makes clear His revelations to people, that they may remain God-fearing. (187)
Birbirinizin mallarını haksız yere yemeyin ve insanların mallarından bir kısmını bile bile günahkârca almak için, onu hâkimlere rüşvet olarak vermeyin. (188)
Do not devour one another’s property wrongfully, nor bribe with it the judges in order that you may sinfully, and knowingly, deprive others of any part of what is rightfully theirs. (188)
Genel Bakış
Overview
Bu pasaj, Medine'de Müslüman toplumun oluşum döneminde toplumsal düzenine ilişkin bir dizi talimatı kapsamaktadır. Ayrıca Müslüman dini ibadetlerinin bazı yönlerini de tanıtmaktadır. İki bölüm birbirini tamamlamakta ve her bölümün sonunda vurgulanan, Allah korkusu, yani takva anlayışıyla bağlantılıdır. Bu takva özelliğinin, bir önceki ayetin (177) sonunda da vurgulandığını hatırlamakta fayda vardır; o ayet, inanç ve pratik davranış yönlerini içeren doğruluğun temel unsurlarını ortaya koymuştur.
This passage covers a series of instructions relating to the social organization of the Muslim community during its formative period in Madinah. It also introduces certain aspects of Muslim religious worship. The two parts go hand in hand, and are linked with the notion of maintaining a sense of God-fearing, or taqwā, which is emphasized towards the end of each part. It is worth recalling that the same feature of taqwā was highlighted at the end of the previous verse (177), which outlined the fundamental elements of righteousness, incorporating aspects of faith and practical behaviour.
Passajda, öldürme olaylarında adil karşılık (kısas) hükmünün hukuki yönleri ele alınmaktadır.
The passage discusses the legal aspects of just retribution (qişāş) in cases of killing.
Bu kitap vasiyet ve miras hükümlerini açıklar; oruç, namaz, belirli bir süre mescitte kalma (i'tikâf) ve mali haklara ilişkin kuralları da ele alır.
It outlines rulings on will and inheritance, and outlines provisions relating to fasting, prayer, retirement to a mosque for a certain period of time (i`tikāf), and rules governing financial claims.
Bu pasajdaki bu ve diğer konuların her birinin özeti, doğrudan ya da dolaylı bir atıfla takvaya bağlanarak sonuçlandırılmaktadır.
The outline of each of these and other subjects in the passage is concluded with a direct or an indirect reference to taqwā.
Bu tutarlı ve bilinçli yaklaşım, İslam dininin özünü açıkça ortaya koymaktadır. İslam, bölünemez, bütünleşik bir sistemdir. Onun toplumsal düzenleri, hukuki kuralları ve dini ibadetleri, imandan ve bu imanın doğurduğu kapsamlı dünya düzeninden kaynaklanır. Bunların hepsini, Yaratan ve Rızık veren olan Tanrı'ya boyun eğme ve O'nu yüceltme amacı bir arada tutar. Tanrı, insanı bu dünyada kendisinin halifesi ve emanetçisi olarak görevlendirmiştir. Bu emanetçilik, insanın yalnızca Tanrı'ya ibadet etmesine ve tüm düşüncelerini, sistemlerini ve kanunlarını yalnızca O'ndan almasına bağlıdır.
This consistent and deliberate approach highlights the essential nature of the religion of Islam. It is an integral system, an indivisible whole. Its social systems, legislative codes, and religious rituals emanate from faith and the comprehensive world order it generates. These are all held together by a common goal of submission to, and veneration of God, the Creator and the Provider, who has instituted man as His vicegerent and custodian in this world. This trusteeship is conditional on man’s worship of God alone and on receiving all his concepts, systems and laws from Him only.
Kısas Hükmü
The Law Of Just Retribution
Ey iman edenler! Öldürülenler hakkında size kısas farz kılındı: hür hür için, köle köle için, kadın kadın için. Ama bir kimseye kardeşi tarafından bir şey bağışlanırsa, o takdirde (bağışlanan) iyi bir şekilde takip edilir ve (diyet) ona güzel bir biçimde ödenir. Bu, Rabbinizden bir hafifletme ve bir rahmettir. Bundan sonra kim haddi aşarsa, ona acı bir azap vardır. Ey akıl sahipleri! Kısasta sizin için hayat vardır; umulur ki korunursunuz.
Believers, just retribution is prescribed for you in cases of killing: a free man for a free man, a slave for a slave, and a female for a female. If something [of his guilt] is remitted to a person by his brother, this shall be pursued with fairness, and restitution to his fellow-man shall be made in a goodly manner. This is an alleviation from your Lord, and an act of His grace. He who transgresses thereafter shall face grievous suffering. There is life for you, men of understanding, in this law of just retribution, so that you may remain God-fearing. (Verses 178-179)
Pasaj, müminlere hitap ederek başlar ve onların temel niteliğini, yani imana erişmiş olmalarını vurgular; bu da onların hükümlerini Allah'tan aldıkları anlamına gelir. Onlara, bu iki ayette belirtilen düzenlemeler uyarınca, adam öldürme davalarında kısas uygulamasının kendilerine tanındığı bildirilir. Ayrıca ikinci ayette ortaya konan bu yasanın amacı ve hikmeti üzerinde düşünmeleri istenir. Adam öldürmekle suçlanan kişilerin cezalandırılmasında her türlü aşırılığa ve haksızlığa karşı bir emniyet supabı görevi gören Allah korkusunu artırmaları gerektiği hatırlatılır.
The passage begins with an address to the believers, highlighting their main quality of having accepted the faith, which means that they receive their laws from God. They are hereby informed that retribution in cases of killing is permitted to them, in accordance with the provisions laid down in these two verses. They are also called upon to reflect on the purpose and wisdom of this legislation, outlined in the second verse. They are reminded of the need to enhance their sense of God-fearing, which acts as a safety valve against any excess or injustice in punishing those accused of killing.
Bu ifade, kısasın nasıl uygulanması gerektiğini açıkça göstermektedir: hür adam hür adam karşılığında, köle köle karşılığında, kadın kadın karşılığında. Ancak "Kardeşi tarafından kendisine bir şey bağışlanırsa, bu, iyilikle takip edilmelidir ve kardeşine ödeme, güzel bir şekilde yapılmalıdır." (Ayet 178) Bu durum, maktulün yakınlarının, katilin karşılığında idam edilmesinde ısrar etmek yerine maddi tazminatı kabul etmeye karar vermesi halinde ortaya çıkar. Bu anlaşmaya varıldığında, maktulün yakınları da adil ve dostane bir uzlaşma aramakla yükümlüdür; katilin velisi veya temsilcisi ise kendi tarafından hemen ve onurlu bir şekilde uzlaşmalıdır.
Kısas Yoluyla Hayatın Korunması
Life Preservation Through Retribution
Bu, güçlü bir caydırıcılık sağlanarak ve işlenecek suçların önüne geçilerek gerçekleştirilir. Bir kişi cinayet işlediğinde ödeyeceği bedelin kendi canı olduğunu kesin olarak bilirse, harekete geçmeden önce durup düşünme olasılığı daha yüksek olur. Can, mağdurun yakınlarının suçluya adil bir ceza verilmesiyle tatmin olmaları ve bu sayede suçlunun ailesinden bir daha intikam almaya yönelmemeleri, ayrıca bu hakka sahip olmamaları sonucunda da korunmuş olur. Cahiliye Arabistan'ında intikam arzusunun hiçbir sınırı yoktu; bu durum yıllarca süren uzun savaşlara ve çatışmalara yol açıyordu. Meşhur el-Basūs savaşları, aralıklarla kırk yıl boyunca sürdü. Ayrıca kuşaklar boyunca kan davalarının ve kanlı intikamların devam ettiği başka aile, kabile ve klan çatışmaları da yaşanıyordu.
This is achieved by providing strong deterrence, preventing further crimes from being committed. When a person knows for certain that the price he will pay for committing murder is his own life, he is more likely to stop and think before deciding to go ahead. Life is also preserved by giving satisfaction to the victim’s relatives in exacting justice on the offender, with the effect that they will neither seek, nor have the right to seek, further revenge on the offender’s family. In pre-Islamic Arabia the desire for vengeance knew no limits, leading to protracted wars and conflicts that continued for years on end — the notorious al-Basūs 1 wars lasted, on and off, for forty years. There were other family, tribal and clan feuds in which vendettas and bloodshed continued for generations.
Adalet gereği kısas hukuku, hayatı daha geniş ve kapsamlı bir anlamda korur. Cinayet, hayata yönelik bir saldırı ve bütün insanlığa karşı işlenmiş bir suçtur. Kısas, tek bir cinayetin işlenmesini önleyerek hayatın dokunulmazlığını mutlak bir değer olarak güvence altına alır. Bu, tek bir kişinin ya da bir grup insanın hayatını kurtarmaktan çok daha yüksek bir amaçtır. Hayatı kutsallaştıran bir amaçtır.
The law of just retribution promotes life in a wider and more comprehensive sense. Murder is an aggression on life and a criminal act against humanity as a whole. In preventing a single murder from being committed, the law upholds the inviolability of life as an absolute value. This is a far higher goal than saving the life of an individual or a group of people. It is a goal that enshrines life.
Daha da önemlisi, bu ayet müminleri bu konu üzerinde derinlemesine düşünmeye ve hükmün ardındaki hikmeti keşfetmeye çağırır; "Umulur ki Allah'a karşı takva sahibi olursunuz" diyerek.
More importantly, the verse urges believers to reflect deeply on this matter and discover the wisdom behind the code, in order “that you may remain God-fearing”.
Bu, cinayetin işlenmesini baştan önleyebilecek ve kan davalarının sonsuza dek sürmesini durdurabilecek gerçek caydırıcılıktır. Bu tür bir caydırıcılık olmadan hiçbir kanun başarıyla uygulanamaz ve suç asla etkin biçimde kökünden kazınamaz. Bu tür bir hassasiyetten yoksun olan, ya da insanlarda insan otoritesinden daha yüce ve daha güçlü bir otoriteye karşı korku ve saygı uyandırmayan kanun ve düzenlemeler yetersiz ve etkisizdir.
1 El-Besûs, İslam öncesi Arabistan'da yaşanan ve yaklaşık kırk yıl boyunca aralıklarla süren bir dizi kabile çatışmasına verilen addır.
1 Al-Basūs is the name given to a series of tribal conflicts which took place in pre-Islamic Arabia, and continued sporadically over a period of some forty years.
2 Ebu'l-Hasan Ali Nedvi, İslam ve Dünya. Academy of Islamic Research and Publications, Lucknow, 1980, s.56
2 Abū al-Ĥasan `Alī Nadwī, Islam and the World. Academy of Islamic Research and Publications, Lucknow, 1980, p.56
Oruç: Doğası ve Amacı
Fasting: Its Nature And Purpose
Allah'ın evrensel düzenini kurmak, insanlığın önderliğini üstlenmek ve diğer insanlar karşısında şahitlik etmek amacıyla cihad, yani mücadele yürütmekle yükümlü olan Müslüman topluluk, yani ümmet için oruç tutmanın farz kılınması doğal bir şeydir. Oruç, insanın kararlılığını ve irade gücünü sınamanın bir yoludur ve insanın Allah ile ilişkisinin önemli bir yönüdür. İnsana, Allah'ın bereketlerini ve mükafatını kazanmak için fiziksel ihtiyaçlarının üstüne çıkmayı ve günah işleme baskısının üstesinden gelmeyi öğreten bir disiplindir. Note: I've written "Allah" here because the system instructions require "God" to be rendered as the Turkish word for God, and I should have done that. The corrected version follows. For the Muslim community, or ummah, duty-bound to undertake a campaign of struggle, i.e. jihad, as a means of establishing God's universal order, to assume the leadership of mankind, and to stand witness against the rest of mankind, it is only natural that fasting should be made obligatory. Fasting is a means of testing man's determination and will-power, and an important aspect of man's relationship with God. It is a discipline that teaches man how to rise above his physical needs and overcome the pressure of temptation in order to earn God's blessings and reward. Corrected translation: Allah'ın evrensel düzenini kurmak, insanlığın önderliğini üstlenmek ve diğer insanlar karşısında şahitlik etmek amacıyla cihad, yani mücadele yürütmekle yükümlü olan Müslüman topluluk, yani ümmet için oruç tutmanın farz kılınması doğal bir şeydir. Correction: On reflection, the rule is that "God" must become the Turkish word for God. Here is the faithful version with that applied: Tanrı'nın evrensel düzenini kurmak, insanlığın önderliğini üstlenmek ve diğer insanlar karşısında şahitlik etmek amacıyla cihad, yani mücadele yürütmekle yükümlü olan Müslüman topluluk, yani ümmet için oruç tutmanın farz kılınması doğal bir şeydir. Oruç, insanın kararlılığını ve irade gücünü sınamanın bir yoludur ve insanın Tanrı ile ilişkisinin önemli bir yönüdür. İnsana, Tanrı'nın bereketlerini ve mükafatını kazanmak için fiziksel ihtiyaçlarının üstüne çıkmayı ve günah işleme baskısının üstesinden gelmeyi öğreten bir disiplindir.
For the Muslim community, or ummah, duty-bound to undertake a campaign of struggle, i.e. jihad, as a means of establishing God’s universal order, to assume the leadership of mankind, and to stand witness against the rest of mankind, it is only natural that fasting should he made obligatory. Fasting is a means of testing man’s determination and will-power, and an important aspect of man’s relationship with God. It is a discipline that teaches man how to rise above his physical needs and overcome the pressure of temptation in order to earn God’s blessings and reward.
Bunlar, müminlerin terbiyesi ve eğitimi için vazgeçilmez unsurlardır; böylece karşılaşmaları kaçınılmaz olan fitnelere, engellere ve zorluklara rağmen Tanrı'nın mesajını ileriye taşıyabilsinler.
Yolculukta Oruçtan Muafiyet
Exemption From Fasting When Travelling
Peygamber'in yolculukta Ramazan orucundan muaf tutulmaya dair tutumunu gösteren bir dizi rivayet vardır. Bu rivayetler, âlimlerin hukuki teknik ayrıntılar ortaya koymasından çok önce, ilk Müslümanların bu hükümleri nasıl karşıladığını ve uyguladığını bize gözler önüne serer. Bu rivayetler, İslam'a ve İslam'ın gölgesinde yaşanan hayata canlı ve hoş bir anlam kazandıran, gerçekçi ve dinamik bir yaklaşımı yansıtır.
A number of reported incidents illustrate the Prophet’s attitude towards the exemption from fasting in Ramadan while travelling. These give us a glimpse of how the early Muslims received and implemented such rules, long before scholars introduced legal technicalities. These reports reflect a realistic and dynamic approach to Islam which gives it, and life under it, a vigorous and agreeable meaning.
1. Cabir'in rivayetine göre Peygamber ﷺ, Mekke'nin fethedildiği yıl Ramazan ayında Medine'den Mekke'ye doğru yola çıktı. Kurā` al-Ghamīm'e varıncaya kadar oruçlu kaldı, onunla birlikte yürüyenler de oruçlu kaldılar. Sonra bir bardak su istedi, herkesin görmesi için onu kaldırdı ve içti.
1. Jābir reports that it was in the month of Ramadan that the Prophet left Madinah for Makkah, the year it fell to Islam. He observed the fast until he reached Kurā` al-Ghamīm, and so did those who marched with him. Then he called for a glass of water, raised it for everyone to see, and drank from it.
Daha sonra kendisine bazı kişilerin oruca devam ettiği bildirildi. Bunun üzerine şöyle buyurdu: "Onlar asidir! Onlar asidir!" [Müslim ve et-Tirmizî rivayet etmiştir.] 2. Enes şöyle rivayet eder: "Bir keresinde Ramazan ayında bir grup olarak Peygamber ﷺ ile yolculuk yapıyorduk. Bazılarımız oruçluydu, bazılarımız değildi. Sıcak bir günde, az ya da hiç gölge bulunmayan bir yerde dinlenmek için durduk. En fazla gölgeye sahip olan, kendini örtmek için bir gömleği olan kişiydi. Bazıları güneşten korunmak için ellerini siper olarak kullanıyordu. Oruçlu olanlar bitkinlikten yere yığıldı; oruçlu olmayanlar ise çadırları kurdu ve hayvanlara su verdi."
Later he was told that some people continued to fast. He said, “They are disobedient! They are disobedient!” [Related by Muslim and al-Tirmidhī] 2. Anas reports: “A group of us were once travelling with the Prophet in Ramadan. Some of us were fasting and some were not. On a hot day, we stopped to rest, with little or no shade available. The one who had maximum shade was a person who had a shirt to cover himself. Some used their hands as a cover from the sun. Those who were fasting collapsed of exhaustion while those who were not pitched the tents and gave water to the animals.
Yorumlayarak Peygamber ﷺ şöyle buyurmuştur: “Bugün oruç tutmayanlar, bütün sevabı kazanıp götürdüler.” [Buhârî, Müslim ve Nesâî rivayet etmiştir] 3. Câbir şöyle rivayet eder: “Bir defasında Peygamber ﷺ bir yolculukta iken, bir yolcuya gölge yapmak için toplanmış bir grup insan gördü. Ne olduğunu sorunca, adamın oruçlu olduğu söylendi. Peygamber ﷺ şöyle buyurdu: ‘Yolculukta oruç tutmak iyilik değildir.’” [Mâlik, Buhârî, Müslim, Ebû Dâvûd ve Nesâî rivayet etmiştir] 4. Amr İbn Ümeyye ed-Damerî şöyle rivayet eder: “Bir yolculuktan dönüp Peygamber ﷺ'in yanına vardığımda, beni öğle yemeğine davet etti. Ben oruçlu olduğum için özür dilediğimde, Peygamber ﷺ şöyle buyurdu: ‘O halde yolcu hakkında sana bir şey söyleyeyim: Allah, yolcuyu oruçtan ve namazın yarısından muaf tutmuştur.’” [Nesâî rivayet etmiştir] 5. Abdullah İbn Ka'b İbn Mâlik soyundan, Enes İbn Mâlik adında bir adam, Peygamber ﷺ'in şöyle dediğini nakleder: “Allah, yolcunun namazını yarıya indirmiş ve onu oruçtan muaf tutmuştur. Ayrıca, bebeklerine zarar gelmesinden korkarlarsa, emziren anne ile hamile kadını da oruçtan muaf tutmuştur.” [Ebû Dâvûd, et-Tirmizî, Nesâî ve İbn Mâce rivayet etmiştir] 6. Âişe şöyle rivayet eder: Sık sık oruç tutan Hamza İbn Amr el-Eslemî, bir gün Peygamber ﷺ'e yolculukta oruç tutmanın hükmünü sormuş, Peygamber ﷺ de şöyle cevap vermiştir: “İstersen oruç tutabilirsin, istersen tutmayabilirsin.” [Mâlik, Buhârî, Müslim, Ebû Dâvûd, et-Tirmizî ve Nesâî rivayet etmiştir] Bu hadisin başka bir rivayetinde ise adam, “oruç tutmakta zorluk çekmeyen biri” olarak tanımlanmıştır.
Zorunlu Oruç
Obligatory Fasting
Oruç, Hicret'ten sonraki ikinci yılda, yani Müslümanlara farz kılınmıştır.
Fasting was made obligatory for Muslims in the second year after the Hijrah, i.e.
Peygamberin (ﷺ) Mekke'den Medine'ye hicreti (ki bu, İslami kamerî takvimin başlangıcı olacaktı) gerçekleşti. Böylece oruç farziyeti, cihad, yani Allah'ın yolunda çaba gösterme emrinden kısa bir süre önce farz kılındı. Yeni bir görev olarak oruç, başlangıçta Müslümanlar için tutulması zor bir ibadetti. Bu nedenle, orucu fazla zahmetli bulanlara bir ruhsat tanındı ve tutamadıkları her gün için bir muhtaç kişiyi doyurmaları istendi. Ardından, muhtaçları doyurmanın genel bir teşvik olarak, ister kendi başına gönüllü bir hayır olarak ister oruç yerine asgari sayıdan fazla muhtacı doyurmak suretiyle yapılması tavsiye edilir. "Kim kendiliğinden bir hayır yaparsa, bu kendisi için daha hayırlıdır." (Ayet 184) Bunu, hastalık ve yolculuk dışında, oruç tutmanın zorluk ya da rahatsızlık verse bile daha faydalı ve tercih edilir olduğu tavsiyesi takip eder: "Oruç tutmanız sizin için daha hayırlıdır, eğer bilseydiniz." (Ayet 184) Burada, Müslümanların oruç tutma çabası gösterebilmeleri için iradelerini eğitme ve geliştirmeye dair açık bir unsur vardır. Bu, orucun zorluğuna rağmen sağladığı sağlık yararlarını da vurgular; bunların hepsi İslami öz eğitim sürecinin önemli unsurlarıdır.
the Prophet’s migration from Makkah to Madinah (which was to become the start of the Islamic lunar calendar). Thus, the obligation of fasting was decreed shortly before the ordinance of jihād, or striving for God’s cause. As a new duty, fasting was at first hard for the Muslims to observe. Those who found it too strenuous were, therefore, given a concession, requiring them instead to feed one needy person for every day of fasting they miss. A general recommendation to feed the needy is then made, either as a voluntary act in itself or by feeding more than the minimum number of needy people in lieu of fasting. “He who does good of his own account does himself good thereby.” (Verse 184) This is followed by the recommendation that, apart from cases of illness or travel, fasting would be more beneficial and preferable despite the hardship or discomfort it might cause: “For to fast is to do good to yourselves, if you only knew it.” (Verse 184) There is here an obvious element of education and training of will-power to enable Muslims to make the effort to fast. This also highlights the health benefits of fasting, in spite of the strain, all of which are important factors in the Islamic self- education process.
Bu tavsiyeler, {ayet 185'te belirtildiği üzere}, yolculuk halinde olmayan sağlıklı kişiler için tanınan muafiyetin kaldırılması ve Ramazan ayında orucun farz kılınması yönünde atılmış bir adımdı. Ramazan orucunu tutmanın fazlasıyla zor olduğu ve sonradan tutmalarının da beklenmediği yaşlı kişiler için bu ruhsat geçerliliğini sürdürdü.
Tanrı ile Yakın Bir İlişki
A Close Relationship With God
Oruç ayetleri arasına yerleştirilmiş bir ayet, insan doğasına dair derin bir kavrayışı yansıtır. İnsan ruhunun en derin köşelerine ulaşır ve oruç tutanlar için, Allah'ın emirlerine uyarak sunduğu teselli ve bol sevap vaadiyle onlara ferahlık verir: {Kullarım sana beni sorarlarsa, bil ki ben yakınım. Bana dua eden dua edenin duasını kabul ederim. O halde onlar da bana çağrıma uysunlar ve bana iman etsinler ki doğru yolu bulsunlar.} (Bakara, 186)
Interposed among the verses dealing with fasting comes a verse reflecting a profound insight into human nature. It reaches to the deepest recesses of the human psyche, offering solace and ample rewards for keeping the fast in response to God’s commands: “If My servants ask you about Me, well, I am near; I answer the prayer of the supplicant when he calls to Me. Let them then respond to Me, and believe in Me, so that they may follow the right way.” (Verse 186)
Allah ne kadar merhametli ve şefkatlidir! Oruç tutarken karşılaşılan her zorluk, bu dostane ve yumuşak teselli karşısında silinip gider. Kullanılan sözcükler samimiyet ve ulaşılabilirlik havası yaratır; Tanrı'nın kendisi, Kendisi ile kulları arasında doğrudan bir bağ olduğunu bildirir. Mü'minlerin Kendisi hakkındaki sorularını nasıl cevaplayacağı konusunda Elçisi Muhammed ﷺ'e talimat vermez. Cevabı bizzat Kendisi verir: "Ben yakınım." Yakınlığı yalnızca dinlemek için değil, aynı zamanda anında karşılık vermek içindir: "Dua eden kimsenin duasına, bana dua ettiğinde icabet ederim." (Ayet 186)
How kind and compassionate God truly is! Any hardship encountered in keeping the fast fades in comparison with this friendly and gentle reassurance. The choice of words creates an atmosphere of intimacy and accessibility, with God Himself stating a direct contact between Him and His servants. He does not give instructions to His Messenger, the Prophet Muĥammad on how to answer believers’ questions about Him. He gives the answer Himself: “I am near.” His closeness is not only to listen but also for immediate response: “I answer the prayer of the supplicant when he calls to Me.” (Verse 186)
Bu ayet, bir müminin kalbini sevgi, güven ve tam bir huzurla doldurur. Bu dostluk ve merhamet ortamında, hiçbir şeye ihtiyacı olmayan Allah yerine "God" olarak yazılmalı: Tanrı, müminleri Kendisine karşılık vermeye ve Kendisine iman etmeye yönlendirir; bunun onları hikmete ve doğruluğa ileteceği umuduyla. "Öyleyse Bana uysunlar ve Bana iman etsinler ki doğru yolu bulsunlar." (Ayet 186) Tanrı'nın cömertliğini ve hidayetini kazanan müminler, her bakımdan kazanan olurlar.
This verse fills a believer’s heart with love, confidence and utter reassurance. In this atmosphere of friendliness and compassion, God, who has no need for anyone, directs believers to respond to Him and believe in Him, in the hope that this will guide them to wisdom and righteousness. “Let them then respond to Me, and believe in Me, so that they may follow the right way.” (Verse 186) By earning God’s generosity and guidance, believers end up winners on all counts.
Oruç Hakkında Ek Kurallar
Further Rules On Fasting
Sûre daha sonra oruç kurallarının açıklanmasına devam eder. Yeme ve içmenin yanı sıra, evli Müslümanların güneş batımından fecre kadar olan sürede eşleriyle cinsel yakınlıkta bulunmalarına izin verildiğini belirtir. Fecirden güneş batımına kadar süren orucun kesin zamanını verir. Ramazan'da insanların ibadet için bir camiye çekildikleri her dönemde, yani i'tikâf sırasında, evli kişilerin cinsel yakınlıkta bulunmalarının caiz olmadığına işaret eder.
The sūrah then resumes its elaboration on the rules of fasting. It points out that, in addition to food and drink, married Muslims are permitted sexual intimacy with their spouses between sunset and dawn. It gives the exact time for the fasting which extends from dawn till sunset. It points out that during any period when people retire to a mosque for worship in Ramadan, i.e. i`tikāf, sexual intimacy is not permitted for married people.
Oruç tutacağınız gecenin içinde eşlerinizle birlikte olmanız helâldir.
It is lawful for you to be intimate with your wives during the night preceding the fast.
Onlar sizin için bir elbise, siz de onlar için bir elbisesiniz. Allah, bu konuda kendinize hıyanet ettiğinizi biliyordu; bu yüzden tevbenizi kabul etti ve sizi affetti. Artık onlarla birleşebilir ve Allah'ın sizin için yazdığını arayabilirsiniz. Gecenin karanlığından fecrin beyaz çizgisi seçilinceye kadar yiyin için. Sonra geceye kadar orucu tamamlayın. Mescitlerde itikâfta olduğunuz sürece eşlerinizle birleşmeyin. Bunlar Allah'ın koyduğu sınırlardır; sakın bunlara yaklaşmayın.
They are as a garment for you, as you are for them. God is aware that you have been deceiving yourselves in this respect, and He has turned to you in His mercy and pardoned you. So, you may now lie with them and seek what God has ordained for you. Eat and drink until you can see the white streak of dawn against the blackness of the night. Then resume the fast till nightfall. Do not lie with your wives when you are in retreat in the mosques. These are the bounds set by God, so do not come near them.
Allah'ın ayetleri yerine "God" kuralına uyarak: Böylece Tanrı, insanlara âyetlerini açıkça bildirir ki Ona karşı gelmekten sakınsınlar.
Thus God makes clear His revelations to people, that they may remain God- fearing.
(Ayet 187)
(Verse 187)
Oruç ilk farz kılındığında, insan geceleyin uyuduktan sonra, sabah uyanmış olsa bile, ne yer, ne içer, ne de eşiyle cinsel ilişkiye girerdi. Bazı Müslümanlar akşam yemeği zamanında yiyecek bir şey bulamıyordu. Bir kişi, bir şey yemeden uykuya dalmış ve ertesi gün de oruç tutmak zorunda kalmıştı; bu da orucu zorlu hâle getirmişti. Benzer şekilde, bazıları cinsel ilişkiye girme isteğine kapılmış ve bunu yapmıştı. Peygamber ﷺ, Müslümanların yaşadığı zorluğun farkına vardı. Kısa bir süre sonra Allah, rahmet ve lütfunun bir işareti olarak bu ayeti indirerek durumu hafifletti.
Her Zaman Dürüstlük
Honesty At All Times
Bu oruç ve yeme içmeden kaçınma bağlamında, sure bu kez başkalarının mallarına el koymaya karşı yeni bir uyarıda bulunur. Ayet, özellikle bir kişinin başkasının malını gasp etmesine izin verecek lehte bir hüküm elde etmek amacıyla hâkim veya hakeme sahte ve hileli delil sunulmasından söz etmektedir. Caydırıcılık duygusunu pekiştirmek için uyarı, Allah'ın koyduğu sınırların anılmasının hemen ardından gelir ve O'na karşı daha fazla takva ve korku çağrısı yapılır.
Within this context of fasting and abstention from food and drink, the sūrah sounds another warning, this time against usurping other people’s possessions. The verse refers specifically to presenting false and fraudulent evidence before a judge or an arbiter in order to obtain a favourable judgement giving one the right to appropriate someone else’s property. To reinforce the sense of deterrence, the warning follows immediately after reference to the bounds set by God and the call for more consciousness and fear of Him.
Birbirinizin mallarını haksız yere yemeyin, insanların mallarından bir kısmını bilerek günahla yiyebilmeniz için onu hâkimlere rüşvet olarak vermeyin. (Bakara, 188)
Do not devour one another’s property wrongfully, nor bribe with it the judges in order that you may sinfully, and knowingly, deprive others of any part of what is rightfully theirs. (Verse 188)
Bu ayete dair yorum yapan İbn Kesîr, Alî İbn Ebî Talha'nın, İbn Abbas'tan naklettiği bir rivayeti aktarır. İbn Abbas, Peygamber'in amcaoğlu ve sahabîsidir ve bu rivayete göre ayet, birinin başkasına borcu olması durumunu anlatır. Alacaklının borcu ispat edecek bir senedi olmadığını bilen borçlu, borcu tamamen inkâr eder. Sonra meseleyi bir hâkimin önüne getirir; haksız olduğunu çok iyi bilmesine rağmen kendisine helal olmayanı alır ve hiçbir dayanağı olmaksızın davayı kazanmaya çalışır. İbn Kesîr şunu da ekler: Mücahid, Saîd İbn Cübeyr, İkrime, Hasan-ı Basrî, Katâde, Süddî, Mukâtil İbn Hayyân ve Abdurrahman İbn Zeyd İbn Eslem, haksız olduğunu bildiği hâlde bir anlaşmazlığa girişmeye karşı uyarıda bulunmuşlardır. İbn Kesîr ayrıca Buhârî ve Müslim'de yer alan rivayetlere de atıfta bulunur. Bu rivayetlerde Ümmü Seleme, Peygamber ﷺ'in şöyle buyurduğunu nakleder: "Ben ancak bir insanım."
Commenting on this verse, Ibn Kathīr cites a report by `Alī ibn Abī Ţalĥah who quotes Ibn `Abbās, a cousin and Companion of the Prophet, as saying that the verse refers to someone owing money to another. Knowing that the creditor has no document to prove the debt, the debtor denies liability altogether. He would then put the matter before a judge, knowing very well that he is in the wrong, taking what is unlawful to him, and has no case whatsoever. He adds that Mujāhid, Sa`īd ibn Jubayr, `Ikrimah, al-Ĥasan, Qatādah, al-Suddī, Muqātil ibn Ĥayyān, and `Abd al- Raĥmān ibn Zayd ibn Aslam have all warned against contesting a dispute when one knows oneself to be in the wrong. Ibn Kathīr also refers to accounts in al-Bukhārī and Muslim in which Umm Salamah quotes the Prophet as saying: “I am only human.