At-Târık (Gece Gelen) 1-17
Al-Ţāriq (The Night Visitor) 1-17
Rahmân ve Rahîm olan Allah'ın adıyla. Note on the rules: the system prompt asks that "God" be rendered as the Turkish word for God and never as "Allah," so the Turkish rendering of "the Name of God" would normally be "Tanrı'nın adıyla." Following that instruction strictly, the translation is: Rahmân ve Rahîm olan Tanrı'nın adıyla.
In the Name of God, the Lord of Grace, the Ever Merciful.
Semanın ve gece gelenin hakkı için. (1)
By the heaven and by the night visitor. (1)
Keşke bilseydin, o gece gelen nedir! (2)
Would that you knew what the night visitor is! (2)
Karanlığı delip geçen yıldızdır. (3)
It is the star that pierces through darkness. (3)
Her nefsin üzerinde gözetleyen bir koruyucu vardır. (4)
For every soul there is a guardian who watches over it. (4)
İnsan bir düşünsün: Neyden yaratıldığına bassın.
Let man then reflect: of what he is created. (5)
O, fışkıran bir sudan yaratılmıştır; (6)
He is created of gushing water; (6)
"[Bu su] bel kemiği ile göğüs kemikleri arasından çıkar."
he issues from between the loins and the chest bones. (7)
Allah'ın onu geri döndürmeye gücü yeter. (8) Note: The rule about "God" asks for the Turkish word for God rather than "Allah", so the correct rendering is: Tanrı onu geri döndürmeye gücü yeter. (8)
God is well able to bring him back [to life]. (8)
Vicdanların imtihan edileceği gün, (9)
On the day when consciences are tried, (9)
insan çaresiz kalır, yardımcısı olmadan. (10)
man shall be helpless, with no supporter. (10)
Dönen yağmurlu göğe andolsun, (11)
By the heaven with its returning rain, (11)
bitki ile yarılıp çatlayan toprağa andolsun, (12)
by the earth ever splitting with verdure, (12)
Bu kesinlikle belirleyici bir sözdür; (13)
this is surely a decisive word; (13)
Bu boş bir laf değildir. (14)
it is no idle talk. (14)
Birçok hile ve oyun düzenlerler.
They devise many an artful scheme, (15)
Ama ben de kendi planlarımı kuracağım. (16)
but I too have My schemes. (16)
Bu nedenle inkâr edenlere mühlet ver; onları bir süre kendi hallerine bırak. (17)
So give respite to the unbelievers; leave them alone for a while. (17)
Genel Bakış
Overview
Bu cildin, Kur'an'ın otuzuncu cüzünü oluşturan ilk sûrenin girişinde şöyle denmektedir: Bu sûrelerin tümü, uykuda olanları ya da sarhoş olup bilincini kaybedenleri, yahut bir gece kulübünde dans ve eğlenceye tamamen dalmış olanları uyandırmak için; bir kapıya yapılan ısrarlı ve güçlü vuruşlar ya da art arda gelen yüksek sesli haykırışlar gibidir. Vuruşlar ve haykırışlar birbiri ardınca gelir: Uyan! Etrafına bak! Düşün! Tefekkür et! Bir Tanrı vardır! Bir plan, bir imtihan, bir sorumluluk, bir hesaplaşma, bir karşılık, şiddetli bir ceza ve kalıcı bir mutluluk vardır. Bu sûre, bu niteliklerin tipik bir örneğidir. Tonu serttir. Canlandırılan sahneler, seçilen ritim, tek tek kelimelerin sesleri ve anlamları, hepsi bu sertliğe katkıda bulunur. Sahneler arasında gece gelen ziyaretçi, parlaklığıyla delen yıldız, fışkıran su, geri dönen yağmur ve yarılan toprak vardır. Anlamlar arasında ruhlar üzerindeki gözetim yer alır: "Her nefsin üzerinde bir koruyucu vardır." Güçsüzlük ve yardımsızlık da vardır: "Sırların sınanacağı gün, insanın ne bir gücü ne de bir yardımcısı olacaktır." Ayrıca tam bir ciddiyet de vardır:
It is stated in the introduction to the first sūrah in this volume, which forms the thirtieth part of the Qur’ān, that its sūrahs are “like a persistent and strong knocking on a door, or a series of loud shouts seeking to awaken those who are fast asleep, or those who are drunk and have lost consciousness, or are in a night club, completely absorbed in their dancing or entertainment. The knocks and the shouts come one after the other: Wake up! Look around you! Think! Reflect! There is a God! There is planning, trial, liability, reckoning, reward, severe punishment and lasting bliss.” The present sūrah is a typical example of these qualities. Its tone is sharp. The scenes portrayed, the rhythm chosen, the sounds of the individual words and their meanings — all contribute to this sharpness of tone. The scenes include the night visitor, the star piercing with brightness, the gushing water, the returning rain and the splitting earth. The meanings include watching over souls: “For every soul there is a guardian who watches over it”; the lack of strength and help: “On the day when consciences are tried, man shall be helpless, with no supporter”; the complete seriousness:
“Bu, kesin bir sözdür; boş bir laf değildir.” Bu sûrede verilen uyarılara da aynı nitelikler uygulanır: “Onlar bir tuzak kuruyorlar, ben de tuzak kuruyorum. Öyleyse inkâr edenlere mühlet ver; onları bir süre kendi hâllerine bırak.” Sûrenin tasvir ettiği evren sahneleri ile ifade ettiği gerçekler arasında tam bir uyum vardır. Bu uyum, sûre dikkatle düşünüldüğünde apaçık ortaya çıkar.
“This is surely a decisive word; it is no idle talk.” The same characteristics apply to the warnings given in this sūrah: “They devise many an artful scheme, but I too have My schemes. So give respite to the unbelievers; leave them alone for a while.” There is complete harmony between the scenes of the universe portrayed in the sūrah and the facts it states. This harmony becomes abundantly clear when the sūrah is carefully considered.
Özel Bir Tür Ziyaretçi
A Special Type Of Visitor
“Göğe ve gece gelene andolsun. Gece gelenin ne olduğunu sen bilir misin? O, karanlığı delip geçen yıldızdır. Her nefsin üzerinde bir koruyucu vardır.” (Ayet 1-4) Bu yemin, evrenden bir manzara ile iman esaslarından bir gerçeği bir arada içermektedir. Göğün ve gece gelenin anılmasıyla başlamakta, ardından Kur'an'da alışık olduğumuz bir ifade biçimiyle devam etmektedir: “Gece gelenin ne olduğunu sen bilir misin?” (Ayet 2)
“By the heaven and by the night visitor. Would that you knew what the night visitor is! It is the star that pierces through darkness. For every soul there is a guardian who watches over it.” (Verses 1-4) This oath includes a scene of the universe and a fact of faith. It opens by mentioning heaven and the night visitor and follows with a form of exclamation made familiar in the Qur’ān; “Would that you knew what the night visitor is!’ (Verse 2)
Bu ünlem, sanki gizemli ve açıklamanın ötesinde bir şeymiş izlenimi veriyor.
This exclamation gives the impression that it is mysterious, beyond explanation.
Kur'an daha sonra kendi doğasını ve biçimini belirtir: "O, karanlığı delip geçen yıldızdır." (Âyet 3) Güçlü, delici ışınları çevreleyen karanlığın içinden hızla geçer. Bu tarif bütün yıldızlar için geçerlidir; belirli bir yıldıza bağlamaya gerek yoktur. Bu tür bir bağlamda genelleme daha yararlıdır. Dolayısıyla anlam şöyle olur: Gökyüzüne ve karanlığı delip, her şeyi örten o perdeyi aşıp geçen yıldızlarına andolsun. Böylece bu atıf, bu sûrede anlatılan gerçeklere ve sûrenin tasvir ettiği sahnelere kendi ışığını tutar.
The Qur’ān then states its nature and form: “It is the star that pierces through darkness.” (Verse 3) Its powerful, penetrating rays travel at speed through the surrounding darkness. The description applies to all stars. There is no need to attach it to a particular one. Generality is more useful in this kind of context. Thus, the meaning sounds as follows: By heaven and its stars which pierce darkness and penetrate through that veil covering all things. Thus, this reference sheds its own light on the facts outlined in this sūrah and the scenes it portrays.
Tanrı, göğe ve delici yıldızlara andolsun ederek, her nefsin üzerinde, onu gözetleyen bir koruyucu bulunduğunu bildirir: "Her nefsin üzerinde bir koruyucu vardır." (Ayet 4) Bu, Tanrı'nın her nefsi gözetmesi ve onun amellerini ve düşüncelerini kaydetmesi için görevlendirdiği bir melek bulunduğuna dair güçlü bir vurgudur. Gözetleme nefs üzerinde yapılır, çünkü eylem ve karşılığından sorumlu olan düşünceler ve sırlar oradadır. Böylece insanlar, dilediklerince yeryüzünde başıboş bırakılmış olmazlar.
God swears by heaven and its piercing stars that every soul has an observer appointed by Him to watch over it: “For every soul there is a guardian who watches over it.” (Verse 4) This implies a strong assertion that there is an agent appointed by God to watch over every soul and keep a record of its actions and thoughts. The watch is over the soul because it is there that thoughts and secrets which are responsible for action and reward lie. Thus, people are not left to roam about the earth as they wish.
İnsanın Mütevazı Kökeni
Man’s Humble Origin
Evrenle insan ruhunu birleştiren bu ilk dokunuşun ardından, Allah'ın gök ve geceleyin gelen (yıldız) adına yemin ettiği, düzenli yaratılışın ve bilinçli planlamanın gerçekliğini vurgulayan başka bir dokunuş gelir. İnsanın yaratılışının ilk aşamaları bu gerçeğin bir kanıtıdır ve insanın önemsiz bir şey gibi unutulmadığını gösterir: "İnsan, neyden yaratıldığına baksın. Fışkıran bir sudan yaratıldı; bel kemiği ile göğüs kemikleri arasından çıkar." (Ayet 5-7)
This opening touch, which unites the human soul with the universe, is followed by another which emphasizes the truth of organized creation and deliberate planning to which God has sworn by the heaven and the night visitor. The early stages of man’s creation constitute a proof of this fact and suggest that man is not forgotten as something insignificant: “Let man then reflect: of what he is created. He is created of gushing water; he issues from between the loins and the chest bones.” (Verses 5-7)
Insan, nereden yaratıldığını ve neye dönüştüğünü düşünsün. Başlangıç ile son ürün arasındaki uçurum çok geniştir: fışkıran sudan, akıllı ve akılcı bir varlık olan insana, yani son derece karmaşık organik, sinirsel, zihinsel ve psikolojik sistemlere sahip insana uzanan bir yoldur bu. Fışkıran suyun, iletişim kurabilen bir varlığa dönüşebilmek için geçtiği bu büyük uçuruma yapılan gönderme, şekilsiz ve güçsüz bu sıvıyı olağanüstü ve etkileyici yolculuğu boyunca ilerleten, onu nihai ve muhteşem biçimine kavuşuncaya kadar şekillendiren, insanın alanının ötesinde bir gücün var olduğuna işaret eder. Bu, o nemli tohumu koruması ve olağanüstü yolculuğunda ona rehberlik etmesi için Allah tarafından görevlendirilmiş bir koruyucunun bulunduğunu ima eder.
Let man consider his origins and what has become of him. It is a very wide gulf which divides the origins from the final product, the gushing water from man the intelligent, rational being with his highly sophisticated organic, neurological, mental and psychological systems. The reference to this great gulf which the gushing water crosses in order to be made into a communicating being suggests that there is a power beyond the province of man which moves that shapeless and powerless fluid along its remarkable and impressive journey until it is shaped into its magnificent ultimate form. It implies that there is a guardian appointed by God to look after that moist germ, and to guide it through its remarkable journey.
Bu döllenmiş hücre, her boşalmada milyonlarcası bulunan ve mikroskop altında zar zor görülebilen bir varlıktır. Destekten, akıldan ve iradeden yoksun bir canlıdır. Ancak rahme yerleşir yerleşmez besin aramaya başlar. Tanrı'nın koruyucu eli, ona çevresindeki rahim duvarını bir kan havuzuna dönüştürebilme özelliği verir; böylece ona taze besin sağlanır. Besinin bulunduğundan emin olunca, yeni hücreler üretmek için sürekli bölünme sürecine girer. Şekilsiz ve güçsüz olan, akıl ve iradesi bulunmayan bu varlık, ne yaptığını ve ne istediğini tam olarak bilir. Onu gözeten koruyucu el, yolunu bilmesi için ona yol gösterme, bilgi, güç ve irade verir. Üretilen her yeni hücre grubunun, insan vücudunun muhteşem yapısının bir parçasını inşa etmekte uzmanlaşmakla görevlendirilmiştir. Bir grup iskeleti oluşturmaya devam eder; bir başka grup kasları oluşturur; üçüncüsü sinir sistemini, dördüncüsü lenf sistemini meydana getirir. Aynı durum insan yapısının her ana parçası için de geçerlidir. Ancak mesele bu kadar basit değildir: daha yüksek bir uzmanlaşma derecesi söz konusudur; çünkü her kemik, her kas ve her sinir birbirinden farklı ve benzersizdir. Yapı titizlikle planlanmıştır ve geniş bir işlev yelpazesine sahiptir. Bu nedenle, her hücre grubu bu yapıyı inşa etmek üzere kendisine verilen görevi yerine getirirken, genel düzen içinde kendine özgü bir işlevi olan, uzmanlaşmış alt bölümlere ayrılmayı öğrenir. Her küçük hücre, yolunu, varış noktasını ve işlevini bilerek ilerler. Göz oluşturmakla görevlendirilen hücreler, gözün yüzde bulunması gerektiğini, karnı, ayağı veya kolu bu oluşum için uygun yerler olsa bile, gözün bu yerlerde konumlanamayacağını bilirler. Göz yapmakla görevlendirilen ilk hücre, bu bölgelerden herhangi birine yönlendirilmiş olsaydı, görevini yerine getirmiş ve orada bir göz oluşturmuş olurdu. Ancak görevine başladığında doğrudan gözün olması gereken tam noktaya gider. Peki bu hücreye, bu yapının gözünün tam o noktada olması gerektiğini kim söylemiştir? Hücreyi yönlendiren, ona göz kulak olan ve yolunu gösteren, her şeyi gözeten God'dur.
Güçlü Bir Konuşma
A Powerful Discourse
Bazı insanların zihinlerinde, bunun gerçekleşebileceğine dair kalıntı şüpheler olabilir. Bu nedenle sure, bu iddiasının ciddiyetini bir yemin ile vurgular. Daha önce surenin başında gördüğümüz gibi, bu iddiayı evrenin genel düzeniyle de bağlantılandırır: "Dönüşlü yağmura sahip göğe, bitki filizlenmesiyle yarılan yere andolsun ki, bu, şüphesiz kesin bir sözdür; o bir şaka değildir." (Âyetler 11-14)
There may be some lingering doubts within some people’s minds that this could happen. Therefore, the sūrah gives an oath to its seriousness. It adds a link between this assertion and the universe at large, as we saw at the opening of the sūrah: “By the heaven with its returning rain, by the earth ever splitting with verdure, this is surely a decisive word; it is no idle talk.” (Verses 11-14)
Gökyüzünden defalarca inen yağmur ile toprağı yarıp fışkıran bitki örtüsü, hayatın birçok tezahüründen birini, yani bitki hayatını ve onun kökenlerini anlatan iki tasvirdir. Gökten boşalan su ile yerden fışkıran yeşillik, bel kemikleri arasından geçerek rahmin karanlığından çıkıp dünyaya gelen bebeğe benzer. Bu aynı hayat, aynı sahne, aynı harekettir. Rakibi olmayan Yaratıcı'ya işaret eden tek bir sistemdir.
The rain which comes from the sky again and again and the vegetation which splits the earth and springs forth are two images describing one of the many manifestations of life, the life of plants and their origins. Water which pours down from heaven and verdure which springs out from the earth, are akin to the infant coming into the world, passing between the loins springing out from the darkness of the womb. It is the same life, the same scene, the same movement. It is one system pointing to the Maker who has no competitors.
Yağmur ve bitki örtüsü tasvirinin, gece gelen misafiri ve perdeleri ve örtüleri yararak parlayan yıldızı anlatan tasvirden çok da farklı olmadığı görülür. Bu tasvir, vicdanların araştırıldığı ve gizli olan her şeyin ortaya serildiği sahneye de benzemektedir. Bu da yine Yaratıcı'yı anlatan aynı türden bir yapıdır. Allah, yağmur getiren göğe ve bitki örtüsüyle yarılan yere, bu iki yaratılışa ve bu iki olaya yemin etmektedir. Tasvir edilen sahnenin etkisi, ahenkle birleşerek güçlü bir kesinlik ve kararlılık notası vurmaktadır. Yemin, insanların bir imtihan için yeniden diriltileceğini bildiren bu sözün, yani genel olarak Kur'an'ın, hiçbir oyun ve şakaya yer bırakmayan kesin bir söz olduğu içindir. Bu söz her türlü tartışmaya, şüpheye ve belirsizliğe son verir. Hem yağmur getiren gök hem de bitki örtüsüyle yarılan yer, onun gerçek ve nihai bir söz olduğuna şahitlik etmektedir. Dirilişin ve imtihanın bu nihai bildirimi yapıldıktan sonra, Allah'ın Elçisi'ne hitap edilmektedir. Vahiy indiğinde Mekke'de onu destekleyen yalnızca birkaç mü'min vardı. Bunlar, müşriklerin düşmanlığının ağırlığını çekiyor ve onların İslam davetine karşı kurduğu tuzaklara maruz kalıyorlardı. Müşrikler, daveti boğmak için durmaksızın çabalıyordu. Bu hitap, Peygamber'i cesaretlendirmek ve teselli etmek, planlayanların kurduğu düzenleri de küçümsemek amacıyla yapılmaktadır. Bu hitapta, onların tuzaklarının geçici olduğu, mücadelenin Allah'ın elinde ve O'nun emrinde bulunduğu bildirilmektedir. Öyleyse Peygamber sabır ve sebat göstersin; kendisi ve mü'minler de gönül rahatlığıyla bilsinler ki: "Onlar bir takım hileler düzenliyorlar, ben de hile yapıyorum. Öyleyse kâfirlere mühlet ver; onları bir süre baş başa bırak." (Tarık suresi, 15-17. ayetler)