در آیات آغازین این سوره، خداوند مسلمانان را به پیمانی که با او بسته‌اند یادآوری می‌کند و به آنان دستور می‌دهد که همواره نعمت‌هایی را که به ایشان ارزانی داشته، آن‌گاه که پیمان ایشان را پذیرفت و آنان را به آن پای‌بند ساخت، به یاد داشته باشند. این یادآوری، تشویقی بیش‌تر برای آنان است تا به عهدهای خود وفا کنند و از شکستن پیمان خداوند بپرهیزند. این بخش جدید، رفتارهایی را که گروه‌های مختلف دارندگان کتاب‌های آسمانی پیشین، در برابر پیمان‌های خود با خداوند از خود نشان داده‌اند، شرح می‌دهد. این بخش توضیح می‌دهد که امت‌های پیشین بر اثر نقض پیمان‌های خود، چه کیفری دیدند. این امر، یادآوری‌ای برای امت مسلمان است و نشان می‌دهد که قانون خداوند هرگز شکست نمی‌خورد و هیچ‌گونه تبعیضی در آن راه ندارد. همچنین ماهیت واقعی اهل کتاب پیشین و نگرش آنان نسبت به اسلام را آشکار می‌سازد. بدین‌سان، مسلمانان را توانا می‌سازد تا باطن ایشان را ببینند و نیرنگ‌های شومی را که علیه اسلام، با خیانت و در پوشش پیروی از آموزه‌های دین خود طراحی می‌کنند، خنثی کنند. در حقیقت، ایشان از ایمان خود روی گردانده و پیمان‌های خود با خداوند را شکسته بودند.

In the first passage of this sūrah, God reminds the Muslims of their covenant with Him and directs them to always remember the blessings He has bestowed on them when He accepted their covenant and bound them to it. The reminder serves as further encouragement to them to fulfil their pledges and to beware of breaking God’s covenant. This new passage outlines the attitudes different groups of those formerly given Divine revelations had taken towards their covenants with God. The passage explains what punishment befell earlier communities as a result of their violation of their covenants. This serves as a reminder to the Muslim community, pointing out that God’s law never fails and admits no favouritism. It also reveals the true nature of the people of earlier revelations and their attitude towards Islam. It, thus, enables the Muslims to see through them and to counter their wicked designs against Islam which they treacherously work out under the guise of following the teachings of their religions. In truth, they had turned their backs on their faith and violated their pledges to God.

این بخش نخست به پیمانی می‌پردازد که خداوند با پیروان موسی بست، آن زمان که ایشان را از بردگی در مصر رهایی بخشید، و سپس به نقض‌های آنان نسبت به این پیمان. در نتیجه، آنان مورد لعنت قرار گرفتند و از سوی خداوند طرد شدند. همچنین از برکات و هدایت الهی محروم گشتند. این بخش همچنین به پیمانی اشاره دارد که خداوند با کسانی بست که ادعای مسیحی بودن داشتند. در نتیجه‌ی آن که ایشان راهی مخالف پیمان خود با خداوند در پیش گرفتند، بذر دشمنی میان آنان افشانده شد. دشمنی میان فرقه‌های گوناگونشان تا روز قیامت ادامه خواهد یافت. این بخش همچنین به رفتار یهودیان اشاره دارد، آن هنگام که ترسوانه از ورود به سرزمین مقدس سر باز زدند، با آنکه خداوند به ایشان وعده داده بود که آن سرزمین از آنِ خودشان خواهد بود.

This passage firstly discusses the covenant God made with the followers of Moses, when He saved them from subjugation in Egypt and their subsequent violations of this covenant. As a result, they were cursed and rejected by God. They were also denied His blessings and guidance. It also refers to the covenant God made with those who claimed to be Christians. As a result of their following a course contrary to their covenant with God, the seeds of enmity were sewn among them. Hostility among their different sects will continue until the Day of Judgement. The passage also refers to the attitude of the Jews when they cowardly refused to enter the Holy Land, although God had promised them that they would have it for themselves.

بی‌تردید خداوند از بنی‌اسرائیل پیمان گرفت و از میان ایشان دوازده نقیب برانگیختیم. خداوند فرمود: من با شما هستم. اگر نماز را برپا دارید و زکات بدهید و به پیامبرانم ایمان آورید و آنان را یاری دهید و به خداوند وامی نیکو بدهید، گناهانتان را از شما می‌زدایم و شما را به باغ‌هایی درمی‌آورم که از زیر درختانش نهرها جاری است. اما هر کس از شما پس از این کافر شود، قطعاً از راه راست گمراه شده است. پس به سبب پیمان‌شکنی‌شان، ایشان را از رحمت خود دور ساختیم و دل‌هایشان را سخت گردانیدیم. آنان سخنان [وحی] را از جایگاهشان تحریف می‌کنند و بخشی از آنچه را به آن یادآوری شده بودند فراموش کرده‌اند. و همواره جز اندکی از ایشان، از خیانتی آگاه خواهی شد. پس از آنان درگذر و چشم‌پوشی کن. بی‌گمان خداوند نیکوکاران را دوست دارد.

Indeed, God made a covenant with the Children of Israel and We appointed among them twelve captains. God said: I shall be with you. If you attend to your prayers, practise regular charity, believe in My messengers and support them and offer up to God a generous loan, I shall forgive you your sins and admit you into gardens through which running waters flow. But any of you who, after this, rejects the faith will indeed have strayed from the right path. Then for having broken their covenant, We rejected them and caused their hearts to harden. They now distort the meaning of [revealed] words, taking them out of their context. Moreover, they have forgotten much of what they have been told to bear in mind. From all but a few of them you will always experience treachery. But pardon them, and forbear. God loves those who do good.

و از کسانی که گفتند «ما نصرانی هستیم»، نیز پیمانی استوار گرفتیم، اما آنان نیز بخش بزرگی از آنچه را که به یادشان سپرده شده بود فراموش کردند. پس میان ایشان تا روز قیامت دشمنی و کینه برانگیختیم. و خداوند به زودی آنان را از آنچه انجام می‌دادند آگاه خواهد کرد.

Likewise, from those who said, “We are Christians, “We have accepted a firm covenant, but they, too, have forgotten much of what they had been told to bear in mind. Therefore, We have given rise among them to enmity and hatred to last until the Day of Resurrection. God will make clear to them what they have done. (Verses 12-14)

عهدی را که خداوند از بنی‌اسرائیل گرفته بود، شرط مشخصی داشت و در صورت تخلف، کیفرهایی معین کرده بود. این سوره، پس از شرح اوضاع و احوالی که به تأیید این پیمان انجامید، مفاد، شرایط و کیفرهای آن را بیان می‌کند. این پیمان با دوازده سرکرده‌ی بنی‌اسرائیل بسته شد که نماینده‌ی همه‌ی دوازده قبیله‌ای بودند که از یعقوب، یا اسرائیل، نسب می‌بردند. هر قبیله به یکی از پسران یعقوب منسوب بود. مفاد این پیمان چنین است: «خداوند فرمود: "من با شما خواهم بود. اگر نماز خود را برپا دارید، زکات بدهید، به پیامبرانم ایمان آورید و آنان را یاری کنید و وامی نیکو به خدا بدهید، گناهانتان را خواهم بخشید و شما را به باغ‌هایی که از زیر آن‌ها نهرها جاری است، درخواهم آورد.

The covenant God had accepted from the Children of Israel stated a specific condition and stipulated certain penalties in case of default. After explaining the circumstances leading to the confirmation of this covenant, the sūrah mentions its terms, conditions and penalties. It was a covenant made with the twelve captains of the Israelites, representing all twelve tribes descending from Jacob, or Israel. Each tribe descended from one of Jacob’s sons. The terms of the covenant are outlined as follows: “God said: ‘I shall be with you. If you attend to your prayers, practise regular charity, believe in My messengers and support them and offer up to God a generous loan, I shall forgive you your sins and admit you into gardens through which running waters flow.

آنان واقعاً پیمان خود را با خدا شکستند؛ پیامبران خود را بدون هیچ دلیل موجهی کشتند، و برای کشتن و به صلیب کشیدن عیسی (علیه السلام) توطئه کردند

They have indeed broken their covenant with God; they killed their prophets for no legitimate reason, and they plotted to kill and crucify Jesus (peace be upon him)

آخرین پیامبرانشان. آنان کتاب‌های آسمانی‌ای را که بر ایشان نازل شده بود، یعنی تورات را نیز تحریف کردند و احکام آن را رها ساختند. آنان نسبت به آخرین پیامبر همه‌ی پیامبران، محمد ﷺ، موضعی خصمانه اتخاذ کردند. علیه او نقشه کشیدند و به او خیانت کردند و در برابر پیام او موضع سازش‌ناپذیر دشمنی گرفتند و از نقض پیمانی که با او بسته بودند، ابایی نداشتند. در نتیجه، خداوند هدایت خود را از ایشان دریغ داشت و آنان را طرد کرد. دل‌هایشان سخت شد تا دیگر شایسته‌ی دریافت هدایت الهی نباشند: {پس به سبب آنکه پیمان خود را شکستند، آنان را از رحمت خویش دور ساختیم و دل‌هایشان را سخت گردانیدیم. آنان کلمات را از جایگاهشان تغییر می‌دهند و بخشی از آنچه را که به یاد داشته باشند به فراموشی سپرده‌اند.} (آیه‌ی ۱۳)

the last of their Prophets. They also distorted their revealed Scriptures, i.e. the Torah, and abandoned its laws. They adopted a hostile attitude towards the last of all Prophets, Muĥammad (peace be upon him). They schemed against him and betrayed him and adopted an uncompromising attitude of hostility towards his message, not hesitating to violate the treaty they signed with him. As a result, God denied them His guidance and rejected them. Their hearts were caused to harden so that they could no longer be the recipients of Divine guidance: “Then for having broken their covenant, We rejected them and caused their hearts to harden. They now distort the meaning of [revealed] words, taking them out of their context. Moreover, they have forgotten much of what they have been told to bear in mind.” (Verse 13)

راستی که خدا راست می‌گوید. این‌ها ویژگی‌های بارز بنی‌اسرائیل بود؛ لعنتی که در چهره‌هایشان آشکار بود و در خوی شریرشان ریشه‌دار بود، سختدلی‌ای که جایی برای لبخند مهربانانه باقی نمی‌گذاشت، و کارهایی که به احساسات انسانی توجهی نداشت. آن‌ها ممکن است هنگامی که چیزی از آن بترسند یا منفعتی را دنبال کنند، یا هنگامی که بکوشند بذر اختلاف را میان مردم بپراکنند، مهربان به نظر برسند، اما سختدلی‌شان با این حال آشکار می‌شود و نشان می‌دهد که در ژرفای وجود، بی‌رحم و عاری از مهرند. طبیعت اصلی آن‌ها چنان بود که کلمات وحیانی را تحریف می‌کردند و آن‌ها را از بافت اصلی‌شان جدا می‌کردند. کتاب وحیانی خود را تحریف کردند و آن را در نوری متفاوت از آنچه به موسی (علیه السلام) داده شده بود عرضه کردند. این کار را به بیش از یک شیوه انجام دادند. بسیاری از چیزهایی را که در خدمت اهداف فریبکارانه‌شان بود به کتابشان افزودند و برای پیگیری مقاصد شومشان توجیه دینی ساختند و آن را به‌دروغ به خدا نسبت دادند. همچنین، سخنان اصیلی را که در کتابشان باقی مانده بود بر اساس تعصبات خود تفسیر کردند، تا با نقشه‌های شومشان جور درآید.

Indeed, God tells the truth. These were the distinctive features of the Israelites; a curse clearly apparent in their faces and deeply entrenched in their evil character, a hardness that left no room for a compassionate smile, and actions that took no heed of human feelings. They may appear gentle when they have something to fear or an interest to further, or when they try to sow the seeds of discord among people, but their hardness will nevertheless surface revealing how, deep at heart, they are cruel, devoid of mercy. Such was their essential nature that they distorted revealed words, took it all out of context. They distorted their revealed Book and presented it in a light different from that given to Moses (peace be upon him). They did this in more ways than one. They added to their Book much of what served their devious goals and gave them religious justification for pursuing their wicked ends, which they falsely attributed to God. They also interpreted such original statements as remained in their Book according to their prejudices, this to fit them to their wicked designs.

خداوند همچنین با پیامبرش ﷺ و با جامعهٔ مسلمانان سخن می‌گوید و یادآور می‌شود که از کسانی که خود را مسیحی می‌نامیدند نیز پیمانی استوار گرفته بود، اما آنان نیز به پیمان خود وفادار نماندند و عاقبت آن را دیدند: «و از کسانی که گفتند ما نصرانی‌ایم نیز پیمانشان را گرفتیم، اما آنان نیز بخش بزرگی از آنچه را به آن یادآوری شده بودند فراموش کردند».

God also relates to His Messenger (peace be upon him) and to the Muslim community that He accepted a covenant from those who described themselves as Christians, but they, too, were unfaithful to their covenant and suffered the consequences: “Likewise, from those who said, ‘We are Christians’, We have accepted a firm covenant, but they, too, have forgotten much of what they had been told to bear in mind.

بنابراین، ما میان آنان دشمنی و کینه را تا روز قیامت برانگیختیم. خداوند آنچه را انجام می‌دادند، به آنان خواهد فهماند. (آیه ۱۴)

Therefore, We have given rise among them to enmity and hatred to last until the Day of Resurrection. God will make clear to them what they have done.” (Verse 14)

این آیه با توصیفی بسیار قابل توجه آغاز می‌شود: «و از کسانی که گفتند ما نصرانی هستیم، پیمان محکمی گرفتیم.» این تعبیر به ما می‌گوید که آنان تنها به مسیحی بودن خود اقرار کردند، بی‌آنکه ادعای خویش را در عمل معتبر بدارند. جوهر پیمان آنان ایمان به یگانگی خداوند بود. اما درست در همین مسئله بود که انحراف در تاریخ مسیحیت راه یافت. همین بند محوری پیمانشان بود که به بخش فراموش‌شده‌ی آنچه بدان فرمان داده شده بودند تبدیل شد. آنگاه که این بخش فراموش شد، هر انحرافی ممکن گشت و دشمنی میان فرقه‌ها و کلیساهای بی‌شمار مسیحیت، کهن و نو، شعله‌ور شد، چنان‌که به زودی و به اختصار توضیح خواهیم داد. خداوند به ما خبر می‌دهد که این دشمنی و کینه تا روز قیامت ادامه خواهد یافت. افزون بر این، ایشان کیفر آخرت را خواهند چشید، در آن هنگام که تصویری روشن از آنچه در این زندگی کرده‌اند به آنان نشان داده خواهد شد.

This verse begins with a particularly significant description: “Likewise, from those who said: ‘We are Christians’, We have accepted a firm covenant.” This mode of expression tells us that they simply professed to be Christians without giving practical credence to their claims. The essence of their covenant was to believe in God’s oneness. Yet it was in regard to this very issue that deviation crept into the history of Christianity. It is this central clause in their covenant which became the forgotten part of what they had enjoined. When it was forgotten, every deviation became possible and enmity broke out between the numberless sects and churches of Christianity, old and new, as we will shortly but briefly explain. God tells us that their enmity and hatred will continue until the Day of Resurrection. Moreover, they will suffer the punishment of the Hereafter, at the time when they will be shown a clear image of what they have done in this life.

کسانی که در گذشته وحی دریافت کرده بودند، پذیرفتن این امر برایشان بسیار دشوار بود که پیامبری که از میان آنان نبود، آنان را فرابخواند تا خود را تسلیم خداوند کنند. این پیامبر از قومی بی‌سواد برخاسته بود که آنان به‌دلیل بی‌سوادی‌شان ایشان را خوار می‌شمردند، در حالی که خود کتاب‌های آسمانی داشتند. خداوند می‌خواست این مردم بی‌سواد را به افتخاری بزرگ برساند؛ از این رو، از میان آنان کسی را برگزید که آخرین پیامبران شود، و پیام نهایی خود را که خطاب به تمام بشریت بود، به ایشان عطا فرمود. او آن مردم بی‌سواد را آموزش داد تا به والاترین سطح دانش در روی زمین دست یابند. این دگرگونی ایشان را صاحب برترین باورها، منسجم‌ترین و استوارترین شیوه زندگی، کامل‌ترین نظام و قوانین، سالم‌ترین ساختار اجتماعی و والاترین معیار اخلاقی کرد. همه‌ی این‌ها بخشی از فضلی بود که خداوند هنگامی که اسلام را دین ایشان برگزید، بر آنان ارزانی داشت. آن مردم بی‌سواد بدون این فضلی که از جانب خداوند یافته بودند، هرگز نمی‌توانستند آرزوی رهبری بشریت را داشته باشند. در حقیقت، آنان هرگز چیزی برای عرضه به بشریت نداشتند و نخواهند داشت، جز آنچه دینشان به ایشان می‌دهد.

Those people who received revelations in the past found it rather hard to accept that a Prophet who did not belong to them should call on them to submit themselves to God. This Prophet belonged to a nation of illiterate people whom they used to despise, on account of their being unlettered while they themselves had Divine Scriptures. God wanted to bestow a great honour on those unlettered people and, therefore, He chose from among them the individual who was to become the last of all Prophets. He also gave them His final message, addressed to all mankind. He taught those unlettered people to become the ones with the highest standard of knowledge on earth. This transformation made them the ones with the highest beliefs, the most consistent and sound way of life, the most complete system and legal code, the soundest social set-up and the most sublime standard of morality. All this was part of the grace God bestowed on them when He chose Islam to be their faith. Those unlettered people could not have aspired to be the guides for humanity without this grace they received from God. Indeed, they never had and will never have anything to offer humanity except for what their faith gives them.

در این خطاب الهی به اهل کتاب روشن شده که آنان فراخوانده می‌شوند تا اسلام را بپذیرند، به محمد ﷺ ایمان آورند و او را یاری کنند، زیرا این امر بخشی از پیمانی بوده که خدا از ایشان گرفته است. به صراحت به آنان گفته شده که خود خدا گواه است که این پیامبر امّی، فرستادهٔ او نه‌تنها برای عرب، بلکه برای ایشان و برای تمام بشریت است. انکارناپذیر است که پیام او از جانب خدا به او داده شده، و هیچ ادعایی پذیرفتنی نیست که پیام او تنها متوجه عرب بوده است؛ بلکه، در واقع، متوجه اهل وحی‌های پیشین نیز هست: «ای اهل کتاب! پیامبر ما به سوی شما آمده است تا بسیاری از آنچه را از کتاب [آسمانی] پنهان می‌داشتید، برای شما آشکار سازد و از بسیاری [از خطاهای شما] درگذرد.» {المائدہ: ۱۵} او فرستاده‌ای به سوی شماست و وظیفهٔ او این است که امور را برای شما بگشاید تا آنها را چنان‌که هستند ببینید. بدین‌ترتیب می‌توانید ببینید که چگونه او آنچه را از حقیقت بنیادین وحی‌هایی که به شما داده شده، و شما در پنهان داشتن آن توطئه کرده‌اید، آشکار می‌سازد.

سپس ماهیت آنچه پیامبر آخرالزمان دریافت کرده، نقشی که قرار است در زندگی انسان ایفا کند و تأثیر عملی آن بیان می‌شود: «قَدْ جَاءَكُم مِّنَ اللَّهِ نُورٌ وَكِتَابٌ مُّبِينٌ» {از سوی خدا برای شما نوری و کتابی روشنگر آمده است} (آیه ۱۵). شاید هیچ عبارتی ماهیت قرآن و پیام الهی اسلام را دقیق‌تر و جامع‌تر از آن نتواند بیان کند که آن را «نور» بنامد. مؤمن در ژرفای دل خود، در همه‌ی زندگی‌اش، در ارزیابی‌اش از امور، رویدادها و انسان‌ها، همین که حقیقت ایمان را می‌پذیرد، درمی‌یابد که نوری دارد که همه چیز را برایش روشن می‌کند. هر چیز در برابر او درخشان می‌شود. دیگر در هیچ امری سرگردان نیست؛ دیگر پیش از گرفتن تصمیمی جدی دچار تردید نمی‌شود؛ دیگر در راهی نشانه‌گذاری‌نشده گام نمی‌زند و در جهت خود دچار شک نیست. هدف نهایی‌اش روشن است. راه رسیدن به آن راست است و در گام‌های خود مطمئن است.

The nature of what the last Messenger has been given, the role it is destined to play in human life and its practical effect are then explained: “There has come to you from God a light and a clear Book.” (Verse 15) Perhaps nothing expresses the nature of the Qur’ān and the Divine message of Islam more accurately and comprehensively than stating that it is “a light”. In his heart of hearts, in everything in his life, in his evaluation of things, events and people, a believer realises as soon as he accepts the truth of faith that he has a light that makes everything clear to him. Everything brightens up in front of him. No longer is he confused about anything; no longer does he suffer any hesitation before taking a serious decision; no longer is he travelling an unmarked road and no longer is he uncertain of his direction. His ultimate goal is clear. His way towards it is straight and he is certain of his footsteps.

دو ویژگی، پیامی را توصیف می‌کنند که به فرستادهٔ بزرگوار داده شد: «نوری و کتابی روشنگر». خداوند خشنود شد که تسلیم شدن، یا اسلام، را به عنوان دین بشریت برگزیند. هر کس از آنچه خداوند برای او پسندیده پیروی کند و آن را با خشنودی بپذیرد، خداوند او را «به راه‌های سلامت» هدایت خواهد کرد. این توصیف چقدر راست و دقیق است. آنچه این ایمان به زندگی به طور کلی می‌بخشد، صلح است، به معنای گسترده‌ی این واژه. صلح در درون فرد، در جامعه و در تمام جهان است. صلح با وجدان، با عقل و با بدن انسان است. صلح در خانه و خانواده، در اجتماع و جامعه و با تمام بشریت است.

Two qualities describe the message which was given to the noble Messenger: “a light and a clear book” It has been God’s pleasure to choose self-surrender, or Islam, as a religion for mankind. Anyone who follows what God has been pleased to choose for him and accepts it with pleasure will be guided by God “to the paths of peace”. How true and accurate this description is. What this faith imparts to life as a whole is peace, in the broadest sense of the term. It is peace within the individual, the community and the whole world. It is peace with one’s conscience, with one’s mind and body. It is peace within the home and family, society and the community and with humanity at large.

یقیناً کافر کسانی هستند که می‌گویند: «خدا همان مسیح، پسر مریم است.» بگو: چه کسی می‌توانست در برابر خدا کاری از پیش ببرد، اگر او می‌خواست مسیح، پسر مریم، و مادرش، و همه کسانی را که در زمین هستند هلاک کند؟ فرمانروایی آسمان‌ها و زمین و آنچه میان آن دو است از آنِ خداست. هرچه بخواهد می‌آفریند و خدا بر هر چیزی تواناست. (آیه ۱۷)

Unbelievers indeed are they who say: “God is the Christ, son of Mary.” Say: Who could have prevailed with God in any way had it been His will to destroy the Christ, son of Mary, and his mother, and everyone on earth? To God belongs the kingdom of the heavens and the earth and all that is between them. He creates what He wills and God has power over all things. (Verse 17)

پیامی که عیسی (صلوات الله علیه) از سوی پروردگارش به او ابلاغ کرد، همان پیام یگانگی مطلق خداوند بود که به هر پیامبری عطا شده است.

The message Jesus (peace be upon him) conveyed as given to him by his Lord was the message of God’s absolute oneness which has been given to every messenger.

کامل تسلیم شدن در برابر خدای یگانه، به‌عنوان تنها معبود و پروردگار جهانیان، موضعی بود که هر فرستاده‌ای اتخاذ می‌کرد. اما این ایمان روشن، بعدها پس از آن‌که مشرکان مسیحیت را پذیرفتند، دستخوش تحریف شد؛ زیرا آنان بخشی از باورهای شرک‌آلود کهن خود را حفظ کردند و تلاش داشتند آن‌ها را به آیینی که بر یگانگی خدا استوار بود وارد کنند. با گذشت زمان، این باورهای انحرافی بخش جدایی‌ناپذیر کل آیین شدند.

Total submission to God alone as the only God and the Lord of the universe was the attitude adopted by every messenger. This clear faith, however, later became distorted after pagans adopted Christianity, retaining some traces of their old pagan beliefs which they were keen to introduce into the faith based on God’s oneness. As time passed, these deviant beliefs became an integral part of the whole faith.

این عقاید انحرافی همگی در یک زمان معرفی نشدند. شوراهای کلیسایی در فواصل زمانی مختلف آن‌ها را وارد کردند، تا این‌که سرانجام این آمیزهٔ بسیار درهم‌برهم از افسانه‌ها و مفاهیم را پدید آوردند که حتی طرفداران آن را که می‌کوشند تفسیری منطقی از آن ارائه دهند، سرگردان می‌کند.

These deviant beliefs were not introduced all at the same time. Ecclesiastical councils introduced them at different intervals until they eventually produced this singularly confusing mixture of legends and concepts that defies even those of its advocates who try to give a logical interpretation of it.

مفهوم اساسی توحید خداوند پس از عیسی (علیه‌السلام) تبلیغ شد.

The basic concept of God’s oneness was preached after Jesus (peace be upon him)

پیام نهایی، حکم قطعی این موضوع را بیان می‌کند؛ پیامبر نهایی (ﷺ) به مردمی که پیش از این وحی به آنان نازل شده بود، حقیقت دین الهی را اعلام می‌کند: «قطعاً کسانی کافر شدند که گفتند: خدا همان مسیح، پسر مریم است.» (آیه ۱۷) «قطعاً کسانی کافر شدند که گفتند: خدا سومین نفر از سه‌گانه است.» (آیه ۷۳) در اینجا تلاش می‌شود تا آنان به ندای عقل، فطرت پاک و حقیقت گوش فرا دهند: «بگو: اگر خداوند بخواهد مسیح، پسر مریم، و مادرش و همه کسانی را که در زمین‌اند هلاک کند، چه کسی می‌تواند در برابر خدا کاری از پیش ببرد؟» (آیه ۱۷) این، تمایزی مطلق و انکارناپذیر میان خداوند، ذات، اراده و فرمانروایی او از یک سو، و ماهیت عیسی (علیه‌السلام)، مادرش و همه موجودات از سوی دیگر را نشان می‌دهد. این تفاوت روشن و کامل است. خداوند یگانه است و هیچ چیز همانند او نیست؛ اراده‌اش مطلق و اقتدارش تام است؛ و هیچ کس نمی‌تواند در برابر اراده‌اش، اگر بخواهد مسیح، پسر مریم، مادرش و همه کسانی را که در زمین‌اند نابود کند، کاری بکند. او، که بزرگ و پربرکت است، مالک و آفریننده همه چیز است، در حالی که همه چیزهای دیگر آفریده شده‌اند: «فرمانروایی آسمان‌ها و زمین و آنچه میان آن‌هاست از آن خداست. هر چه بخواهد می‌آفریند و خداوند بر هر چیزی تواناست.» (آیه ۱۷)

The final message gives the ultimate ruling on this whole issue, with the final Messenger declaring to the people who received revelations in former times the true nature of the Divine faith: “Unbelievers indeed are they who say: ‘God is the Christ, son of Mary.‘“ (Verse 17) “Unbelievers indeed are those who claim that God is one of a Trinity.” (Verse 73) An effort is made here to persuade them to listen to the voice of reason, upright nature and fact: “Say: Who could have prevailed with God in any way had it been His will to destroy the Christ, son of Mary, and his mother, and everyone on earth?” (Verse 17) This represents an absolute and undeniable distinction between God, His nature, will and dominion on the one hand and the nature of Jesus (peace be upon him); his mother and all beings on the other. The difference is clear and total. God is single; nothing is like Him; His will is absolute; His authority is total; no one can do anything to reverse His will should He desire to destroy the Christ, son of Mary, his mother and everyone on earth. He, the most glorious owns and creates everything, while all else are created: “To God belongs the kingdom of the heavens and the earth and all that is between them. He creates what He wills and God has power over all things.” (Verse 17)

بدین ترتیب، آیین اسلام به همگان در چهرهٔ حقیقی‌اش ظاهر می‌شود: ساده، روشن و بی‌پیرایه.

The Islamic faith thus appears to all in its true light: simple, clear, straightforward.

Its clarity becomes even more evident when compared with all the erroneous concepts, legends and pagan beliefs that have crept into the faith of some of those who were given earlier revelations. The first distinctive feature of the Islamic faith stands out clearly, for it states, without any trace of ambiguity, the true nature of divinity (الألوهية) as well as servitude and submission to God. It separates these two positions most decisively.

سپس این سوره به ادعای دیگری که یهودیان و مسیحیان مطرح می‌کردند اشاره می‌کند: «یهودیان و مسیحیان می‌گویند: "ما فرزندان خدا و دوستان محبوب او هستیم."» (آیه ۱۸)

The sūrah then mentions another claim pressed by the Jews and Christians: “Both the Jews and the Christians say: ‘We are God’s children and His loved ones.‘“ (Verse 18)

آنان ادعا می‌کنند که نوعی پدری به خداوند تعلق دارد. اگر این پدری جسمانی نباشد، پس معنوی است. هر چه که باشد، عنصری از تردید را در مفهوم یگانگی خداوند وارد می‌کند و جدایی قاطع میان جایگاه خداوند و جایگاه بندگانش را تضعیف می‌کند. حقیقت این است که این جدایی برای روشنی ایمان و نظم درست زندگی انسان ضروری است. این جدایی برای آن ضروری است که تمامی عبادت از سوی همه‌ی مخلوقات تنها به خداوند تعلق گیرد. بدین ترتیب، آنان یک مرجع واحد قانون‌گذاری دارند که ارزش‌ها، معیارها، قوانین و نظام‌های آنان را تعیین می‌کند، بی‌آنکه بر اثر درهم‌آمیختگی صفات و جایگاه‌ها، اقتدار دچار آشفتگی شود. مسئله تنها بر سر باورهای انحرافی نیست، بلکه بر سر پیامدهای آن است که ناگزیر کل زندگی را تباه می‌کند.

They allege that some sort of parenthood belongs to God. If this fatherhood is not a physical one, then it is spiritual. Whatever it is, it throws an element of doubt on the concept of God’s oneness and detracts from the decisive separation between the position of God and that of His servants. The fact is that this separation is necessary for the clarity of faith and the proper order of human life. It is essential so that all worship is addressed to God by all His creation. They, thus, have a single legislative authority which sets for them their values, standards, laws and systems, with no confusion of authority resulting from a jumble of qualities and positions. It is not merely a question of deviant beliefs, but a question of their consequences that are bound to corrupt life as a whole.

در نتیجهٔ منطقیِ این ادعا که خود را فرزندان خدا و دوستان او می‌دانستند، یهودیان و مسیحیان گفتند که خداوند آنان را به خاطر گناهانشان مجازات نخواهد کرد و اگر هم به دوزخ بروند، جز چند روزی در آن نخواهند ماند، یا اصلاً نخواهند ماند. این یعنی، به زبان ساده، عدالت خداوند به درستی اجرا نمی‌شود و او بخشی از بندگانش را برتری می‌دهد، به این شکل که به آنان اجازه می‌دهد فساد در زمین بگسترانند، بی‌آنکه مانند دیگران که همان کار را می‌کنند کیفر ببینند. آیا می‌توان تصور کرد که چنین اندیشه‌ای چه زندگی تباهی به بار می‌آورد؟

As a logical consequence of their claim that they are the children of God and His loved ones, the Jews and Christians claimed that He would not punish them for their sins, and that they would not be in Hell for more than a few days, if at all. This means in plain terms that God’s justice is not administered properly and that He favours a section of His servants by allowing them to spread corruption on earth without punishing them as He punishes others who would do the same. Can we imagine the sort of corrupt life that may result from such a concept?

در این بخش از سوره، رفتار بنی‌اسرائیل با فرستاده‌ی خداوند، موسی (علیه‌السلام)، که به سوی ایشان فرستاده شده بود، بیان می‌شود. موسی نجات‌دهنده‌ی آنان بود که ایشان را از مصر بیرون برد و به سوی سرزمین مقدسی که خداوند برایشان مقرر کرده بود، رهنمون شد.

At this point in the sūrah, the attitude of the Children of Israel towards God’s Messenger sent to them, Moses (peace be upon him), is given. Moses was their saviour who led them out of Egypt towards the holy land God had assigned to them.

این سوره همچنین نگرش آنان نسبت به پیمانی را که با پروردگارشان بستند آشکار می‌کند، و اینکه چگونه آن پیمان را شکستند و به سبب این نقض عهد مجازات شدند.

The sūrah also exposes their attitude to the covenant they made with their Lord and how they violated it and were punished for that violation.

و موسی به قوم خود گفت: «ای قوم من، نعمت‌هایی را که خداوند بر شما ارزانی داشت به یاد آورید، آنگاه که در میان شما پیامبرانی برانگیخت، شما را پادشاهانی قرار داد و آنچه را به هیچ جامعه‌ای دیگر نداده بود، به شما عطا کرد. ای قوم من، به آن سرزمین مقدسی که خداوند برای شما مقرر کرده وارد شوید و پشت نکنید، که آنگاه زیانکار خواهید شد.» گفتند: «ای موسی، در آن سرزمین مردمانی نیرومندند و ما هرگز داخل آن نخواهیم شد، مگر آنکه آنان از آن بیرون روند. اگر از آن بیرون شوند، آنگاه وارد خواهیم شد.» در این هنگام دو مرد از آنان که خداترس بودند و خداوند بر ایشان نعمت داده بود گفتند: «از دروازه بر آنان وارد شوید. همین که وارد آن شدید، پیروز خواهید بود. اگر مؤمنان راستین هستید، بر خداوند توکل کنید.» گفتند: «ای موسی، ما هرگز داخل آن نخواهیم شد تا زمانی که آنان در آن باشند. پس تو و پروردگارت بروید و بجنگید، که ما همین‌جا خواهیم نشست.» موسی گفت: «پروردگارا، من جز بر خود و برادرم اختیاری ندارم. پس میان ما و این قوم نافرمان جدایی بینداز.» فرمود: «در نتیجه این سرزمین چهل سال بر آنان حرام خواهد بود و در این مدت در زمین سرگردان خواهند بود. بر این قوم نافرمان اندوهگین مباش.»

And so Moses said to his people: `My people, remember the favours which God has bestowed upon you when He raised up prophets among you, made you kings and granted you what He has not granted to any other community. My people, enter the holy land which God has assigned to you. Do not turn your back, for then you will be lost.’” “Moses,” they answered, `mighty people dwell in that land, and we will surely not enter it unless they depart from it. If they do depart, then we will enter.” Thereupon two men who were God-fearing and on whom God had bestowed His grace said: “Go in upon them through the gate. As soon as you enter it, you shall be victorious. In God you should place your trust, if you are true believers.” They said, “Moses, we will never go in so long as they are in it. Go forth, then, you and your Lord, and fight, both of you. We shall stay here.” “Lord, “he said, `I am master of none but myself and my brother. Do, then, draw a dividing line between us and these wrongdoing folk.” He replied, “This land shall, then, be forbidden to them for forty years, during which they will wonder aimlessly on earth. Do not grieve for these wrongdoing folk.” (Verses 20-26)

طبیعت بنی‌اسرائیل در اینجا بی‌پرده و بدون آرایش آشکار می‌شود. آنان با خطر روبه‌رو بودند و از این رو، هرگونه تلاش برای نشان دادن شجاعت را کنار گذاشتند. حتی وعدهٔ خداوند به آنان مبنی بر اینکه این سرزمین از آنِ ایشان خواهد بود، برای برانگیختن ایشان کافی نبود. آنان جایزه‌ای آسان‌تر می‌خواستند، بی‌آنکه بهایی بپردازند. می‌بایست همان‌گونه که مَن و سلوی برای خوراکشان فرود فرستاده شد، این سرزمین نیز از آسمان به دستشان برسد. «در آن سرزمین مردمی زورمند ساکن‌اند و ما هرگز داخل آن نخواهیم شد، مگر آنکه ایشان از آن بیرون روند. پس اگر بیرون روند، آنگاه داخل خواهیم شد» (آیهٔ ۲۲).

The Israelite nature appears here unmasked, without cosmetics. They were facing danger and, therefore, all attempts to put on a brave face were abandoned. Not even God’s promise to them to make this land theirs was sufficient to motivate them. They wanted an easier prize, without having to pay any price. It should come to them from heaven just as manna and quails were sent down for them to eat. “Mighty people dwell in that land, and we will surely not enter it unless they depart from it. If they do depart, then we will enter” (Verse 22)

پیروزی، اما، به این شیوه به دست نمی‌آید، آن‌گونه که یهودیان، هنگامی که از ایمان تهی بودند، می‌خواستند: { گفت: دو مرد از کسانی که [از خدا] می‌ترسیدند و خدا به ایشان نعمت داده بود [گفتند:] «از دروازه بر آنان وارد شوید؛ چون وارد آن شدید، قطعاً پیروز خواهید بود. و اگر مؤمن هستید، فقط بر خدا توکل کنید.» } (آیه ۲۳)

Victory, however, does not come in this manner as the Jews wanted when they were devoid of faith: “Thereupon two men who were God- fearing and on whom God had bestowed His grace said: ‘Go in upon them through the gate. As soon as you enter it, you shall be victorious. In God you should place your trust, if you are true believers.’” (Verse 23)

ارزش داشتنِ ایمان و خداترس بودن کاملاً روشن نمایان می‌شود. این دو مرد خداترس بودند و خداترسی‌شان آنان را در برابر مردمانِ قدرتمند کاملاً بی‌باک ساخت. آنان تمامِ شجاعتِ لازم برای از میان بردنِ خطرِ خیالی را داشتند. آنان این گواهی را دادند و بدین‌وسیله اهمیتِ ایمان و زمانِ آزمایش و سختی را برجسته ساختند. می‌خواستند نشان دهند که ترسیدن از خدای یگانه، در زمانی که مردم از یکدیگر می‌ترسند، به چه معناست. خداوند این دو احساسِ ترس را در دلِ هیچ انسانی گرد نمی‌آورد: ترس از او و ترس از انسان‌ها. کسی که از خدا می‌ترسد، از هیچ کس دیگر نمی‌ترسد.

The value of having faith and of being God-fearing appears very clearly. These were two men who feared God, and being God-fearing made them totally fearless when they confronted mighty people. They had all the courage needed to dispel the imaginary danger. They made this testimony, highlighting the importance of faith and the time of trial and difficulty. They wanted to show what it meant to fear God alone at times when people fear each other. God does not combine the two feelings of fear in any one man’s heart: fearing Him and fearing human beings. A person who fears God fears no one else.