این بخش پایانی سوره، شیوه‌ای متفاوت را برای پرداختن به پرسش بنیادین ایمان ارائه می‌دهد. داستان گروهی از جنّ را بازگو می‌کند که قرآن تلاوت می‌شد و به آن گوش فرا دادند. آنان در اعماق وجودشان احساس کردند که این کلام حق است و بی‌درنگ به آن ایمان آوردند. سپس شتابان نزد قوم خود بازگشتند و آنان را به ایمان فرا خواندند و مژده دادند که با پذیرش آن، گناهان گذشته‌شان آمرزیده می‌شود، و از روی گرداندن و پافشاری بر گمراهی برحذر داشتند. تأثیر قرآن بر این گروه از جنّ به روشنی در اندرز آنان به یکدیگر برای گوش دادن به تلاوتش، و نیز در گزارشی که به قوم خود دادند و آنان را به ایمان آوردن ترغیب کردند، آشکار است. بازگو کردن این داستان به این شیوه باید دل‌های انسان‌ها را که پیام قرآن نخست خطاب به ایشان است، تحت تأثیر قرار دهد و اثری گیرا و ژرف بر آنان بگذارد. در همان حال، جنّ به پیوند میان کتابی که به موسی ﷺ داده شد و قرآن اشاره می‌کند. این حقیقتی است که انسان‌ها از آن غافل‌اند، اما جنّ آن را برجسته می‌سازد.

This last part of the surah presents a different way of tackling the basic question of faith. It tells us the story of a group of jinn who heard the Qur’an being recited and who listened to it. They felt, at heart, that it was the word of truth and believed in it instantly. They then rushed to their own people calling on them to believe, giving them the good news of earning forgiveness for their past sins and warning them against turning away and persisting in error. The effect of the Qur’an on this group of jinn is clearly indicated in their advice to each other to hearken to its recitation, as well as the report they gave to their people about it, urging them to believe too. Reporting the story in this way should touch the hearts of human beings to whom the message of the Qur’an is firstly addressed. It should have a telling and profound effect on them. At the same time, a reference to the link between the book given to Moses and the Qur’an is mentioned by the jinn. This is a fact ignored by humans but highlighted by the jinn.

این نیز اثری عمیق دارد که با پیام سوره همخوان است۔

Again this has a profound effect which is consistent with the message of the surah.

گفتمانِ جِنّ‌ها نیز به کتابِ گشوده‌ی هستی اشاره دارد که گواهی می‌دهد بر قدرتِ بزرگِ خداوند که در آفرینشِ آسمان‌ها و زمین آشکار است، و بر توانایی‌اش برای زنده‌کردنِ مردگان. ناگفته پیداست که مردم بی‌پایان بر سرِ این موضوع بحث می‌کنند و اغلب اصلاً آن را انکار می‌کنند.

The jinris discourse also refers to the open book of the universe, testifying to God’s great power manifested in the creation of the heavens and the earth and His ability to bring the dead back to life. Needless to say, people argue endlessly about this, often denying it altogether.

در بافتار قیامت، این سوره صحنه‌ای از روز جزا را ترسیم می‌کند؛ زمانی که کافران را به سوی آتش جهنم می‌آورند. سرانجام، به پیامبر ﷺ دستور داده می‌شود که در سختی‌ها شکیبا باشد و برای عذاب آنان شتاب نکند. بلکه باید ایشان را به حال خود واگذارد تا زندگی‌شان را سپری کنند، تا آن هنگام معین که به‌زودی فرا خواهد رسید؛ هنگامی که نه بیش از یک ساعت از یک روز خواهد بود، و در آن مدت پیام ابلاغ می‌شود.

ما گروهی از جنّیان را به سوی تو فرستادیم تا قرآن را بشنوند. چون آن را شنیدند، به یکدیگر گفتند: «خاموش باشید!» و چون تلاوت پایان یافت، به سوی قوم خود بازگشتند تا آنان را بیم دهند. گفتند: «ای قوم ما! ما کتابی را شنیدیم که پس از موسی نازل شده و آنچه را پیش از آن است تصدیق می‌کند؛ به حق و به راهی راست هدایت می‌کند. ای قوم ما! دعوت خداوند را اجابت کنید و به او ایمان آورید تا گناهانتان را بیامرزد و شما را از عذابی دردناک پناه دهد. و هر که دعوت خداوند را اجابت نکند، نمی‌تواند در زمین از او بگریزد و جز او یاورانی ندارد. آنان در گمراهی آشکارند. آیا ندیده‌اند که خداوندی که آسمان‌ها و زمین را آفرید و از آفرینش آن‌ها درمانده نشد، تواناست که مردگان را زنده کند؟ آری، او بر هر چیزی تواناست». (آیات ۲۹ تا ۳۳)

We sent to you a group of Jinn to listen to the Qur'an. When they heard it, they said to one another, "Listen in silence!' When the recitation ended, they returned to their people to warn them. "Our people,' they said, "we have been listening to revelation bestowed from on high after Moses, confirming what came before it. It guides to the truth and to a straight path. Our people! Respond to God's call and have faith in Him. He will forgive you your sins and deliver you from grievous suffering. He who does not respond to God's call cannot elude Him on earth, nor will they have any protector against Him. They are indeed in manifest error. Are they not aware that God, who has created the heavens and the earth and was not wearied by their creation, has the power to bring the dead back to life? Yes, indeed. He has power over all things, (verses 29-33)

آن جنیانی که در سکوت به قرآن گوش دادند، سخنی گفتند که ایمان را در تمامیت آن در بر می‌گرفت: ایمان به وحی خداوند؛ یگانگی پیامی که در تورات و قرآن داده شده است؛ پذیرش حقیقتی که قرآن به سوی آن راهنمایی می‌کند؛ ایمان به روز رستاخیز و اینکه کدام اعمال آمرزش به همراه دارند و کدام‌ها مستوجب کیفر هستند؛ اقرار به قدرت آفرینش خداوند و فرمانروایی فراگیر او بر همه مخلوقات، و شناخت پیوند میان آفرینش نخستین و زنده کردن دوباره مردگان. این‌ها اصولی است که این سوره از آغاز تا پایان به آن‌ها می‌پردازد. جنیان این اصول را در قالب سخنی ارائه می‌کنند که از ورای عالم انسان به گوش می‌رسد.

Those jinn who listened to the Qur’an in silence made a comment that embraced faith in its entirety: belief in Gods revelation; the unity of the message given in the Torah and the Qur’an; acknowledging the truth to which the Qur’an guides; belief in the Day of Resurrection and which actions earn forgiveness and which incur punishment; acknowledging God’s power of creation and His overall authority over all creatures, and recognizing the link between creation in the first place and bringing the dead back to life. These are the principles the surah discusses from start to finish. They are presented here by the jinn, in a voice that comes from beyond man’s world.

این‌که قرآن یادآور می‌شود که گروهی از جن برای گوش‌دادن به قرآن، هنگامی که پیامبر ﷺ آن را تلاوت می‌کرد، فرستاده شدند و آنچه را پس از آن کردند و گفتند گزارش می‌دهد، برای اثبات وجود جن و رویدادی که به آن مربوط است کافی است. افزون بر این، نشان می‌دهد که آنان توانستند قرآن را به همان لفظ عربی‌ای که پیامبر ﷺ تلفظ می‌کرد بشنوند.

و [یاد کن] آن هنگام که گروهی از جنیان را به سوی تو روانه کردیم تا قرآن را بشنوند. چون حاضر شدند، به یکدیگر گفتند: «خاموش باشید!» و چون تلاوت به پایان رسید، به سوی قوم خود بازگشتند تا آنان را بیم دهند.

We sent to you a group of jinn to listen to the Quran. When they heard it, they said to one another, "Listen in silence!* When the recitation ended, they returned to their people to warn them.

(آیه ۲۹)

(Verse 29)

بنابراین، این کار خداوند بود که هدفمندانه این گروه از جن را فرستاد تا به قرآن گوش فرا دهند؛ به بیان دیگر، این امر تصادفی محض نبود.

It was, then, a purposeful act of God’s that He sent this group of jinn to listen to the Qur’an; in other words, it was not mere coincidence.

خدا می‌خواست که جنّیان از پیام نهایی او آگاه شوند، همان‌گونه که پیش‌تر از پیام موسی آگاه شده بودند. بر اساس تدبیر او، برخی از ایشان سپس ایمان خواهند آورد و خود را از عذاب دوزخ نگه خواهند داشت؛ دوزخ جایگاه کافران است، خواه از جنّیان باشند و خواه از انسان‌ها.

God wanted the jinn to know about His final message, just as they had earlier learnt about Moses’ message. According to His design, some of them will then believe and spare themselves punishment in hell, which is the abode of unbelievers whether jinn or humans.

این سوره تصویری از آن گروه را پیش چشم ما می‌کشد؛ گروهی از جن که بین سه تا ده نفر بودند، هنگامی که به قرآن گوش می‌دادند. احساسات آنان را در حین تلاوت قرآن برای ما ترسیم می‌کند: هیبتی فراگیر که به تسلیم و عمل می‌انجامد. «هنگامی که آن را شنیدند، به یکدیگر گفتند: خاموش گوش دهید.» این جمله کوتاه تصویری روشن از نگرش آنان در هنگام گوش دادن به تلاوت قرآن به دست می‌دهد. سپس «چون تلاوت به پایان رسید، به سوی قوم خود بازگشتند تا آنان را بیم دهند» (آیه ۲۹). این جمله تأثیری را که قرآن بر ایشان گذاشت تأیید می‌کند. آنان در سکوتی کامل گوش دادند و توجهشان در سراسر تلاوت متمرکز بود. وقتی تلاوت تمام شد، با شتاب به سوی قوم خود بازگشتند.

The surah draws before our eyes an image of this group, between three and ten jzhh, as they listened to the Qur’an. It paints for us their feelings as it was being recited: an overwhelming awe leading to submission and action. “ When they heard it, they said to one another, Listen in silence?” This short sentence gives a clear impression of their attitude as they hearkened to the Qur’anic recitation. Then, ""When the recitation ended, they returned to their people to warn them.” (Verse 29) This sentence confirms the effect the Qur’an had on them. They listened in complete silence, attentions focused throughout the recitation. When it was over, they returned at speed to their own people.

سورت، مُردوں کو زندہ کرنے کا ذکر کرنے کے بعد، حساب و جزا کا ایسا نقشہ کھینچتی ہے گویا یہ سب کچھ ہماری آنکھوں کے سامنے ہو رہا ہے۔

Having referred to bringing the dead back to life, the surah paints a picture of reckoning and accountability as though we see all this before our eyes:

در روزی که کافران را بر آتش عرضه کنند [به آنان گفته می‌شود]: «آیا این حق نیست؟» می‌گویند: «آری، به پروردگارمان سوگند.» می‌فرماید: «پس این عذاب را بچشید، زیرا کافر بودید» (آیه ۳۴)

On the Day when the unbelievers will be brought before the fire, [they will be asked]: 7s this not the truth?' They will answer: ‘Yes, by our Lord.' He will say: ‘Taste, then, this suffering, for you were unbelievers' (Verse 34)

در روزی که کافران را بر آتش عرضه می‌کنند... مخاطبان منتظرند که روایتی را بشنوند که شرح دهد چه خواهد شد، اما به جای توصیف، صحنه‌ای در برابر دیدگانمان حاضر می‌شود و گفتگویی در آن جریان دارد: «آیا این حق نیست؟» چه پرسشی! این پرسش همچون پتکی بر سر کسانی فرود می‌آید که حق را انکار می‌کردند، پیام را به مسخره می‌گرفتند و عذابی را که از آن بیم داده شده بودند، شتاب‌زده می‌طلبیدند. اکنون آنان با حقیقتی که پیشتر انکارش می‌کردند رو‌به‌رو شده‌اند. با ترس و فروتنی پاسخ می‌دهند: «آری، به پروردگارمان سوگند!» اکنون به «پروردگارمان» سوگند یاد می‌کنند؛ همان پروردگاری که فرستاده‌اش را رد کردند و ربوبیت‌اش را انکار نمودند. اکنون به همان ذات سوگند می‌خورند و حقیقتی را تأیید می‌کنند که زمانی انکارش می‌کردند.

The scene here begins with a narrative, or an introduction to a narrative: “On the Day when the unbelievers will be brought before the fire..The audience are waiting for the narrative describing what will happen, but instead of a description, the scene is present before our eyes, with a dialogue taking place: “Is this not the truth? What a question! It falls like a hammer on the heads of those who used to reject the truth, ridicule the message and hasten the punishment they were warned against. Now they are face to face with the truth they used to deny. They arrive at an answer, in fear and humility: “ Yes, by our Lord? Now they swear ‘ by our Lord', the very Lord whose messenger they rejected and whose Lordship they denied. Now they swear by Him affirming the truth they once denied.

در این مرحله، سرزنش به اوج خود می‌رسد. گفتگو پایان یافته و موضوع فیصله یافته است: «[اللّٰہُ] می‌فرماید: "پس عذاب را بچشید، زیرا کافر بودید"» (آیه ۳۴). این پاسخی است به یک پرسش ساده: جرم با تمام روشنی آشکار شده و مجرم به گناه خود اعتراف می‌کند. نتیجه روشن و قطعی است.

At this point, the matter reaches maximum rebuke. The dialogue is over and the issue is settled: “He will say: ‘Taste, then, this suffering, for you were unbelievers?” (Verse 34) It is just an answer to a simple question: the crime is seen in full clarity and the criminal admits his guilt. The outcome is settled.