در مجموع، این سوره اعلامیه‌ای کلی است که از بالا صادر شده و در سراسر هستی طنین‌انداز می‌شود. افزون بر این، هر که در هستی ساکن است آن را درک می‌کند.

In total, the surah is a general announcement issued from on high and echoed throughout the universe. Furthermore, it is understood by all who dwell in the universe.

این سوره با آیه‌ای آغاز می‌شود که تنها از یک واژه تشکیل شده است: الرَّحْمَٰنُ، که ما آن را «خداوند رحمت» ترجمه می‌کنیم. این آغاز، هم از نظر معنا، هم از نظر تلفظ و هم از نظر آهنگ کلام، مقصود است. الرَّحْمَٰن: این واژه طنینی دارد که در همه جا، دور و بلند، بازتاب می‌یابد. الرَّحْمَٰن: آهنگ صعودی آن در سراسر هستی طنین‌انداز است و با هر آفریده‌ای سخن می‌گوید. آسمان‌ها و زمین را پر می‌کند و به هر گوشی و هر دلی می‌رسد.

It begins with a verse consisting of one word, al-Rahmdn, which we translate as ‘the Lord of Grace. This opening is intended in meaning, pronunciation and cadence. Al-Rahmdn: the word has a ring which is echoed everywhere far and loud. Al-Rahman: its rising intonation resonates throughout the universe, speaking to every creature. It fills the skies and the earth, and reaches every ear and every heart.

الرَّحْمٰنُ. فقط همین یک کلمه، و آیه تمام شده است. کل جهان گوش فرا داده است و منتظر خبر بزرگی است که پس از این آغاز بزرگ می‌آید. و بی‌درنگ می‌آید:

Al-Rahmdn. Just the one word, and the verse is finished. The whole universe hearkens, awaiting the great news that follows this great opening. It comes immediately:

الرَّحْمَٰنُ ۝ عَلَّمَ الْقُرْآنَ ۝ خَلَقَ الْإِنسَانَ ۝ عَلَّمَهُ الْبَيَانَ ۝ الشَّمْسُ وَالْقَمَرُ بِحُسْبَانٍ ۝ وَالنَّجْمُ وَالشَّجَرُ يَسْجُدَانِ ۝ وَالسَّمَاءَ رَفَعَهَا وَوَضَعَ الْمِيزَانَ ۝ أَلَّا تَطْغَوْا فِي الْمِيزَانِ ۝ وَأَقِيمُوا الْوَزْنَ بِالْقِسْطِ وَلَا تُخْسِرُوا الْمِيزَانَ ۝ وَالْأَرْضَ وَضَعَهَا لِلْأَنَامِ ۝ فِيهَا فَاكِهَةٌ وَالنَّخْلُ ذَاتُ الْأَكْمَامِ ۝ وَالْحَبُّ ذُو الْعَصْفِ وَالرَّيْحَانُ ۝ فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ ۝ [این سوره با] خداوند بخشنده آغاز می‌شود که قرآن را آموخت. او انسان را آفرید و به او بیان آموخت تا اندیشه و سخن خود را به روشنی بیان کند. خورشید و ماه بر پایه حساب و اندازه‌ای معین در حرکت‌اند. ستارگان و درختان در برابر او سجده می‌کنند. آسمان را برافراشت و ترازو را نهاد، تا شما در ترازو از حد نگذرید. پس با عدالت وزن کنید و در ترازو کم نگذارید. زمین را برای آفریدگانش گسترد، با همه میوه‌هایش، درختان خرمایی که خوشه‌های پوشیده دارند، دانه‌های پوسته‌دار و گیاهان خوشبو. پس کدام یک از نعمت‌های پروردگارتان را انکار می‌کنید؟ (آیات ۱ تا ۱۳)

[It is] the Lord of Grace who has taught the Quran. He created man and taught him to articulate thought and speech. The sun and the moon function in due measure. The stars and the trees prostrate themselves [before Him]. He has raised the skies high, and has set the balance, so that you may not exceed the balance. Weigh, therefore, with justice and do not fall short in the balance. He has laid the earth for His creatures, with all its fruits, its palm trees with sheathed clusters, its husked grain and its sweet-smelling plants. Which, then, of your Lord's blessings do you both deny? (Verses 1-13)

بنابراین، این سوره پیش از آفرینش انسان، از یاددادن قرآن سخن می‌گوید: «انسان را آفرید، و به او بیان آموخت.» (آیات ۳ و ۴) ما فعلاً نکتهٔ آفرینش انسان را کنار می‌گذاریم، زیرا سوره به‌زودی دوباره به آن اشاره خواهد کرد. آنچه در اینجا مقصود است، آموختن انسان است تا بتواند آنچه را در ذهنش می‌گذرد بیان کند.

Therefore, the surah mentions teaching the Qur’an ahead of man’s creation: “He created man and taught him to articulate thought and speech.” (Verses 3—4) We will leave aside for now the point of man’s creation, as the surah will presently mention this again. What is specifically intended here is man’s teaching so that he is able to express what is in his mind.

ما انسان را می‌بینیم که سخن می‌گوید، اندیشه‌های خود را بیان می‌کند، ایده‌های خود را توضیح می‌دهد و به دیگران پاسخ می‌دهد، اما به این نعمت بزرگی که خداوند بخشیده است، چندان نمی‌اندیشیم. این واقعاً معجزه‌ای بزرگ است که قرآن کریم بارها ما را به آن متوجه می‌سازد. انسان چیست؟ چگونه آغاز می‌شود؟ و چگونه یاد می‌گیرد که خود را بیان کند؟

We see man speaking and articulating his thoughts, explaining his ideas, and responding to others, but we do not give much thought to this great favour God has granted. It is indeed a great miracle to which the Qur’an often alerts us. What is man? How does he begin? And how does he learn to articulate himself?

این یک سلول است که زندگی‌اش را در رحم آغاز می‌کند؛ سلولی بی‌نهایت کوچک که به سختی زیر میکروسکوپ دیده می‌شود و به‌تنهایی هیچ چیزی را آشکار نمی‌سازد. با این همه، خیلی زود این سلول واحد به جنینی تبدیل می‌شود که از میلیون‌ها سلول با تنوعی شگرف ساخته شده است: برخی استخوان‌اند، برخی غضروف، گوشت، عصب، پوست و غیره. این سلول‌ها اندام‌های گوناگون را با کارکردهای شگفت‌انگیزشان تشکیل می‌دهند، مانند شنوایی، بینایی، چشایی، بویایی، لامسه، و حتی مهم‌ترین و بزرگ‌ترین این نعمت‌های گران‌بها: ادراک ذهنی، توانایی سخن گفتن، حس کردن و الهام. همه‌ی این‌ها از آن سلول میکروسکوپی پدید می‌آید؛ چگونه؟ با چه نیرویی؟ همه‌ی این‌ها از آنِ پروردگار بخشنده است و به آفرینش اوست.

It is one cell that begins its life journey in the uterus, infinitely small, hardly visible under the microscope, and cannot reveal anything by itself. Yet soon enough this single cell becomes an embryo made up of millions of cells of a great variety: some are bone, some cartilage, flesh, nerve, skin, etc. They make up the different organs with their fascinating functions, such as hearing, sight, taste, smell, touch, and even the most important and greatest of these priceless favours: mental perception, verbal articulation, sensing and inspiration. All this from that microscopic cell: how? With what power? It is all from the Lord of Grace, and by His making.

بیایید درباره‌ی چگونگی وقوع چنین تواناییِ سخن‌گفتنی بیندیشیم، با یادآوری حقایقی که در این آیه‌ی قرآن آمده است: {و خداوند شما را از شکم مادرانتان بیرون آورد، در حالی که هیچ دانشی نداشتید، و برای شما گوش و چشم و دل‌ها قرار داد، باشد که شکرگزار باشید} (نحل: ۷۸)

سوره در ادامه، به نعمت‌های خداوند می‌پردازد: «خورشید و ماه با حساب معین در حرکت‌اند.» (آیه ۵) دقت هر یک از این اندازه‌ها و حرکت هماهنگ آنها ما را شگفت‌زده می‌کند، آنگاه که می‌کوشیم حقایقی را که این سخن به آنها اشاره دارد درک کنیم. خورشید قطعاً بزرگ‌ترین جرم آسمانی نیست. در فضای بی‌کران، که نمی‌توان هیچ حد و مرزی برای آن تعریف کرد، میلیون‌ها میلیون جرم آسمانی وجود دارد که بسیاری از آنها بزرگ‌تر و داغ‌تر از خورشید هستند و نور بیشتری از آن تابش می‌کنند. برای نمونه، شِعرای یمانی ۲۰ برابر سنگین‌تر از خورشید است و ۵۰ برابر نور بیشتری می‌تاباند. آرکتوروس ۸۰ برابر بزرگ‌تر از خورشید است و ۸٬۰۰۰ برابر نور بیشتری ساطع می‌کند. دیگر اجرام آسمانی حتی از نظر اندازه، وزن و نور بزرگ‌ترند. با این همه، برای ما ساکنان این سیارهٔ کوچک زمین که برای نور و گرما به خورشید وابسته‌ایم، خورشید مهم‌ترین همهٔ این اجرام است.

The surah moves on highlighting God s favours: “ The sun and the moon function in due measure.” (Verse 5) The accuracy of each such measure and coordinated movement fills us with wonder as we try to appreciate the facts to which this statement refers. The sun is certainly not the largest celestial body. In open space, to which we can offer no definition of boundaries, there are millions upon millions of celestial bodies, many of which are larger and hotter, and produce more light than the sun. Sirius, for example, is 20 times heavier than the sun, and gives off 50 times more light. Arcturus is 80 times bigger in size than the sun and emanates 8,000 times more light. Other celestial bodies are even greater in size, weight and light. Yet for us, the inhabitants of this little planet earth that rely on the sun for light and heat, the sun is the most important of all of these.

ماہ زمین کا ایک چھوٹا سا تابع (سیٹلائٹ) ہے، لیکن زمین کی زندگی پر اس کا بڑا اثر ہے۔ درحقیقت سمندر کی مدّ و جزر کی حرکات میں یہ سب سے اہم عنصر ہے۔

The moon is a small satellite of the earth, but has a great influence on its life. It is indeed the most important element in the tidal movements of the sea.

اندازههای خورشید و ماه، دمای هر یک از آنها، فاصلههایشان از ما و حرکتشان در مدارهایشان، همگی با دقتی بسیار زیاد اندازهگیری شدهاند تا آثار مطلوبشان بر زندگی روی زمین پدید آید.

The sizes of both the sun and the moon, their respective temperatures, distances from us and movement in their orbits are most accurately calculated so as to produce their desirable effects on life on earth.

علاوه بر این، هر یک از آنها در جایگاه مناسب خود نسبت به دیگر اجرام آسمانی قرار داده شده‌اند.

Furthermore, they are placed in their proper respective positions in relation to other celestial bodies.

اکنون به برخی از اندازه‌های دقیقی اشاره می‌کنیم که زندگی بر روی زمین بر پایه آن‌ها استوار است. خورشید در فاصله ۹۲٫۵ میلیون مایلی از زمین قرار دارد. اگر این فاصله کمتر بود، زمین می‌سوخت، ذوب می‌شد یا تبخیر می‌گشت. و اگر دورتر بود، تمام موجودات زنده روی زمین یخ می‌زدند.

«وَالنَّجْمُ وَالشَّجَرُ يَسْجُدَانِ» ‏— سورۃ الرحمن، آیہ ۶ — (نیز) «وَالنَّجْمُ وَالشَّجَرُ يَسْجُدَانِ» ‏— سوره الرحمن، آیه ۶

“The stars and the trees prostrate themselves [before Him].” (Verse 6)

آخرین اشاره به اندازه‌ی دقیقی بود که در ساختار جهان بزرگ مشاهده می‌شود. اکنون اشاره به این است که جهان در کدام جهت حرکت می‌کند. این عبارت کوتاه، اشاره‌ای بسیار الهام‌بخش به حقیقتی روشن‌کننده و بنیادین را در بر دارد.

The last reference was to the accurate measure observed in the structure of the great universe. Now the reference is to what direction the universe follows. This brief statement contains a highly inspiring reference to an enlightening and fundamental truth.

بین این جهان و آفریننده و پدیدآورنده‌اش، خداوند متعال، پیوندی از عبادت و تسلیم وجود دارد. ستارگان و درختان دو نمونه از موجوداتی هستند که در این جهان زندگی می‌کنند و تصویری روشن از مسیری که جهان در پیش گرفته است به دست می‌دهند. مفسران درباره معنای واژه «نجم» یا ستاره که در این آیه آمده است دیدگاه‌های گوناگونی دارند؛ برخی گفته‌اند که مقصود ستارگان آسمان است، و برخی دیگر معتقدند که مقصود گیاهانی است که مانند درختان بر ساقه خود راست نمی‌ایستند. به هر یک از این تفسیرها که بگیریم، نکته‌ای که این آیه بر آن تأکید دارد یکی است: شناساندن پیوند میان جهان و آفریننده‌اش. جهان موجودی زنده با روحی است که از نظر درجه و ماهیت از موجودی به موجود دیگر تفاوت دارد، اما ذات آن ثابت می‌ماند.

There is a bond of worship and submission between this universe and its Creator and Originator, God Almighty. The stars and the trees are two examples of creatures that live in the universe. They give a clear idea of the direction the universe follows. Commentators have different views about the meaning of the word najm, or star, which occurs in this verse, with some saying that it refers to the stars in the sky, while others claim that it refers to plants that do not stand erect like trees. Whichever interpretation we take the point this verse stresses is the same, identifying the bond between the universe and its Creator. The universe is a living creature with a soul that differs in degree and nature from one creature to another, but its essence remains the same.

در گذشته‌های دور، دل انسان این حقیقت را دربارهٔ جهان و روح آن دریافت. این دریافت بر پایهٔ آن ویژگی حساس بود که خداوند به دل عطا کرده است. با این حال، هر بار که انسان می‌کوشید این حقیقت را با عقل خود و در پرتو تجربهٔ شخصی‌اش درک کند، این حقیقت تیره و مبهم می‌شد. اما انسان در دوران اخیر توانسته است وحدت ساختار جهان را بازشناسد، ولی همچنان از درک ماهیت روح زندهٔ جهان دور است.

Long ago, the human heart realized this fact about the universe and its soul. This realization is based on the sensitive quality God gave it. This fact, however, became blurred every time man tried to capture it with his mind, in the light of his own experience. Man, however, has recently been able to recognize the unity of the structure of the universe, but he remains far from understanding the nature of the universe’s living soul.

اکنون به زمین و آب‌های آن بازمی‌گردیم، که خداوند آن‌ها را با اندازه‌ای دقیق آفریده است؛ اندازه‌ای که مقدار، نوع، چگونگی جریان و نحوه‌ی بهره‌برداری از آن‌ها را تعیین می‌کند:

We now turn back to the earth and its waters, which God has made in exact measure that determines quantity, type, how it runs and how it is used:

او دو دریای بزرگ را آزاد گذاشت تا به یکدیگر برسند؛ اما میان آن دو مانعی است که از آن نمی‌گذرند. پس کدام یک از نعمت‌های پروردگارتان را انکار می‌کنید؟ از هر دو، مروارید و مرجان بیرون می‌آید. پس کدام یک از نعمت‌های پروردگارتان را انکار می‌کنید؟ و از آن اوست کشتی‌های بلندی که مانند کوه‌های شناور در دریاها روان‌اند. پس کدام یک از نعمت‌های پروردگارتان را انکار می‌کنید؟ (آیات ۱۹ تا ۲۵)

He has given freedom to the two great bodies of water, so that they may meet;yet between them is a barrier which they do not cross. Which, then, of your Lord's blessings do you both deny? Pearls and corals come from both. Which, then, of your Lord's blessings do you both deny? His are the lofty ships that sail like floating mountains through the seas. Which, then, of your Lord's blessings do you both deny? (Verses 19-25)

آن دو پیکرِ آب، که در متنِ عربی با عبارتِ «البحرین» (دو دریا) بیان شده‌اند، در واقع آب‌های شور شامل دریاها و اقیانوس‌ها و آب‌های غیرشور یا رودخانه‌ها هستند. خداوند آن‌ها را آزاد گذاشت تا جاری شوند و به هم برسند، اما اجازه نداد که از حدود خود فراتر روند. هر کدام کارکرد ویژهٔ خود را انجام خواهد داد.

The two bodies of water, expressed in the Arabic text as 'the two seas', are in fact the salty bodies of water including seas and oceans and the unsalty ones or rivers. God left them free to run and to meet, but did not allow them to exceed their limits. Each will fulfil its own function.

در میان آن‌ها مانعی از همان جنس وجود دارد که خداوند آن را قرار داده است. مقدار آب‌های روی زمین نتیجه‌ی هیچ تصادفی نیست؛ بلکه با اندازه‌گیری دقیق تعیین شده است. آب‌های شور سه‌چهارم سطح زمین را پوشانده‌اند و بیشتر آن‌ها به هم متصل‌اند، در حالی که خشکی تنها حدود یک‌چهارم زمین را تشکیل می‌دهد. همین مقدار بسیار زیادِ آب شور، میزانی است که برای پاک و مناسب نگه داشتنِ جو زمین و پشتیبانی از حیات لازم است.

In between them there is a barrier of the same nature, which God has put in place. The quantities of water on earth are not the result of any coincidence; they are determined by exact measure. Salty waters cover three-quarters of the earths surface and they are mostly connected, while dry land represents only about one quarter of the earth. This very large quantity of salty water is the amount needed to keep the earth’s atmosphere clean and suitable for supporting life.

با وجود همه‌ی گازهای منتشرشده از زمین در طول همه‌ی دوران‌ها، که بیشتر آن‌ها سمی‌اند، جو تقریباً آلوده نشده و در رابطه‌ی متعادلی که برای وجود خود انسان ضروری است، ثابت باقی می‌ماند. چرخ تعادل بزرگ، همان توده‌ی عظیم آب، یعنی دریا است.2

پس از آنکه سوره ما را در این گردش بزرگ در جهان هستی برده و به انواع آفریدگانی اشاره کرده که ناگزیر خواهند مرد، اکنون از تنها ذاتی یاد می‌کند که جاودانه است و همهٔ شکوه و عظمت از آن اوست. وقتی می‌بینیم مرگ بر همهٔ آفریدگان چیره می‌شود، به حقیقت خداوند، آن زندهٔ پایدار، آگاه می‌شویم:

Having taken us on this round in the great universe, referring to different types of creatures that will inevitably die, the surah now mentions the only One who is eternal, and to whom all glory and majesty belong. As we see death overtaking all creatures, we are conscious of the truth of God, the Eternal:

هر آنچه بر روی زمین است فانی می‌شود؛ و تنها چهرهٔ پروردگارت که صاحب عظمت و بزرگواری است، باقی می‌ماند. پس کدام یک از نعمت‌های پروردگارتان را انکار می‌کنید؟ (آیات ۲۶ تا ۲۸)

All that lives on it perishes; but forever will remain the face of your Lord, full of majesty, granting grace. Which, then, of your Lord's blessings do you both deny? (Verses 26-28)

تمام آوازیں خاموش می‌شوند، نفس‌ها آرام و کم‌رنگ می‌گردد، و اعضای بدن از حرکت باز می‌ایستند.

All sounds become hushed, breathing faint, and limbs stop moving.

فضای مرگ بر همهٔ موجودات زنده گسترده می‌شود و هرجنبشی را در سراسر آسمان‌ها و زمین متوقف می‌کند. تنها شکوه چهرهٔ ابدی است که بر همهٔ مخلوقات، زمان، مکان و تمام هستی سایه می‌افکند. بیان انسانی نمی‌تواند این صحنه را تصویر کند. نمی‌تواند به متن قرآنی چیزی بیفزاید؛ متنی که به ما احساس آرامشی فروتنانه، سکوتی کامل و شکوهی تمام می‌بخشد. صحنه‌ای از تهیِ مطلق را ترسیم می‌کند که پس از آنکه کل هستی سرشار از حیات بود، آن را بی‌حرکت برجای می‌گذارد. با این همه، تصویری در ما برمی‌انگیزد که از تجربهٔ ما درک نمی‌شود، اما می‌توان آن را دریافت. همان یادآوری تکرار می‌شود، زیرا سوره فهم کامل این حقیقت را یکی از نعمت‌هایی می‌داند که انسان و جن به آن یادآوری می‌شوند: «پس کدام‌یک از نعمت‌های پروردگارتان را انکار می‌کنید؟» (آیهٔ ۲۸)

The air of death spreads over all living creatures, stopping every move throughout the heavens and earth. Only the majesty of the Eternal face overshadows all creatures, time, place and the entire universe. Human expression cannot depict the scene. It cannot add to the Qur’anic text which gives us a feeling of humble tranquillity, complete silence and total majesty. It paints a scene of total emptiness that leaves the whole universe motionless after it had been bustling with life. Yet it instils in us an image which we cannot understand from our experience but can comprehend. The same comment is added, as the surah considers the full understanding of this fact to be one of the blessings humans and jinn are reminded of: “Which, then, of your Lord's blessings do you both deny? (Verse 28)

حقیقتِ ازلی بودنِ خداوند، حقیقتی دیگر را به دنبال دارد: همهٔ مخلوقات محکوم به فناءاند، و از این رو همهٔ آنان هرآنچه به هستیشان مربوط است را به آن یگانهٔ بیهمتا، ابدی، و مسلط بر همهٔ اجزای جهان هستی عرضه میدارند:

The truth of Gods eternity gives rise to another truth: all creatures are bound to perish and, therefore, they all address everything related to their existence to the One who is without equal, eternal and in control of everything in the universe:

هر که در آسمان‌ها و زمین است از او درخواست می‌کند. هر روز او در شأنی تازه است. پس کدام یک از نعمت‌های پروردگارتان را انکار می‌کنید؟» (آیات ۲۹ و ۳۰)

Everyone in heaven and earth entreats Him. Every day He manifests Himself in some wonderful way. Which, then, of your Lord's blessings do you both deny?” (Verses 29-30)

همه درخواست‌ها و دعاهای خود را تنها به او روی می‌آورند، زیرا او تنها کسی است که چنین درخواست‌هایی را می‌پذیرد. هر آنچه جز اوست نابود می‌شود، پس نمی‌توان آن‌ها را با چنین دعاهایی خطاب کرد. تنها اوست که درخواست‌ها را پاسخ می‌دهد، و هیچ‌کس که تنها از او درخواست کند هرگز ناکام نخواهد ماند.

They all address their entreaties and appeals to Him alone because He is the only One to receive such requests. All else will perish, so they cannot be addressed with such appeals. He is the only One to answer requests, and none who appeals to Him alone will ever end in failure.

هر کس که به غیر خداوند متوسل شود یا از او درخواست کند، کاملاً در گمراهی است. موجودی که ناگزیر فانی خواهد شد، چه کاری می‌تواند برای موجود دیگری که او نیز فانی خواهد شد انجام دهد؟ آنکه خود نیازمند است، چه چیزی می‌تواند به دیگری که او نیز نیازمند است ببخشد؟

Anyone who entreats or appeals to someone other than God is utterly in error. What can a creature that will inevitably perish do to another who will also perish? What can one in need give to another also in need?

تنزیه و تقدیس اُو را، که او هر روز به شأنی دیگر ظاهر می‌شود.

All glory to Him, He manifests Himself every day in a different way.

این کائنات که حدود آن برای ما ناشناخته است، در تمامیت خود تابع اراده اوست و زیر کنترل او کار می‌کند. این کنترل به‌طور عمومی بر کل کائنات اعمال می‌شود و در همان حال بر هر مخلوق جداگانه، و بر هر عضو، سلول و مولکول در هر فرد نیز جاری است. او به هر چیزی حق آن را می‌دهد، کارکرد آن را برایش تعیین می‌کند و می‌بیند که چگونه آن کارکرد را انجام می‌دهد. این کنترل‌ها هر جوانه‌ای را که از زمین بیرون می‌آید، هر برگی را که می‌افتد، هر دانه‌ای را در تاریکی ژرف زمین، هر چیز تر یا خشک، هر ماهی در دریا، هر کرمی در خاک، هر حشره، جانور یا پرنده را در مخفیگاه‌هایشان، و هر تخم، جوجه، پر و سلولی را در هر موجود زنده زیر نظر دارند. آن‌که همه چیز را کنترل می‌کند، هرگز آن‌چنان به چیزی مشغول نمی‌شود که از چیز دیگری غافل گردد. هیچ چیز پنهان یا آشکاری از دانش او بیرون نمی‌ماند.

پس از بیان این حقیقت بنیادین که خداوند ابدی است، در حالی که هر چیز دیگری نابود می‌شود، و نتیجهٔ آن که او بر تمام امور همهٔ آفریدگانش تسلط دارد، این سوره بخش تازه‌ای را آغاز می‌کند که با هشداری آغاز می‌شود که ترس را در همهٔ دل‌ها می‌افکند. این مقدمه‌ای است برای بحث دربارهٔ روز قیامت که بعداً در ادامهٔ سوره می‌آید.

Having stated this fundamental truth of Gods eternity while everything else perishes and its correlate making clear that He controls all the affairs of all His creatures, the surah begins a new section that starts with a threat that sends fear into all hearts. This is a prelude to the discussion of the Day of Judgement that follows later in the surah'.

ما به‌زودی به شما دو گروه بزرگ [جن و انس] خواهیم پرداخت.

We shall attend to you two huge communities [of jinn and mankind].

فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ؟ ای جن و انس، اگر می‌توانید از اطراف آسمان‌ها و زمین بیرون بروید، پس بیرون بروید. جز با تسلط [الهی] نمی‌توانید بیرون بروید. پس کدام‌یک از نعمت‌های پروردگارتان را انکار می‌کنید؟ بر شما شعله‌ای از آتش و مس گداخته فرستاده می‌شود و یاری‌ای [برای خود] نخواهید داشت. پس کدام‌یک از نعمت‌های پروردگارتان را انکار می‌کنید؟

Which, then, of your Lord's blessings do you both deny? Jinn and mankind, if you can pass beyond the regions of heaven and earth, then do so. You cannot pass beyond them without authority. Which, then, of your Lord's blessings do you both deny? A flash of fire will be sent against you, and molten brass, and you will be left without support. Which, then, of your Lord's blessings do you both deny? (Verses 31-36)

«ما به شما دو گروه بزرگ [جن و انس] خواهیم پرداخت.» (آیه ۳۱) چه تهدیدی وحشتناک است که نه انسان و نه جن توان رویارویی با آن را ندارند. راستی که کوه‌های استوار، ستارگان و کهکشان‌ها با شنیدن آن به لرزه می‌افتند. خداوند متعال، با تمام قدرت و عظمتش، می‌فرماید که به حساب این دو مخلوق ناچیز، یعنی انسان و جن، رسیدگی خواهد کرد و با این بیان، به سخن خود حالتی هشداردهنده می‌بخشد! این تهدید تصورناپذیر است و بسیار هولناک! ترجمه‌ای تحت‌اللفظی‌تر از این تهدید چنین می‌بود: «ما فارغ خواهیم بود که به شما دو گروه بپردازیم...» خداوند - منزه است در جلالش - مشغول چیزی نیست تا نیازمند آن باشد که خود را از آنچه او را مشغول کرده رها سازد. این تنها عبارتی است برای آنکه فهم آن برای ما آسان‌تر شود و هشدار را به شیوه‌ای خیره‌کننده و درهم‌شکننده برساند. این کل جهان با یک کلمه، یعنی «باش»، پدید آمد و برپا شد، و همین که آن کلمه گفته شد، تمام جهان هستی یافت. به همین سان، نابودی کامل آن نیز تنها به یک فرمان یکباره نیاز دارد، در کمتر از چشم بر هم زدنی. پس وقتی خداوند به تنهایی و به‌طور کامل به این دو گروه از مخلوقات، یعنی انسان و جن، می‌پردازد و کیفرشان را اجرا می‌کند، چه بر سرشان خواهد آمد؟ زیر سایه این تهدید هولناک، از هر دو گروه پرسیده می‌شود:

“ We shall attend to you two huge communities [of jinn and mankind]." (Verse 31) What a frightening threat that neither man nor jinn can face. Indeed firm mountains, stars and galaxies tremble to hear it. God Almighty, in all His power and majesty, says that He will attend to the reckoning of these two humble creatures, man and jinn, giving His statement an air of warning! It is unimaginably terrible! A more literal translation of the threat would say: “We shall be free to attend to you two...” God - limitless is He in His glory - is not preoccupied with something so as to need to free Himself of what preoccupies Him. This is merely an expression intended to make it easier for us to understand, and to deliver the warning in a stunning and crushing way. This entire universe was originated and put in place with a single word, ‘Be’, and once the word was uttered the whole universe came into existence. Likewise, its total disappearance needs nothing more than the command to be issued once, in less than the twinkling of an eye. What can happen, then, to these two communities of creatures, man and jinn, when God attends fully to them alone, administering their punishment? Under the shadow of this fearful threat, they are both asked:

سوره باقی‌ماندهٔ خود را به تصاویر و صحنه‌های روز قیامت اختصاص می‌دهد؛ آغازش با تحولی جهان‌شمول است، و پس از آن تصاویر حساب، جزا و پاداش می‌آید. این بخش با تصویری از جهان آغاز می‌شود که با آغاز سوره هماهنگ است: «و چون آسمان شکافته شود و سرخ‌گون چون روغن [گداخته] گردد.» (آیهٔ ۳۷) در این تصویر، آسمان سرخ‌رنگ می‌شود، مانند گل سرخ، و چون روغن روان می‌گردد. مجموع آیاتی که جهان را در روز قیامت توصیف می‌کنند، نابودی کامل همهٔ اجرام آسمانی را تأیید می‌کند، پس از آنکه از نظامی که حرکت آنها را کنترل و مدارها و جنبش‌هایشان را هماهنگ می‌کند، رها شده باشند. یکی از این آیات همان است که اکنون دربارهٔ آن سخن می‌گوییم. می‌توان آیات دیگری را نیز یادآور شد، از جمله: «آن‌گاه که زمین به شدت تکان داده شود و کوه‌ها درهم کوبیده و چون گرد پراکنده شوند.» (۵۶: ۴-۶) «آن‌گاه که چشم‌ها خیره شود و ماه بی‌نور گردد و خورشید و ماه به هم پیوندند.» (۷۵: ۷-۹) و «آن‌گاه که خورشید در هم پیچیده شود، و آن‌گاه که ستارگان فروریزند و پراکنده شوند، و آن‌گاه که کوه‌ها به حرکت درآیند، و آن‌گاه که شتران ده‌ماهه رها شوند، و آن‌گاه که جانوران وحشی گرد آورده شوند، و آن‌گاه که دریاها برافروخته گردند.» (۸۱: ۱-۶)

The surah devotes its remaining part to images and scenes of the Last Day, starting with a universal upheaval, followed by images of reckoning, requital and reward. This commences with an image of the universe that fits with the opening of the surah-. “When the sky is rent asunder and becomes rose-red like [burning] oil." (Verse 37) We are introduced to a picture of the sky turning rose-red or looking like a red rose and flowing like oil. The sum of the verses describing the universe on the Day of Judgement confirm the total destruction of all celestial bodies, after they break loose of the system which controls their operation and coordinates their orbits and movements. One of these verses is the one we are now discussing. Others may be cited, such as: “ When the earth is violently shaken and the mountains crumble away and scatter abroad into fine dust.n (56: 4-6) “When eyes are dazzled, and the moon eclipsed, and the sun and the moon are brought together.” (75: 7-9) the sun is darkened, when the stars fall and disperse, when the mountains are made to move away, when the camels, ten months pregnant, are left untended, when the wild beasts are brought together, when the seas are set alight.” (81:

۱–۶) «هنگامی که آسمان شکافته شود، هنگامی که ستارگان پراکنده گردند، هنگامی که دریاها به جوش آورده شوند،...» (۸۲: ۱–۳) «آنگاه که آسمان شکافته شود، و فرمان پروردگارش را با تسلیم راستین بپذیرد؛ و هنگامی که زمین کشیده شود و آنچه در درون اوست بیرون افکند و تهی گردد، و فرمان پروردگارش را با تسلیم راستین بپذیرد!» (۸۴: ۱–۵) همهٔ این آیات و بسیاری آیات دیگر به این رویداد بزرگ اشاره دارند که تمام جهان هستی را دربرمی‌گیرد، و چیستی آن تنها بر خداوند معلوم است.

1—6) “ When the sky is cleft asunder, when the stars are scattered, when the oceans are made to explode,.(82: 1-3) “When the sky is rent asunder, obeying her Lord in true submission; when the earth is stretched out and casts forth all that is within her and becomes empty, obeying her Lord in true submission!” (84: 1-5) All these verses, and many others, refer to this great event that will overcome the entire universe, the nature of which is known only to God.

برای نخستین بار در قرآن تاکنون از دو باغ سخن به میان آمده است، و احتمالاً در داخل باغ بزرگ بهشت باغ‌های دیگری نیز وجود دارد. ذکر این دو باغ در اینجا به‌ویژه ممکن است برای تأکید بر اهمیت آن‌ها باشد. در سورهٔ بعدی، الواقعه، درمی‌یابیم که ساکنان بهشت دو گروه بزرگ‌اند: کسانی که پیشگامند و به خدا نزدیک‌تر خواهند بود، و مردمانِ سمت راست. هر یک از آن‌ها نعمتی بزرگ را تجربه خواهند کرد.

For the first time in the Qur’an so far two gardens are mentioned, and there are probably more within the great garden of heaven. Their mention here, in particular, may be to stress their importance. In the next surah, The Inevitable Event, we learn that the dwellers of heaven form two large groups: the ones to the fore who will be brought nearest to God, and the people to the right. Each will experience great bliss.

همچنین احساس می‌کنیم که این دو باغ برای گروهی با مقامی بلند در نظر گرفته شده‌اند. شاید همان گروهی باشد که در سورهٔ بعد به‌عنوان نزدیک‌ترین افراد به خدا توصیف شده است. دو باغ دیگری می‌بینیم که از دو باغ نخست کم‌تر پالوده‌اند و احساس می‌کنیم که به گروهی تعلق دارند که پس از گروه‌های پیش‌گفته قرار می‌گیرند. این گروه ممکن است همان اصحاب یمین باشند. هرچه که باشد، بیایید این گروه نخست از دو باغ را بررسی کنیم و خوشی آن‌ها را احساس کنیم. آن‌ها «با شاخه‌های سایه‌گستر» هستند. (آیهٔ ۴۸)

Here also we feel that these two gardens are designated for a group with a high position. It may be the group described in the next surah as being closest to God. We see another two gardens which are less refined than the first two and we feel that they belong to a group that comes next to the ones already mentioned. This group may be the people to the right. Whatever the case may be, let us look at this first grouping of two gardens, feeling their bliss. They are “ With shading branches.” (Verse 48)

کلمهٔ عربی «أفنان» که برای شاخهها به کار رفته، بهویژه به شاخههای تازهروییدهای اشاره دارد که نشاط و طراوت را به همراه دارند. این باغها «دو چشمهٔ جاری» دارند (آیهٔ ۵۰). بنابراین، هرگز آبی کم نمیآورند.

The Arabic word used for branches, afnan, conveys in particular newly springing branches that spread an air of freshness. These gardens have “a pair of flowing springs.” (Verse 50) Thus, they are never short of water.

علاوه بر این، آنان «در آن از هر میوه‌ای دو نوع دارند» (آیه ۵۲). میوه‌های آن فراوان و گوناگون است. ساکنان این باغ‌ها چگونه زندگی خواهند کرد؟ «بر بسترهایی تکیه می‌زنند که آستری از دیبای ستبر دارند.» (آیه ۵۴)

Moreover, they are “With every kind of fruit in pairs” (Verse 52) Their fruits are plentiful and varied. How will the dwellers of these gardens live? “They will recline on carpets lined with rich brocade.” (Verse 54)