این بخشِ ده آیه‌ای به مهم‌ترین مسئلهٔ ایمان و قوانین زندگی و عدالتِ اسلامی می‌پردازد. همین موضوع در دو سورهٔ پیشین، آل‌عمران و النساء، بحث شده بود، اما در این سوره بحث مستقیم‌تر و تأکیدی‌تر است. موضوع، حکومت، قانون و اجرای عدالت در امور اختلافی است. این در واقع بخشی از مسئلهٔ گسترده‌تری است، یعنی ایمان و یگانگیِ خدا. کل موضوع را می‌توان در پاسخ به این پرسش خلاصه کرد: آیا داوری و دادخواهی باید بر اساس پیمان‌هایی که با خدا بسته شده، و مطابق با قانون او انجام شود؟ وظیفهٔ اجرای این قانون را پیروان همهٔ ادیان الهی پذیرفته‌اند.

This ten-verse passage discusses the most important issue of the Islamic€ faith and its codes of living and justice. The same issue was discussed in the two preceding sūrahs, the House of `Imrān and Women, but in this sūrah it involves a more direct and emphatic discussion. The subject is that of government, law and the administration of justice in matters of dispute. This is, indeed, a part of a more comprehensive issue, namely, faith and God’s oneness. The whole matter can be summed up in the answer to this question: Are judgement and litigation to be conducted in accordance with covenants made with God, pursuant to His law? The task of implementing this law has been accepted by the followers of all Divine faiths.

علاوه بر این، آیا این وظیفهای است که خداوند بر عهدهٔ پیامبرانش و کسانی که پس از ایشان در مقامهای اقتدار جانشین میشوند نهاده است؟ یا آیا همهٔ اینها تابع دیدگاهها و منافعی خواهد بود که متغیرند و بر پایهای استوار و ثابت بنا نشدهاند؟ به بیان دیگر، آیا الوهیت، ربوبیت و اقتدار در زندگی بشر روی زمین از آنِ خداوند است، یا اینکه حتی بهصورت جزئی به یکی از مخلوقات او تعلق دارد که قدرت وضع قوانینی را دارد که مورد تأیید خداوند نیست؟

Moreover, is it a duty God has assigned to His messengers and those who succeed them in positions of authority? Or, will all that be subject to changing views and interests that are not based on a firm and constant foundation? In other words, do Godhead, lordship and authority in human life on earth belong to God, or do they belong, even partially, to any one of His creatures exercising the power to enact laws that are not endorsed by God?

خداوند (منزه است در شکوه خود) می‌فرماید که تنها او معبود است و هیچ شریکی ندارد. قوانین او که برای بندگانش، یعنی انسان‌ها، وضع شده و آن‌ها متعهد شده‌اند که به آن‌ها عمل کنند، باید در این دنیا اجرا شود. همه اختلافات باید توسط پیامبران و فرمانروایان بر اساس این قوانین داوری شود.

God (limitless is He in His glory) says that He alone is the Godhead and He has no partners. His laws, enacted for His servants, mankind, and which they have pledged to Him to implement, must be the ones to enforce in this world. All disputes must be adjudicated by prophets and rulers on the basis of these laws.

خداوند (تبارک و تعالی) می‌فرماید که دربارهٔ این اصل نه هیچ استدلال و نه هیچ مصالحه‌ای پذیرفته است، و نه هیچ انحرافی، هرچند اندک، بخشوده می‌شود. همچنین هیچ چیزی که در نسلی خاص یا از سوی جامعه‌ای خاص پسندیده شده باشد، اگر با آنچه خداوند مقرر فرموده است در تعارض باشد، پذیرفته نخواهد شد.

حکمت و مقصد پشت تشریع الهی ممکن است در هر نسلی به‌طور کامل برای بشر آشکار نشود. افزون بر این، بحث کامل درباره آنچه خودمان از این حکمت می‌بینیم بسیار دشوار است. از این رو، تنها اشاره‌های کوتاهی خواهیم کرد.

The wisdom and purpose behind Divine legislation may not appear in full to mankind in any particular generation. Furthermore, it is very difficult to give a full discussion of what we ourselves see of this wisdom. Therefore, we will only give brief hints.

قانون خدا نمایانگر یک شیوهٔ زندگی کامل است که همهٔ جنبه‌های زندگی انسان را، در هر مرحله و به هر شکلی که باشد، تنظیم و هدایت می‌کند. این شیوهٔ زندگی بر شناختی بی‌خطا و درست از انسان و نیازهای او، و از جهانی که انسان در آن زندگی می‌کند و قوانینی که جهان و هستی انسان را اداره می‌کنند، استوار است. از این رو، هیچ امر مهمی برای زندگی انسان را نادیده نمی‌گیرد. این شیوه اجازه نمی‌دهد و زمینه‌ساز هیچ تعارض ویرانگری میان انواع گوناگون فعالیت انسانی، یا میان چنین فعالیتی و قوانین طبیعی نیست. برعکس، تعادل مناسب و هماهنگی دقیق را برقرار می‌سازد. این‌ها هرگز نمی‌توانند از هیچ نظام ساختهٔ دست بشر حاصل شوند، زیرا دانش انسان محدود به آن چیزی است که در یک زمان مشخص در حیطهٔ دانش بشر قرار دارد. هر نظامی که انسان طراحی کند، ناگزیر بازتاب نادانی بشر خواهد بود و به برخی تعارض‌ها میان جنبه‌های مختلف فعالیت انسانی خواهد انجامید. این امر به‌ناچار به تکان‌های خشونت‌آمیز منجر خواهد شد.

God’s law represents a complete way of life, which regulates and directs all aspects of human life in whatever stage and shape it finds them. This way of life relies on an infallible and true knowledge of man and his needs, and of the universe in which man lives and the laws that control the universe and human existence. As such, it does not ignore any matter of importance to human life. It does not allow or give rise to any destructive conflict between the different types of human activity or between such activity and natural laws. The reverse is true: it establishes proper balance and fine harmony. These can never result from any man-made system, since man’s knowledge is confined to what is within human knowledge at a particular time. Any system which man devises must reflect human ignorance and lead to some conflict between different aspects of human activity. This will inevitably lead to violent shake-ups.

نظام اسلامی، عدالت مطلق را هدف خود قرار داده است. از یک سو، تنها خداوند است که می‌داند عدالت مطلق چگونه و به چه وسیله‌ای می‌تواند برقرار شود. از سوی دیگر، خداوند پروردگار همه است و می‌تواند میان همگان عدالت برقرار کند. نظامی که او وضع می‌کند و قانونی که او تشریع می‌فرماید، از هرگونه تعصب، عدم تعادل، افراط یا نادانی برکنار است. این سخن درباره هیچ نظام یا قانونی که انسان وضع کرده نمی‌تواند گفته شود، زیرا انسان تحت تأثیر تعصبات، هوس‌ها و خواسته‌های خویش قرار دارد و دیدش به سبب دانش ناقصش محدود است. این امر بر همه قوانین بشری صادق است، چه آن‌ها را یک فرد وضع کند، چه یک طبقه، یک ملت یا یک نسل. انسان در هیچ شرایطی از تعصبات و خواسته‌های خود رهایی ندارد و در هیچ موردی، حتی در یک موردی که به قانون نیاز دارد، نمی‌تواند دانش کامل یا بینشی جامع، ژرف و بی‌نقص داشته باشد.

ای پیامبر، اندوهگین مباش از کسانی که در کفر شتابان فرو می‌افتند، از آنان که با زبان خود می‌گویند «ایمان آوردیم» در حالی که دل‌هایشان ایمان نیاورده است. و از یهودیان نیز گروهی‌اند که به دروغ گوش فرا می‌دهند، به سخنان گروهی دیگر گوش می‌سپارند که نزد تو نیامده‌اند. کلمات را از جایگاه‌شان جابه‌جا می‌کنند و می‌گویند: «اگر این‌گونه داده شد، بپذیرید، و اگر آن‌گونه داده نشد، پس برحذر باشید.» و هرکس را خداوند بخواهد به آزمایش افکند، تو نمی‌توانی در برابر خدا برای او هیچ کاری کنی. آنان کسانی‌اند که خداوند نخواسته دل‌هایشان را پاک گرداند. در این دنیا خواری خواهند داشت و در آخرت عذابی بزرگ. به دروغ گوش فرا می‌دهند و حرام را به حرص می‌خورند. پس اگر نزد تو آیند، می‌توانی میانشان داوری کنی یا از دخالت خودداری ورزی. و اگر خودداری کنی، هیچ زیانی به تو نمی‌رسانند. و اگر داوری کنی، میانشان به عدالت داوری کن. خداوند عدالت‌ورزان را دوست می‌دارد. اما چگونه تو را به داوری می‌طلبند، با آنکه تورات نزدشان است که در آن حکم خدا است، و باز هم روی برمی‌گردانند؟ یقیناً اینان مؤمنان حقیقی نیستند. (آیات ۴۱ تا ۴۳)

Messenger, be not grieved by those who plunge headlong into unbelief such as those who say with their mouths, “We believe”, while their hearts do not believe. Among the Jews are some who eagerly listen to falsehood, eagerly listen to other people who have not come to you. They tamper with words out of their context, and say, “If such-and- such [a precept] is given you, accept it; but if you are not given it, then be on your guard.” If God wants to put anyone to test, you shall not be able to avail him anything against God. Such are the ones whose hearts God is not willing to purify. They will have disgrace in this world, and awesome suffering in the life to come. They eagerly listen to falsehood and greedily devour what is unlawful. Hence, if they come to you (for judgement), you may either judge between them or decline to interfere. If you decline, they cannot harm you in any way. But if you do judge, then judge between them with fairness. God loves those who deal justly. But how is it that they ask you for judgement when they have the Torah which contains God’s judgement, and they still turn away? For certain, they are not true believers. (Verses 41-43)

یہ بات واضح طور پر معلوم ہوتی ہے کہ یہ آیات نبی ﷺ کے مدینہ میں سکونت اختیار کرنے کے ابتدائی برسوں میں نازل ہوئیں، جب مدینہ کی آبادی میں یہودی بھی شامل تھے۔ اس کا مطلب ہے کہ یہ آیات اس سے پہلے نازل ہوئیں جب قبائلی اتحاد نے مدینہ پر حملہ کیا، اور اس سے پہلے کہ یہودی قبیلہ قریظہ کو سخت سزا دی گئی، بلکہ اس سے بھی بہت پہلے۔ غالب گمان یہ ہے کہ یہ آیات اس وقت نازل ہوئیں جب یہودی قبائل بنو النضیر اور بنو قینقاع ابھی مدینہ میں مقیم تھے۔ ان میں سے پہلا قبیلہ، یعنی بنو النضیر، اسلامی کیلنڈر کے تیسرے سال غزوہِ اُحد کے بعد مدینہ سے جلاوطن کیا گیا، جبکہ بنو قینقاع اس سے بھی پہلے نکالے جا چکے تھے۔ اس ابتدائی دور میں یہودیوں نے اپنی بہت سی چالیں اور سازشیں گھڑیں، اور منافقین کو ان کی طرف سے بڑی حمایت حاصل رہی۔ یہ دونوں گروہ کفر میں سرگرم ہو گئے، اگرچہ منافقین زبانی طور پر ایمان کا دعویٰ کرتے تھے۔ ان کے اعمال نے نبی ﷺ کو رنجیدہ کیا اور آپ ﷺ کو بہت زیادہ تکلیف پہنچائی۔

این که به پیامبر ﷺ این اختیار داده شد که در مورد آن یهودیانی که برای داوری نزد او می‌آمدند تصمیم بگیرد، بیشتر تأیید می‌کند که دیدگاه ما درست است و این حکم مربوط به دوره‌ی آغازین پس از استقرار پیامبر ﷺ در مدینه است. بعدها، داوری بر اساس شریعت اسلامی الزامی شد، زیرا سرزمین اسلام جز قانون خدا هیچ قانون دیگری را اجرا نمی‌کند. همه‌ی کسانی که در آنجا زندگی می‌کنند باید اختلافات خود را به این قانون ارجاع دهند.

The fact that the Prophet was given this choice with regard to those Jews who came to him for judgement further supports our view that this was in the early period after the Prophet’s settlement in Madinah. Later on, judgement according to Islamic law was compulsory, because the land of Islam does not enforce any law other than that of God. All people living there must refer their disputes to this law.

این امر با قاعدهٔ اسلامی‌ای که در مورد اهل کتاب ساکن در سرزمین اسلام و همزیست با جامعهٔ مسلمانان جاری است، تعارضی ندارد. این اصل تنها قوانینی را در بر می‌گیرد که مورد تأیید دین ایشان است یا به نظم کلی اجتماعی‌ای مربوط می‌شود که بر آنان نیز اعمال می‌گردد. آنچه دینشان برایشان روا دانسته، برایشان جایز است؛ مانند مالکیت و خوردن گوشت خوک، و داشتن و نوشیدن مواد مست‌کننده، اما بدون آنکه این‌ها را به مسلمانان بفروشند. با این حال، همهٔ معاملات ربوی بر ایشان حرام است، زیرا در ادیانشان نیز حرام شمرده شده است. مجازات‌های مقرر برای زنا و سرقت بر ایشان اجرا می‌شود، زیرا در کتاب‌های مقدسشان آمده است. همچنین مجازات‌های مقرر برای شورش علیه اولی‌الامر مشروع و برای ایجاد فساد در سرزمین نیز قابل اجراست.

This, however, does not contradict the Islamic rule which applies to people of earlier revelations living side by side with the Muslim community in the land of Islam. This principle makes only such laws as are endorsed by their faith or that relate to the general social order applicable to them. Permissible to them is what their religions permit them, such as owning and eating pork, the possession and drinking of intoxicants, but without their selling these Muslims. But they are forbidden all usurious transactions because these are also forbidden in their religions. The punishments prescribed for adultery and theft are applicable to them, because they are stated in their Scriptures. Also enforceable are the punishments prescribed for rebellion against the legitimate authority, and for spreading corruption in the land.

چنین اجرایی برای تضمین امنیت و سلامت سرزمین اسلام و همه ساکنان آن، چه مسلمان و چه غیرمسلمان، ضروری است. چنین مجازات‌هایی را نمی‌توان نسبت به هیچ‌یک از کسانی که در سرزمین اسلام زندگی می‌کنند، لغو یا معاف کرد.

Such enforcement is necessary to guarantee the safety and security of the land of Islam and all its inhabitants, Muslims and non-Muslims alike. Such punishments cannot be waived in respect of anyone of those living in the land of Islam.

این، حکمِ خداوند درباره‌ی مردمِ عادی‌ای است که از پذیرفتنِ داوری بر اساسِ شریعتِ خداوند سر باز می‌زنند. اینان کافر خوانده شده‌اند۔

Such is God’s verdict in relation to ordinary people who refuse to accept judgement in accordance with God’s law. These have been described as unbelievers.

این سوره از همین آیه آغاز می‌شود و از حاکمانی سخن می‌گوید که بر اساس آنچه خداوند نازل کرده داوری نمی‌کنند. چنان‌که به‌زودی درخواهیم یافت، چنین داوری‌هایی مورد تأیید همه ادیان الهی است. نخستین اشاره به تورات است: «ما بودیم که تورات را نازل کردیم، که در آن هدایت و نور بود. پیامبرانی که خود را تسلیم خدا کرده بودند، بر اساس آن میان یهودیان داوری می‌کردند، و همچنین دانشمندان دینی و خاخام‌ها:

Beginning with this verse, the sūrah speaks of rulers who do not judge in accordance with God’s revelations. As we are soon to realise such judgements are endorsed by all religions revealed by God. The first reference is to the Torah: “Indeed, it is We who revealed the Torah, containing guidance and light. By it did the prophets, who had surrendered themselves to God, judge among the Jews, and so did the divines and the rabbis:

[they gave judgement] بر اساس آنچه به مراقبتشان سپرده شده بود از کتاب خدا و خودشان بر آن گواه بودند. پس از مردم نترسید، بلکه از من بترسید؛ و آیات مرا به بهای ناچیزی نفروشید. کسانی که بر اساس آنچه خدا نازل کرده حکم نمی‌کنند، همانا کافرانند. ما در آن [تورات] بر آنان مقرر داشتیم: جان در برابر جان، چشم در برابر چشم، بینی در برابر بینی، گوش در برابر گوش، دندان در برابر دندان، و برای زخم‌ها قصاصی همانند. اما هر که از روی گذشت از آن درگذرد، کفاره‌ای برای گناهان او خواهد بود. کسانی که بر اساس آنچه خدا نازل کرده حکم نمی‌کنند، همانا ستمکارانند. (آیات ۴۴ تا ۴۵)

[they gave judgement] in accordance with what had been entrusted to their care of God’s Book and to which they themselves were witnesses. So, have no fear of men but fear Me; and do not barter away My revelations for a paltry price. Those who do not judge in accordance with what God has revealed are indeed unbelievers. We decreed for them in it: a life for a life, an eye for an eye, a nose for a nose, an ear for an ear, a tooth for a tooth, and a similar retribution for wounds. But for him who forgoes it out of charity, it will atone for some of his sins. Those who do not judge in accordance with what God has revealed are indeed wrongdoers.” (Verses 44- 45)

هر دینی که از جانب خدا نازل شده، به‌عنوان یک شیوهٔ زندگی در نظر گرفته شده است. این دین چنان تدوین شده که رهبری زندگی انسان را بر عهده گیرد و آن را سازمان‌دهی، هدایت و حفاظت کند. هیچ دینی از سوی خدا نازل نشده است تا تنها مجموعه‌ای از ارزش‌های شخصی و اخلاقی باشد، یا مجموعه‌ای از مناسک که در معبد یا مسجد انجام می‌شود. هرچند هر دوی این‌ها برای زندگی انسان ضروری‌اند و در پالایش وجدان انسانی حیاتی‌اند، به‌تنهایی برای بازسازمان‌دهی، هدایت و حفاظت زندگی انسان کافی نیستند. آن‌ها باید بنیانی برای یک شیوهٔ زندگی کامل و یک نظام قانونی فراهم کنند که اجرا و الزامی شود. هر تخلف از آن‌ها باید پاسخگو باشد و در صورت لزوم مجازات شود.

خداوند همچنین می‌داند که برخی از کسانی که مسئولیت نگهداری و اجرای شریعت خدا را بر عهده دارند، ممکن است جاذبه‌های دنیوی را بیش از آن بیابند که بتوانند در برابرشان مقاومت کنند. آنان چون درمی‌یابند که صاحبان قدرت و ثروت و کسانی که در پی انواع لذت‌ها هستند با قوانین خدا مخالفت می‌ورزند، ممکن است برای به دست آوردن بخشی از ثروت و لذات این جهان، به ایشان چاپلوسی کنند. روحانیون حرفه‌ای در همه نسل‌ها در برابر چنین وسوسه‌ای تسلیم شده‌اند، همان‌گونه که برخی از خاخام‌های یهودی نیز چنین کردند. خداوند خطاب به همه آنان می‌فرماید: «آیات مرا به بهای ناچیزی نفروشید.» (آیه ۴۴) آن بهای ناچیزی است که ممکن است در ازای سکوت، یا تحریف آیات خدا، یا صدور فتوای مشکوک، به دست آورند. در حقیقت، هر بهایی که پیشنهاد شود ناچیز است، حتی اگر همه آنچه در این جهان است را دربر گیرد. چگونه می‌توان آن را جز این توصیف کرد، در حالی که چیزی جز یک مقام، یک حقوق، یک عنوان و یک منفعت پست نیست که به خاطرش ایمان فروخته و دوزخ خریده می‌شود؟

God also knows that some of those who are charged with the safekeeping and implementation of God’s law may find worldly temptations too strong to resist. As they realise that people with power or money and those who seek all types of pleasure oppose God’s legislation, they may flatter them in order to gain something of the riches and pleasures of this world. Professional clerics in all generations have yielded to such temptation, as did some Jewish rabbis. God addresses all those, saying to them: “Do not barter away My revelations for a paltry price.” (Verse 44) That is the price they may get in return for their silence or for their distortion of God’s revelations or for issuing doubtful rulings. Indeed, every price offered is paltry, even if it includes all that is in this world. How could it be described otherwise when it is no more than a position, a salary, a title and a petty interest for which faith is bartered away and Hell is purchased?

هیچ چیز زشت‌تر از خیانت کسی نیست که در جایگاه امانت قرار دارد، و هیچ چیز پست‌تر از تحریف حقایق توسط شاهد نیست. کسانی که عنوان «مردان دینی» به آنان داده شده، واقعاً چنین خیانت و تحریفی می‌کنند. آنان هنگامی که فراخوانده می‌شوند تا برای اجرای وحی خداوند تلاش کنند، بی‌عمل می‌مانند، و سخنان را از بافت اصلی‌شان جدا می‌کنند تا صاحبان قدرت را خشنود سازند، آن هم به قیمت وحی خداوند.

Nothing is more wicked than treachery by a person who is in a position of trust and nothing is more vile than the distortion of facts by a witness. Those who are given the title “religious men” do commit such treachery and distortion. They remain idle when they are called upon to work for the implementation of God’s revelation and they lift words out of their context in order to please those in power at the expense of God’s revelation.

در یک بیانیهٔ بسیار قاطع و صریح، خداوند به ما می‌فرماید: «و هر که به آنچه خدا نازل کرده حکم نکند، ایشان همان کافرانند.» (آیهٔ ۴۴) عمومیت این بیان، آن را کاملاً فارغ از زمان و مکان می‌سازد. این حکم قطعی است و شامل هر کسی می‌شود که به آنچه خداوند نازل کرده حکم نمی‌کند، بدون توجه به اینکه در کجا و در چه دورانی زندگی می‌کند.

چنین تشویقی به نیکوکاری و بخشش به امید آنکه خداوند گناهان خودِ انسان را ببخشد، می‌تواند برای بسیاری از کسانی که دیه یا قصاص جبرانِ مناسبی برای زیان‌های گذشته‌شان نیست، جذاب باشد. یک خویشاوند نزدیک ممکن است بیندیشد که اعدام قاتل یا دیه چه سودی برای او دارد. هیچ‌کدام، کسی را که کشته شده بازنمی‌گرداند. با این حال درست است که این مجازات‌ها بیشترین کیفری است که می‌تواند برای برقراری عدالت و حفظ جامعه اجرا شود. اما احساساتی وجود دارد که جز با نگریستن به خداوند برای جبران، التیام نمی‌یابد.

Such encouragement to show benevolence to forgive in the hope of being forgiven one’s own sins by God may appeal to many a person to whom blood money or retaliation may be poor compensation for past losses. A next of kin may reflect on what benefit he may draw from having the killer executed, or what blood money would be for him. Neither will bring back the person who has been slain. It is true, however, that these punishments are the maximum that can be enforced in order to establish justice and to safeguard the community. But there remain certain feelings which cannot heal unless they look to God for compensation.

امام احمد روایت میکند که «مردی از قریش دندان مردی از انصار را شکست. مرد انصاری نزد معاویه (فرمانروای کلی دولت اسلامی) شکایت برد. معاویه گفت که او را راضی خواهد کرد، یعنی جبران مالی پیشنهاد داد. مرد انصاری بر قصاص پافشاری کرد. معاویه گفت: ‹حق قصاص داری›. ابوالدرداء، یکی از یاران پیامبر ﷺ که حاضر بود، گفت: ‹از پیامبر خدا ﷺ شنیدم که فرمود: هر مسلمانی که آسیب جسمی ببیند و از روی گذشت از قصاص چشم بپوشد، خداوند او را به درجهای والاتر بالا میبرد یا بخشی از گناهانش را میبخشد›. مرد انصاری گفت: ‹او را بخشیدم›». این نمونهای روشن از آمادگی برای بخشش به امید دریافت پاداش از سوی خداوند است. جبران مالی برای آن مرد آسیبدیده چنین جذابیتی نداشت. این به ما تصویری میدهد از اینکه قانون خداوند تا چه اندازه کارآمد است، زیرا بر شناخت کامل از سرشت انسان، آنچه انگیزه و رضایت مردم را فراهم میکند، و همچنین نوعی قانونگذاری که به مردم احساس آرامش و امنیت میبخشد، استوار است.

Imām Ahmad relates that “a man from the Quraysh broke the tooth of a man from the Anşār. The latter complained to Mu`āwiyah, (the overall ruler of the Islamic state). Mu`āwiyah said that he would satisfy him, (i.e. he was offering financial compensation). The Anşārī man insisted on retaliation. Mu`āwiyah said: ‘You may have your retaliation. Abū al-Dardā’, one of the Prophet’s Companions who was present said, `I heard God’s Messenger [peace be upon him] say: Any Muslim who suffers a physical injury and forgoes retaliation out of charity will be raised by God to a higher rank or will have some of his sins atoned.’ The Anşārī man said, `I forgive him.’” This is a typical case of readiness to forgive in the hope of receiving reward from God. Financial compensation had no similar appeal to the injured man. This gives us an idea of how effective God’s law is, since it is based on a perfect knowledge of human nature, what motivates and satisfies people, as well as the type of legislation that gives people a feeling of peace and security.

پس از سخن گفتن درباره پیام‌ها و قوانین الهی پیشین، سوره اکنون از آخرین پیام سخن می‌گوید که اسلام را در شکل نهایی و کامل خود در بر دارد. این دینی است که برای تمام بشریت نازل شده است؛ قانونی که همه شرایع پیشین را منسوخ می‌کند و داور نهایی در همه امور و اختلافات است. این پیام شیوه‌ زندگی‌ای را ترسیم می‌کند که همه جنبه‌های فعالیت‌های انسانی را تنظیم می‌نماید و مبنایی برای شکل‌گیری مفهومی از ایمان، یک نظام اجتماعی و قانونی برای رفتار فردی و اجتماعی فراهم می‌آورد. هیچ‌یک از این‌ها به‌عنوان یک تمرین علمی و نظری داده نشده است؛ بلکه باید به‌طور کامل اجرا شود. هیچ‌چیز از آن را نمی‌توان با چیز دیگری جایگزین کرد. مردم یا آن را می‌پذیرند و مسلمانانی حقیقی می‌شوند، یا آن را رد می‌کنند و از جهالت و هواهای نفسانی پیروی می‌نمایند. هیچ‌کس نمی‌تواند با این ادعا که با انعطاف‌پذیری در امور دین مردم را متحد می‌کند، هرگونه انحراف را موجه بشمارد. اگر خدا می‌خواست، همه بشریت را یک امت واحد می‌گردانید. آنچه او از ما می‌خواهد پیوندی است که قانون او را اجرا کنیم و بگذاریم مردم خود درباره چگونگی گذران زندگی‌شان تصمیم بگیرند.

Having spoken about earlier Divine messages and laws, the surah now speaks of the final message which embodies Islam in its final a complete form. It is the religion revealed for all mankind, giving a law which supersedes all preceding laws and forms the final arbiter in all affairs and disputes. It outlines a way of life which regulates all aspects of all human activities and gives a basis for the formulation of a concept of faith, a social system and a code for personal and social behaviour. None of this is given as an academic exercise. It must be implemented in full. Nothing of it may be substituted by something else. People either accept this and be true Muslims, or refuse it and follow ignorance and vain desires. No one may justify any deviation by claiming that he is uniting people by being flexible in matters of religion. Had God so willed, He would have made all mankind a single community. What tie He wants of us is to implement His law and let people decide on how they want to conduct their lives.

و ما این کتاب را به حق بر تو نازل کردیم، در حالی که تصدیق‌کننده کتاب‌های پیش از خود و نگهبان و سنجشگر آن‌هاست. پس میان ایشان بر پایهٔ آنچه خدا نازل کرده داوری کن، و از هوس‌های ایشان پیروی منما که از حقی که به تو رسیده روی برتابی. برای هر یک از شما شریعت و راه روشنی قرار دادیم. و اگر خدا می‌خواست، شما را یک امت قرار می‌داد، اما می‌خواهد شما را در آنچه به شما داده است بیازماید. پس در کارهای نیک بر یکدیگر سبقت گیرید. بازگشت همهٔ شما به سوی خداست، و او شما را از آنچه در آن اختلاف می‌کردید آگاه خواهد ساخت.

And to you We have revealed the Book, setting forth the truth, confirming the Scriptures which had already been revealed before it and superseding them. Judge, then, between them in accordance with what God has revealed and do not follow their vain desires, forsaking thereby the truth that has come to you. To every one of you We have given a code of law and a way of life. Had God so willed, He could have made you all one community; but (it is His wish) to test you by means of that which He has bestowed on you. Vie, then, with one another in doing good works. To God you shall all return. He will then make you understand all that over which you now differ.

این اندیشه که برای متحد ساختن مردم باید از قانون خدا چشم پوشید، تصوری نادرست است. افزون بر این، این تلاش محکوم به شکست است. بهایی که برای آن پرداخته می‌شود بسیار گزاف است، زیرا هرگونه تغییر در قانون خدا به تباهی در زمین، بی‌عدالتی و زیردستی برخی مردم نسبت به دیگران خواهد انجامید. و این، به‌راستی، شری بزرگ است. اگر برای دنبال کردن هدف والای متحد ساختن مردم هیچ سازشی با قانون خدا روا نیست، چگونه می‌توان آن را برای امری کم‌اهمیت‌تر موجه دانست؟ برخی از کسانی که ادعا می‌کنند مسلمانند، استدلال می‌کنند که قانون خدا نباید اجرا شود تا تجارت گردشگری را از دست ندهیم! بی‌معنایی هیچ حدی نمی‌شناسد! پس میان آنان بر اساس آنچه خدا نازل کرده داوری کن، و از هوس‌های بیهوده‌شان پیروی مکن، و از ایشان برحذر باش، مبادا تو را از بخشی از آنچه خدا بر تو نازل کرده بازدارند. و اگر روی گردانیدند، پس بدان که خدا اراده کرده که آنان را به سزای برخی گناهانشان گرفتار سازد. بی‌گمان بسیاری از مردم نافرمانند.

It is a false notion to try to unite people at the expense of God’s law. Moreover, the attempt is bound to fail. The price asked is too high, since any modification of God’s law will lead to corruption on earth, injustice and the subservience of some people to others. This is, indeed, a great evil. If no compromise of God’s law is admissible for pursuing the noble purpose of uniting people, how can it be justified for something which is more petty. Some of those who claim to be Muslims argue that God’s law should not be implemented so that we do not lose the tourist trade! Absurdity knows no limit! Hence, judge between them in accordance with what God has revealed, and do not follow their vain desires and beware of them lest they tempt you away from any part of what God has revealed to you. If they turn away, then know that it is God’s will to afflict them for some of their sins. Indeed, a great many people are transgressors.

(آیه ۴۹) آیا آنان خواهان حکمرانی به قانون جاهلیت هستند؟ اما برای کسانی که در ایمان خود استوارند، چه کسی می‌تواند قانون‌گذارتری از خدا باشد؟ (آیه ۵۰)

(Verse 49) Do they desire to be ruled by the law of pagan ignorance? But for those who are firm in their faith, who can be a better law giver than God? (Verse 50)

دوباره، این اصل با وضوح بیشتری بیان شده است. در بیان نخست، پیامبر ﷺ با این سخنان مورد خطاب قرار می‌گیرد: «پس میان ایشان بر اساس آنچه خدا نازل کرده داوری کن، و از هوس‌های آنان پیروی مکن، و حقی را که به تو رسیده رها مکن.» (آیه ۴۸) این عبارت ممکن است چنین تعبیر شود که کنار گذاشتن کامل قانون خدا و پیروی از هوس‌های بیهوده در برابر آن است. در بخش دوم، پیامبر ﷺ از سازش دادن حتی بخشی از آنچه بر او وحی شده برحذر داشته می‌شود: «میان ایشان بر اساس آنچه خدا نازل کرده داوری کن، و از هوس‌های آنان پیروی مکن، و از ایشان برحذر باش که مبادا تو را از بخشی از آنچه خدا بر تو نازل کرده به انحراف کشانند.» (آیه ۴۹) هشدار در اینجا دقیق‌تر، سخت‌گیرانه‌تر و قاطع‌تر است. همچنین ماهیت واقعی موضوع را بیان می‌کند. این وسوسه‌ای است که باید در برابرش ایستاد. انتخاب یا اجرای کامل قانون خدا است، یا پیروی از هوس‌های بیهوده.