سومین واقعیتی که میتوان از این داستان استنباط کرد این است که با وجود یگانگی انسان، یا به سبب آن، او در برخی جنبههای سرشت خود ضعیف است. همین ضعف سبب میشود که او به سوی بدی و به ژرفاهای بیانتها کشیده شود. دو ضعف اصلی او عشق به بقا و میل به تملک است.
The third fact which we can deduce from this story is that despite the uniqueness of man, or because of it, he is weak in certain aspects of his constitution. His weakness makes it possible for him to be led by his desire to evil and to bottomless depths. His two main weaknesses are his love of survival and his possessive desire.
او در ضعیفترین حالت خود قرار دارد هنگامی که از هدایت خداوند روی برمیگرداند و تسلیم هوای نفس خود میشود، یا تسلیم دشمن سرسخت خویش میگردد، دشمنی که خود را موظف ساخته تا او را فریب دهد و هرگز رهایش نکند.
He is at his weakest when he leaves God’s guidance and submits to his desire or to his sworn enemy who has taken it upon himself to try to seduce him and never let him go.
اما خداوند با لطف خود به انسان نشان داده است که او را تنها نگذاشته تا راه خود را تنها بر پایهٔ تمایلات فطری و خرد خویش بپیماید، بی هیچ یاری دیگر. خداوند پیامبرانی برای او فرستاده تا او را یادآوری و هشدار دهند، چنانکه در آیهٔ بعدی خواهیم دید.
But God has shown His grace to man by not leaving him alone to carve his path on the basis of the dictates of his nature and reason without any further help. God has sent him messengers to remind and warn him, as we will see in a following verse.
این، حقیقتاً، رهایی انسان است. او با روی آوردن به خدا از هوای نفس و خواهشهای خویش رهایی مییابد، و از دشمنش رهایی مییابد که هرگاه انسان پروردگارش را یاد کند و رحمت و پاداش او را بجوید، میگریزد.
This represents man’s salvation indeed. He is saved from his caprice and desire by turning to God, and he is saved from his enemy who flies away whenever man remembers his Lord and seeks His mercy and reward.
تمام این عناصر ارادهی انسان را استوار میسازند و به او کمک میکنند تا خود را بالاتر از خواستهها و ضعفهایش قرار دهد. او نخستین آموزشش را در این زمینه هنوز در بهشت دریافت کرد. در آنجا به او گفته شد که درخت معینی بر او حرام است. آن آموزش هدفش تقویت ارادهاش و آشکار ساختن مخالفت آن با وسوسه و ضعف بود. اگر در نخستین تجربهاش شکست خورد، آن تجربه باید در آینده به کارش آید.
All these elements strengthen man’s resolve and help him elevate himself above his desires and weaknesses. He received his first training in this area whilst still in heaven. He was told then that a particular tree was forbidden him. That training aimed to strengthen his will and to highlight its opposition to temptation and weakness. If he failed in his first experience, that experience should stand him in good stead in the future.
به فضل خداوند، درِ توبه و بازگشت در هر لحظه به روی انسان باز است. اگر انسان پس از لغزش یا فراموشی به یاد آورد، و اگر پس از افتادن در گناه توبه کند، درِ [توبه] را باز مییابد. خداوند توبهاش را خواهد پذیرفت و لغزشهایش را خواهد بخشید. آنگاه که پس از آن بر راه راست استوار بماند، خداوند کارهای نیک را جانشین کارهای بد او میگرداند و پاداشش را هر چند بار که بخواهد چندان میکند. خداوند گناه نخستین انسان را نفرینی نساخته است که او و فرزندانش را دنبال کند، زیرا اساساً هیچ گناه دائمی، ابدی یا ارثی وجود ندارد. هیچ کس بار گناه دیگری را بر دوش نمیکشد.
By the grace of God, the door of repentance and return remains open to man at every moment. Should he remember after a slip or a lapse of memory, and should he repent after having fallen into sin, then he finds the door open. God will accept his repentance and forgive him his slips. When he maintains the right path thereafter, God substitutes good deeds for bad ones and multiplies his reward as many times as He pleases. God has not made man’s original sin a curse that chases him and his offspring, for there is simply no permanent, everlasting or inherited sin. No one bears the burden of another.
این اصلِ بنیادین در تصور اسلامی، انسان را از بارِ سنگین و افسانهٔ گناهِ ذاتی و موروثی رهایی میبخشد؛ گناهی که پایهٔ آموزههای کلیسا در مسیحیت را تشکیل میدهد. همچنین زمینهساز انبوهی از آیینها و خرافات است. این تصور، آدم را گناهکاری نشان میدهد که گناهش به لعنتی بدل میشود و همواره انسانیت را تهدید میکند. بر پایهٔ این تصور، تنها راهِ نجات انسان آن است که خداوند به صورت پسرِ انسان، یعنی مسیح، درآید؛ کسی که بار کفارهٔ این گناهِ موروثی را بر دوش میگیرد و گفته میشود که مصلوب شد. بدین ترتیب، آمرزش تنها شامل کسانی میشود که با عیسی مسیح در پیوند باشند؛ همان کسی که خود را فدا کرد تا گناه آدم را که به فرزندانش به ارث رسیده بود، کفاره دهد.
This basic element in the Islamic concept relieves mankind of the burden and the myth of original, inherited sin which forms the basis of Church concepts in Christianity. It also provides the basis for a great mass of rituals and superstitions. It depicts Adam as a sinner whose sin becomes a curse threatening mankind all the time. The only way to save man, according to this concept, is for God to take the form of the son of man, the Christ who, bearing the burden of atonement for this inherited sin, is allegedly crucified. Thus, forgiveness is granted only to those who are in communion with Jesus Christ who sacrificed himself to atone for Adam’s sin inherited by his offspring.
مفهوم اسلامی بسیار سادهتر و آسانتر است. آدم دستورالعملهای خود را فراموش کرد و به گناه افتاد، اما سپس توبه کرد و برای آمرزش دعا نمود.
The Islamic concept is much simpler and much easier. Adam forgot his instructions and slipped into sin, but he then repented and prayed for forgiveness.
خدا توبهٔ او را پذیرفت و او را بخشید. این امر به آن گناه نخست پایان میدهد.
God accepted his repentance and forgave him. That puts an end to that first sin.
آنچه از آن باقی میماند، تجربهای است که به بشریت در مبارزهی مداومش با گناه و وسوسه یاری میرساند. چقدر ساده، چقدر روشن و چقدر آسان.
What remains of it is the experience which helps mankind in its ongoing fight against sin and temptation. How simple, how clear and how easy.
نتیجهٔ چهارم و پایانیِ قابلاستخراج از این داستان آن است که نبرد انسان با شیطان واقعی، جدی و بیوقفه است. همانگونه که روایت شده، این داستان از پافشاری بزرگ این دشمن آشکار در تعقیب انسان در همهٔ حالات و تلاش برای فریب دادن او در هر لحظه و حمله کردن به او از هر سو خبر میدهد: «[ابلیس] گفت: "چون مرا گمراه ساختی، قطعاً برای آنان بر سر راه راست تو کمین خواهم نشست، و یقیناً از پیش رو و از پشت سر و از سمت راست و از سمت چپشان به آنان حمله خواهم کرد؛ و بیشترِ آنان را سپاسگزار نخواهی یافت."» (آیات ۱۶ و ۱۷) شیطان شریر برای آنکه بتواند به نقشهکشیهای پلیدش ادامه دهد، عمری بسیار طولانی را برگزید. او این پلیدی را بر توبهٔ صادقانه به سوی خدا ترجیح داد؛ توبهای که در آن از خدا بخواهد گناهش را که آشکارا و در حضور جمع، پس از شنیدن فرمان خود خدا مرتکب شده بود، ببخشاید. او روشن ساخت که برای انسانها کمین خواهد نشست تا آنان را از راه خدا بازگرداند و از هر سو به آنان حمله خواهد کرد تا ایشان را از هدایت الهی منحرف سازد.
The fourth and final conclusion to be derived from this story is that man’s battle with Satan is real, serious and unabating. As it is related, the story tells us of the great persistence of this avowed enemy to chase man in all situations and to try to delude him at every moment and attack him from every corner: “[Iblīs] said: ‘Since You let me fall in error, I shall indeed lurk in ambush for them all along Your straight path, and I shall most certainly fall upon them from the front and from the rear, and from their right and from their left; and You will find most of them ungrateful.’” (Verses 16-17) The evil one has chosen to be given a very long life in which to continue his wicked scheming. He opted for this wickedness in preference to turning to God in sincere repentance, praying to Him to forgive him his sin committed openly in public after he heard His command in person. He made it clear that he would lie in ambush for human beings trying to turn them away from God’s path, and attack them from every corner in order to divert them from God’s guidance.
شیطان تنها میتواند بر ضعفهای انسان دست بگذارد و او را با برآوردهکردن خواستههایش وسوسه کند. انسان نمیتواند خود را در برابر شیطان حفظ کند، مگر با تقویت قدرت خویش از راه ایمان و یاد خدا، و با بالاتر قرار دادن خود از خواستههای نفسانی و تابع کردن آنها به هدایتی که از جانب خدا دریافت کرده است.
Satan can only play on man’s weaknesses and tempt him with fulfilling his desires. Man cannot protect himself against Satan except through consolidating his strength with faith and remembrance of God and by raising himself above desires and making these desires subject to the guidance he has received from God.
نبرد با شیطان، نبردِ اصلی است؛ زیرا نبردی است با هوای نفس از راه پیروی از هدایت الهی، و نبردی است با هوسها از راه تقویت اراده، و نبردی است با شر و فساد که شیطان کسانی را که با او دوستی میکنند به سوی آن میکشاند. این نبرد از راه پیروی از شریعت الهی انجام میشود که زندگی بر روی زمین را بر راه راست قرار میدهد. این نبرد در وجدان انسان و در زندگی روزمرهاش جریان دارد، و این دو به هم پیوستهاند، زیرا شیطان همواره این نبرد را بر هر دو جبههاش برمیانگیزد.
The battle with Satan is the major encounter, because it is a fight against desire through the following of divine guidance, and a fight against caprice through enhancing will-power, and a fight against evil and corruption to which Satan leads those who befriend him. It is a fight conducted through following the divine law which sets life on earth on the right path. This fight takes place within man’s conscience and in his daily life, with the two linked together because Satan continues to stir the fight on both its fronts.
طاغوتهایی که میکوشند مردم را به قواعد، قوانین، معیارها و ارزشهای خود وادار کنند و آنهایی را که از ایمان الهی برگرفته شدهاند کنار بگذارند، انسانهای شروری هستند که به وسوسههای شیاطین جن گوش میدهند. مبارزه با آن طاغوتها همان مبارزه با خود شیطان است.
Tyrants who try to subjugate people to their rules, laws, standards and values and exclude those derived from divine faith are evil human beings who listen to the whispering of the evil ones among the jinn. The fight against those tyrants is the same as the fight against Satan himself.
این بدان معناست که نبرد بزرگی که همچنان ادامه دارد، نبردی است با شیطان و با کسانی که با او دوستی میکنند. مسلمان در مبارزه با هوای نفس و تمایلات ناپاک خود، در برابر دوستان شیطان که در زمین ستم میکنند، و در برابر یاران و سربازان آنان، و در برابر شر، فساد و فحشایی که در سرزمین پخش میکنند، درمییابد که همهی اینها نبردی واحد و سخت است که با جدیت دنبال میشود، زیرا دشمنش، شیطان، مصمم است که تا پایان تلخ با او بجنگد. بدین ترتیب این نبرد ادامه مییابد و جهاد، یعنی تلاش در راه خدا، تا روز قیامت باقی است و به شکلها و صورتهای گوناگون نمود مییابد.
This means that the major battle which rages on is that fought against Satan himself and those who befriend him. As a Muslim engages in the fight against his caprice and profane desires, against Satan’s friends who tyrannize on earth, their servants and soldiers, and against the evil, corruption and immorality they spread in the land, he realizes that it is all a single, ferocious battle fought in earnest, because his enemy, Satan, is intent to fight him to the bitter end. Thus the fight goes on and jihād, or the struggle for God’s cause, continues until the Day of Judgement, taking numerous forms and shapes.
در نهایت، داستان و تفسیرهایی که پس از آن میآیند، به ویژگی ذاتی طبیعت انسان اشاره دارند که باعث میشود انسان آنقدر خجالتی باشد که به میل خود برهنه ظاهر نشود: «پس شیطان آن دو را وسوسه کرد تا عورتهایشان را که پیشتر از آن بیخبر بودند، بر ایشان آشکار سازد.» (آیه ۲۰) «پس با فریب، آن دو را گمراه کرد. و چون از آن درخت چشیدند، عورتهایشان بر ایشان آشکار شد و شروع کردند به پوشاندن خود با برگهایی از بهشت.» (آیه ۲۲) «ای فرزندان آدم، ما بر شما لباسی فرو فرستادیم که عورتهایتان را بپوشاند و جامهای زیبا؛ اما جامه تقوا بهترین است. این از نشانههای خداوند است، باشد که متذکر شوند. ای فرزندان آدم، نگذارید شیطان شما را فریب دهد، همانگونه که پدر و مادرتان را از بهشت بیرون کرد؛ لباسشان را از تنشان کند تا عورتهایشان را به ایشان نشان دهد.» (آیات ۲۶-۲۷)
Finally, the story and the comments that follow it refer to an intrinsic aspect of human nature, which makes man too shy to willingly appear naked: “But Satan whispered to them both, so that he might show them their nakedness, of which they had previously been unaware.” (Verse 20) “Thus he cunningly deluded them. And when they both had tasted the fruit of the tree, their nakedness became apparent to them, and they began to cover themselves with leaves from the Garden.” (Verse 22) “Children of Adam, We have sent down to you clothing to cover your nakedness, and garments pleasing to the eye; but the robe of God-consciousness is the finest of all. In this there is a sign from God, so that they may reflect. Children of Adam, do not allow Satan to seduce you in the same way as he caused your (first) parents to be turned out of the Garden. He stripped them of their garment in order to make them aware of their nakedness.” (Verses 26-27)
این آیات اهمیت این موضوع را نشان میدهند و بیانگر آناند که این مسئله به چیزی ریشهدار در سرشت انسان مربوط است. لباس تنها زینتی برای انسان نیست، بلکه عورت جسمانی او را نیز میپوشاند، همانگونه که ترس از خداوند، عورت باطنی و روانی او را میپوشاند.
These verses emphasize the importance of this question showing that it touches on something deeply rooted in human nature. Clothing is not merely an adornment to man, but it also covers his physical nakedness, in the same way as fearing God covers his mental nakedness.
طبع سالم و پاکِ انسانی از آشکار ساختنِ برهنگیِ جسمی و روانیِ خود بیزار است. کسانی که میکوشند مردم را وادار کنند لباس و جامهٔ خداترسی و تقوا را از تن بیرون کنند تا برهنه و بیشرم جلوه کنند، تنها هدفشان این است که انسان را از برخی ویژگیهای طبیعی و بنیادینش محروم سازند.
Sound, uncorrupted human nature abhors revealing its physical and mental nakedness. Those who try to persuade people to cast off their clothes and the garment of God-consciousness and fearing Him, in order to make them appear naked, unashamed, aim only to deprive man of some of his basic natural qualities.
این تلاش را بسیاری از کسانی پشتیبانی میکنند که سخن میگویند، مینویسند یا از رسانهها بهره میبرند تا این برهنگی را عادی جلوه دهند و برای این هدف شوم از هر وسیلهای استفاده میکنند. هدف آنان محروم کردن انسان از برخی جنبههای انسانیتش است که او را از سایر موجودات متمایز میکند. همه آنان میخواهند انسان را در اختیار دشمنش، شیطان، قرار دهند که همواره خواسته است او را عریان سازد و برهنگیاش را آشکار کند. چنین کسانی تنها نقشههای شیطانی صهیونیستی را به اجرا میگذارند که هدفش نابودی بشریت و گسترش فحشا است، تا همه مردم بدون مقاومت در برابر حکومت صهیون تسلیم شوند، پس از آنکه ویژگیهای انسانیشان را از دست داده باشند.
This attempt is supported by many who speak up or write or utilize the media in order to paint this nakedness as normal, using every means for this evil end. Their goal is to deprive man of some aspects of his humanity which distinguishes him from other creatures. They all want to put man at the mercy of his enemy, Satan, who has always wanted to undress him and expose his nakedness. Such people are only putting into practice some evil Zionist schemes, aiming to destroy humanity, and spread promiscuity so that all mankind submits without resistance to the kingdom of Zion, after they have lost their distinctive human characteristics.
برهنگی ویژگیِ طبیعتِ حیوانی است. انسان برهنگی را نمیپسندد، مگر آنگاه که به سطحی فروتر از آنچه شایستهٔ انسان است فرو افتد. کسانی که برهنگی را زیبا میدانند، از انحرافِ ذائقهٔ انسانی رنج میبرند. برخی از اقوام بدوی در دل آفریقا همواره برهنهاند، اما هنگامی که اسلام به این مناطق نفوذ میکند، نخستین جلوهٔ تمدنی که به آنان ارزانی میدارد این است که شروع به پوشیدن لباس میکنند. در جاهلیتِ مدرنِ «پیشرو» مردم به ژرفایی فرو میروند که اسلام کسانی را که عقبماندهاند از آن میرهاند و آنان را در مسیر تمدن به معنای اسلامی قرار میدهد؛ تمدنی که ویژگیهای متمایزِ انسان را ارتقا میبخشد.
Nakedness is a quality of animal nature. Man does not prefer nakedness except when he sinks down to a level below that which befits man. Those who find nakedness beautiful suffer from a distortion of human taste. Some primitive peoples in the heartland of Africa are always nude, but when Islam penetrates into these areas, the first aspect of civilization it imparts to them is that they start to wear clothes. In modern, `progressive’ jāhiliyyah people sink into the depths from which Islam rescues those who are backward and puts them on the road to civilization in the Islamic sense, which promotes the distinctive characteristics of man.
برهنگی روانی و ذهنی که حیا و ترس از خدا را از میان میبرد، در رسانهها از سوی بسیاری از مردم سخت تبلیغ میشود، اما این چیزی جز بازگشتی ساده به جاهلیت نیست. این وضعیت با سطح برتر پیشرفت و تمدن فاصلهای بسیار دارد، هرچند طرفداران آن میکوشند چنین وانمود کنند.
Psychological and mental nakedness, which sheds the sense of shame and fear of God, is strongly advocated by many people in the media, but it is simply a step back into jāhiliyyah. It is a far cry from the superior level of advancement and civilization, although its advocates try to depict it as so.
داستان آفرینش انسان، آنگونه که در قرآن آمده، این ارزشها و معیارها را تأکید کرده و آنها را بهطور کامل توضیح میدهد. ما خدا را ستایش میکنیم که ما را هدایت کرد و از پیروی وسوسههای شیطان نجات داد و از منجلاب جهل و جاهلیت رهایی بخشید.
The story of the creation of man as told in the Qur’ān emphasizes these values and standards and explains them fully. We praise God for having guided us and saved us from following the whispers of Satan and rescued us from the quagmire of ignorance and jāhiliyyah.