اسلام یک شیوه زندگی کامل است که قواعدی را تعیین می‌کند که زندگی انسان را در همه شرایط سامان می‌دهد. این شیوه ارزش‌هایی را مقرر می‌کند که بر همه روابط انسانی و کنش‌های اجتماعی حاکم است.

Islam is a complete way of life, setting a code that organizes human life in all situations. It lays down values that govern all human relations and social actions.

اسلام ارزش‌هایی را مقرر می‌کند که هم به جزئیات وضعیت‌ها و رفتارهای روزمره مربوط می‌شود، و هم‌چنان که اصول و ارزش‌هایی را که بر امور جدی و سرنوشت‌ساز حاکم است وضع می‌کند. اسلام هماهنگی میان این دو را تضمین می‌کند و پذیرش نزد خدا و کسب خشنودی او را هدف همه فعالیت‌های انسانی قرار می‌دهد.

Islam establishes values that are relevant to points of detail in daily situations and behaviour, in the same way as it lays down values and principles that govern serious and momentous matters. It ensures harmony between the two and makes acceptance by God and earning His pleasure the goal of all human activities.

این سوره نمونه‌ای از این هماهنگی را ارائه می‌دهد. در آن برخی مجازات‌های الزامی برای جرایم سنگین تعیین شده و از طلب اجازه برای ورود به خانه‌های دیگران سخن رفته است. در کنار این دو، صحنه‌های شگفت‌انگیزی از جهان هستی به تصویر کشیده می‌شود. سپس سوره از رفتار شایسته مسلمانان سخن می‌گوید که در برابر حکم خدا و فرستاده‌اش سر تسلیم فرود می‌آورند، و این رفتار را در مقابل گستاخی منافقان قرار می‌دهد.

The present sūrah provides an example of such harmony. It specifies certain mandatory punishments for serious offences, and it speaks of seeking permission before entering others’ homes. Alongside the two it portrays spectacular scenes from the universe. The sūrah then speaks of the Muslims’ proper attitude as they submit to the rule of God and His Messenger, contrasting this with the hypocrites’ insolence.

در کنار این، وعدهٔ راستین خدا به مؤمنان است که در زمین استقرار یابند و در صلح و امنیت زندگی کنند. در این بخش پایانیِ سوره، باز سخن از آداب درست در خانه است، و از اینکه ساکنان خانه کی باید پیش از ورود به اتاق‌ها اجازه بگیرند، تا به حریم خصوصی دیگران تجاوز نکنند. همچنین روشن می‌کند که پیش از ترک حضور پیامبر ﷺ باید اجازه گرفت. و شیوهٔ درست دیدار از خویشان و دوستان، و اینکه در چنین دیدارهایی انسان می‌تواند از غذا بهره ببرد، را بیان می‌کند. افزون بر این، شیوهٔ درست خطاب قرار دادن پیامبر ﷺ را توضیح می‌دهد. همهٔ اینها بخشی از آداب اسلامی‌اند که هر جامعهٔ مسلمان باید آن‌ها را بپذیرد، با این آگاهی که قرآن در همهٔ موقعیت‌های زندگی راهنمایی ارائه می‌دهد، حتی اگر آن موقعیت‌ها جنبهٔ جدی نداشته باشند.

Alongside this comes God’s true promise to the believers that they will be established on earth and live in peace and security. In this last passage, the sūrah again speaks of proper manners within the home, and when inmates need to seek permission before entering rooms, so as not to intrude on others’ privacy. It also makes clear the requirement of seeking permission before leaving the Prophet. It also outlines the proper manner of visiting relatives and friends where one may partake of food. Alongside this, it outlines the proper way of addressing the Prophet. All these form part of the Islamic manners that every Muslim community should adopt, realizing that the Qur’ān provides guidance in all life situations, even though they may not be of a serious nature.

ای مؤمنان! کسانی را که مالک آنان هستید، و کودکانی از شما که هنوز به بلوغ نرسیده‌اند، باید در سه وقت از روز از شما اجازه بگیرند: پیش از نماز صبح، و هنگامی که در میانهٔ روز لباس‌های خود را بیرون می‌آورید، و پس از نماز عشاء. این سه هنگام، زمان‌هایی است که ممکن است در آن‌ها خود را برهنه کنید. جز این اوقات، نه بر شما و نه بر ایشان گناهی نیست که به گرد یکدیگر رفت‌وآمد کنید و به حال هم رسیدگی نمایید. بدین‌گونه خداوند آیات خود را برای شما روشن می‌سازد. خداوند دانای حکیم است.

Believers! Let those whom you rightfully possess, and those of you who have not yet attained to puberty, ask leave of you at three times of day: before the prayer of daybreak, and whenever you lay aside your garments in the middle of the day, and after the prayer of nightfall. These are three occasions on which you may happen to be undressed. Beyond these occasions, neither you nor they will incur any sin if they move freely about you, attending to one another. Thus God makes clear to you His revelations. God is All-Knowing, Wise. (Verse 58)

پیش‌تر در این سوره، آداب درخواست اجازه پیش از ورود به خانه بیان شده است. اکنون سوره از ضرورت اجازه گرفتن درون خانه سخن می‌گوید. خدمتکاران که بردگان بودند، و کودکانی که دیگر بسیار خردسال نیستند اما هنوز به بلوغ نرسیده‌اند، بدون در زدن و اجازه گرفتن وارد اتاق‌ها می‌شوند، مگر در سه وقت از شبانه‌روز. این‌ها اوقات استراحت‌اند که بزرگسالان ممکن است لباس‌هایشان را برای آسایش درآورده باشند. این سه وقت عبارت‌اند از: ۱) اندکی پیش از نماز صبح، یعنی فجر، که مردم معمولاً هنوز لباس خواب بر تن دارند یا برای بیرون رفتن لباس روزانه می‌پوشند؛ ۲) نزدیک ظهر، هنگامی که مردم پس از تعویض لباس به پوشاکی راحت‌تر برای استراحت، چرت می‌زنند؛ و ۳) پس از ادای نماز عشا، که در این هنگام مردم برای آسودگی بیشتر لباس شب می‌پوشند.

Earlier in the sūrah the proper manner of seeking permission before entering a house is outlined. Now the sūrah speaks of the need to seek permission within the home. Servants, who were slaves, and children who are not so young but have not yet attained puberty enter rooms without knocking to seek permission, except during three times of the day. These are periods of relaxation when adults may be undressed. These three occasions are: 1) shortly before the daybreak prayer, i.e. fajr, when people normally still wear their night garments, or they may be putting on their day clothes in readiness to go out; 2) about midday when people take a nap after changing into more comfortable garments for relaxation; and 3) after they have offered their nightfall prayer, i.e. `ishā’. At this time, people put on their night clothes for more comfort.

در این سه وقت، خدمتکاران و کودکانی که به سن بلوغ نرسیده‌اند باید پیش از ورود به اتاق‌های خانه اجازه بگیرند تا اعضای خانواده را در حالت برهنگی نبینند. بسیاری از مردم در خانه چنین آدابی را رعایت نمی‌کنند و به تأثیرات روانی و اخلاقی سهل‌انگاری خود بی‌اعتنا هستند. یا ممکن است گمان کنند که خدمتکاران به برهنگی اربابان خود خیره نمی‌شوند، یا کودکانی که به سن بلوغ نرسیده‌اند متوجه آن نمی‌شوند. با پیشرفتی که امروزه در حوزه روان‌شناسی انسان به دست آمده است، صاحب‌نظران تأکید می‌کنند که انسان‌ها اغلب تا پایان عمر تحت تأثیر آنچه در کودکی می‌بینند یا تجربه می‌کنند قرار می‌گیرند، و چنین تجربه‌ای ممکن است مشکلات روانی برایشان به وجود آورد که درمانشان آسان نیست. خداوند که به همه چیز، از جمله ظریف‌ترین و دقیق‌ترین احساسات، آگاه است، این آداب را بیان می‌کند که می‌خواهد جامعه مسلمان به آن‌ها پایبند باشد، تا جامعه‌ای با قلب‌ها و خردهای سالم، و به دور از مشکلات روانی، باقی بماند.

در آغاز این سوره، دستوراتی داده شد که زنان زیورها و آرایش‌های خود را بپوشانند، تا جای کمی برای فتنه یا برانگیختن شهوت باقی بماند. در اینجا استثنایی برای زنان مسن قائل شده می‌شود که دیگر میلی به معاشرت با مردان ندارند و دیگر شهوت مردان را برنمی‌انگیزند.

Earlier in the sūrah orders were given requiring women to cover their charms and adornments so that there is little room for temptation or exciting desire. An exception is made here in the case of older women who no longer have the desire to consort with men, and who no longer excite men’s desires:

بر آن زنان سالخورده‌ای که امید ازدواج ندارند، گناهی نیست که جامه‌های رویین خود را کنار بگذارند، به شرط آنکه خودنمایی و تبرج زینت نکنند.

Such elderly women as are past the prospect of marriage incur no sin if they lay aside their [outer] garments, provided they do not make a showy display of their charms.

اما اگر صبر کنند و پرهیزگاری پیشه کنند، برای آنان بهتر است. و خدا شنوای داناست.

But it is better for them to be modest. God hears all and knows all. (Verse 60)

چنین زنان مسنی می‌توانند، اگر بخواهند، روسری‌ها و لباس‌های بیرونی خود را کنار بگذارند، به شرط آنکه این کار عورتشان را آشکار نکند و خودنمایی نکنند و زینت‌ها و آرایه‌های خود را به نمایش نگذارند. اما برای آنان بهتر است که چنین نکنند و همچنان لباس‌های بیرونی و گشاد خود را بپوشند. سوره در توصیف این عفاف، واژهٔ «یَسْتَعْفِفْنَ» را به کار می‌برد که از ریشهٔ عربی «عِفّه» به معنای پاک‌دامنی گرفته شده است. بدین ترتیب، این نگرش به‌عنوان تلاش برای حفظ پاکدامنی توصیف می‌شود، زیرا پیوند نزدیکی میان پاکدامنی و پوشاندن زیبایی‌های زن وجود دارد، در حالی که آشکار کردن این زیبایی‌ها با وسوسه و فتنه پیوند نزدیک دارد. این دستور با دیدگاه کلی اسلام همسو است که بهترین راه حفظ پاکدامنی مردم، کاهش زمینه‌های وسوسه و فتنه است.

Such elder women may, if they choose, put aside their cloaks and outer garments, provided that this does not expose their nakedness, and that they do not make a show, displaying their charms or adornments. It is better for them that they should not do so, continuing to wear their outer, loose garments. In describing such modesty the sūrah uses the word yasta`fifna, which is derived from the Arabic root `iffah, meaning chastity. Thus, this attitude is described as aiming to maintain chastity because of the close link between chastity and covering women’s charms, while exposing such charms is closely linked to temptation. This instruction is in line with the general Islamic view that the best method of guarding people’s chastity is to reduce the chances for temptation.

«خداوند همه‌چیز را می‌شنود و همه‌چیز را می‌داند.» او از همه‌ی امور آگاه است، از جمله آنچه بر زبان جاری می‌شود و آنچه در اندیشه‌ی انسان می‌گذرد. مسئله‌ی اینجا، مسئله‌ی نیت و وجدان است.

سپس این سوره به تنظیم روابط در درون خانواده بزرگ جامعه مسلمانان و رهبر آن، پیامبر ﷺ، می‌پردازد و اینکه مسلمانان در حضور او چگونه باید رفتار کنند:

The sūrah then moves on to organizing relations within the larger family of the Muslim community and its leader, the Prophet, and how Muslims should behave in his presence:

فقط کسانی مؤمنان واقعیاند که به خدا و پیامبرش ایمان آورده‌اند و هنگامی که با او در کاری که نیاز به گردهمایی دارد باشند، تا زمانی که از او اجازه نگرفته‌اند، نمی‌روند. کسانی که از تو اجازه می‌خواهند، همان‌هایند که به خدا و پیامبرش ایمان دارند. پس هرگاه برای انجام کاری از کارهای خود از تو اجازه خواستند، به هر کس از ایشان که بخواهی اجازه ده و برای آنان از خدا آمرزش بخواه. بی‌تردید خدا آمرزنده و مهربان است. {پیامبر را آن‌گونه که به یکدیگر خطاب می‌کنید، خطاب نکنید.} خدا کسانی از شما را که پنهانی خود را کنار می‌کشند، به‌خوبی می‌داند. پس کسانی که از فرمان او سرپیچی می‌کنند، باید بترسند از اینکه فتنه‌ای به ایشان برسد یا عذابی دردناک به آنان برسد. آنچه در آسمان‌ها و زمین است از آنِ خداست. به‌خوبی می‌داند که شما در چه حالی هستید. روزی که همه به سوی او بازگردانده شوند، آنان را از آنچه کرده‌اند آگاه خواهد کرد. و خدا به هر چیزی داناست.

They only are true believers who believe in God and His Messenger, and who, whenever they are with him upon a matter requiring collective action, do not depart unless they have obtained his leave. Those who ask leave of you are indeed the ones who believe in God and His Messenger. Hence, when they ask your leave to attend to some business of theirs, grant you this leave to whomever of them you choose, and pray to God to forgive them. God is indeed Much- Forgiving, Merciful. Do not address God’s Messenger in the manner you address one another. God certainly knows those of you who would slip away surreptitiously. So, let those who would go against His bidding beware, lest some affliction or grievous suffering befall them. To God belongs all that is in the heavens and on earth. Well does He know what you are intent upon. One day, all will be brought back to Him, and then He will tell them all that they have done. God has full knowledge of everything. (Verses 62-64)

ابن اسحاق به مناسبت نزول این آیات اشاره می‌کند. او می‌گوید: هنگامی که قریش و قبایل هم‌پیمان به سوی مدینه حرکت کردند و عهد کردند که مسلمانان را نابود کنند، پیامبر ﷺ دستور داد خندقی در ورودی مدینه کنده شود. خود پیامبر ﷺ نیز در کندن خندق شرکت کرد تا کسانی را که در این کار شرکت داشتند تشویق کند. همه مسلمانان با تلاش فراوان کار می‌کردند، جز شماری از منافقان. آنان می‌کوشیدند بی‌تعهدی خود را با کمی کار پنهان کنند و سپس بی‌آنکه پیامبر ﷺ آگاه شود یا اجازه دهد، پنهانی بگریزند. در مقابل، مسلمانان راستین همچنان با جدیت کار می‌کردند. اگر یکی از آنان برای کاری مهم ناچار به رفتن می‌شد، آن را به پیامبر ﷺ اطلاع می‌داد و پیش از رفتن از او اجازه می‌خواست. پیامبر ﷺ به او اجازه می‌داد و او به محض انجام آن کار بازمی‌گشت. همه آنان احساس می‌کردند که شرکت در این کار، پاداشی از جانب خداوند به دنبال خواهد داشت. خداوند آن مؤمنان راستین را در این آیه توصیف می‌کند: «همانا مؤمنان تنها کسانی هستند...» و درباره منافقانی که بی‌اجازه پنهانی می‌گریختند، خداوند می‌فرماید: «پیامبر خدا را آن‌گونه که یکدیگر را خطاب می‌کنید، خطاب نکنید...» هر آنچه پشت نزول این آیات بوده باشد، آن‌ها شامل قواعد مهمی برای جامعه مسلمانان است که باید میان رهبر و اعضای آن جامعه رعایت شود. این قواعد باید چنان در سنت‌ها، احساسات و مقررات جامعه ریشه بدواند که جزئی از آن‌ها گردد.

سوره سپس مسلمانان را متوجه این نکته می‌کند که هنگام درخواست اجازه از پیامبر، و در واقع در همه حال، باید با احترام با او سخن بگویند. آنان نباید او را به نام یا لقبش صدا بزنند، آن‌گونه که یکدیگر را صدا می‌زنند. او باید با عنوان کسی خطاب شود که خداوند با قرار دادن او به عنوان فرستاده‌اش گرامی‌اش داشته است: «فرستاده خدا را همان‌گونه که یکدیگر را خطاب می‌کنید، صدا نزنید.» (آیه ۶۳) در حقیقت، مردم باید نسبت به او به عنوان فرستاده خدا سرشار از احترام باشند، تا به هر سخنی که می‌گوید و هر دستوری که می‌دهد، توجه شایسته کنند. معلمان و رهبران باید بزرگ داشته شوند و با احترام مورد خطاب قرار گیرند. این‌که پیامبر ﷺ در رفتار خود بسیار فروتن بود و معاشرت با او آسان بود، به این معنا نبود که برای اصحابش شایسته باشد که فراموش کنند او رهبرشان است که آنان را تربیت کرده و اخلاقشان را پالوده است، و او را همان‌گونه خطاب کنند که یکدیگر را خطاب می‌کنند. در ژرفای دل، کسانی که در حال تربیت شدن هستند باید مربی خود را گرامی بدارند، تا اگر در برخورد با او از حدود احترام فراتر روند، شرمنده شوند.

The sūrah then alerts the Muslims to the need to address the Prophet with respect when they seek his permission, and indeed in all situations. They should not call him by his name or nickname, as they call each other. He is to be addressed as the man God has honoured by making him His Messenger: “Do not address God’s Messenger in the manner you address one another.” (Verse 63) Indeed people must be full of respect for him as God’s Messenger, so that they pay due heed to every word he says and every directive he gives. Teachers and leaders should be held in high esteem and addressed with respect. The fact that the Prophet was very modest in his approach, and easy to deal with, did not mean that it was appropriate for his Companions to forget that he was their leader who educated them and refined their manners, addressing him as they would address one another. Deep in their hearts, those who are being educated should hold their educator in high regard so that they are ashamed if they happen to overstep the requirements of respect when dealing with him.

منافقانی که یواشکی می‌گریختند و یکدیگر را می‌پوشاندند، هشداری سخت دریافت می‌کنند. اگر پیامبر ﷺ نمی‌توانست ایشان را ببیند، یقیناً خدا آنان را می‌دید: «خدا یقیناً کسانی از شما را که یواشکی می‌گریزند می‌داند.» (آیه ۶۳ سوره نور) تعبیر عربی یتسللون لواذا عملاً حرکات پنهانی آنان را نشان می‌دهد، چرا که آنان همچون ترسوهای فرومایه، دزدکی ترک مجلس می‌کردند.

The hypocrites who sneaked away, covering for one another, are given a stern warning. If the Prophet could not see them, God was certainly watching them: “God certainly knows those of you who would slip away surreptitiously.” (Verse 6.3) The Arabic wording, yatasallalūn.. liwādhā, practically shows their stealthy movements, as they left stealthily, like despicable cowards.

«پس، کسانی که از فرمان او سرپیچی می‌کنند، بر حذر باشند، مبادا فتنه‌ای یا عذابی دردناک به آنان برسد.» (آیه ۶۳) هشداری که در اینجا داده می‌شود بسیار سخت است. کسانی که از دستورهای پیامبر ﷺ سرپیچی می‌کنند و راهی غیر از راه او می‌جویند، و کسانی که برای منفعت شخصی یا برای گریز از خطر احتمالی، پنهانی از او دور می‌شوند، باید بر حذر باشند. آنان ممکن است خود را در موقعیتی بیابند که ارزش‌ها و معیارها در هم می‌آمیزد، جایی که حق و باطل به آسانی از یکدیگر بازشناخته نمی‌شوند و جامعه دچار آشفتگی می‌گردد. در چنین وضعی هیچ‌کس از امنیت جان خود مطمئن نیست، زیرا مردم به قانون پایبند نمی‌مانند و خوبی به آسانی از بدی تمیز داده نمی‌شود. چنین وضعی برای همه‌ی افراد اسف‌بار است: «مبادا فتنه‌ای یا عذابی دردناک به آنان برسد.» این عذاب دردناک ممکن است در همین زندگی یا در زندگی آخرت بر مردم وارد شود، به کیفر سرپیچی از فرمان خداوند و رد کردن شیوه‌ی زندگی‌ای که او مقرر فرموده است.