در بخش‌های پیشین این سوره به امت‌های باستانی و سرنوشت آنان هنگامی که پیامبرانشان را تکذیب کردند، اشاره شده بود. سپس نسلی دیگر جانشین ایشان شد: {هر آینه ما نسل‌های پیش از شما را هنگامی که ستم کردند هلاک کردیم، در حالی که پیامبرانشان با دلایل روشن نزدشان آمدند، ولی ایمان نیاوردند. این‌گونه گنهکاران را کیفر می‌دهیم.}

Reference was made earlier in the sūrah to ancient communities and what happened to them when they denied the messages of their prophets. Another generation was made to succeed them: “Indeed, We destroyed generations before your time when they persisted in their wrongdoing. The messengers sent to them brought them veritable evidence of the truth, but they would not believe. Thus do We reward the guilty.

{ثُمَّ جَعَلْنَاكُمْ خَلَائِفَ فِي الْأَرْضِ مِنْ بَعْدِهِمْ لِنَنْظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُونَ} (یونس: ۱۴) ترجمه: «سپس شما را پس از آنان جانشینانی در زمین قرار دادیم، تا ببینیم چگونه رفتار می‌کنید.» (آیات ۱۳ و ۱۴)

Then We made you their successors on earth, so that We might see how you behave.” (Verses 13-14)

به هر امتی پیامبری فرستاده شد. و چون پیامبرشان بیاید میان ایشان به عدالت داوری شود و به آنان ستم نمی‌شود. (آیه ۴۷) Note: The Qur'an verse is wrapped in { } in the original format; here it is given as a quotation in Persian translation.

Another reference was made to the fact that every community had a messenger sent to them to deliver God’s message. “To every community was sent a messenger. It is when their messenger had come to them that judgement was passed on them in all fairness; and never are they wronged.” (Verse 47)

اکنون این سوره با جزئیات بیشتری درباره‌ی پیام‌های پیشین سخن می‌گوید و برخی جنبه‌های داستان‌های نوح و موسی را برجسته می‌کند. در هر دو روایت بر پیامدهای انکار پیام‌های خداوند تأکید می‌شود. همچنین اشاره‌ی کوتاهی به یونس می‌شود، که قومش هنگامی که عذاب خداوند بر آنان نزدیک شده بود، ایمان آوردند و در نتیجه نجات یافتند. این امر کسانی را که خدا را انکار می‌کنند تشویق می‌کند که دست بردارند، تا خود را از سرنوشتی مشابه سرنوشت قوم نوح و فرعون و سپاهیانش نجات دهند.

Now the sūrah speaks in more detail about such earlier messages, highlighting certain aspects of the stories of Noah and Moses. The consequences of denying God’s messages are emphasized in both accounts. A brief reference is also made to Jonah, whose community accepted the faith when they were about to be overtaken by God’s punishment, and they were thus saved. This serves to encourage those who deny God to stop so that they spare themselves an end similar to that experienced by Noah’s people and Pharaoh and his host.

حدیثِ گذشته با دستوری به پیامبر محمد ﷺ پایان یافت که اعلام کند کسانی که دروغ‌هایی بر خدا می‌بندند و برای او شریک قرار می‌دهند، سرانجامی هولناک خواهند داشت: «بگو: کسانی که بر خدا دروغ می‌بندند رستگار نخواهند شد. آنان در این دنیا اندکی بهره‌مند می‌شوند، اما سپس به سوی ما بازگردانده خواهند شد و ما آنان را به سبب کفرشان به عذابی سخت خواهیم چشانید» (آیات ۶۹-۷۰). این اعلام پس از آن آمده که به پیامبر ﷺ اطمینان داده شد که دوستان خدا «نه بیمی بر آنان است و نه اندوهگین می‌شوند» (آیه ۶۲). و پیامبر ﷺ نیز تشویق می‌شود که به سخنان کافران چندان توجهی نکند:

سوره در ادامه، به اختصار به تعدادی از پیامبرانی اشاره می‌کند که پس از نوح آمدند؛ آنان دلایل روشن حقیقت را برای اقوام خود آوردند، و اینکه کافران چگونه با ایشان روبه‌رو شدند: «سپس پس از او، پیامبرانی دیگر را به سوی اقوام‌شان فرستادیم و ایشان دلایل روشن برایشان آوردند، اما آنان به آنچه پیش‌تر تکذیب کرده بودند ایمان نیاوردند. این‌گونه است که ما بر دل‌های متجاوزان مُهر می‌نهیم.» (آیه ۷۴)

The sūrah then refers very briefly to a number of messengers who followed Noah, bringing clear evidence of the truth to their respective communities, and how the unbelievers received them: “Then after him We sent forth other messengers to their respective peoples, and they brought them clear evidence of the truth, but they would not believe in what they had once denied. Thus it is that We seal the hearts of those who transgress.” (Verse 74)

این فرستادگان دلایل روشنی داشتند که حقیقتی را که تبلیغ می‌کردند تأیید می‌کرد.

These messengers were given clear proof confirming the truth they preached.

آنان این دلایل را برای قوم‌هایشان آوردند، اما سوره می‌گوید که آن قوم‌ها به آنچه پیش‌تر انکارش کرده بودند ایمان نمی‌آوردند. این عبارت ممکن است به این معنا باشد که آنان همچنان همان‌گونه پیام خدا را انکار می‌کردند که پیش از داشتن چنین شواهد روشنی انکار می‌کردند. به بیان دیگر، آنان بر نگرش خود لجوجانه پافشاری می‌کردند. همچنین ممکن است به این معنا باشد که کافرانی که پیام‌های خدا را انکار می‌کنند، با گذشت زمان نیز در یک گروه طبقه‌بندی می‌شوند، زیرا سرشت یکسانی دارند. این بدان معناست که کافران امروزی به آنچه نیاکانشان انکار کرده‌اند، یا آنچه خودشان از طریق نیاکانشان انکار کرده‌اند، ایمان نمی‌آورند. همه آنان نسبت به ایمان و وحی‌هایی که آن را تأیید می‌کنند، یک نگرش دارند. دل و ذهن خود را در برابر آن می‌بندند. در این کار، از همه حدود تجاوز کرده و از آن فراتر می‌روند، زیرا از توانایی فهمی که خدا به ایشان داده است استفاده نمی‌کنند. «این‌گونه بر دل‌های متجاوزان مُهر می‌نهیم.» (آیه ۷۴)

They presented these proofs to their peoples, but the sūrah says that those peoples were not to believe in what they had earlier denied. This statement may be taken to mean that they continued to deny God’s message in the same way as they denied it prior to having such clear evidence. In other words, they stubbornly held to their attitude. It may also mean that the unbelievers who deny God’s messages are classified in one group despite the passage of time, because they share the same nature. This means that present-day unbelievers would not believe in what their ancestors denied, or what they themselves denied through their ancestors. All carry the same attitude to faith and the revelations confirming it. They seal their hearts and minds against it. In this they transgress and exceed all limits, because they refuse to use their God-given ability to understand. “Thus it is that We seal the hearts of those who transgress.” (Verse 74)

داستان موسی با جزئیات بیشتری نسبت به داستان نوح بیان شده است. این داستان از زمانی آغاز می‌شود که موسی با رد پیامش همراه با یک چالش روبه‌رو می‌شود، و با غرق شدن فرعون و سپاهیانش به پایان می‌رسد. این روایت شامل موقعیت‌هایی است که شباهت زیادی به رفتار مشرکان عرب در مکه با پیام پیامبر ﷺ و نیز رفتار اندک پیروان او دارد.

Moses’ story is given in rather more detail than Noah’s. It starts at the point when Moses faces the rejection of his message coupled with a challenge, and concludes with the drowning of Pharaoh and his soldiers. The account includes situations which carry strong similarity with the attitude of the pagan Arabs in Makkah to the Prophet’s message, as well as the attitude of his few followers.

بخش مربوط به این داستان که در اینجا نقل شده، پنج نکته را برجسته می‌کند، و پیش از آن‌که توضیحی درباره‌ی هدف نقل آن به این شیوه بیاورد. این پنج نکته پشت سر هم و به سرعت چنین آمده است: «سپس پس از آنان، موسی و هارون را با آیات خود به سوی فرعون و اشراف قومش فرستادیم، اما آنان در تکبر خود پافشاری کردند، زیرا مردمی گناهکار بودند. هنگامی که حق از جانب ما به سویشان آمد، گفتند: "این آشکارا جز سحر نیست." موسی پاسخ داد: آیا این را درباره‌ی حق می‌گویید وقتی که به سویتان آمده است؟ آیا این سحر است؟ اما جادوگران هرگز رستگار نمی‌شوند.» گفتند: «آیا آمده‌ای که ما را از آنچه پدرانمان را بر آن یافته‌ایم بازگردانی، تا شما دو تن در این سرزمین بزرگی یابید؟ ما هرگز به شما ایمان نخواهیم آورد.» (آیات ۷۵-۷۸)

The part of the story related here highlights five points before making a comment elucidating the purpose of relating it in this way. The five points are given in quick succession as follows: “Then after those [prophets] We sent Moses and Aaron with Our signs to Pharaoh and his nobles, but they persisted in their arrogance, for they were hardened offenders. When the truth came to them from Us, they said: ‘This is clearly nothing but sorcery.’ Moses replied: Do you say this to the truth when it has come to you? Can this be sorcery? But sorcerers will never be successful.’ They said: ‘Have you come to turn us away from what we found our forefathers believing in, so that the two of you might become supreme in the land? We will never believe in you.’” (Verses 7 5-78)

وہ نشانیاں جو موسیٰ فرعون اور اس کے سرداروں کے پاس لے کر آئے، وہ نو نشانیاں ہیں جن کا ذکر سورۃ الأعراف میں آیا ہے۔ یہاں ان کی تفصیل بیان نہیں کی گئی کیونکہ سیاقِ کلام کو ایسی تفصیل کی ضرورت نہیں۔ اس مقام پر اصل اہمیت اس رویے کی ہے جو فرعون اور اس کے گروہ نے ان نشانیوں کے سامنے اختیار کیا: ﴿فَاسْتَكْبَرُوا وَكَانُوا قَوْمًا مُّجْرِمِينَ﴾ "انہوں نے تکبر کیا، اور وہ مجرم لوگ تھے۔" (آیت 75)

The signs which Moses brought to Pharaoh and his nobles are the nine mentioned in Sūrah 7, The Heights. They are not mentioned here in detail because the context does not require such detail. What is important in the present context is the attitude of Pharaoh and his group when they received these signs: “They persisted in their arrogance, for they were hardened offenders.” (Verse 75)

ظاهراً، اتهام موسیٰ به سحر و جادوگری در نظر فرعون و اشراف قومش خوشایند و پسندیده جلوه کرد.

Apparently accusing Moses of sorcery sounded good to Pharaoh and his nobles.

آنان به احتمال زیاد احساس می‌کردند که می‌توانند اتهام خود را در ذهن مردم جا بیندازند.

They most probably felt they could make their accusation stick in people’s minds.

بنابراین، آنان می‌خواستند با موسی به مقابله برخیزند، زیرا معجزاتی که او آشکار کرده بود، در نظرشان شبیه به جادویی بود که می‌شناختند و به کار می‌بستند. امیدوار بودند که این مقابله، موسی را جز یک جادوگر بسیار ماهر نشان ندهد. با این کار، هر خطری برای اقتدار موروثی‌شان، یا برای انحصار قدرتشان که هدف اصلی آنان بود، از میان می‌رفت. این‌ها به احتمال زیاد، دلایل واقعی‌ای بودند که این جادوگری را منصفانه می‌دانستند.

Hence, they wanted to challenge Moses, for the signs he exhibited seemed to them to be similar to the sorcery they knew and practiced. They hoped that the challenge would show Moses to be no more than a highly skilled sorcerer. This would remove all danger to their hereditary authority, or to their monopoly of power, which was their main objective. These were, in all likelihood, the true reasons for holding this sorcery to be fair.

و فرعون گفت: «هر ساحر دانایی را نزد من بیاورید.» و هنگامی که ساحران آمدند، موسی به ایشان گفت: «هر آنچه می‌خواهید بیفکنید.» و چون افکندند، موسی گفت: «آنچه آورده‌اید سحر است و خداوند قطعاً آن را باطل خواهد کرد. خداوند کار مفسدان را اصلاح نمی‌کند. خداوند به کلمات خود حق را ثابت می‌کند، هرچند گناهکاران را خوش نیاید.» (آیات ۷۹ تا ۸۲)

Then Pharaoh commanded: ‘Bring before me every learned sorcerer.’ And when the sorcerers came, Moses said to them: ‘Throw whatever you may wish to throw.’ And when they had thrown, Moses said to them: ‘What you have contrived is mere sorcery which God will certainly bring to nothing. God does not further the work of those who spread corruption. By His words, God proves the truth to be true, much as the guilty may dislike it. (Verses 79-82)

ما اینجا یادآور می‌شویم که مقدمه‌ی این مبارزه بسیار مختصر بیان شده است، زیرا آنچه بیشترین اهمیت را دارد، نتیجه‌ی آن است. وقتی موسی گفت: «آنچه شما آورده‌اید همان سحر است»، در واقع به اتهامی که به او وارد شده بود پاسخ می‌داد. سحر هیچ واقعیت حقیقی‌ای ندارد. همه‌ی آن حیله‌ها و فریب‌هایی است که مردم را خیره و مسحور می‌کند.

We note here how the build-up to the challenge is given very briefly, because it is the outcome that is most relevant. When Moses said: ‘What you have contrived is mere sorcery,’ he was actually replying to the accusation levelled at him. There is no real substance to sorcery. It is all tricks and deception that dazzles and bewitches people.

بدین ترتیب، دو خط ترسیم شد و دو جامعه به روشنی از یکدیگر متمایز گشتند۔

Thus, the two lines were drawn and the two communities were clearly identified.

برخی به موسی پاسخ مثبت دادند. سپس خداوند به او و برادرش، هارون پیامبر، توصیه کرد که خانه‌های ویژه‌ای برای بنی‌اسرائیل برگزینند تا در زمان معین آماده خروج از مصر باشند. همچنین به آنان دستور داد که خانه‌ها و بدن‌های خود را پاک کنند و بر خداوند توکل نمایند: «و به موسی و برادرش وحی کردیم: برای قوم خود در مصر خانه‌هایی برگزینید، و خانه‌های خود را محل عبادت قرار دهید، و نماز را برپا دارید. و به مؤمنان مژده بده.» (آیه ۸۷)

Some people responded positively to Moses. God then advised him and his brother, the Prophet Aaron, to choose special houses for the Children of Israel, so that they would be ready to leave Egypt at the appointed time. He also instructed them to purify their homes and their bodies, and to trust to God: “And thus did We inspire Moses and his brother: ‘Take for your people some houses in Egypt, and make your houses places of worship, and be constant in prayer.’ And give glad tidings to all believers.” (Verse 87)

این [تمرین] را می‌توان نوعی «بسیج معنوی» دانست که همراه با بسیج عادی جریان دارد. هر دو برای افراد و جوامع ضروری‌اند، به‌ویژه پیش از نبردها و در روزگار سختی. برخی ممکن است بسیج معنوی را کم‌اهمیت بشمارند، اما تجربه نشان می‌دهد که ایمان همچنان مهم‌ترین سلاح در میدان جنگ است. سلاحی سنگین در دست سربازی که از ایمان تهی است، هنگام سختی‌ها سودی ندارد. این بسیج تنها مخصوص بنی‌اسرائیل نیست، بلکه به همه مؤمنان راستین به خدا مربوط می‌شود. این تجربه‌ای است مبتنی بر ایمان ناب. مؤمنان ممکن است در جامعه‌ای که از ایمان تهی شده و در آن ستم با زور سرکوب‌گر استوار گشته، و مردم به‌طور کلی یکپارچگی و ارزش‌های خود را از دست داده‌اند، و کل محیط فاسد شده است، همان‌گونه که در سرزمین فرعون بود، تحت آزار قرار گیرند. در چنین وضعیتی، خداوند به آنان فرمان می‌دهد که تا جایی که امکان دارد، جامعه جاهلیت را با همه پلیدی و تباهی‌اش رها کنند، تا بتوانند جامعه‌ی خود را بنا کنند و خویشتن را پاک، تربیت و سازماندهی نمایند و در انتظار تحقق وعده‌ی او باشند. همچنین باید عبادتگاه‌های جامعه‌ی بی‌ایمان را تحریم کنند و در عوض از خانه‌های خود به‌عنوان عبادتگاه بهره گیرند. بدین ترتیب می‌توانند خدا را به شیوه‌ی درست عبادت کنند و آن عبادت را تمرینی برای خودسازماندهی قرار دهند.

This may be considered an exercise of ‘spiritual mobilization’, running alongside ordinary mobilization. Both are necessary for individuals and communities alike, particularly before battles and during times of hardship. Some people may dismiss spiritual mobilization as being of little consequence, but experience shows that faith continues to be the most important weapon in battle. Held by a soldier who is devoid of faith, military hardware is of little benefit when the going gets tough. This mustering is not something only the Children of Israel should do. Instead it pertains to all hard core believers in God. It is an experience based on pure faith. Believers may find themselves persecuted in a society which is devoid of faith, where tyranny is hardened by brute force, and generally people have lost their integrity and values, and where the whole environment is rotten, as was true of Pharaoh’s realm. In such a situation, God tells them to abandon the jāhiliyyah society, with all its evil and corruption, as much as that is practical, so that they can establish their own community and purge, train and organize themselves in waiting for the fulfilment of His promise. They should also boycott the places of worship of the unbelieving society, while making use of their own homes as places of worship. In this way they can worship God in the proper manner, and make that worship an exercise of self organization.

و ما بنی‌اسرائیل را از دریا عبور دادیم، اما فرعون و سپاهیانش با ستم و تجاوز به دنبال آنان رفتند. و چون غرق شدن به او رسید، فرعون گفت: «ایمان آوردم که هیچ معبودی جز آن کسی که بنی‌اسرائیل به او ایمان دارند نیست، و خود را تسلیم او می‌کنم.» [اما خدا فرمود:] «حالا؟ در حالی که پیش از این نافرمانی می‌کردی [و در برابر ما سر به طغیان داشتی] و در زمین فساد می‌انگیختی. امروز تنها بدنت را نجات می‌دهیم، تا برای آیندگانت نشانه‌ای باشی؛ زیرا بسیاری از مردم به نشانه‌های ما توجه نمی‌کنند.» (آیات ۹۰-۹۲)

The next scene depicts the event as it actually happened: “And We brought the Children of Israel across the sea; but Pharaoh and his legions pursued them with tyranny and aggression. But as he was about to drown, Pharaoh said: I have come to believe that there is no deity other than Him in whom the Children of Israel believe, and to Him I surrender myself.’ [But God said:] ‘Only now? But before this you were rebelling [against Us], and you spread corruption in the land. But today We shall save only your body, so that you may become a sign to those who will come after you; for a great many people do not heed Our signs.” (Verses 90-92)

این نقطه‌ای بسیار تعیین‌کننده در داستان سرکشی و رد حق است. اینجا تنها به‌طور بسیار مختصر نشان داده می‌شود، زیرا هدف از ذکر آن در این سوره، نشان دادن نتیجه‌ی این مجادله است. آنچه نشان داده می‌شود این واقعیت است که خداوند مؤمنان را حفظ می‌کند و کسانی را که دشمن او شدن را برمی‌گزینند مجازات می‌کند؛ کسانی که کمترین توجهی به نشانه‌ها و پیام‌هایی ندارند که آنان را به ایمان آوردن به او فرا می‌خوانند. آنان در کفر پافشاری می‌کنند تا آنکه مجازات خداوند بر ایشان فرو می‌ریزد، در حالی که دیگر ایمان آوردن سودی ندارد. این موضوع پیش‌تر نیز در این سوره توضیح داده شده است: «برای هر امتی پیامبری فرستاده شد. چون پیامبرشان به سوی آنان آمد، میانشان به عدالت داوری شد و هرگز به آنان ستم نشد. می‌گویند: "اگر راست می‌گویید، این وعده کی تحقق می‌یابد؟" بگو: من برای خودم اختیار هیچ زیان و سودی را ندارم، مگر آنچه خدا بخواهد.»

This is a highly decisive point in the story of defiance and rejection of truth. It is shown here only very briefly, because the purpose of mentioning it in this sūrah is to demonstrate the result of the dispute. What is shown is the fact that God protects the believers and punishes those who choose to be His enemies, paying little attention to the signs and messages that call on them to believe in Him. They persist in disbelief until they are overwhelmed by God’s punishment, when believing is of no avail. This was also explained earlier in the sūrah: “To every community was sent a messenger. It is when their messenger had come to them that judgement was passed on them in all fairness; and never are they wronged. They say: ‘When will this promise be fulfilled, if you are truthful?’ Say: I have no control over any harm or benefit to myself except as God may please.

برای هر امتی اجلی است. پس هنگامی که اجلشان فرا رسد، نمی‌توانند آن را یک ساعت به تأخیر اندازند و نه بر آن پیشی گیرند. بگو: «آیا می‌اندیشید؟ اگر عذاب او شبانه یا در روز به سراغتان آید، گناهکاران در آن چه چیزی را شتاب خواهند کرد؟ آیا اکنون که واقع شد به آن ایمان می‌آورید؟ آیا اکنون [ایمان می‌آورید]، در حالی که پیش‌تر برای شتاب در آن درخواست می‌کردید؟»

اکنون این سوره به شرح روایت‌هایی می‌پردازد که از داستان موسی و نوح و قوم‌های ایشان ارائه می‌دهد. در آغاز، پیامبر را دلداری می‌دهد و با بیان آنچه بر دیگر فرستادگانی که پیش از او از جانب خدا آمده بودند گذشت، به او اطمینان می‌بخشد. همچنین دلیل واقعی انکار حق از سوی قومش را برای او روشن می‌کند: آنچه این مردم کم دارند، نشانه‌ها و دلایل روشن بیشتری برای این حقیقت نیست، بلکه تحقق سرشت انسانی است با همه‌ی استعدادی که خدا در آن نهاده تا راه هدایت یا گمراهی را برگزیند و نیک یا بد شود. سپس روایتی کوتاه از تاریخ پیامبر یونس ﷺ افزوده می‌شود، که چگونه قومش در لحظه‌ی آخر، زمانی که عذاب خدا نزدیک بود آنان را فرا گیرد، ایمان آوردند. پذیرش ایمان ایشان سبب برداشته شدن آن عذاب گردید. این بیان به‌عنوان تشویقی است برای عربانی که حق را انکار می‌کردند تا پیش از فرا رسیدن زمانشان، آن را بپذیرند. این بخش با برجسته ساختن مسائل اساسی‌ای پایان می‌یابد که داستان‌های امت‌های گذشته در قرآن برای تأکید بر آن‌ها آمده‌اند. این داستان‌ها تأیید می‌کنند که قوانینی که خدا برقرار کرده، درباره‌ی امت‌های بعدی نیز همان‌گونه جاری خواهد بود که درباره‌ی امت‌های پیشین جاری بود. این امر برای کافرانی که خدا و پیام او را انکار می‌کنند، نابودی و رنج به همراه دارد، در حالی که فرستادگان و پیروان ایشان نجات خواهند یافت. این تعهدی است که خدا داده و قانونی است که او مقرر کرده است و همواره محقق خواهد شد.

Now the sūrah begins its comments on the accounts it gives of the stories of Moses and Noah with their peoples. At the outset, it reassures the Prophet by telling him what happened to other messengers God sent before his time. It also explains to him the real reason for his people’s denial of the truth. He is told that what these people lack is not more signs and clear proofs of this truth. It is simply the fulfilment of human nature with all that God has placed in it of aptitude to follow guidance or error and to be good or evil. A brief account of the Prophet Jonah’s history is then added, mentioning how his people believed in the nick of time when God’s punishment was about to overwhelm them. Their acceptance of the faith ensured the lifting of that punishment. This is given by way of encouraging the Arabs who denied the truth to accept it before their time too was up. The passage concludes with outlining the basic issues which the stories of past nations given in the Qur’ān are meant to emphasize. They confirm that the laws God has set in operation will apply to later communities in as much as they applied to earlier ones. This spells doom and suffering to the unbelievers who deny God and His message, while the messengers and those who follow them shall be saved. This is a commitment God has made and a law He has set. It will always come true.

اگر در آنچه بر تو نازل کرده‌ایم شک داری، از کسانی که پیش از تو کتاب را می‌خوانند بپرس. قطعاً حق از جانب پروردگارت به تو رسیده است. پس از شک‌کنندگان مباش. و از کسانی که آیات خدا را تکذیب کرده‌اند مباش که در این صورت از زیانکاران خواهی بود. کسانی که فرمان پروردگارت درباره‌شان محقق شده، ایمان نمی‌آورند، هرچند هر نشانه‌ای برایشان بیاید، تا آنگاه که عذاب دردناک را ببینند. چرا هیچ شهری ایمان نیاورد تا ایمانش به او سود دهد؟ مگر قوم یونس که چون ایمان آوردند، عذاب خواری را در زندگی دنیا از ایشان برداشتیم و تا مدتی آنان را بهره‌مند ساختیم. اگر پروردگارت می‌خواست، همه کسانی که در زمین‌اند یکجا ایمان می‌آوردند. آیا تو مردم را به ایمان آوردن مجبور می‌کنی؟ هیچ کس جز به اذن خدا ایمان نمی‌آورد، و او پلیدی را بر کسانی قرار می‌دهد که نمی‌اندیشند. بگو: بنگرید آنچه در آسمان‌ها و زمین است. اما نشانه‌ها و هشدارها برای قومی که ایمان نمی‌آورند چه سودی دارد؟ آیا جز مانند روزهای [عذاب] کسانی که پیش از ایشان گذشتند، انتظار دیگری دارند؟ بگو: پس منتظر باشید، من هم با شما منتظرم. آنگاه فرستادگان خود و کسانی را که ایمان آورده‌اند نجات می‌دهیم. این‌چنین بر خود لازم کرده‌ایم:

«اگر ایمان می‌آورد، هر جامعه‌ای از ایمانش سود می‌برد. تنها قوم یونس چنین بودند. آنگاه که ایمان آوردند، عذاب خواری را در این زندگی از ایشان برداشتیم و تا مدتی ایشان را از نعمت‌ها بهره‌مند ساختیم.» (آیه ۹۸) شیوه بیان این آیه، آرزویی دلسوزانه نسبت به رویدادهای گذشته را بیان می‌کند. یعنی آنچه آرزو می‌شد، رخ نداد. «اگر ایمان می‌آورد، هر جامعه‌ای» از میان آن‌هایی که یاد شدند، با پذیرش ایمان سود می‌برد. اما این جامعه‌ها به‌عنوان جامعه‌های کامل ایمان نیاوردند. تنها اقلیتی از هر جامعه، ایمان الهی را پذیرفتند. از این رو، کفر ویژگی غالب این جامعه‌ها بود.

“Had it believed, every community would have profited by its faith. It was so only with Jonah’s people. When they believed, We lifted from them the suffering of disgrace in this life, and allowed them to enjoy things for a while.” (Verse 98) The way this verse is phrased expresses a dear wish concerning past events. This means that what was hoped for did not take place. ‘Had it believed, every community’ of those that have been mentioned would have profited by accepting the faith. But these communities did not believe as whole communities. Only a minority of each community accepted the divine faith. Hence, disbelief was the predominant feature of these communities.

قوم یونس تنها استثنا بودند۔ این آیه واژه «قریه» (شهر) را برای اشاره به جوامع به کار می‌برد؛ و این نشان می‌دهد که پیام‌های خداوند بیشتر در مناطق شهری متمرکز بود و نه در میان مردمان بادیه‌نشین و کوچ‌نشین۔

Jonah’s people were the one exception. This verse uses the term ‘town’ to refer to communities thereby indicating that God’s messages were centred in urban areas, and not among nomadic peoples.

سوره، تاریخچهٔ مفصلی از پیامبر یونس و قومش ارائه نمی‌دهد. تنها به پایان کار آنان اشاره می‌کند، زیرا آنچه در اینجا اهمیت دارد همین است. کافی است بدانیم که قوم یونس در آستانهٔ عذابی خوارکننده قرار گرفتند. سپس، در آخرین لحظه، هنگامی که به دین الهی گردن نهادند و به خدا و پیام او ایمان آوردند، عذاب از ایشان برداشته شد و تا مدتی اجازه یافتند از زندگی بهره‌مند شوند. اگر در کفر خود پافشاری می‌کردند، عذاب خداوند بر ایشان فرود می‌آمد، بر اساس این قانون که پیامدها را بر پایهٔ کردار انسان‌ها تعیین می‌کند.

The sūrah does not provide a detailed account of the history of the Prophet Jonah and his people. It only refers to their end, because this is what is relevant here. It is sufficient that we learn that Jonah’s people were about to suffer a humiliating punishment. Then, when, at the last minute, they declared their acceptance of the divine faith and believed in God and His message, the punishment was lifted and they were allowed to enjoy life for a while. Had they persisted in their disbelief, God’s punishment would have overtaken them, in accordance with the law that determines consequences on the basis of people’s actions.

قبل از آنکه جلوتر برویم، لازم است لحظه‌ای درباره آیه‌ای که می‌گوید تأمل کنیم: «بگو:

Before we move further we need to reflect briefly on the verse that says: “Say:

«بگو: در آسمان‌ها و زمین بنگرید.» اما آیات و هشدارها چه سودی می‌بخشد برای کسانی که ایمان نمی‌آورند؟» (آیه ۱۰۱)

‘Consider all that there is in the heavens and the earth.’ But of what benefit could all signs and warnings be to people who will not believe?” (Verse 101)

اولین جامعهای که قرآن خطاب قرار گرفت، دانش علمی اندکی درباره آنچه در آسمانها و زمین وجود دارد داشت. اما واقعیت این است که فطرت انسانی با جهانی که در آن زندگی میکنیم، به زبانی هم غنی و هم ظریف ارتباط برقرار میکند. هنگامی که فطرت انسان بیدار و پذیرا باشد، جهان سخنان بسیاری برای گفتن دارد و او با دقت به آن گوش میدهد.

The community which was the first to be addressed by the Qur’ān had very little scientific knowledge of what exists in the heavens and earth. But the fact is that human nature communicates with the universe in which we live in a language that is both rich and subtle at the same time. When human nature is alert and receptive, the universe has much to tell it and it listens carefully.

روش قرآنی در شکل‌دادن به یک مفهوم اسلامی در آگاهی انسان، از آنچه در آسمان‌ها و زمین وجود دارد بهره می‌گیرد. این روش از جهان هستی الهام می‌گیرد و حواس انسانی، یعنی بینایی، شنوایی، ادراک و فهم را به سخن آن متوجه می‌سازد، بی‌آنکه بخواهد توازن و هماهنگی موجود در جهان را برهم زند. قرآن جهان را خدایی نمی‌داند که زندگی انسان را اداره کند، چنان‌که مادی‌گرایان تنگ‌نظر با «سوسیالیسم علمی» خود ادعا می‌کنند. علم و دانش راستین با همه این مزخرفات هیچ ارتباطی ندارد.

The Qur’ānic approach to the formulation of an Islamic concept in human consciousness makes use of what exists in the heavens and earth. It derives inspiration from the universe, and directs the human faculties of vision, hearing, perception and understanding to its discourse, without trying to disturb the balance and harmony that exist in the universe. It does not make of the universe a deity directing human life, as narrow-minded materialists claim with their ‘scientific socialism’. True science and knowledge have nothing to do with all their nonsense.

تفکر در آنچه در آسمان‌ها و زمین وجود دارد، به دل و ذهن انسان مجموعه‌ای گرانبها از احساسات، واکنش‌ها و تأثیرات می‌بخشد و ارتباطی معنادار با هستی برقرار می‌کند. همه‌ی اینها به انسان کمک می‌کند تا نسبت به هر چیزی در جهان هستی که بر وجود، عظمت، قدرت، تدبیر، حکمت و علم کامل خداوند دلالت دارد، پذیرا باشد.

Reflection on what exists in the heavens and earth gives the human heart and mind a wealth of feelings, responses and influences, as well as meaningful interaction with the universe. All this helps man to be receptive to everything in the universe that points to God’s existence, majesty, power, planning, wisdom and perfect knowledge.