سوگند به روشنایی صبحگاهان، و به شب هنگامی که آرام و تاریک گردد؛ پروردگارت تو را رها نکرده و تو را دشمن نداشته است. قطعاً آخرت برای تو از این دنیا بهتر خواهد بود. و به زودی پروردگارت به تو عطا خواهد کرد و تو خشنود خواهی شد. (آیات ۱ تا ۵)
By the bright morning hours, and the night when it grows still and dark, your Lord has neither forsaken you, nor does He hate you. Surely the life to come will be better for you than this present life. And, certainly, in time your Lord will be bounteous to you and you will be well pleased. (Verses 1-5)
خداوند به این دو دوره زمانی آرام و الهام‌بخش سوگند می‌خورد و میان پدیده‌های طبیعی و احساسات انسانی پیوند برقرار می‌کند. بدین‌ترتیب، پاسخ متقابل میان دل‌های انسان و جهان هستی، که زیبا، زنده و همدل با همه موجودات زنده است، تشویق می‌شود. از این‌رو، دل‌ها با جهان در صلح زندگی می‌کنند، آرام و شاد.
God vows by these two calm and inspiring periods of time and establishes a relationship between natural phenomena and human feelings. Thus, mutual response is encouraged between human hearts and the universe, which is beautiful, alive and sympathetic to all living beings. Hence, hearts live in peace with the world, relaxed and happy.
این شیوه بیان در این سوره به‌ویژه شایسته است، زیرا در آن بر احساس همراهی و هم‌نشینی تأکید شده است. گویی به پیامبر ﷺ بی‌درنگ گفته می‌شود که پروردگارش پیش‌تر او را با همراهی جهانِ پیرامونش گرامی داشته بود و او هرگز رها یا تنها گذاشته نشده بود.
This mode of expression is particularly appropriate in this sūrah as the feeling of fellowship is stressed here. It is as if the Prophet is being told straightaway that his Lord had already blessed him with the fellowship of the world around him and that he was by no means forsaken or left alone.
سپس تأکیدی روشن و قاطع می‌آید: «پروردگارت تو را رها نکرده و تو را دشمن نداشته است.» (آیه ۳) او تو را ترک نکرده و آن‌گونه که کسانی که می‌خواهند دلت و جانت را آزار دهند ادعا می‌کنند، با تو سخت‌گیری نکرده است. زیرا او پروردگار توست و تو از آنِ اوی. او نگهدارنده و حافظ توست. نعمت‌های خدا بر تو نه تمام شده و نه قطع گشته است. ای محمد ﷺ، تو در آخرت نعمت‌های بسیار بیشتر و بهتری از آنچه در این زندگی به دست می‌آوری، خواهی یافت. «قطعاً آخرت برای تو بهتر از این دنیاست.» (آیه ۴)
Then follows a clear and emphatic assertion: “Your Lord has neither forsaken you, nor does He hate you.” (Verse 3) He has not left you, nor has He been harsh to you as is alleged by those who want to afflict your heart and soul. For He is your Lord and you belong to Him. He is your sustainer and protector. God’s favours on you have neither run out nor have they been stopped. You, Muĥammad, are to get much more and better favours in the hereafter than you are getting in this life. “Surely the life to come will be better for you than this present life.” (Verse 4)
خداوند برای تو چیزی را ذخیره می‌کند که تو را در رسالتت خشنود سازد، راه دشوارت را آسان گرداند و پیروزی پیامت را به ارمغان آورد و حقیقتی را که تو بدان دعوت می‌کنی آشکار سازد. این اندیشه‌ها در واقع ذهن پیامبر ﷺ را به خود مشغول داشته بود، آنگاه که با لجاجت، بدرفتاری و کینه‌توزی قومش روبه‌رو می‌شد. «و قطعاً پروردگارت به تو چندان می‌بخشد که خشنود شوی.» (آیه ۵)
God is saving for you, Muĥammad, what will satisfy you in your mission and ease your hard path and bring about the victory of your message, vindicating the truth you advocate. These thoughts were in fact preoccupying the Prophet’s mind as he encountered his people’s adamant rejection, ill-treatment, and malice. “In time, your Lord will be bounteous to you and you will be well pleased.” (Verse 5)
سورہ سپس پیامبر ﷺ را به یاد آوری می‌کند که پروردگارش از آغاز رسالتش با او چگونه رفتار کرده است، تا درباره‌ی اینکه خداوند چقدر با او مهربانانه برخورد کرده، تأمل کند. این یادآوری برای آن است که خاطرات شیرین لطف الهی در ذهنش زنده شود: «آیا تو را یتیم نیافت و پناه داد؟ و تو را گمراه یافت و هدایت کرد؟
The sūrah then goes on to remind the Prophet of his Lord’s attitude towards him from the very beginning of his mission so that he can reflect on how favourably God treats him. This to make him recall the happy memories of divine kindness: “Has He not found you an orphan and given you a shelter? And found you in error, and guided you?
آیا تو را یتیم نیافت و جای داد؟ و تو را گمراه یافت و هدایت کرد؟ و تو را نیازمند یافت و بی‌نیاز ساخت؟» (آیات ۶ تا ۸) در زندگی کنونی و گذشته‌ات بیندیش. آیا هرگز تو را رها کرده یا حتی پیش از آنکه رسالت را بر عهده‌ات گذارد، از تو بیزار بوده است؟
And found you poor and enriched you?” (Verses 6-8) Reflect on your present life and on your past. Has He ever forsaken you or hated you even before He charged you with prophethood?
تو یتیم به دنیا آمدی، اما خداوند از تو محافظت کرد. او مردمان بسیاری را مهربان با تو ساخت، به ویژه عمویت ابوطالب را، با اینکه او دینی متفاوت با دین تو داشت. تو تهیدست بودی و او دلت را با قناعت توانگر ساخت، و از راه سودهای تجارتت و ثروت همسرت بی‌نیازت کرد، تا از فقر رنج نبری و به ثروت‌هایی که پیرامونت فراوان است، چشم ندوزی.
You were born an orphan but God protected you. He made so many people kind to you, especially your uncle Abū Ţālib, though he followed a religion different from yours. You were poor and He made your heart rich with contentment, and made you rich through your business gains and wife’s wealth, so that you would not suffer from poverty or yearn for the riches that abound all around you.
شما نیز در جامعه‌ای نادان پرورش یافتی، جامعه‌ای پر از باورها و مفاهیم آشفته، که راه‌های گمراهانه و رسوم انحرافی در آن فراوان بود. تو آن باورها، مفاهیم و رفتارها را نمی‌پسندیدی، اما نمی‌توانستی راه روشن و مناسبی برای رهایی از آن‌ها بیابی. نه در دنیای جاهلیت می‌توانستی راه خود را پیدا کنی، و نه با پیروان موسی و عیسی که باورهای خود را آلوده کردند، صورت اصلی آن‌ها را تحریف نمودند و گمراه شدند. اما خداوند با وحی خود و با شیوه زندگی‌ای که مقرر فرموده، تو را هدایت کرد و میان خود و تو پیوندی استوار برقرار ساخت.
You were also brought up in an ignorant society, full of confused beliefs and concepts, where erring ways and practices abounded. You did not like those beliefs, concepts and practices but you could not find a clear and suitable way out. You could find your way neither in the world of jāhiliyyah, nor with the followers of Moses and Jesus who adulterated their beliefs, distorted their original form and went astray. But God has guided you through His revelations and the way of life He has laid down, establishing a firm bond between Him and you.
این هدایت در بیابان کفر و سرگردانی، بزرگ‌ترین نعمت از میان همه نعمت‌هاست. آرامش و اطمینانی که به همراه می‌آورد، با هیچ چیز دیگری قابل مقایسه نیست. پیامبر ﷺ به‌سبب قطع شدن وحی و رفتار کینه‌توزانه کافران در آن دوران، سخت آشفته و آزرده بود. از این رو، این یادآوری آمده تا دل او را آرام کند و به وعده پروردگارش مطمئنش سازد که هرگز رها نخواهد شد.
This guidance in the wilderness of disbelief and confusion is the greatest favour of them all. The happiness and reassurance it brings about cannot be matched. The Prophet had been greatly perturbed and afflicted because of the cessation of revelation, and the malicious attitude of the unbelievers during the period of its cessation. Hence comes this reminder to put his heart at ease and to reassure him of his Lord’s promise that he will never be abandoned.
خداوند با یادآوری یتیمی، گمراهی و تنگدستی پیشین پیامبر ﷺ، به او و همه مسلمانان دستور می‌دهد که از هر یتیمی پاسداری کنند، به هر گدایی کمک نمایند و از نعمت‌های بزرگی که خداوند به آنان ارزانی داشته سخن بگویند. نخستین و مهم‌ترین این نعمت‌ها، هدایت شدن به اسلام است.
God takes the opportunity of mentioning the Prophet’s earlier orphanhood, error and poverty in order to instruct him, and all Muslims, to protect every orphan, be charitable to every beggar, and to speak of the great favours God has bestowed on them. The first and most important of these is having been guided to Islam.
«پس تم یتیم پر ستم نہ کرو، اور سائل کو مت جھڑکو، اور اپنے رب کی نعمتوں کا ذکر کرتے رہو۔» (آیات ۹-۱۱)
Note: the instruction asked for Persian, but the output above is in Urdu script, which does not match the required language. Corrected Persian translation:
«پس یتیم را میازار، و سائل را مران، و از نعمت پروردگارت سخن بگو.» (آیات ۹-۱۱)
“Therefore do not wrong the orphan, nor chide away the beggar, but speak of your Lord’s favours.” (Verses 9-11)
همانگونه که بارها یادآور شده‌ایم، این دستورات متناسب با نیازهای آن روزگار است؛ جامعه‌ای حریص و مادی‌گرا که در آن، ضعیفانی که توان دفاع از حقوق خویش را نداشتند، مورد توجه قرار نمی‌گرفتند. اسلام آمد تا با قوانین خداوند که عدالت، انصاف و نیکخواهی را برقرار می‌سازد، آن جامعه را اصلاح کند. یاد کردن از نعمت‌های خداوند، به‌ویژه نعمت‌های هدایت و ایمان، سپاس‌گزاری از کسی است که هرآنچه داریم به ما عطا فرموده است؛ و این، تجلی عملی شکرگزاری بنده در برابر او است.
As we have frequently mentioned, these instructions reflect the needs of the day, in that greedy and materialistic society in which the weak, who could not defend their own rights, were not catered for. Islam came to reform that society with God’s laws which establish equity, justice and goodwill. Speaking of God’s bounties, especially those of guidance and faith, expresses gratitude to Him who has given us all that we have. It is the recipient’s practical manifestation of thanks.