از تو درباره ساعت قیامت می‌پرسند. بگو: «علم آن تنها نزد خداست.» و تو چه می‌دانی، شاید ساعت نزدیک باشد. (آیه ۶۳)
People ask you about the Last Hour. Say: ‘Knowledge of it rests with God alone.’ Yet for all you know the Last Hour may well be near. (Verse 63)
آن مردم همچنان از پیامبر ﷺ دربارهٔ قیامت می‌پرسیدند، همان قیامتی که او از دیرباز آنان را از آن برحذر داشته بود، در حالی که قرآن صحنه‌هایی از آن را چنان زنده توصیف می‌کرد که گویی آنان آنها را تقریباً با چشم خود می‌دیدند. آنان از پیامبر ﷺ دربارهٔ زمان وقوع آن می‌پرسیدند و خواستار شتاب در آن بودند. این پرسش، بسته به منش پرسنده و میزان نزدیکی یا دوری او از ایمان، به معنای تردید، انکار یا تمسخر کل این موضوع بود.
Those people continued to ask the Prophet about the Last Hour, which he has long warned them against, while the Qur’ān gave vivid descriptions of some of its scenes, which they could almost see before their eyes. They ask the Prophet about its timing, and demand that it should he hastened. This implied doubt, rejection or ridicule of the whole question, according to the nature of the person asking and how close or far removed they were from faith.
قیامت بخشی از اموری است که ورای ادراک ماست. تنها خداوند از همه چیز آن آگاه است. اراده او بر این است که هیچ یک از مخلوقاتش، حتی پیامبرانش و فرشتگان مقرب، از زمان وقوع آن آگاه نباشند. حدیثی که ایمان اسلامی را خلاصه میکند، از عمر بن خطاب روایت شده است که می‌گوید:
The Last Hour is part of what lies beyond our perception. God is the only one who knows all about it. It is His will that no one among His creatures should know its timing, not even His messengers and favoured angels. A ĥadīth summing up Islamic faith is reported by `Umar ibn al-Khaţţāb, who reports:
روزی هنگامی که ما نزد پیام‌آور خدا (صلی الله علیه و آله) نشسته بودیم، مردی بر ما ظاهر شد که لباسش فوق‌العاده سفید و موهایش فوق‌العاده سیاه بود؛ هیچ نشانه‌ای از سفر بر او دیده نمی‌شد، اما هیچ‌یک از ما او را نمی‌شناخت. او نزد پیامبر ﷺ آمد و کنار ایشان نشست.
One day as we were sitting with God’s Messenger (peace be upon him), there appeared before us a man whose clothes were exceedingly white and whose hair was exceedingly black; no sign of travelling was o be seen on him but none of us knew him. He walked up to the Prophet and sat down by him.
او زانوهایش را به زانوهای پیامبر ﷺ تکیه داد، دستانش را بر ران‌هایش گذاشت و گفت: «ای محمد ﷺ، درباره اسلام به من بگو.» پیامبر ﷺ فرمود: «اسلام این است که گواهی دهی هیچ معبودی جز خدا نیست و محمد ﷺ فرستاده خداست، نماز را به‌پا داری، زکات بپردازی، در ماه رمضان روزه بگیری و اگر توانایی داشته باشی، به زیارت خانه [خدا] بروی.» آن مرد گفت:
Resting his knees against the Prophet’s knees and placing his hands on his thighs, he said: ‘Muĥammad, tell me about Islam.’ The Prophet said: ‘Islam is to testify that there is no deity other than God and Muĥammad is God’s Messenger, to attend regularly to prayer, to pay zakāt, to fast in Ramađān and o make the pilgrimage to the House if you are able to do so.’ The man said:
«شما درست گفتید.» ما از اینکه او سؤال کرد و سپس تأیید کرد که پاسخ درست بوده است، در شگفت شدیم.
‘You have spoken rightly.’ We were amazed at him asking the question and then confirming that the answer was right.
سپس گفت: «مرا از ایمان، یا ایمان، آگاه کن.» پیامبر ﷺ فرمود: «ایمان آن است که به خدا، فرشتگان او، کتاب‌های او، فرستادگان او و روز قیامت ایمان داشته باشی، و به تقدیر الهی ایمان بیاوری، چه جلوه‌های نیک آن و چه جلوه‌های بد آن.» سپس فرمود:
He then said: ‘Tell me about faith, or īmān.’: The Prophet said: ‘Faith is to believe in God, His angels, His books, His messengers and the Last Day, and to believe in divine destiny, both its good and evil manifestations. He said:
«شما درست گفتید. پس دربارهٔ رسیدن به کمال، یا إحسان، به من بگویید.» پیامبر پاسخ داد: «آن این است که خدا را چنان بپرستی که گویی او را می‌بینی، و بدانی که اگرچه تو او را نمی‌بینی، اما او تو را می‌بیند.» او گفت: «پس دربارهٔ قیامت به من بگو.» پیامبر فرمود: «کسی که دربارهٔ آن پرسیده می‌شود، از پرسش‌کننده آگاه‌تر نیست.» ... سپس پیامبر به ما فرمود: «آن مرد جبرئیل بود که آمد تا دین شما را به شما بیاموزد.» [روایت از مسلم، ابوداوود، ترمذی و نسائی.] همان‌طور است که پیامبر فرمود: کسی که دربارهٔ قیامت پرسیده می‌شود، یعنی...
‘You have spoken rightly. Then tell me about attaining to perfection, or iĥsān.’ The Prophet answered: ‘It is to worship God as though you are seeing Him, knowing that while you cannot see Him, yet He sees you.’ He said: ‘Then tell me about the Last Hour.’ The Prophet said: ‘The one questioned about it knows no better than the questioner.’ ... The Prophet then told us: ‘The man was Gabriel who came here to teach you your religion.’ [Related by Muslim, Abū Dāwūd, al-Tirmidhī and al-Nasā’ī.] It is exactly as the Prophet said: the one questioned about the Last The Hour, i.e.
خود پیامبر ﷺ و پرسشگر، یعنی فرشته جبرئیل، از آن آگاهی ندارند. این به آن دلیل است که «علم آن تنها نزد خداست»، و او آن علم را به هیچ یک از مخلوقاتش نمی‌آموزد.
the Prophet himself, and the questioner, i.e. the Angel Gabriel, have no knowledge of it. This is because ‘Knowledge of it rests with God alone,’ and He imparts that knowledge to none of His creatures.
خداوند این امر را با هدفی اراده کرده است که ما بخشی از آن را می‌بینیم: مردم هشدار داده می‌شوند که باید هر لحظه انتظارش را بکشند و آماده باشند تا آن را، آن‌گونه که ناگهان فرا می‌رسد، بپذیرند.
God has willed this for a purpose, of which we can see a part: people are warned that they should expect it at any time, ready to receive it as it comes all of a sudden.
این، روحیهٔ مؤمنانی است که پرهیزگار باقی میمانند. در مقابل، کسانی که از قیامت غافلاند و انتظار رسیدن آن را در هیچ زمانی ندارند، خود را فریب میدهند و خویشتن را از عذاب خدا محفوظ نمیدارند.
This is the attitude of the believers who remain God-fearing. By contrast, those who are oblivious of the Last Hour, and do not expect its arrival at any time, are the ones who deceive themselves and do not protect themselves against God’s punishment.
خداوند آنان را هشدار داده و رستاخیز را رازی قرار داده است که هر لحظه از شب و روز ممکن است بر ایشان فرا رسد: «و چه بسا که رستاخیز نزدیک باشد.» (آیه ۶۳)
God has warned them, making the Last Hour a secret that could come upon them at any moment of the night or day: ‘Yet for all you know the Last Hour may well be near.’ (Verse 63)
خداوند یقیناً کافران را طرد کرده و برای آنان آتشی فروزان آماده ساخته است، که در آن جاودانه خواهند ماند. آنان نه سرپرستی خواهند یافت و نه یاوری. روزی که چهره‌هایشان در آتش دگرگون می‌شود، می‌گویند: «ای کاش خدا را اطاعت می‌کردیم و از پیامبر ﷺ فرمان می‌بردیم.» و می‌گویند: «پروردگارا! ما از بزرگان و پیشوایان خود پیروی کردیم، و ایشان ما را از راه راست گمراه ساختند.
God has certainly rejected the unbelievers and prepared for them a blazing fire, where they will permanently abide. They will find none to protect or support them. On the day when their faces shall be tossed about in the fire, they will say: ‘Would that we had obeyed God and obeyed His Messenger.’ And they shall say: ‘Our Lord! We have paid heed to our masters and our leaders, but they have led us astray from the right path.
پروردگارا، ایشان را دو برابر عذاب ده، و ایشان را به کلی از رحمت خود دور ران.
Our Lord/ Give them double suffering, and banish them utterly from Your grace.’ (Verses 64-68)
آنان از پیامبر دربارهٔ قیامت می‌پرسند، و به ایشان صحنه‌ای از آن نشان داده می‌شود: «همانا خداوند کافران را لعنت کرده و برای آنان آتشی فروزان آماده ساخته است.» (آیهٔ ۶۴) او ایشان را رانده و از رحمت خود دور ساخته است، و برای آنان آتشی سوزان آماده کرده که مهیا نگه داشته شده است: «که در آن جاودانه خواهند ماند.» (آیهٔ ۶۵) آنان در آن مدتی طولانی ماندگار خواهند بود، مدتی که تنها خداوند از درازای آن آگاه است. پایان آن تنها نزد اوست و وابسته به خواست اوست.
As they are questioning the Prophet about the Last Hour, they are given a scene from it: “God has certainly rejected the unbelievers and prepared for them a blazing fire.” (Verse 64) He has rejected them, expelling They abide there for an extended term, the length of which is known only to God. Its end is known only to Him and is dependent on His them from His grace. And He has prepared for them a raging fire which is kept ready for them: “where they will permanently abide.” (Verse 65)
آنان از هرگونه یاری و پشتیبانی محروم‌اند. آنان نمی‌توانند امید رهایی داشته باشند: «و برای ایشان هیچ یار و یاوری نخواهد بود.» (آیه ۶۵)
They are deprived of all help and support. They cannot hope to escape: “They will find none to protect or support them.” (Verse 65)
در میان این همه رنج، آنان بسیار بدبخت به نظر می‌رسند: «روزی که چهره‌هایشان در آتش دگرگون می‌شود.» آتش از هر سو آنان را فرا گرفته است. امّا توصیفِ این‌جا برای بزرگ‌نمایی حرکت است، تا احساس شود که آتش به هر نقطه از چهره‌هایشان می‌رسد. «می‌گویند: ای کاش خدا را اطاعت کرده بودیم و پیامبر را اطاعت کرده بودیم.» (آیهٔ ۶۶) این آرزویی بی‌ثمر است که به هیچ وجه پذیرفته نمی‌شود. اکنون برای هیچ چیز دیگر دیر شده است. آنان فقط می‌توانند پشیمانی خود را ابراز کنند و احساس ندامت نمایند.
In the midst of all this suffering, they appear very miserable: “On the day when their faces shall be tossed about in the fire.” The fire surrounds them from every corner. Yet the description here is intended to exaggerate the movement so as to feel that the fire touches every spot on their faces. “They will say: Would that we had obeyed God and obeyed His Messenger.” (Verse 66) It is a useless wish that can in no way be accepted. It is now too late for anything. They can only express regret and feel remorse.
در این مرحله، آنان خشم بی‌پرده‌ی خود را نسبت به بزرگان و پیشوایانی که گمراهشان کردند، ابراز می‌کنند: «و گویند: پروردگارا! ما از بزرگان و پیشوایان خویش فرمان بردیم، ولی ایشان ما را از راه راست گمراه کردند. پروردگارا! عذابی دوچندان به ایشان ده، و ایشان را سخت از رحمت خود دور ساز.» {الأحزاب: ۶۷-۶۸}
قیامت چنین است؛ پس چه نیازی است که از زمان آن پرسیده شود؟ تنها راه تضمین رستگاری در آن روز، کوشش جدی در کسب خشنودی خداوند است.
At this point, they express unreserved anger with their masters and leaders who led them astray: “And they shall say: ‘Our- Lord! We have paid heed to our masters and our leaders, but they have led us astray from the right path. Our Lord! Give double suffering, and banish them utterly from Your grace.’“ (Verses 67-68) Such is the Last Hour: what need is there to ask about its timing? The only way to ensure salvation on that day is o work hard in earning God’s pleasure.