این بخش پایانی سوره، آنچه را که مشرکان درباره آخرت، رستاخیز و حساب‌رسی در روز قیامت می‌گفتند بیان می‌کند. سپس استدلال‌های ایشان را رد می‌کند و با دلیلی غیرقابل انکار که از وضعیت خاص خودشان گرفته شده، آنان را پاسخ می‌دهد. آنگاه صحنه‌ای از روز قیامت را ترسیم می‌کند که به باور ایشان به آنان نزدیک می‌شود، با آنکه هنوز موعد آن فرا نرسیده است. این به آن دلیل است که سبک قرآن، آن را چنان ارائه می‌دهد که گویی همین اکنون در برابر دیدگان ایشان است.

This last passage of the surah presents what the idolaters used to say about the hereafter, resurrection and accountability on the Day of Judgement. It refutes their arguments, citing irrefutable evidence drawn from their own particular situation. It then portrays a scene from the Day of Judgement which they see as closing in upon them, even though it is not as yet due. This is because the Qur’anic style presents it as if it is there before their very eyes.

سپس سوره با ستایش خداوند پایان می‌یابد؛ خداوندی که تنها پروردگار آسمان‌ها و زمین و تمام کسانی است که در آن‌ها زندگی می‌کنند. عظمت او ستوده می‌شود و هیچ‌کس نمی‌تواند به جایگاه قدرت مطلق او دست یابد.

The surah then concludes with praises of God, the only Lord of the heavens and the earth and all those who live within them. His glory is extolled and no one can aspire to His position of absolute power.

«وَقَالُوا مَا هِيَ إِلَّا حَيَاتُنَا الدُّنْيَا نَمُوتُ وَنَحْيَا وَمَا يُهْلِكُنَا إِلَّا الدَّهْرُ ۚ وَمَا لَهُم بِذَٰلِكَ مِنْ عِلْمٍ ۖ إِنْ هُمْ إِلَّا يَظُنُّونَ * وَإِذَا تُتْلَىٰ عَلَيْهِمْ آيَاتُنَا بَيِّنَاتٍ مَّا كَانَ حُجَّتَهُمْ إِلَّا أَن قَالُوا﴾

They say: 'There is nothing beyond our life in this world. We die, we live, nothing but time destroys us. Of this they have no knowledge whatsoever. They merely guess. Whenever Our revelations are recited to them in all their clarity, their only argument is to say:

«بگو: پدرانِ ما را زنده کنید، اگر راست می‌گویید». ۹ بگو: «این خداست که به شما زندگی می‌بخشد، سپس شما را می‌میراند، آنگاه همهٔ شما را در روز قیامت که شکی در آن نیست گرد می‌آورد، اما بیشتر مردم نمی‌دانند». (آیات ۲۴ تا ۲۶)

'Bring back our forefathers, if what you claim be true. 9 Say: 'It is God who gives you life, then causes you to die; and then He will gather you all on Resurrection Day of which there is no doubt, though most people do not understand. ’ (Verses 24-26)

آنان چنان کوته‌نظر بودند که زندگی را فراتر از آنچه جلوی چشمانشان می‌دیدند، چیزی نمی‌پنداشتند: نسلی می‌میرد و نسلی دیگر جای آن را در زندگی می‌گیرد. گویا هیچ دستی مرگ را نمی‌فرستد؛ همه‌چیز تنها به گذشت روزها و سپری شدن زمان مربوط است که مرگ را بر همگان می‌آورد.

So short-sighted were they that they considered life to be nothing beyond what they saw before their very eyes: one generation dies and another replaces it in life. Apparently, no hand deals death; it is all a question of days that pass and time that elapses bringing death to all.

این‌که زمان است که به زندگی‌شان پایان می‌دهد و آن‌ها را می‌میراند. این نگرشی سطحی است که از ظاهر امور فراتر نمی‌رود تا علل و اسباب پنهان را کشف کند. آن‌ها نمی‌پرسند چه چیزی زندگی را به آنان می‌بخشد، یا اگر زندگی موجود است، چه چیزی آن را از ایشان می‌گیرد؟ آن‌ها می‌بینند که مرگ بر اساس نظامی معین یا پس از شمار مشخصی از روزها و سال‌ها رخ نمی‌دهد. بلکه گمان می‌کنند تنها گذشت زمان است که زندگی را از ایشان می‌ستاند. مرگ به همه می‌رسد: کودکان و سالخوردگان، تندرستان و بیماران، نیرومندان و ناتوانان. بنابراین، وقتی علت همه‌ی این‌ها را با دقت بررسی کنیم، زمان توضیحی ناکافی است.

It is time, then, that ends their lives, making them die. This is a superficial outlook that does not go beyond appearances to discover subtle reasons and causes. They do not ask what brings them life; or, when it is there, what takes it away? They see that death does not occur according to a defined system or after a certain number of days and years. Instead, they think that only the passage of time deprives them of life. Death comes to all: children and the elderly, the healthy and the ill, the strong and the weak. Therefore, when we carefully consider the reason behind all this, time is an inadequate explanation.

اکنون ایشان با صحنه‌ای از آن روزی روبه‌رو می‌شوند که تردید دارند هرگز فرا رسد.

They are now presented with a scene from the day that they doubt will ever come:

وقتی که قیامت برپا شود، کسانی که از باطل پیروی می‌کنند در آن روز همه چیز خود را از دست خواهند داد. هر امتی را خواهی دید که به زانو درآمده است. هر امتی به سوی نامه‌ی اعمالش فراخوانده خواهد شد: «امروز به آنچه انجام می‌دادید پاداش داده خواهید شد. این کتاب ما به حق درباره‌ی شما سخن می‌گوید؛ زیرا ما هر آنچه را انجام می‌دادید ثبت می‌کردیم!» {الجاثیہ: ۲۷-۲۹}

When the Last Hour strikes, those who follow falsehood will on that Day lose all. You will see every community on its knees. Every community will be summoned to its record: 'Today you shall be requited for all that you did. This Our record speaks of you in all truth; for We have been recording everything you do! (Verses 27—29)

در نخستین این آیات، به سرنوشت کسانی اشاره می‌شود که از باطل پیروی کرده‌اند؛ آنان همان‌هایی هستند که سرانجام در زیان آشکار فرومی‌افتند. سپس تصویری فراگیر و گسترده در برابر ما قرار می‌گیرد، که در آن همهٔ نسل‌هایی که در طول اعصار بر روی این کرهٔ خاکی زیسته‌اند، گرد هم آورده می‌شوند.

In the first of these verses they are told of the fate of those who follow falsehood. They are the ones who end up in utter loss. Then we are given a panoramic view, with all the generations that have dwelled on the surface of this planet throughout the ages gathered together.

همه‌ی آن‌ها به زانو درمی‌آیند؛ هر امتی از امت دیگر متمایز است، اما همگی در انتظار حسابرسیِ هولناک خود هستند. فضای حاکم، فضای هیبت و ترس است. و چگونه ممکن است جز این باشد، وقتی که این گردهمایی همه‌ی انسان‌ها از تمامی نسل‌ها را گرد هم می‌آورد و همگی به زانو درآمده‌اند؟ آنچه که در پیش روی انسان‌ها برای حساب پس دادن اعمالشان قرار دارد، ترس بزرگ‌تری را برمی‌انگیزد. اما بیشترین ترس از این است که آن‌ها باید با خداوند متعال، که بسیار بخشنده و مهربان است، روبه‌رو شوند؛ کسی که نعمت‌هایش در دنیا با سپاسگزاری روبه‌رو نشد، از سوی بیشتر کسانی که در برابر او گرد آمده‌اند.

They all sit on their knees, each community distinguished from the next, but all awaiting their dreaded accountability. The atmosphere is one of awe and fear. How can it be otherwise, when the assembly brings together everyone from all generations, and they are all on their knees? Greater fear is inspired by what lies ahead of people having to account for their deeds. What generates most fear, however, is that they have to face God Almighty, the Most Gracious, whose blessings were not met with gratitude, on earth, by most of those gathered before Him.

همه کسانی که روی زانو نشسته‌اند، با اضطراب، نفس‌بریده و با دهانی خشک نگاه می‌کنند. به آنان گفته می‌شود: «امروز برای تمام آنچه انجام می‌دادید پاداش داده می‌شوید. این کتاب ثبت اعمال ما، درباره‌ی شما به حق سخن می‌گوید؛ زیرا ما هر آنچه را انجام می‌دادید ثبت می‌کردیم.» (آیات ۲۸ و ۲۹) همه‌ی آنان، که به امت‌ها، نژادها و نسل‌های گوناگون تعلق دارند، به دو گروه تقسیم می‌شوند: مؤمنان و کافران، زیرا در آن روز هیچ پرچم دیگری برافراشته نخواهد شد.