آیات این سوره که تاکنون درباره‌اش بحث کردیم، صرفاً به سازمان‌دهی جامعهٔ اسلامی می‌پرداختند و از ازدواج، سرپرستی یتیمان، ارث و سایر امور مربوط سخن می‌گفتند. از این بخش به بعد، سوره به موضوعی متفاوت می‌پردازد و به جامعهٔ مسلمان راهنمایی می‌دهد که چگونه با دشمنانش روبه‌رو شود. ما این جنگ را هنگام بحث دربارهٔ دو سورهٔ پیشین، یعنی سورهٔ ۲، البقره، و سورهٔ ۳، آل عمران، پیش‌تر مطرح کرده‌ایم.

The passages of this sūrah which we have discussed so far dealt exclusively with the organisation of Islamic society, speaking about marriage, taking care of orphans, inheritance and other relevant matters. Beginning with this passage the sūrah turns to a different subject, providing guidance to the Muslim community on how to face its enemies. We have already spoken about this fight when we commented on the two preceding Sūrahs, 2, The Cow, or Al-Baqarah, and 3, The House of `Imrān, or Āl `Imrān.

سورہ اب اپنے زور کو بنیادی طور پر اُس بیرونی جنگ کی طرف موڑتی ہے جو مسلم امت کو اپنے اردگرد کی دشمن برادریوں کے خلاف لڑنی پڑی تھی اور آج بھی لڑنی پڑتی ہے۔ تاہم یہ جنگ اس خاص مقام سے شروع نہیں ہوتی۔ سورہ میں سماجی، معاشی اور خاندانی قانون سازی کا جو کچھ پہلے گزر چکا ہے، وہ تمام اخلاقی اقدار جو قائم کی گئیں اور جاہلیت کے آثار جو مٹائے گئے تاکہ مسلم امت اپنی ممتاز اسلامی خصوصیات حاصل کرے، یہ سب اس امت کے دشمنوں کے خلاف بیرونی جنگ سے متعلق ہیں۔ خواہ یہ دشمن خصوصاً مدینہ میں ہوں یا عموماً پورے جزیرہ عرب میں، یہ سب کچھ اسی جنگ کی تیاری کے لیے دیا گیا تھا۔ یہ قانون سازی اور یہ اقدار دراصل ایک مسلسل مہم کی نمائندگی کرتی ہیں جس کا مقصد اسلام کی بنیاد پر نئے معاشرے کی بنیادیں استوار کرنا ہے تاکہ وہ اپنے دشمنوں کا مقابلہ کر سکے اور ان پر غالب آ سکے۔

The sūrah now changes emphasis so as to speak mainly about the external battle the Muslim community had and has to fight against surrounding, hostile communities. The battle, however, does not begin at this particular point. All that has passed in the sūrah of social, economic, and family legislation, and all the moral values which have been established and the traces of ignorance eradicated so that the Muslim community acquires its distinctive Islamic features are all relevant to the external battle against that community’s enemies. Whether these enemies be in Madinah in particular or in Arabia generally, all was given in preparation for this battle. This legislation and these values represent a sustained campaign to lay down the foundations of the new society on the basis of Islam so that it may be able to face up to its enemies and overcome them.

گذشته از دو سورۀ پیشین دیدیم که اولویت به ساختن درونی جامعۀ مسلمان داده می‌شود: ایمان آن، مفاهیم، ارزش‌های اخلاقی، قوانین و نظام‌های آن. همچنین جامعۀ مسلمان به‌طور کامل از ماهیت دشمنانش، روش‌ها، طرح‌ها و نقشه‌هایشان آگاه می‌شود. مؤمنان با آرامش خاطر، چشمانی باز و اراده‌ای استوار، و با آگاهی کامل از ماهیت نبردی که در پیش است و دشمنانشان، به میدان فرستاده می‌شوند. همۀ این ویژگی‌ها در این سوره نیز صادق است.

آیا از کسانی خبر نداری که بهرهای از کتاب (الهی) به آنان داده شد، اما گمراهی را به جای هدایت میخرند و میخواهند شما نیز راه را گم کنید؟ و خداوند به دشمنانتان داناتر است. و خداوند برای سرپرستی شما کافی است و خداوند برای یاری دادن کافی است. و از میان یهودیان کسانی هستند که (کلام را) از جای خودش تحریف میکنند.

Are you not aware of those who, having been granted a share of Divine revelations, now barter it away for error, and want you too to lose your way. But God knows best who are your enemies. God is sufficient for you as a patron, and God is sufficient to give succour. Among those of the Jewish faith there are some who take (revealed)

آنان کلمات را از بافت اصلی‌شان جدا می‌کنند و می‌گویند: «شنیدیم و نافرمانی کردیم»، و «بشنو، کاش ناشنوا شوی»، و «به ما نظر کن». بدین‌سان با زبان‌هایشان سخن را تحریف می‌کنند و آیین حق را باطل جلوه می‌دهند. اگر می‌گفتند: «شنیدیم و فرمان می‌بریم»، و «ما را بشنو و با ما مدارا کن»، برای خودشان بهتر و درست‌تر بود. خداوند به سبب کفرشان آنان را طرد کرده است و جز اندکی از ایشان ایمان نمی‌آورند. (آیات ۴۴ تا ۴۶)

words out of their context and say: “We have heard, but we disobey” and, “Hear; may you be bereft of hearing,” and, “Hearken to us.” Thus they distort the phrases with their tongues and imply that the true faith is false. Had they but said: “We have heard and we pay heed,” and “Hear us and have patience with us, “ it would have been for their own good and more proper. God has rejected them for their disbelief. It is only a few of them that believe. (Verses 44-46)

این نخستین بخش از مجموعه‌ای طولانی از آیاتی است که از رفتار یهودیان در شگفت می‌آورد. این آیات خطاب به پیامبر ﷺ و به همه کسانی است که این موضع منحصر‌به‌فرد را مشاهده می‌کنند. از آنجا که بخشی از کتاب‌های آسمانی، یعنی تورات، که فرستاده خدا، موسی، آن را به ایشان ابلاغ کرد، به آنان داده شده بود، باید راهنمای ایشان باشد و آنان را از راه‌های گمراهانه‌شان بازدارد.

This is the first in a long series of statements which wonder at the attitude taken by the Jews. It is addressed to the Prophet (peace be upon him) and to everyone who witnesses this singular stance. Since they have been given a portion of the Scriptures, namely the Torah, which was conveyed to them by God’s Messenger, Moses, it should have given them guidance, steering them away from their erroneous ways.

آنان این بخش و آنچه را که در بر دارد از هدایت الهی ادعا می‌کنند، با این حال آن را در برابر گمراهی واگذار می‌کنند. کاربرد عبارت «آن را در برابر ... واگذار می‌کنند» یا به‌طور تحت‌اللفظی «خرید و فروش می‌کنند»، بسیار معنادار است، زیرا دلالت بر کنشی دارد که پس از تأمل و سنجش انجام می‌گیرد. آنان هدایتی را دارند که آن را نادیده می‌گیرند و از این رو گمراهی را ترجیح می‌دهند. این معامله نه از روی نادانی و نه بر اثر اشتباه صورت می‌گیرد، بلکه آگاهانه منعقد می‌شود. این امر بسیار بی‌نظیر است. از همین رو، قرآن کریم از روش و رفتار آنان در شگفت می‌شود.

در ابتدا، این پرسش متعجبانه با عبارتی بیان شده است که به طور کلی به اهل کتاب اشاره دارد. دانسته می‌شود که مقصود مستقیم از آن، یهودیان مدینه بوده‌اند. اکنون قرآن کریم یهودیان را مشخص می‌کند و رفتار گستاخانه‌ی ایشان با پیامبر ﷺ را در سال‌های نخست استقرار آن حضرت در مدینه، پیش از آن‌که سرانجام مطیع شوند، توصیف می‌کند: «از میان کسانی که یهودی‌اند، گروهی هستند که سخنان (وحی) را از جایگاه خود تحریف می‌کنند و می‌گویند: "شنیدیم و نافرمانی کردیم" و "بشنو، که ناشنوا باد" و "به ما نگاه کن" و بدین‌سان با زبان‌های خود عبارات را می‌پیچانند و دین حق را باطل جلوه می‌دهند.» (آیه ۴۶)

At first, the wondering question is phrased in a way which means the people of the Scriptures in general. It is understood that those who were directly meant by this were the Jews of Madinah. Now the Qur’ān specifies the Jews and describes their rude behaviour towards the Prophet in the early years of his settlement in Madinah, before they were finally subdued: “Among those of the Jewish faith there are some who take (revealed) words out of their context and say: ‘We have heard, but we disobey’ and, ‘Hear; may you be bereft of hearing,’ and, ‘Hearken to us.’ Thus they distort the phrases with their tongues and imply that the true faith is false.” (Verse 46)

آنان چنان گستاخ و بی‌ادب شده‌اند که حتی سخنان وحیانی را تحریف می‌کنند.

They have been so impudent and rude that they even distort revealed statements.

احتمالاً این اشاره به تفسیر متفاوت آنان از عباراتی در تورات است، که با آنچه واقعاً مقصود بوده متفاوت بود. آنان این کار را انجام دادند تا هر اشاره‌ای به پیام الهی نهایی را انکار کنند و هر قانونی را که قرآن، وحی نهایی خداوند، آن را تأیید کرده است حذف نمایند. بدیهی است که وقتی همان قانون در هر دو کتاب آسمانی آمده باشد، این خود دلیلی بر منشأ مشترک آن دو است، و در نتیجه دلیلی است که بر راستی پیام محمد ﷺ تأکید می‌ورزد.

Most probably, this is a reference to their different interpretation of statements given in the Torah from how they were actually intended. They did this in order to deny every reference to the final, Divine message and to remove every piece of legislation endorsed by the Qur’ān, God’s final revelation. Obviously, when the same legislation is given in both Scriptures, this is evidence of their common source, and, consequently, it is evidence emphasising the truthfulness of Muĥammad’s message.

تحریف سخنان دینی به‌منظور هماهنگ کردن آن‌ها با خواسته‌های مردم، پدیده‌ای است که در هر گروه از روحانیانی که از مسیر خود منحرف شده‌اند دیده می‌شود؛ کسانی که دانش دینی را حرفه‌ای در خدمت صاحبان قدرت می‌دانند و در همان حال می‌کوشند عناصری از توده‌های مردم را که می‌خواهند خود را از قید و بند دین رها سازند، راضی نگه دارند. شاید یهودیان در این زمینه بر همه مردمان دیگر برتری داشته باشند، هرچند در زمان ما برخی مسلمانان را دیده‌ایم که دانش دینی خود را حرفه‌ای قرار داده‌اند. در واقع، برخی از این افراد می‌توانند با یهودیان به‌خوبی رقابت کنند.

این دو آیه دعوتی است که به اهل کتاب، به ویژه یهودیان، صورت گرفته تا به کتابی ایمان آورند که نازل شده و آنچه را که در دست‌هایشان است تصدیق می‌کند. همراه با این دعوت، هشداری نیز داده شده که اگر آنان در انکار سرسختانه آیین تازه‌ی الهی و در توطئه‌چینی علیه آن پافشاری کنند، چهره‌هایشان دگرگون و مورد لعنت قرار خواهند گرفت. آنان به انحراف از ایمان به یگانگی مطلق خداوند متهم شده‌اند، که این یگانگی نیز جوهره‌ی ایمان خودِ ایشان است.

These two verses represent a call made to the people of the Scriptures, particularly the Jews, to believe in the Book, which has been sent down confirming what is already in their hands. This is coupled with a warning against their being misshaped and cursed, which can only be expected if they continue in their obstinate rejection of the new Divine faith and in their scheming against it. They are branded as deviant from the faith in the absolute oneness of God, which is also the essence of their faith.

خداوند هرگز شریک قرار دادن برای خود را نمی‌بخشد. در عین حال، گستره وسیع بخشش خداوند نیز ترسیم شده است. بدین ترتیب، عظمت گناه همتا قرار دادن برای خداوند با روشنی تمام نمایان می‌شود.

God never forgives associating partners with Him. At the same time, the broad scope of God’s forgiveness is outlined. Thus, the enormity of associating other deities with God is delineated in sharp relief.

ای کسانی که کتاب به شما داده شده است! به آنچه فرو فرستادیم، که تصدیق‌کنندهٔ آنچه نزد شماست می‌باشد، ایمان آورید، پیش از آنکه چهره‌هایی را محو کنیم و آنها را به پشت برگردانیم، یا آنان را لعنت کنیم چنان‌که اصحاب سبت را لعنت کردیم؛ و فرمان خدا همواره انجام‌شدنی است. خدا شرک ورزیدن به خود را هرگز نمی‌آمرزد، و آنچه غیر از آن باشد را برای هر که بخواهد می‌آمرزد. و هر که به خدا شرک آورد، قطعاً گناهی بزرگ به هم بافته است. (آیات ۴۷-۴۸)

0 you who have been given revelations! Believe in what We have bestowed from on high confirming that which you already have, lest We obliterate faces and turn them backward, or We reject them as We rejected the Sabbath-breakers: for God’s will is always done. God will never forgive that partners are associated with Him. He forgives any lesser sin to whomever He wills. He who associates partners with God indeed contrived an awesome sin. (Verses 47-48)

آنان با آن ویژگی‌ای خطاب می‌شوند که باید ایشان را پیش از همه به پذیرش مثبت اسلام وادار می‌کرد: «ای کسانی که کتاب به شما داده شده است! به آنچه فرو فرستادیم و تصدیق‌کنندهٔ آنچه نزد شماست ایمان بیاورید.» (آیهٔ ۴۷) از آنجا که ایشان وحی دریافت کرده بودند، برای آنان عجیب نبود که هدایت الهی فرود آید. کسی که آن کتاب‌ها را به ایشان داده است، اکنون آنان را فرا می‌خواند تا به پیامی ایمان آورند که کتاب خودشان را تأیید می‌کند. اگر همین امر برای ارائهٔ دلیلی روشن یا استدلالی محکم در پذیرش آیین کافی بود، می‌بایست یهودیان نخستین کسانی باشند که به آن می‌گروند. اما آنان منافع، جاه‌طلبی‌ها، کینه‌ها و دشمنی‌های خاص خود را داشتند. افزون بر این، خودشان نیز منحرف بودند. در تورات از ایشان به‌عنوان «قومی سرسخت» یاد شده است. از این رو، آنان آیین را رد کردند و سزاوار هشدار سخت این آیه شدند: «ایمان آورید پیش از آنکه چهره‌هایی را محو کنیم و به پشت برگردانیم، یا آنان را لعنت کنیم چنان‌که اصحاب سبت را لعنت کردیم، که فرمان خدا همواره انجام‌شدنی است.» (آیهٔ ۴۷)

همان‌گونه که قرآن کریم نبرد جامعه‌ی مسلمان با یهودیان مدینه را رهبری می‌کند، از کسانی که ادعا می‌کنند قوم برگزیده‌ی خدا هستند در شگفت می‌شود. آنان افزون بر این ادعا، خود را پاک می‌دانند، با این حال همچنان کلام خدا را تحریف می‌کنند، با گستاخی در برابر خدا و فرستاده‌ی او ﷺ رفتار می‌کنند و به معبودهای باطل باور دارند.

As the Qur’ān directs the battle of the Muslim community against the Jews in Madinah, it wonders at those who claim that they are God’s chosen people. They further claim to be pure, yet they continue to distort God’s words and take an impudent attitude towards God and His Messenger, and believe in false deities.

بدین ترتیب، آنان ادعاهای دروغینی علیه خدا مطرح می‌کنند، زیرا مدعی‌اند که با وجود بزرگی گناهانشان، به او نزدیک هستند. «آیا به کسانی نگاه نکردی که خود را پاک می‌دانند؟ بلکه خداست که هرکه را بخواهد پاک می‌گرداند. و به اندازه نخ هسته خرمایی به کسی ستم نخواهد شد. بنگر چگونه بر خدا دروغ می‌بندند، و همین گناه آشکار برای [هرکس] کافی است.» (آیات ۴۹-۵۰)

They, thus, assert false claims against God as they allege that they are close to Him regardless of the magnitude of their bad deeds. “Are you aware of those who consider themselves pure? It is indeed God who causes whom He wills to grow in purity. None shall be wronged by as much as a hair’s breadth. Behold how they fabricate lies against God. This is enough as an obvious sin [for anyone].” (Verses 49-50)

اینکه یهودیان قوم برگزیدهٔ خدا هستند، ادعایی کهن است که خود ایشان مطرح کرده‌اند. خداوند، بی‌شک، ایشان را برای حمل پیام خود به سایر مردم برگزیده و در آن زمان جایگاهی ممتاز بر همهٔ ملت‌های دیگر به ایشان بخشیده است. فرعون و قومش را به خاطر ایشان هلاک کرد و زمین مقدس را به تصرف ایشان درآورد. اما آنان از راهی که خداوند برای ایشان مقرر کرده بود منحرف شدند، فسادِ بسیار در زمین پراکندند و هر بدی‌ای را مرتکب شدند. خاخام‌های ایشان آنچه را خداوند حرام کرده بود برای آنان حلال کردند و آنچه را خداوند حلال کرده بود بر ایشان حرام نمودند. مردم از آنان پیروی کردند و به ادعای عملیِ ایشان در خدایی، که با چنین قانونگذاری‌ای اعلام می‌کردند، اعتراضی نکردند. خاخام‌ها قانون خدا را تغییر دادند تا صاحبان قدرت را خشنود کنند و خواسته‌های توده‌ها را برآورده سازند. وقتی مردم از خاخام‌های خود پیروی کردند، عملاً ایشان را در کنار خدا به‌عنوان ارباب قرار دادند.

That the Jews are God’s chosen people is an age-old claim asserted by them. God has indeed chosen them to be the bearers of His message to the rest of mankind, giving them at the time a distinguished position above all other nations. He destroyed Pharaoh and his people for their sake and allowed them to take over the sacred land. They, however, deviated from the path God has chosen for them and spread much corruption in the land, perpetrating every evil. Their rabbis made lawful for them what God had forbidden and forbade them what God had made lawful. The people followed them making no objection to their effective claim to Godhead, which they were stating by virtue of their making such legislation. The rabbis changed God’s law in order to appease the people in power and to satisfy the desires of the masses. When they followed their rabbis, the people effectively considered them as lords, alongside God.

این سوره همچنان توجه مردم را به رفتار عجیب کسانی جلب می‌کند که خود را پاک می‌دانند، در حالی که به باطل و به انحراف دلخواهانه از هدایت الهی باور دارند. هم‌زمان، آنان گواهی می‌دهند که مشرکان عرب از کسانی که به خدا و پیام او و قانون الهی ایمان آورده‌اند، هدایت‌یافته‌تر بوده‌اند. در پی این سخن، آنان و رفتارشان به‌صراحت نکوهش می‌شوند. آنان حسود و بخیل توصیف می‌شوند. دلیل واقعی مخالفتشان با اسلام، که نشان‌دهندهٔ انحرافشان از آیین ابراهیم است و به پیروی از آن به خود می‌بالیدند، بیان می‌شود، همراه با هشداری روشن به آنان که پافشاری بر چنین رفتاری قطعاً به جهنم خواهد انجامید.

The sūrah continues to draw people’s attention to the singular attitude of those who claim to be pure, while they believe in falsehood and in arbitrary deviation away from Divine guidance. At the same time, they testify that the pagan Arabs were better guided than those who believed in God, His message, and the Divine constitution. This is followed by an outright denunciation of these people and their attitude. They are shown as envious and stingy. The true reason for their opposition to Islam which marks their deviation from the faith of Abraham, in belonging to which they took pride, is given together with a clear warning to them that persistence in such an attitude will inevitably lead to Hell.

آیا ندیده‌ای کسانی را که بهره‌ای از کتاب [الهی] به آنان داده شده، به باطل و طاغوت ایمان می‌آورند و به کافران می‌گویند: «اینان از مؤمنان راه‌یافته‌ترند»؟ اینان همانانند که خدا لعنتشان کرده، و هر که را خدا لعنت کند، برای او یاوری نخواهی یافت. آیا آنان بهره‌ای از فرمانروایی دارند؟ و اگر چنین بود، به مردم حتی به اندازهٔ شیاری بر هستهٔ خرما هم نمی‌دادند. یا به مردم بر آنچه خدا از فضل خود به ایشان عطا کرده، حسد می‌ورزند؟ همانا ما به خاندان ابراهیم کتاب و حکمت دادیم و به ایشان فرمانروایی بزرگی عطا کردیم.

Are you not aware of those who, having been granted a share of Divine revelations, now believe in falsehood and arrogant deviation [from Divine faith], and they say to the unbelievers that they are better guided than the believers. These are the ones whom God has rejected; anyone whom God rejects shall find none to succour him. Have they, perchance, a share in (God’s) dominion? If so, they would not give other people so much as [would fill] the groove of a date-stone. Do they, perchance, envy other people fir what God has given them out of His bounty? We have indeed given revelation and wisdom to the House of Abraham, and We did bestow on them a mighty dominion.

برخی به او ایمان می‌آورند و برخی از او روی می‌گردانند. آتش دوزخ برای عذاب آنان کافی است. (آیات ۵۱-۵۵)

Some of them believe in him and some turn away from him. Sufficient scourge is the fire of Hell. (Verses 51-55)

کسانی که بهرهای از کتاب [آسمانی] به ایشان داده شده بود، میبایست نخستین کسانی باشند که به وحیهای تازهی خداوند ایمان آورند و بتپرستیای را که کسانی که هیچ هدایتی از جانب خدا دریافت نکردهاند ترویج میکنند، رد کنند. همواره از ایشان انتظار میرود که وحیهای خداوند را در عمل به کار بندند و آنها را در زندگی خود پیاده کنند. آنان نباید از انحراف متکبرانه و خودسرانهای پیروی کنند، که شامل هر قاعده یا قانونی میشود که نتوان آن را با ایمان الهی تأیید کرد. یهودیان که پیش از این، پاکی را برای خود ادعا میکردند و به خود میبالیدند که قوم محبوب خداوند هستند، با این همه، از باطل پیروی کردند و مرتکب شرک شدند، هنگامی که به کاهنان و خاخامهای خود اجازه دادند برای ایشان قوانینی وضع کنند که خداوند آنها را تأیید نکرده بود. قوانینی که با ایمان الهی در تضاد باشند، در اینجا متکبرانه و انحراف خودسرانه توصیف شدهاند، زیرا در بر دارندهی غصب یکی از اساسیترین عناصر الوهیت، یعنی اقتدار قانونگذاری، توسط انسان است. افزون بر این، چنین قوانینی نشاندهندهی طغیان در برابر شریعت الهی است که تضمین میکند انسان بر پایهی قاعدهی حق و عدالت زندگی کند. کسانی که به چنین باطلی ایمان میآورند و از چنین انحراف خودسرانه و متکبرانهای پیروی میکنند، یا کافرند یا مشرک. از این رو، قرآن از آنان در شگفت است که با وجود داشتن بخشی از کتاب [آسمانی]، آگاهانه از آن منحرف میشوند.

آیات بعدی، مخالفت آنان با پیامبر ﷺ و مسلمانان به‌طور کلی را نکوهش می‌کند، و بر آنان خرده می‌گیرد که نعمت‌های خداوند، یعنی وحی، پیروزی و قدرت را به ایشان حسد می‌برند. آنان بر آنچه خداوند از فضل خود به ایشان عطا کرده است رشک می‌برند. آنان چیزی از خود به ایشان نداده‌اند. هر لطفی را که خداوند به غیر ایشان عطا کند ناروا می‌شمارند، با آنکه خداوند از فضل خود بسیار به ایشان و پیشینیانشان بخشیده است. بخشش خداوند، ایشان را به سخاوت نیاموخته و از حسد پاک نکرده است. «آیا ایشان را بهره‌ای از فرمانروایی [خدا] است؟ اگر چنین بود، حتی به اندازه شیاری در هسته خرما به مردم نمی‌دادند. یا بر مردم به سبب آنچه خداوند از فضل خود به ایشان داده، حسد می‌ورزند؟ ما به خاندان ابراهیم کتاب و حکمت دادیم و به ایشان فرمانروایی بزرگی عطا کردیم.» (آیات ۵۳-۵۴)

The next two verses denounce their opposition to the Prophet and Muslims generally, begrudging them God’s favours of revelations, victory and strength. They envy them what God has granted them of His grace. They have not given them anything of their own. They view as undeserved, any favour God grants to anyone other than themselves, although He has bestowed on them and their predecessors much of His grace. His bounty has not taught them to be generous, and has not rid them of their envy. “Have they, perchance, a share in (God’s) dominion? If so, they would not give other people so much as [would fill] the groove of a date-stone. Do they, perchance, envy other people for what God has given them out of His bounty? We have indeed given revelation and wisdom to the House of Abraham, and We did bestow on them a mighty dominion.” (Verses 53-54)

چه نگرش شگفت‌انگیزی! آنان تاب نمی‌آورند که خداوند به هیچ‌یک از بندگانش لطفی ببخشد. آیا آنان شریکان او هستند؟ منزه است او از اینکه شریکی برگزیند. آیا آنان در ثروت و دارایی او سهمی دارند که از آن عطایای خود را ارزانی می‌دارد؟

This is an amazing attitude. They cannot tolerate that God grants any of His servants any favour. Are they His partners? Glorified be He to take any partners. Do they have any share in His wealth and property, from which He bestows His gifts?

اگر آنان کوچکترین سهمی داشتند، حتی به اندازه‌ی یک نقطه‌ی ناچیز به کسی نمی‌دادند. واژه‌ی عربی‌ای که در اینجا برای «نقطه‌ی ناچیز» به کار رفته، به نشانهٔ کوچکی اشاره دارد که ممکن است در پشت هسته‌ی خرما یا در شیار آن دیده شود. یهودیان چنان خودخواه‌اند که حتی اگر در ثروت خدا سهمی داشتند، همان مقدار اندک را نیز به مردم نمی‌دادند. خدا را سپاس که آنان هیچ سهمی ندارند، وگرنه تمام بشریت نابود می‌شد.

Had they any such share, they would have not given anyone a trifle. The Arabic expression used here for “a trifle” is a term which signifies a little mark which may be seen at the back of a date-stone or its groove. The Israelites are too selfish even to give that to people, had they any share in God’s wealth. We praise God that they do not have any share, otherwise all mankind would have perished.

در این مرحله، سوره‌ای که از پایبندی به ایمان یا فقدان آن در میان فرزندان ابراهیم سخن می‌گوید، قاعدهٔ کلی پاداش را بیان می‌کند؛ قاعده‌ای که شامل مؤمنان و کافران هر دو می‌شود، در همهٔ ادیان و در همهٔ زمان‌ها. این قاعده در اینجا به صورت صحنه‌ای از روز قیامت بیان شده است: «کسانی که به آیات ما کفر ورزیدند، به‌زودی ایشان را در آتشی درخواهیم آورد؛ هر گاه پوست‌هایشان بسوزد، پوست‌های تازه‌ای به جای آن به ایشان می‌دهیم تا عذاب را [به تمام] بچشند. همانا خداوند شکست‌ناپذیر و حکیم است. اما کسانی که ایمان آوردند و کارهای شایسته کردند، ایشان را به باغ‌هایی درمی‌آوریم که از زیر آن‌ها نهرها جاری است؛ در آن‌ها جاودانه خواهند بود. در آنجا همسرانی پاک خواهند داشت و ایشان را به سایه‌ای خنک و انبوه درخواهیم آورد.» (آیات ۵۶-۵۷)

At this point, the sūrah, which speaks of adherence to faith or lack of it among Abraham’s descendants, states the general rule of reward which applies to believers and unbelievers alike, in all religions and at all times. Here it is stated in the form of a scene from the Day of Judgement: “Those who disbelieve in Our revelations We shall, in time, cause them to endure fire: every time their skins are burnt off, We shall replace them with new skins, so that they may taste suffering [in full]. God is indeed Almighty, Wise. But those who believe and do righteous deeds We shall admit into gardens through which running waters flow, where they shall abide beyond the count of time. There they shall have pure spouses, and We shall admit them into a cool, dense shade.” (Verses 56-57)

«هر بار که پوست‌هایشان سوزانده شود، پوست‌های تازه‌ای به جای آن‌ها می‌گذاریم، تا عذاب را بچشند» {…}. این صحنه‌ای است بی‌پایان که پیش چشمان ما قرار داده شده و بارها و بارها تکرار می‌شود. ذهن ما بر آن متمرکز می‌شود و نمی‌توانیم چشم از آن برگیریم. این صحنه‌ای هولناک است، و آنچه هولناک است می‌تواند چشم‌ها را جلب کند و نگه دارد.

“Every time their skins are burnt off, We shall replace them with new skins, so that they may taste suffering [in full].” It is a never- ending scene, placed before our own eyes, and repeated time after time. Our minds concentrate on it and we would not stare away. It is a fearful scene and what is fearful may attract and hold people’s eyes.

هنگامی که این صحنه به تصویر کشیده می‌شود، تکرار مداوم آن در دو واژه بیان می‌گردد:

When the scene is portrayed, its continuous repetition is expressed in two words:

«هر بار» آن را چنان هراس‌انگیز تصویر می‌کند که در نیم جمله: «هرگاه پوست‌هایشان سوخته شود...» این شگفت‌انگیز و فراطبیعی است. این تأثیر در نیمه دوم همان جمله آشکار می‌شود: «پوست‌های تازه‌ای به جای آنها خواهیم نهاد». سپس آثار ترس در بخش دوم جمله‌ی ذهنی تأکید و تداوم می‌یابد. این کیفری شایسته برای کفر است، آنگاه که همه‌ی دلایل ایمان به خدا فراهم آمده است. «تا عذاب را بچشند [به‌تمام‌وکمال].» خداوند بی‌گمان می‌تواند آنان را بدین‌گونه کیفر دهد، و حکیمانه است که آن را برایشان برگزیند: «همانا خداوند توانای حکیم است.» در برابر این آتش همیشه‌سوزان و پوست‌های همیشه‌سوزان، تصویری کامل از پاداش بی‌نظیری داریم که به کسانی عطا می‌شود که به خدا ایمان آورده و این ایمان را به عمل درمی‌آورند. اینان در «باغ‌هایی که از زیر آن‌ها جویبارها روان است» جای داده می‌شوند. این پاداشی است که برای همیشه به ایشان داده می‌شود، تا عناصر اقامت و تداوم برجسته گردد: