«کاف. ھا. یا. عین. صاد.» (آیهٔ ۱) اینها حروف جداگانهٔ الفبای عربی هستند.

“Kāf. Hā. Yā. `Ayn. Şād.” (Verse 1) These are separate letters of the Arabic alphabet.

بعض سورتیں ایسے جدا جدا حروف سے شروع ہوتی ہیں جنہیں ہم قرآن کی تشکیل میں استعمال ہونے والے حروف میں سے سمجھتے ہیں۔ پھر بھی قرآن کا ایک منفرد اور بے مثال اسلوب ہے، جیسا اسلوب انسان کبھی پیدا نہیں کر سکتے، باوجود اس کے کہ وہی حروف اور الفاظ ان کے پاس موجود ہیں۔ وہ ایسی کوئی ترکیب وضع نہیں کر سکتے جو اس اسلوب کے قریب بھی پہنچ سکے جو اس الٰہی قدرت نے اختیار کیا جس نے یہ قرآن نازل کیا۔

A number of sūrahs begin with such separate letters which we explain as being some of the letters used in the composition of the Qur’ān. Yet the Qur’ān has its unique, inimitable style, the like of which human beings can never produce, despite the fact that the same letters and words are available to them. They simply cannot devise any construction that even remotely approaches the style employed by the divine power that produced this Qur’ān.

پس از ذکر این حروف، سوره بی‌درنگ داستان نخست زکریا و یحیی را آغاز می‌کند؛ داستانی که در آن رحمت هم محور اصلی است و هم فضای کلی آن را می‌سازد. از این رو، لطف و عنایت از همان آغاز یادآوری می‌شود: «این یادکردی است از رحمت پروردگارت به بنده‌اش زکریا.» (آیه ۲) داستان با صحنه‌ای از دعای پرشور زکریا در کمال خلوت آغاز می‌شود:

Having mentioned these letters, the sūrah immediately begins the first story of Zachariah and John, in which compassion provides both the central idea and the overall atmosphere. Hence grace is mentioned at the outset: “This is an account of the grace which your Lord bestowed on His servant Zachariah.” (Verse 2) The story begins with a scene of earnest supplication by Zachariah in total secrecy:

هنگامی که او در خلوتِ دلش، پروردگارش را ندا داد، دعا کرد: پروردگارا! استخوان‌هایم سست شده و سرم از موی سپید برّاق گشته است. اما، پروردگارا، هرگز دعای من به سوی تو بی‌پاسخ نمانده است. اکنون از خویشاوندانم پس از رفتنم بیمناکم، زیرا همسرم نازاست. پس از جانب خود، جانشینی به من عطا فرما که وارث من و وارث خاندان یعقوب باشد؛ و ای پروردگارم، او را کسی قرار ده که مورد خشنودی تو باشد.» (آیات ۳ تا ۶)

When he called out to his Lord in the secrecy of his heart, he prayed: My Lord! Feeble have become my bones, and my head glistens with grey hair. But never, my Lord, has my prayer to You remained unanswered. Now, I fear [what] my kinsmen [will do] after I am gone, for my wife is barren. Bestow, then, upon me, out of Your, a grace, a successor who will be my heir as well as an heir of the House of Jacob; and make him, my Lord, one with whom You are pleased.’ (Verses 3-6)

او تنها است و دعایش را به درگاه خدا متوجه کرده است، دور از چشمان ناظر و گوشهای شنوا. او می‌خواهد دلِ آشفتهٔ خود را پیش پروردگارش بگشاید و اندوههایش را بازگو کند.

لحظهٔ حقیقت فرا میرسد: دعا مستجاب میشود و با آن، لطف و پذیرش الهی همراه میگردد. خود پروردگار است که از حضور متعالیاش، بندهاش را ندا میدهد: «زکریّا!» و بیدرنگ مژدهٔ خوش را به او میدهد: «ما تو را به [تولد] پسری مژده میدهیم.» (آیهٔ ۷) او بر وی لطف افزونتری میبخشد، با برگزیدن نامِ آن پسر: «نامش یحیی است.» (آیهٔ ۷) این نامی ویژه است که پیش از این به هیچکس داده نشده است: «پیش از این، هیچکس را هماننام او قرار ندادهایم.» (آیهٔ ۷)

The moment of truth comes: the prayer is answered, bringing with it God’s grace and acceptance. It is the Lord Himself that calls out to His servant from His sublime presence: “Zachariah!” He immediately gives him the good news: “We bring you the happy news of [the birth of] a son.” (Verse 7) He bestows on him further kindness, by choosing for him the name of that son: “Whose name shall be John.” (Verse 7) This is a special name, not previously given to anyone: “Never have We given this name to anyone before him.” (Verse 7)

این نمونه‌ای است از لطف خداوند که به‌فراوانی به بنده‌اش عطا می‌شود، بنده‌ای که دعای پنهانی‌اش سرشار از شور بود و بیم و امید او را آشکارا بیان می‌کرد. دعای زکریا از ترس برانگیخته شده بود، از این بیم که وارثانش نتوانند میراث ایمان حقیقی را به‌درستی پاس دارند. او می‌ترسید که آنان امانت را به‌گونه‌ای ادا نکنند که موجب خشنودی خداوند شود. از این رو، خداوند آنچه را که با نیت نیکوی او سازگار بود به او بخشید.

This is but an example of God’s grace as it is given in abundance to His servant whose secret supplication was passionate, and which clearly expressed his fears and hopes. Zachariah’s prayer was motivated by fear that his heirs would not be able to look after the heritage of the true faith properly. He feared that they would not fulfil the trust in a way that earns God’s pleasure. Hence, God bestowed on him what corresponded to his good intention.

زکریا که عمیقاً در دعایش فرورفته بود، و با شور و اشتیاق خواستهٔ خود را بیان میکرد و درخواستش را پافشاری مینمود، ناگهان با این پاسخ سریع به دعایش متوجه شد. واقعیت پیش چشمانش قرار دارد: او سالخورده است، استخوانهایش ناتوان، موهایش کاملاً سپید، و همسرش نازا است و در زمان جوانیِ او هیچ فرزندی به او نبخشیده است. چگونه میتواند صاحب فرزندی از آنِ خود شود؟ او میخواهد اطمینان یابد و بداند خداوند از چه راهی این پسر را به او خواهد داد: «پروردگارا! چگونه ممکن است من فرزندی داشته باشم در حالی که همسرم نازاست و من سخت سالخورده شدهام؟» (آیهٔ ۸)

Zachariah, who was deeply involved in his supplication, passionately expressing his desire and urging his case, was suddenly alerted by this speedy answer to his prayer. The reality stares him in the face: he is well advanced in years, his bones feeble, his hair completely grey, and his wife barren, having given him no child when he was in his prime. How is he to have a child of his own? He wants to be reassured and to know the means by which God will give him this son: “My Lord! How can I have a son when my wife is barren, and I am well advanced in years?” (Verse 8)

سوره اکنون زکریا را در سکوتی کامل رها می‌کند و به دیگر مردمان و به تسبیح و ستایش خداوند می‌پردازد. با پایان یافتن آن صحنه، سوره صحنه‌ای تازه را آشکار می‌سازد که در آن یحیی، کودکی که به زکریا داده شده بود، را در مقام مردی کامل می‌بینیم. این پروردگار اوست که از بالا او را ندا می‌دهد: «ای یحیی! کتاب را با قوت و جدیت فراگیر.» (آیه ۱۲) این کار از شیوه قرآن پیروی می‌کند که تنها مهم‌ترین رویدادها را برجسته می‌سازد و تصویرهایی پر از جان و نشاط ترسیم می‌کند.

The sūrah now leaves Zachariah in complete silence dealing with other people and his glorification and praise of God. As that scene closes, the sūrah reveals a new one in which we see John, the child given to Zachariah, as fully grown. It is his Lord who calls out to him from on high: “John! Hold fast to the book with [all your] strength.” (Verse 12) This follows the Qur’ānic method of highlighting only the most important events, portraying images that are full of life and vigour.

پیش از آنکه حتی یک کلمه درباره‌ی خود یحیی گفته شود، روایت او با خطابی از جانب خداوند آغاز می‌شود. این خطاب صحنه‌ای شگرف را ترسیم می‌کند که تصوری خوب از جایگاه یحیی به ما می‌دهد. همچنین نشان می‌دهد که خداوند چگونه به دعاهای زکریا پاسخ داد، آنگاه که او فرزندی را درخواست کرد که امانتی را که خود او تا آن زمان حفظ کرده بود، هم از نظر ایمان و هم از نظر خویشاوندی، ادا کند. بنابراین نخستین صحنه‌ای که یحیی در آن حضور دارد، صحنه‌ای است که او برای بر عهده گرفتن بزرگ‌ترین مسئولیت برگزیده می‌شود: «ای یحیی! کتاب را با تمام نیرو محکم بگیر.» (آیه ۱۲) کتابی که در اینجا مورد اشاره است، تورات است که به موسی داده شد.

Before we have even a single word about John himself, his account commences with an address from on high. It portrays an awesome scene giving us a good idea of John’s position. It also shows us how God responded to Zachariah’s prayers when he requested an heir who would fulfil the trust that he himself had been fulfilling, as it related both to faith and kin. Thus the first scene in which John is involved is the one where he is elected to bear the highest responsibility: “John! Hold fast to the book with [all your] strength.” (Verse 12) The book referred to here is the Torah, given to Moses.

همه پیامبران بنی‌اسرائیل مأمور به حفظ و اجرای آن بودند۔

All the Israelite prophets were charged with its preservation and implementation.

آنان همچنین مأمور بودند که مردم را در تورات آموزش دهند، تا بدانند چه چیزی برای آنان حلال و چه چیزی حرام است. یحیی جانشین پدرش زکریا شد. به او گفته می‌شود که برای انجام این وظیفه برخیزد و امانت خود را با تمام اراده و توان خویش ادا کند. او هرگز نباید سست شود یا کوتاهی کند. هرگز نباید مسئولیت‌های خود را واگذارد.

They were also given the task of educating people in the Torah, so that they would know what was lawful to them and what was unlawful. John inherited his father Zachariah. He is here told to rise to the task and fulfil his trust with all his resolve and strength. He must never weaken or slacken. He should never abdicate his responsibilities.

یحیٰی علیہ السلام کی ولادت، جیسی کہ وہ قابلِ ذکر ہے، تاہم وہ سب سے عجیب و شگفت انگیز نہیں جس کا ذکر اس سورت میں ہے۔ اس میں ایک اور واقعہ بیان ہوا ہے، جو اس سے بھی زیادہ حیرت انگیز اور عجیب ہے۔ یہ عیسیٰ علیہ السلام کی ولادت ہے۔ سورت پہلے یحیٰی علیہ السلام کی ولادت کا ذکر کرتی ہے، جس کا قابلِ ذکر پہلو یہ ہے کہ وہ ایک بانجھ ماں اور ایک ایسے باپ کے ہاں پیدا ہوئے جو بڑھاپے کی عمر کو پہنچ چکے تھے۔ اس کے برعکس، عیسیٰ علیہ السلام ایک کنواری ماں کے ہاں پیدا ہوئے جنہوں نے اپنی زندگی میں کسی مرد سے کوئی جسمانی تعلق قائم نہیں کیا تھا۔ یہ واقعی اس سے کہیں زیادہ عجیب اور قابلِ ذکر ہے۔

John’s birth, remarkable as it is, is not however the most wonderful that the sūrah tells us about. It has another story to tell, even more remarkable and wonderful. This is the birth of Jesus. The sūrah gives its account of John’s birth first, with its remarkable aspect of him being born to a barren mother and a father well advanced in years. Jesus, on the other hand, was born to a virgin mother who had had no intimate contact with any man in her life. This is indeed far more wonderful and remarkable.

اگر لحظه‌ای از آفرینش انسان در شکل کنونی‌اش و از آن شیوه‌ای که خداوند از چگونگی آفرینش او خبر داده صرف‌نظر کنیم، تولد عیسی، پسر مریم، باید شگفت‌انگیزترین رویداد تاریخ بشر به شمار آید. این رویدادی است که هیچ نظیری ندارد.

If we leave aside for a moment the creation of man in his present form and in the way God tells us of how He created him, the birth of Jesus, son of Mary, should be considered the most remarkable event of human history. It is an event that has no parallel.

انسان شاهد آفرینش خودش نبود؛ رویدادی شگفت‌انگیز که آغازگر زندگی انسان بود. این آفرینش، آفرینش نخستین انسانی بود که تا آن زمان وجود یافته بود، بی‌پدر و بی‌مادر. سپس قرن‌ها بی‌شماری گذشت تا آنکه حکمت الهی خواست رویداد شگفت‌انگیز دومی را پدید آورد. این تولد عیسی بدون پدر بود. در این مورد، این رویداد از الگویی که پس از آفرینش نخستین انسان به کار رفت پیروی نمی‌کند. این تولد تازه را انسان‌ها مشاهده کردند و نسل به نسل توجه مردم را به خود جلب کرد و رویدادی با اهمیت بزرگ باقی ماند. بی‌گمان، آفرینش نخستین انسان را مردم نمی‌توانستند مشاهده کنند، زیرا همین آفرینش بود که نخستین بار زندگی انسان را بر زمین آغاز کرد.

Man did not witness his own creation, a remarkable event that heralded human life. That involved the creation of the first man ever to exist, born of no father and no mother. Countless centuries then passed before divine wisdom willed to bring about a second most remarkable event. This was the birth of Jesus without a father. In this, the event does not follow the pattern that subsequently applied after the creation of the first human being. This new birth was witnessed by human beings and remained an event of great importance to which people’s attentions were drawn generation after generation. Needless to say, the creation of the first human being could not have been witnessed by people, as it was this creation that first ushered in human life on earth.

در کتاب، داستان مریم را یادآور شو، آن‌گاه که از خانواده‌اش به مکانی در شرق کناره گرفت، و از آنان پرده‌ای میان خود و ایشان افکند. پس روح خود را به سوی او فرستادیم، و او در هیئت انسانی بی‌نقص بر وی ظاهر شد. گفت: «من از تو به خدای رحمان پناه می‌برم، اگر پرهیزکاری.» گفت: «من تنها فرستاده پروردگار تو هستم، تا تو را پسری پاک ببخشم.» گفت: «چگونه مرا پسری باشد، با آنکه هیچ مردی به من دست نزده و من زناکار نبوده‌ام؟» گفت: «چنین است؛ پروردگارت فرموده است: این بر من آسان است، و تا او را برای مردم نشانه‌ای و رحمتی از جانب خود قرار دهیم. و این امری حتمی و فرمان‌یافته است.» (آیات ۱۶ تا ۲۱)

Relate in the book [the story of] Mary and how she withdrew from her family to a place in the east, where she kept herself in seclusion from them. We, then, sent to her Our angel, who appeared to her in the shape of a well-made human being. She said: May the Most Merciful protect me from you. [Do not come near me] if you fear God.’ ‘I am but an emissary of your Lord,’ he said, [and have come] to give you a son endowed with purity. ‘She said: ‘How shall I have a child when no man has ever touched me and I have never been a loose woman?’ He answered: ‘Thus did your Lord speak: This is easy for Me. We will make him a sign for mankind and an act of grace from Us. It is a matter [We have] decreed.’ (Verses 16-21)

مریم دختری جوان و باکره است، زنی پارسا که مادرش در حالی که هنوز نوزادی در شکم بود نذر کرد که او در معبد خدمت کند. هرگز کسی از او چیزی جز پاکی و عفت کامل ندیده بود. در واقع مردم او را با هارون، نخستین خادم پرهیزگار معبد، مرتبط می‌دانستند. نسل‌ها، خانوادهٔ او به خداترسی و الگو بودن در تقوا شهرت داشتند.

This is the first scene: Mary is a young, virgin woman, a saint whose mother vowed, when she was still an unborn baby, that she would serve in the temple. No one had ever witnessed from her anything other than perfect purity and chastity. In fact people associated her with Aaron, the first of the temple’s devout servants. For generations, her family were renowned for being God-fearing and a model of piety.

ما این دختر جوان را می‌بینیم که به تنهایی می‌رود. سوره توضیح نمی‌دهد که او چرا می‌خواست تنها باشد، اما حتماً چیزی بوده که او را ناچار کرده تا خودش تنها و دور از چشم دیگران باشد. ممکن است این یک امر بسیار خصوصی بوده باشد که دختران معمولاً با آن روبه‌رو می‌شوند.

We see this young woman going off to be alone. The sūrah does not specify why she wanted to be alone, but there must have been something to so require her to be by herself, unseen by anyone else. It may have been a very private matter that girls normally experience.

هنگامی که او تنها می‌شود، از دید همه پنهان است و از کامل بودن خلوت خود مطمئن است، شوکی بزرگ به او وارد می‌شود. مردی در اوج جوانی خود را در برابر خود می‌بیند: «پس ما فرشته‌ی خود را به سوی او فرستادیم، که به شکل انسانی خوش‌اندام بر او ظاهر شد.» (آیه ۱۷)

سورہ میں یہ ذکر نہیں کیا گیا کہ مریم نے عیسیٰ کو کس طرح حمل میں اٹھایا، نہ یہ کہ حمل کی مدت کیا تھی۔ اس میں یہ تفصیل بھی نہیں دی گئی کہ آیا یہ ایک عام حمل تھا، جس میں روح کے پھونکے جانے سے بیضے کے اندر زندگی کا عمل شروع ہوا، پھر وہ نشوونما کے مراحل سے گزرا، اور قرار پانے والا بیضہ جمتا ہوا خون بن گیا، پھر گوشت کا لوتھڑا، جس میں ہڈیاں پیدا ہوئیں اور پھر ان پر گوشت چڑھایا گیا، یہاں تک کہ جنین نے نو ماہ کی معمول کی مدتِ حمل پوری کی۔ یہ سب ممکن ہے۔ اسی طرح اس خاص صورت میں یہ بھی ممکن ہے کہ مادہ بیضے نے مختلف راستہ اختیار کیا ہو، تاکہ نشوونما کے مختلف مراحل مختصر ہو جائیں اور جنین اتنی تیزی سے بڑھا کہ حمل کی مدت بہت کم ہو گئی۔ سورہ کے متن میں ان دونوں میں سے کسی کی بھی طرف اشارہ نہیں ہے۔ اس لیے اس راستے پر مزید بحث کرنے کا کوئی فائدہ نہیں۔

The sūrah does not mention how she conceived Jesus or the length of her pregnancy. It gives no details about whether it was an ordinary pregnancy, with the breathing of spirit into Mary starting the life process within the egg, which then goes through the growth process, with the implantation of the conceived egg that becomes a germ-cell then a morsel, to which bones are then added before they are covered with flesh. That would mean that the foetus completed its normal period of nine- months gestation. All this is possible. Equally possible in this special case is that the female egg took a different course so as to reduce the different stages of growth, and ensure the development of the foetus so rapidly that the period of pregnancy was made much shorter. There is nothing in the text of the sūrah to indicate either. Hence, there is no point in pursuing this avenue further.

همان‌طور که ادامه می‌دهیم، مریم را در مکانی دورافتاده می‌بینیم، دور از خانواده و جامعه‌اش. اکنون او در وضعیتی بسیار وحشتناک‌تر قرار دارد. پیش‌تر، او در برابر آنچه تربیتش از ارزش‌های اخلاقی در وجودش نشانده بود ایستاده بود؛ اما آن کشمکش، درونی و میان خودش و خودش بود. اکنون او در شرف روبه‌رو شدن با یک رسوایی عمومی است.

As we read on, we see Mary in a remote place, away from her family and community. She is now in a far more terrible situation. Previously, she was up against all that her upbringing has instilled in her of moral values; but that was an internal struggle with herself. Now she is about to be faced with a public scandal.

علاوه بر این، او علاوه بر پریشانی روانی، درد جسمی شدیدی را تحمل می‌کرد. در میانهٔ زایمان و وضع حمل، ناچار می‌شود به تنهٔ یک درخت خرما تکیه دهد.

Besides, she was in great physical pain added to her psychological distress. In the midst of labour and childbirth she is driven to lean against the trunk of a palm tree.

او تنها است، دوشیزه‌ای پاک، که درد زایمان را می‌کشد، نمی‌داند با این وضعیت چگونه کنار بیاید و حتی کسی را ندارد که دلداری‌اش دهد. در اوج اندوهش فریاد می‌زند: «ای کاش پیش از این مرده بودم و کاملاً از یادها رفته بودم!» (آیه ۲۳) گویی چهره‌اش را می‌بینیم، سردرگمی‌اش را حس می‌کنیم و عذابش را احساس می‌کنیم، آنگاه که آرزو می‌کند به فراموشی مطلق سپرده شود.

پس از آن صحنه‌ای بسیار دراماتیک را می‌بینیم: «پس [مریم] کودک را در آغوش گرفته، نزد قوم خود آمد.» (آیه ۲۷) به آسانی می‌توانیم شگفتیِ بزرگ را بر چهره‌های آنان تصور کنیم. به احتمال زیاد، اینان خانواده‌ی نزدیک او بودند. آنان دخترشان، مریم، را در پاکدامنی‌اش نمونه می‌دانستند. او واقعاً باکره‌ای بود که خود را وقف عبادت در معبد کرده بود؛ اما اکنون با نوزادی در آغوش نزدشان بازگشته بود. از این رو فریاد زدند: «ای مریم، به راستی کار شگفتی کرده‌ای! ای خواهر هارون، پدرت مرد بدی نبود و مادرت زن بدکاره‌ای نبود!» (آیات ۲۷ و ۲۸)

Then we glimpse a highly dramatic scene: “She went to her people carrying the child.” (Verse 27) We can easily imagine the great surprise on their faces. Most probably, these were her immediate family. They had known their daughter, Mary, to be exemplary in her purity. She was indeed a virgin dedicated to worship in the temple; but there she was with a baby in her arms. Hence their exclamation: “Mary, you have indeed done an amazing thing! Sister of Aaron, your father was not a wicked man, nor was your mother a loose woman!” (Verses 27-28)

آنان ابتدا او را سرزنش می‌کنند: «چه کار شگفت‌انگیزی کرده‌ای!» این کاری شرم‌آور و بسیار هولناک است که تو مرتکب شده‌ای. اما سپس لحن سرزنش آنان تغییر می‌کند و طعنه و تمسخر به آن افزوده می‌شود. او را «خواهر هارون!» خطاب می‌کنند. هارون پیامبری بود که مسئولیت معبد را بر عهده داشت و این وظیفه را به فرزندان خود منتقل می‌کرد.

They start by reproaching her: “You have done an amazing thing!” It is a wicked, most dreadful thing that you have perpetrated. But then their reproach takes a different tone, adding sarcasm and ridicule. They call her: ‘Sister of Aaron!’ Aaron was a prophet who was in charge of the Temple, passing this duty to his offspring.

مریم اغلب به دلیل فداکاری نمونه‌وارش در خدمت به معبد با هارون مرتبط دانسته می‌شد. چه طنز تلخی که دختری که با فداکاری کامل هارون شناخته می‌شد، چنین گناه بزرگی را مرتکب شود: «پدرت مرد بدکاری نبود و مادرت زن بدکاره‌ای نبود!» (آیه ۲۸) چنین گناهی تنها از زنان بدکاره و فاحشه‌ها سر می‌زند.

Mary was often associated with Aaron because of her exemplary devotion in the service of the Temple. How ironic that the girl associated with Aaron’s perfect devotion should perpetrate such an enormity: “Your father was not a wicked man, nor was your mother a loose woman!” (Verse 28) Such a sin is only committed by loose women and prostitutes.

در دفاع از خود، مریم جز آنچه فرزند شگفت‌انگیزش به او فرمان داده بود چیزی نمی‌گوید: «اما [مریم] به کودک اشاره کرد.» (آیه ۲۹) باز هم باید تصور کنیم که حیرت، خشم و غضب آنان نسبت به این زن جوان، با آن که باکره بود، فرزندش را آشکارا در آغوش داشت و سپس از پاسخ دادن به پرسش‌هایشان خودداری کرد و تنها به کودک اشاره نمود و به آنان فرمود که از او بپرسند، چگونه بوده است. «گفتند: چگونه با کودکی که در گهواره است سخن بگوییم؟» (آیه ۲۹) اما باز رویدادی خارق‌العاده رخ می‌دهد و نوزاد به سخن درمی‌آید:

این حقیقتِ کاملی درباره عیسی است. هیچ‌یک از ادعاهای کسانی که برای او طبیعتی الهی قائل‌اند، یا کسانی که به مادرش تهمت‌های ناروا می‌زنند، در آن نیست. آنچه خدا در این‌جا بیان می‌کند، حقیقتِ کامل است و جزئیات منشأ و تولد او را شرح می‌دهد. جای هیچ شک و جدالی در آن نیست. شایسته خدا نیست که برای خود فرزندی بگیرد. او منزه است و در شکوه خود بلندمرتبه. او به فرزند نیازی ندارد، زیرا فرزند تنها برای موجودات فانی لازم است تا رشته هستی‌شان ادامه یابد. یا فرزند برای ناتوانان لازم است تا در برابر دشمنانشان از پشتیبانی فرزندانشان برخوردار باشند. اما خدا زنده و جاویدان است و هر آنچه بخواهد انجام می‌دهد و بر همه چیز تواناست. همه موجودات با گفتن «باش» او به وجود می‌آیند.

This is the whole truth about Jesus. It has nothing of the claims advanced by those who assign to him a divine nature, or those who make false accusations against his mother. What God states here is the complete truth, giving details of his origin and birth. There is no room for doubt or argument. It is not for God to take for Himself a son. Most sublime is He in His glory. He needs no son, because offspring are only needed by mortals, so that their line of existence is continued. Alternatively, offspring are needed by the weak so that they have the support of their children against their enemies. But God is immortal, and able to do what He wills, having power over all things. All creatures come into existence when He says to them, ‘Be’.

این بدان معناست که او هر هدفی را که دارد تنها با اراده کردن آن محقق می‌سازد، نه با یاری گرفتن از فرزند یا شریکی.

This means that He accomplishes any purpose of His merely by willing it to take place, not by having help from a son or partner.

عیسی سخنان خود را با اعلام این حقیقت به پایان می‌برد که خداوند پروردگار او و پروردگار همه انسان‌ها است. از این رو، آنان باید تنها او را عبادت کنند و هیچ شریکی برای او قرار ندهند:

Jesus concludes his words by declaring the truth that God is his Lord and the Lord of all mankind. Hence, they must worship Him alone, assigning to Him no partners:

«خدا پروردگار من و پروردگار شماست؛ پس تنها او را بپرستید. این راه راست است.» (آیه ۳۶)

“God is my Lord and your Lord; so worship Him alone. That is a straight path.” (Verse 36)

با این سخنی که خود عیسی بیان کرد، و با این روایت از تولد او، دیگر جایی برای افسانه یا اسطوره در کل این ماجرا باقی نمی‌ماند. این است تمام مفهوم سخن او و شیوه‌ای که به کار برده شده است.

With this statement made by Jesus himself, and with this account of his birth there is no room left for legend or myth in the whole affair. This is the full import of his statement and the way it is phrased.