این بخش به موضوع اصلی سوره ادامه می‌دهد: تحقق معنای واقعی ایمان در دل‌های مردم، تا آنان صرفاً برای رضای خدا دست به انفاق مالی بزنند. این بخش نیز همچون بخش نخست، دارای نکات الهام‌بخشی است. آغاز آن با نوعی سرزنش خطاب به مؤمنانی است که در آن زمان به آن سطحی که خدا از ایشان می‌خواست نرسیده بودند. در برابر آنان وضعیت گروه‌هایی از اهل کتاب قرار داده می‌شود که دل‌هایشان با گذشت زمان سخت شد و در نتیجه به طغیان و تجاوز افتادند.

This part continues with the main theme of the surah: fulfilment of the true meaning of faith in people’s hearts so that they come forward with financial sacrifice purely for God’s sake. It includes inspiring touches similar to those found in the first part. It begins with a note of remonstration addressed to the believers who had not at that time attained the standard God wanted them to attain. It puts before them the situation of communities from among the people of earlier revelations whose hearts had hardened as time went by and, as a result, transgressed.

مؤمنان از قرار گرفتن در همان وضعیت برحذر داشته می‌شوند، اما در عین حال چشم‌اندازی خوشایند نیز پیش روی آنان نهاده می‌شود؛ بدین معنا که خداوند دل‌ها را همان‌گونه تازه‌جان می‌بخشد که زمین را پس از مرده بودنش، دوباره زنده می‌گرداند.

The believers are warned against ending up in the same position, but a pleasant prospect is also put before them, telling them that God gives hearts a fresh life in the same way as He restores life to the earth after it has been lifeless.

سپس نگاهی به جهان آخرت می‌افکنیم. این بخش با فراخوانی مکرر به قرض دادن نیکو به خداوند همراه است؛ قرضی که وعدۀ بازپرداخت چندین‌برابر و پاداشی بزرگ را دارد. بدین‌ترتیب، این بخش بازتاب آنچه در بخش نخست سوره بیان شده است.

Then we take a look at the next world. This is coupled with a repeat call to offer a generous loan to God, one that promises multiple repayment and a generous reward. This, thus, mirrors what was stated in the first part of the surah.

تمام ارزش‌های این زندگی دنیوی سپس بر ترازوی خدا نهاده می‌شوند و با ارزش‌های زندگی آخرت سنجیده می‌گردند. اولی‌ها چون بازیچه‌هایی کوچک و سبک به نظر می‌رسند، در حالی که دومی‌ها جدی جلوه می‌کنند و توجه ما را به خود جلب می‌کنند.

All values of this present life are then put on God’s scales and weighed against the values of the life to come. The first seem like small and light playthings while the others appear serious, capturing our attention.

بنابراین، مؤمنان به شتاب در رسیدن به آن ارزش‌های حقیقی فراخوانده شده‌اند تا بتوانند نتایج آن را در بهشتی که وسعتی بی‌اندازه دارد، بهره‌مند شوند.

Believers are, therefore, invited to hasten to those real values so that they can enjoy their results in a heaven that is immeasurably vast.

آیا وقت آن نرسیده است که دل‌های مؤمنان در برابر یاد خدا و آنچه از حق فرو فرستاده شده است خاشع شود، و مانند کسانی نباشند که پیش از این به ایشان کتاب داده شد و زمان بر آنان طولانی گشت و دل‌هایشان سخت شد؟ و بسیاری از ایشان فاسق‌اند! بدانید که خدا زمین را پس از مردنش زنده می‌گرداند. آیات خود را برای شما روشن بیان کردیم، باشد که تعقل کنید. (آیات ۱۶-۱۷)

Is it not time for believers that their hearts should feel humble at the remembrance of God and the truth that has been bestowed from on high, and not to be like those who were granted revelations before them and whose hearts have hardened with the passing of time? Many of these are now transgressors! Know that God restores the earth to life after it has been lifeless. We have made Our revelations clear to you so that you may use your reason. (Verses 16-17)

این سرزنش عمیقاً مؤثر از سوی خداوندِ بسیار مهربان، دل‌هایی را که در بهره‌مند شدن از فضل او کُند بوده‌اند، به پاسخی کامل فرا می‌خواند؛ پس از آنکه پیامبرِ خود را فرستاده و آنان را به ایمان آوردن دعوت کرده است. او وحی‌هایی بر او نازل کرد که قطعاً آنان را از تاریکی به سوی روشنایی بیرون خواهد برد. همچنین نشانه‌های روشنگری در جهان پیرامونشان و در تمامی آفرینش خود به ایشان نشان داده است. این سرزنشِ آکنده از مهربانی، احساس عظمت او را در دل‌هایشان برمی‌انگیزد تا هنگام یاد شدن او فروتن شوند. بدین‌سان می‌توانند حقیقتی را که از بالا فرو فرستاده شده، با آنچه سزاوار آن است از فرمانبرداری، تسلیم و اطاعت از خداوند، دریافت کنند. این سرزنش با اندکی انتقاد از کندی پاسخ ایشان همراه است: «آیا برای مؤمنان آن هنگام نرسیده است که دل‌هایشان به یاد خدا و حقیقتی که از بالا نازل شده، فروتن گردد؟» (آیه ۱۶)

This profoundly touching remonstration by God, the Ever Merciful, urges a complete response from hearts that have been slow to bask in His grace after He has sent them His Messenger calling on them to believe. He granted him revelations that are sure to take them out of darkness into light. He has also shown them enlightening signs in the universe around them and in all His creation. This note of remonstration overflows with tenderness as it arouses in them feelings of His majesty so that they humble themselves when He is mentioned. In this way can they receive the truth bestowed from on high with what it deserves of obedience, submission and obedience to God. This is coupled with a touch of criticism for their slow response: “Is it not time for believers that their hearts should feel humble at the remembrance of God and the truth that has been bestowed from on high.” (Verse 16)

به این اندرز تشویق‌آمیز، هشداری نیز علیه سستی و غفلت افزوده می‌شود. این آیه بیان می‌کند که چگونه دل‌ها سخت می‌شوند، هنگامی که زمان بدون تازه‌شدن با یاد خدا و حقیقت او سپری شود: «و مانند کسانی نباشید که پیش از این به ایشان کتاب داده شد، اما با گذشت روزگار دل‌هایشان سخت شد؟ و بسیاری از ایشان فاسق‌اند» (آیه ۱۶). هنگامی که دل‌ها سخت می‌شوند، جز گناه و نافرمانی ثمری ندارند. دل انسان دستخوش دگرگونی‌های سریع است و به آسانی فراموش می‌کند. اما هنگامی که روشن می‌شود، چون پرتو نوری است که حیات را می‌گستراند.

اکنون یک انگیزه تازه برای قربانی بیان می‌شود:

A new incentive to sacrifice now follows:

آنان که مردان و زنانی که به صدقه می‌بخشند و به خدا وامی نیکو می‌دهند، [پاداش] آن چندین برابر به آنان بازپرداخت خواهد شد و برای آنان پاداشی ارجمند خواهد بود. کسانی که به خدا و فرستادگانش ایمان آورده‌اند، همان راستگویانند و نزد پروردگارشان گواه [حق] خواهند بود. آنان پاداش خود و نورشان را خواهند داشت. و کسانی که کفر ورزیده و آیات ما را تکذیب کرده‌اند، اهل آتش افروخته‌اند. (آیات ۱۸-۱۹)

Those who give generously in charity, men and women, and thus offer a goodly loan to God, [their loan] will be repaid in multiples, and they will have a generous reward. Those who believe in God and His messengers are the ones who uphold the truth, and who will bear witness to it before their Lord. They will have their reward and their light. Those who disbelieve and deny Our revelations are the dwellers of the blazing fire. (Verses 18-19)

کسانی که با سخاوت صدقه می‌دهند، عمل خود را با منت‌گذاشتن بر گیرندگان آن صدقه همراه نمی‌کنند. در تمام این کار، آنان با مردم معامله نمی‌کنند. بلکه مستقیماً با خدا معامله می‌کنند و به او قرضی می‌دهند. چه انگیزه‌ای بهتر از این برای صدقه! آیا برای یک مؤمن نیکوکار احساسی ژرف‌تر از این می‌تواند وجود داشته باشد که دارد به خدایی قرض می‌دهد که به هیچ کس نیازی ندارد و نیکی‌ها را چندین برابر پاداش می‌دهد؟ آیا می‌تواند امیدی بهتر از معامله با کسی داشته باشد که فرمانروای تمام هستی است، و اینکه هر آنچه در راه صدقه خرج می‌کند چندین برابر، همراه با پاداشی کریمانه، به او بازگردانده خواهد شد؟

Those who give generously in charity do not couple their action by pressing for favours from the recipients of that charity. In all this, they do not deal with people. They deal directly with God, offering Him a loan. What better incentive for charity! Can there be a more profound feeling for a charitable believer than that he is giving a loan to God who has no need of anyone and who repays good deeds in multiples. Can he hope for anything better than dealing with the One who has dominion over the entire universe, and that whatever he spends in charity will be given back in multiples together with a generous reward?

کسانی که حق را برپا می‌دارند، مقام بسیار بلندی دارند، چنان‌که چند سخن از پیامبر ﷺ بدان اشاره دارد. با این حال، این مقام بلند به فضل خداوند دستیافتنی است. این مقام به فرد یا گروه خاصی اختصاص ندارد. هر کس که به خداوند و فرستادگان او واقعاً ایمان داشته باشد، می‌تواند به این بلندا آرزومند باشد. فضل خداوند بی‌حد است: «کسانی که به خدا و فرستادگانش ایمان آورده‌اند، همان‌ها هستند که حق را برپا می‌دارند.» (آیه ۱۹) این ویژگی بارز این دین است. راهی است که به روی همه مردم گشوده است، معیاری والا که همه می‌توانند بدان آرزومند باشند. هیچ جایگاه ویژه‌ای برای کسی به‌طور خاص وجود ندارد. تنها عمل نیک است که مردم را به بالاترین سطح برمی‌کشد. در این دین نظام طبقاتی وجود ندارد.

این بخش به این دعوت به یک معیار بالای ایمان و به فداکردن جان و مال می‌پردازد. نشان می‌دهد که زندگی این دنیا آن‌قدر ناچیز است که برای کسانی که آرزوی بهشت دارند، ارزشی ندارد.

The next touch comments on this call to a high standard of faith and the sacrifice of life and property. It shows the life of this world to be too trivial to have any value for people who aspire to heaven.

بدانید که زندگی دنیا جز بازی و سرگرمی، لذتی زودگذر، زینتی زیبا، مایهٔ فخرفروشی میان شما و رقابت در فزونی اموال و فرزندان نیست. دنیا مانند بارانی است که رستنی‌ها را می‌رویاند و کشاورزان را شادمان می‌کند؛ سپس خشک می‌شود، و آن را می‌بینی که زرد گشته، و سرانجام به کاه درهم‌شکسته تبدیل می‌شود. در آخرت عذابی سخت است، و نیز آمرزش و خشنودی الهی. زندگی دنیا جز متاعی فریبنده نیست.

Know that the life of this world is but a play, a passing delight, a beautiful show, a cause of boasting among you and a quest for more riches and children. It is like the rain that causes the plants to grow, and thus gives delight to the sowers. Then it withers, and you can see it turn yellow, and in the end it crumbles into dust. In the life to come there is terrible suffering, as well as God's forgiveness and His goodly acceptance. The life of this world is no more than an illusory pleasure.

(آیه ۲۰)

(Verse 20)

هنگامی که این دنیا با معیارها و ارزش‌های خودش سنجیده شود، واقعاً بزرگ به نظر می‌رسد. اما وقتی در برابر آخرت و معیارهای آن نگریسته شود، کوچک و ناچیز جلوه می‌کند. در تصویری که این آیه ترسیم می‌کند، دنیا در برابر جدیت آخرت، که سرنوشت مردم در آن تعیین می‌شود، همچون اسباب‌بازی کودکان به نظر می‌آید. بازی، لذت گذرا، نمایشی زیبا، فخرفروشی متقابل، و حرص به دست آوردن ثروت؛ این است حقیقت پشت همه تلاش‌ها و مشغولیت‌های ظاهری ما. تصویری متحرک، نمونه‌ای از زندگی دنیا به دست می‌دهد: «همچون بارانی است که رستنی‌ها به سبب آن می‌رویند و کشاورزان را شادمان می‌کند.» (آیه ۲۰) واژه‌ای که در این آیه برای «کشاورزان» به کار رفته «کُفّار» است که در اصل به معنای منکران است. این انتخاب عمدی است، زیرا اشاره‌ای روشن دارد به این که کافران به ثروت‌های این دنیا دل‌خوش‌اند.

When evaluated by its own measures and standards, this world appears great indeed. However, when it is looked at against the life to come and its standards, it appears trivial. In the picture drawn in this verse, it looks like childrens toys compared to the seriousness of the life to come where peoples fates are decided. A play, a passing delight, a beautiful show, mutual boasting, and a quest for riches; this is the truth behind all our apparent hard work and preoccupation. An animated picture gives an example of what this life is like: "It is like the rain that causes the plants to grow, and thus gives delight to the sowers. ” (Verse 20) The word used in this verse for 'sowers' is ‘kuffar which primarily means unbelievers’. The choice is deliberate as it provides a clear hint to the fact that unbelievers are delighted by the riches of this world.

این سوره مؤمنان را فرا می‌خواند که در میدان درست رقابت کنند، برای آن یگانه پاداش ارزشمندی که جایگاه همیشگی آنان را در جهان جاودان تعیین خواهد کرد:

The surah calls the believers to compete in the proper field for the one and only worthwhile prize that will define their permanent status in the everlasting world:

با یکدیگر در کسب آمرزش پروردگارتان بشتابید، و به سوی بهشتی که پهنای آن آسمان‌ها و زمین است، که برای کسانی که به خدا و پیامبرانش ایمان آورده‌اند آماده شده است. این فضل خداست که به هر که بخواهد می‌بخشد، و خدا صاحب فضل بزرگ است. (آیه ۲۱)

with one another in seeking to attain your Lords forgiveness, and a paradise as vast as the heavens and the earth, prepared for those who believe in God and His messengers. Such is God's bounty which He grants to whomever He pleases. God's bounty is great indeed. (Verse 21)

بازی‌ها، سرگرمی‌ها و لذت‌جویی‌ها و رقابت بر سر کسب ثروت و فرزندان بیشتر، شایستهٔ بزرگسالانی که از بازی‌های کودکانه فراتر رفته‌اند، نیست. مسابقهٔ واقعی برای به دست آوردن بزرگ‌ترین جایزه‌ها است: «بهشتی که پهنای آن آسمان‌ها و زمین است.» در گذشته، پیش از آنکه حقایق مربوط به وسعت این جهان کشف شود، مردم ممکن بود این آیه و سخنان مشابهی را که پیامبر ﷺ بیان کرده، مجازی و تمثیلی بپندارند.

Competing in play, pastimes and delightful pursuits, and seeking more riches and offspring are not worthy of adults who have outgrown childish play. The real race aims to win the greatest of all prizes, 'a paradise as vast as the heavens and the earth.' In the past, before the facts about the vastness of this universe were discovered, people might have thought this verse and similar statements made by the Prophet to be figurative.

امروز که رصدخانه‌ها ابعاد بزرگ و بی‌پایان جهان را آشکار می‌کنند، اشاره به پهناهای آسمان و قصرهای بلندی که بر افق دیده می‌شوند، واقعی به نظر می‌رسد و نیازی نیست که آن را مجازی تلقی کنیم. فاصلهٔ میان زمین و خورشید، برای نمونه، در برابر دیگر فاصله‌های جهان ناچیز به نظر می‌آید.

Today, with observatories indicating the great, endless dimensions of the universe, the reference to the widths of heaven and the lofty mansions seen over the horizon sound factual and need not be treated as figurative. The distance between the earth and the sun, for example, seems insignificant when set against other distances in the universe.

این پاداش عظیم در باغ‌های بهشت برای هر کسی قابل دستیابی است.

This great prize in the garden of heaven is there for anyone to achieve.

همه دعوت شده‌اند تا برای آن تلاش کنند. تنها شرط شرکت در آن، ایمان به خدا و فرستاده‌ی او است: «این فضل خداست که به هر کس بخواهد می‌دهد، و خداوند دارای فضل بزرگ است.» (آیه ۲۱)

سوره اکنون نکته‌ای ژرف درباره خواست خداوند می‌افزاید؛ خواستی که همواره تحقق می‌یابد.

The surah now adds a profound note about God’s will, which will always be done:

هیچ حادثه‌ای، نه در زمین و نه در وجود خودتان، رخ نمی‌دهد مگر آنکه پیش از آنکه آن را پدید آوریم، در کتابی ثبت شده باشد؛ این کار بر خدا آسان است. پس برای آنچه از دستتان رفته اندوهگین مشوید و به آنچه به دست آورده‌اید شادی بیش از حد نکنید. خدا کسانی را که متکبر و فخرفروش‌اند دوست ندارد؛ [و نیز] کسانی را که بخیل‌اند و دیگران را به بخل فرا می‌خوانند. کسانی که روی برمی‌گردانند باید به یاد داشته باشند که تنها خداست که بی‌نیاز و سزاوار ستایش است. (آیات ۲۲ تا ۲۴)

No incident can take place, either on earth or in yourselves, unless it be recorded in a decree before We bring it into being - that is easy for God — so you need not grieve for what you miss or be overjoyed at what you gain. God does not love those who are arrogant and boastful; [nor] those who are niggardly and bid others to be niggardly. Those who turn away should remember that God alone is self-sufficient, worthy of praise. (Verses 22—24)

این جهان چنان کامل و دقیق طراحی شده که هیچ چیزی در آن رخ نمی‌دهد مگر آنکه از پیش مقدّر و از قبل برنامه‌ریزی شده باشد. هیچ امری بر اثر تصادف یا اتفاق کورکورانه پدید نمی‌آید. پیش از آفرینش زمین و کسانی که بر آن زیسته‌اند و زیست می‌کنند، علم کامل و دقیق خداوند به هر رویدادی احاطه داشت که در زمان مناسب خود دیده می‌شود. از نظر علم خداوند، گذشته، حال و آینده‌ای وجود ندارد.

This universe is so perfectly designed that nothing happens in it unless it has been preordained and pre-planned. Nothing occurs as a result of coincidence or blind accident. Prior to the creation of the earth and those who live and have lived on it, Gods perfect and accurate knowledge encompassed every happening seen at its appropriate time. As far as Gods knowledge is concerned, there is no past, present or future.

چنین بازه‌های زمانی برای ما که انسان‌هایی فانی هستیم کارکردی دارند، تا امور را در چارچوب‌های مناسب قرار دهیم. ما نمی‌توانیم چیزهای بی‌حد و مرز را درک کنیم و از یکدیگر تشخیص دهیم. به‌ویژه انسان‌ها به حدود زمانی و مکانی نیاز دارند. ما نمی‌توانیم از این حدود فراتر رویم و با مطلق تماس پیدا کنیم، مگر در لحظاتی گذرا که روح ما به شیوه‌ای دیگر، متفاوت از آنچه معمولاً برای درک اطرافمان به کار می‌بریم، چنین تماسی را دریافت می‌کند. خداوند متعال حقیقت مطلق است که حیات و هستی را در کلیت آن می‌نگرد، بدون مرز، حد یا قید. این جهان، رویدادهای آن و مراحلی که از آغاز تا پایان طی می‌کند، در علم خداوند به‌صورت یک کل واحد و کامل وجود دارد، بدون هیچ حد یا جدایی زمانی و مکانی. هر رویدادی در طرحی کلی جای خود دارد که تنها خداوند از آن آگاه است. هر حادثه‌ای، خوب یا بد، که در هر بخشی از زمین یا برای مردم به‌طور کلی، یا برای کسانی که در زمان نزول سوره خطاب قرار گرفته‌اند به‌طور خاص، رخ می‌دهد، پیش از آفرینش زمین یا مردم، به همان شکلی که آفریده شده‌اند، در آن ثبت ابدی وارد شده است: «این کار برای خدا آسان است.» (آیه ۲۲)

بخش سوم سوره به اختصار تاریخ پیام الهی را بیان می‌کند، با نوح و ابراهیم آغاز می‌شود. اهداف و مقاصد آن را در زندگی مردم بیان می‌دارد و به اختصار به وضعیت مردمان کتاب‌های پیشین، به‌ویژه کسانی که از عیسی (علیه السلام) پیروی کردند، اشاره می‌کند.

The third part of the surah briefly outlines the history of the divine message, starting with Noah and Abraham. It states its aims and objectives in peoples lives, referring briefly to the conditions of the people of earlier revelations, particularly those who followed Jesus (peace be upon him).

ما رسولان خود را با دلایل روشن فرستادیم، و همراه ایشان کتاب و میزان را نازل کردیم تا مردم به عدالت برخیزند. و آهن را فرو فرستادیم که در آن نیرویی سخت و منافعی برای مردم است. و این برای آن است که خدا معلوم کند چه کسی او و پیامبرانش را یاری می‌کند، هرچند که او از دیده‌ها پنهان است. همانا خدا نیرومند و شکست‌ناپذیر است. و نوح و ابراهیم را فرستادیم و نبوت و کتاب را در نسل ایشان قرار دادیم. برخی از ایشان هدایت‌یافته بودند، ولی بسیاری از ایشان فاسق بودند. پس از ایشان، پیامبرانی دیگر را در پی ایشان فرستادیم. و پس از آنان عیسی پسر مریم را فرستادیم و به او انجیل دادیم و در دل‌های کسانی که از او پیروی کردند رأفت و رحمت قرار دادیم. اما رهبانیت را که ایشان خود ابداع کردند، ما بر آنان مقرر نکرده بودیم؛ آن را تنها برای جلب خشنودی خدا پدید آوردند، ولی آن را چنان که باید رعایت نکردند. پس به کسانی از ایشان که ایمان آوردند پاداششان را دادیم، ولی بسیاری از ایشان فاسق بودند. (آیات ۲۵ تا ۲۷)

We sent Our messengers with clear evidence of the truth, and through them We bestowed the book from on high, setting the balance, so that people could uphold justice. We have also sent down iron, with its mighty strength and diverse uses for mankind. Thus God may mark out those who would stand up for Him and His messengers, even though He is beyond the reach of human perception. God is indeed powerful, almighty. And We sent Noah and Abraham, and gave prophethood and revelation to their descendants. Among them there are some who were rightly guided, but many who were transgressors. We sent other messengers to follow in their footsteps. After these We sent Jesus, son of Mary. We gave him the Gospel and put compassion and mercy in the hearts of those who truly follow him. As for monastic asceticism, We did not enjoin it upon them. They invented it themselves out of a desire for God's goodly acceptance. Even so, they did not observe it as it should properly be observed. So We gave those of them who truly believed their due reward, but many of them were transgressors. (Verses 25—27)

در حقیقت، پیام الهی یکی است. همه پیامبران آن را ابلاغ کردند، در حالی که به دلایل روشنی بر حقانیتِ آنچه آموزش می‌داد مجهز بودند. بیشتر آنان همچنین معجزاتی از نوع فراطبیعی یافتند. برخی نیز کتاب‌های آسمانی دریافت کردند. در اشاره به این موضوع، سوره می‌فرماید: {و ما بدیشان کتاب را از جانب خود فرو فرستادیم}، و همه آنان را به همان گونه که همه وحی‌های الهی یک واحدند، یک مجموعه قرار می‌دهد. این امر وحدت پیام الهی را تأیید می‌کند. پیام الهی همچنین «میزان» را تعیین می‌کند، زیرا همه پیام‌های الهی برای برقرار ساختن تعادلی درست در زندگی انسان فرود آمدند، تعادلی که مردم باید در ارزیابی کردارها، رویدادها، افراد و در واقع همه چیز به آن رجوع کنند. این تعادل است که زندگی انسان را از خواسته‌ها و منافع متعارضی که هر کدام به سویی می‌کشانند، در امان نگه می‌دارد.

در ادامه‌ی اجرای آن الزامات: «با این حال، آن را چنان که باید رعایت نکردند. پس به کسانی از ایشان که واقعاً ایمان آوردند، پاداششان را دادیم، اما بسیاری از ایشان فاسق بودند.» (آیه ۲۷) خداوند ارزش انسان‌ها را بر پایه‌ی ظاهر و تشریفات نمی‌سنجد؛ ارزش ایشان را بر اساس اعمال و نیت‌هایشان تعیین می‌کند. او بر پایه‌ی آنچه واقعاً در دل دارند و آنچه در عمل از خود نشان می‌دهند، ایشان را مورد محاسبه قرار می‌دهد.

fulfilling its requirements: “Even so, they did not observe it as it should properly be observed. So We gave those of them who truly believed their due reward, but many of them were transgressors. (Verse 27) God does not value people by appearances and rituals; He assigns their value on the basis of their actions and intentions. He holds them to account on the basis of what they truly feel and how they actually conduct themselves.

تنها اوست که حقیقت آنچه را در دل‌هایشان نهفته دارند، می‌داند.

He alone knows the reality of what they harbour in their hearts.

اکنون، سوره، خطاب نهایی خود را به مؤمنان اسلام ایراد می‌کند. آنان حلقهٔ پایانی زنجیرهٔ مؤمنانی هستند که در طول تاریخ طولانی‌اش به پیام الهی ایمان آورده‌اند.

Now, the surah makes its final address to the believers in Islam. They are the last chain of believers in the divine message in its long history.

آنان تا روز قیامت نگهبانان میراث این پیام الهی خواهند بود:

They will continue to be the custodians of the heritage of this divine message until the Day of Judgement:

ای مؤمنان، از خدا پروا کنید و به پیامبر او ایمان بیاورید. آنگاه خداوند دو بهره از رحمت خود به شما عطا خواهد کرد، و نوری برای شما قرار خواهد داد که با آن راه بروید، و شما را خواهد آمرزید. خداوند آمرزنده‌ی مهربان و بسیار رحیم است. اهل کتاب باید بدانند که آنان هیچ تسلطی بر هیچ یک از فضل خدا ندارند. همه‌ی فضل به دست خداست؛ آن را به هر کس که بخواهد عطا می‌کند. فضل خدا بی‌پایان است.

Believers, remain God fearing and believe in His Messenger. He will then give you a double measure of His mercy, and will provide you with a light to walk in, and will forgive you. God is Much-Forgiving, Ever Merciful. The people of earlier revelations should know that they have no power whatever over any of God's bounty. All bounty is in God's hand: He grants it to whomever He wills. God's bounty is limitless.

(آیات ۲۸-۲۹)

(Verses 28-29)

خطاب کردن ایشان با عنوان «مؤمنان»، دلهایشان را به نرمی لمس میکند. حس ایمانشان را برمیانگیزد و آنان را به وظیفهشان یادآوری میکند که ایمانشان را شایستهٔ خود ادا کنند. پیوندشان با پروردگارشان را زنده میسازد، همان پروردگاری که ایشان را به این صفتِ چنین عزیزشان خطاب میکند. بر پایهٔ همین پیوند است که به ایشان فرمان داده میشود که تقوای الهی پیشه کنند و به پیامبرش ایمان آورند. بدینسان، چنین ایمانی معنایی ویژه دارد، معنایی که حقیقتِ ایمان و همهٔ جلوههای عملی آن را بازمیتاباند.

Addressing them as ‘believers touches their hearts tenderly. It arouses in them their sense of belief and reminds them of their duty to give their faith its due. It brings alive their bond with their Lord who addresses them by this quality that is so dear to them. It is on the basis of this bond that they are called upon to be God-fearing and to believe in His Messenger. Thus, such belief possesses a special meaning, one that reflects true faith and all its practical manifestations.

«ای مؤمنان، تقوای الهی پیشه کنید و به فرستاده‌ی او ایمان آورید تا او دو بهره از رحمت خود به شما عطا کند.» (آیه ۲۸) این تعبیری غیرمعمول است که از «دو بهره» رحمت خداوند سخن می‌گوید، در حالی که رحمت او تجزیه‌ناپذیر است. همین که رحمت خداوند به کسی برسد، آن شخص آن را به‌تمامی دریافت کرده است. اما این تعبیر در اینجا احساس رحمت و لطف فزاینده را القا می‌کند.