[خداوند چنین می‌فرماید]: ای بندگان من که بر خویشتن ستم کرده‌اید! از رحمت خداوند نومید مشوید: خداوند همه گناهان را می‌بخشد؛ زیرا تنها اوست که بسیار آمرزنده و مهربان است. (آیه ۵۳)
Say: [Thus speaks God]: You servants of Mine who have transgressed against their own souls! Do not despair of God’s mercy: God forgives all sins; He alone is Much- Forgiving, Merciful. (Verse 53)
این رحمت الهی است که هر گناهی را، هر چه که باشد، محو می‌کند. این دعوتی است به همه کسانی که در گمراهی بسیار پیش رفته و زندگی‌ای داشته‌اند که ایشان را دور از راه راست برده است؛ به آنان می‌گوید که امید هنوز در دسترس است و رحمت و آمرزش خدا از ایشان دور نیست. خدا نسبت به بندگانش بسیار مهربان است. او ضعف‌های ایشان و عواملی را که بر آنان اثر می‌گذارد می‌داند، خواه این عوامل در درون خود ایشان باشد یا در جامعه. او آگاه است که شیطان در هر گوشه‌ای برای ایشان دام می‌گسترد و با انواع گوناگون نیروها می‌کوشد تا آنان را فریب دهد، و از تلاش خود برای اغوای ایشان هرگز خسته نمی‌شود. افزون بر این، خدا می‌داند که انسان هنگامی که پیوند خود با حق را سست کند به آسانی می‌تواند بلغزد، و اینکه خواسته‌ها و آرزوهایش به آسانی می‌تواند تعادل او را بر هم زند و او را این‌سو و آن‌سو بکشاند و به گمراهی بکشاند.
It is divine mercy that will erase every transgression, whatever it happens to be. It is an invitation to all those who have gone far into error and led a life that has taken them far astray, telling them hope still remains available and God’s mercy and forgiveness are not far from them. God is most merciful to His servants. He knows their weaknesses and the factors that work on them, whether these are within themselves or in society. He is aware that Satan sets traps for them at every corner, using a great variety of forces, never tiring of his attempt to seduce them. Moreover, God knows that man can easily fall when he lets his bond to the truth weaken, and that his desires and aspirations can easily disturb his equilibrium, pulling him this way or that, leading him into error.
چون خداوند همه‌ی این چیزها را دربارهٔ انسان می‌داند، کمک فراوان به او عطا می‌کند و دروازه‌های رحمت خود را به رویش می‌گشاید. او را به خاطر گناهش مؤاخذه نمی‌کند، مگر پس از آنکه همه‌ی راه‌ها و وسایل اصلاح خطا و تغییر رفتارش را برایش فراهم کرده باشد. با این حال، هنگامی که انسان در گناه فرو می‌رود و گمان می‌کند که از جانب خدا کاملاً طرد شده و همه‌چیز از دست رفته است، در همین لحظه‌ی یأس مطلق، خطاب زیبایی می‌شنود که رحمت بی‌پایانی را که در دسترس اوست بیان می‌کند: «بگو: [خداوند چنین می‌فرماید]: ای بندگان من که بر خویشتن ستم روا داشته‌اید! از رحمت خدا ناامید نشوید؛ زیرا خداوند همه‌ی گناهان را می‌بخشد، چرا که او خود آمرزنده‌ی مهربان است.» (آیه‌ی ۵۳)
As God knows all this about man, He provides him with ample help, opening the gates of His mercy. He does not take him to task for his sin until He has facilitated for him all the ways and means to rectify his error and mend his ways. Nevertheless, when man goes deep into sin, thinking that he is totally rejected by God and that all is lost, he hears at this point of utter despair a fine address expressing the unlimited mercy available to him: “Say: [Thus speaks God]: You servants of Mine who have transgressed against their own souls! Do not despair of God’s mercy: God forgives all sins; He alone is Much-Forgiving, Merciful.” (Verse 53)
این بدان معناست که با وجود گناهان مکرر او و دور شدنش در نافرمانی خداوند، تنها چیزی که برای دریافت رحمت خداوند نیاز دارد، که هر خوبی را در او زنده می‌کند، توبه است. تنها کاری که باید بکند این است که از دری که کاملاً باز مانده، بدون نگهبان و بدون نیاز به هیچ اجازه‌ی ویژه‌ای، به سوی خداوند بازگردد.
This means that despite his repeated sins, going far into disobedience of God, all he needs to receive God’s grace that revives all that is good in him is to repent. All he needs to do is turn back to God through the gate that is left wide open, without a guard, and with no need for any special permission:
به سوی پروردگارتان بازگردید و تسلیم او شوید، پیش از آنکه عذاب بر شما فرو آید، که آنگاه یاری نخواهید شد. و از بهترین آنچه از جانب پروردگارتان بر شما نازل شده است پیروی کنید، پیش از آنکه عذاب ناگهان و در حالی که شما بی‌خبرید بر شما فرود آید.
Turn towards your Lord and submit to Him before the suffering comes upon you, for then you cannot be helped. Follow the best that has been revealed to you by your Lord before the suffering comes upon you of a sudden, without your being aware of it.
(آیات ۵۴-۵۵)
(Verses 54-55)
برای بازگشت به خدا در تسلیم حقیقی و سپردن دوباره خویش به او، تنها همین کافی است. نه آیینی، نه حجابی، نه واسطه‌ای و نه شفیعی. این پیوندی مستقیم میان بنده و آقا، میان مخلوق و خالق است: هرکس بخواهد بازگردد، از سرکشی دست بردارد و با تسلیمی کامل نزدیک شود، می‌تواند چنین کند. آنچه دریافت می‌کند پذیرش، استقبالی گرم و لطفی بی‌اندازه است.
To turn to God in true submission and to surrender oneself once more to Him is all that is needed. No rituals, no barriers, no intermediaries, no intercessors. It is a direct link between servant and Master, creature and Creator: whoever wishes to return, stop rebellion and approach in full submission may do so. What he will receive is acceptance, a warm welcome and grace beyond measure.
بیایید، همگی، پس! بیایید «پیش از آنکه عذاب به سراغتان بیاید، زیرا آنگاه دیگر یاری نخواهید شد.» (آیه ۵۴) اگر این فرصت از دست برود، دیگر هیچ یاری ای نخواهد بود.
Come on all of you, then! Come on “before re the suffering comes upon you, for then you cannot be helped.” (Verse 54) Should the chance be missed, there can be no help.
فرصت اکنون باز است، اما مدت آن قابل تضمین نیست. در واقع، ممکن است در هر لحظه‌ای از شب و روز پایان یابد. بنابراین، بشتاب و «از بهترین آنچه از جانب پروردگارت بر تو نازل شده است پیروی کن»، یعنی همین قرآنی که اکنون در دسترس توست، «پیش از آنکه عذاب ناگهان بر شما فرود آید، در حالی که خبر نداشته باشید.» (آیه ۵۵) همین حالا بشتاب، پیش از آنکه دیر شود. وگرنه از دست دادن این فرصت و مسخره کردن وعدهٔ خدا را حسرت خواهی خورد: «مبادا کسی بگوید: وای بر من که در حق خدا کوتاهی کردم و از مسخره‌کنندگان [حق] بودم.» (آیه ۵۶) یا ممکن است کسی بگوید که خدا او را به گمراهی محکوم کرده است: اگر خدا می‌خواست که او هدایت الهی را پیروی کند، پرهیزگار می‌شد: «یا مبادا بگوید: اگر خدا مرا هدایت کرده بود، قطعاً از پرهیزگاران می‌بودم.» (آیه ۵۷) این بهانه‌ای بی‌اساس است: فرصت به همه داده شده است، وسایل برای همه فراهم است و درها گشوده. با این حال مردم عمداً آن را از دست می‌دهند: «یا مبادا هنگام رویارویی با عذاب [که در انتظار اوست] بگوید:
The chance is open now, but its duration cannot be guaranteed. In fact, it can terminate at any moment of the night and day. Therefore, come on and “Follow the best that has been revealed to you by your Lord,” which is this Qur’ān that you now have at your fingertips, “before the suffering comes upon you of a sudden, without your being aware of it.” (Verse 55) Come on now before it is too late. Otherwise you will regret missing the chance and ridiculing God’s promise: “lest anyone should say: Woe is me for having neglected what is due to God, and for having been one of those who scoffed [at the truth].” (Verse 56) Alternatively, someone may say that God condemned him to be in error: had He decreed that he would follow divine guidance, he would have been a God-fearing person: “or lest he should say: If God had but guided me, I would surely have been among the God-fearing.” (Verse 57) This is a baseless excuse: the chance is offered to everyone, the means are available to all, and the gates are wide open. Yet people deliberately miss out: “Or lest he should say, when faced by the suffering [that awaits him]:
«اگر فقط مجالی دیگر برای زندگی داشتم، از نیکوکاران می‌بودم.» (آیه ۵۸)
If only I could have a second chance in life, I will be among those who do good.” (Verse 58)
این چیزی است که هرگز داده نخواهد شد. پس از پایان این زندگی، هیچ بازگشتی روا نیست.
This is something that will never be given. Once this life is over, no return is allowed.
تمام انسان‌ها اکنون در مرحله‌ای هستند که می‌توانند آنچه را می‌خواهند انجام دهند. اگر این فرصت را از دست بدهند، همه‌چیز از دست رفته است. آنان مورد بازخواست قرار خواهند گرفت و سرزنش خواهند شد: «آری، همانا» {آیات من به سوی شما آمد، اما آن‌ها را انکار کردید. از غرور کاذب سرشار بودید و هیچ ایمانی نداشتید.} (آیه ۵۹)
All people are now at the stage when they can do what they want. If they miss this chance, all is lost. They will be held to account, and they will be rebuked: “Yes, indeed.’ My revelations did come to you, but you rejected them. You were filled with false pride and had no faith at all.” (Verse 59)
در این مرحله، آنگاه که سوره احساسات و دل‌های ما را به روز قیامت کشانده است، دو تصویر متضاد از کافران و پرهیزگاران در آن روز بزرگ به ما نشان می‌دهد:
At this point, when the sūrah has brought our feelings and hearts to the Day of Judgement, it shows us the two contrasting images of the unbelievers and the God- fearing on that momentous day:
در روز قیامت کسانی را که بر خدا دروغ بستند، خواهی دید که چهره‌هایشان سیاه شده است. آیا در دوزخ جایگاهی شایسته برای متکبران نیست؟ اما خداوند کسانی را که تقوا پیشه کرده‌اند، به جایگاه رستگاریشان می‌رساند؛ هیچ آسیبی به ایشان نمی‌رسد و آنان اندوهگین نمی‌شوند. (آیات ۶۰-۶۱)
On the Day of Resurrection you will see those who invented lies about God with their faces darkened. Is not there in hell a proper abode for the arrogant? But God will deliver those who are God- fearing to their place of safety: no harm shall afflict them, nor shall they grieve. (Verses 60-61)
این پایان نهایی است: گروهی هستند که چهره‌هایشان از خواری، اندوه و شعله‌های جهنم سیاه شده است. اینان همان متکبرانند که در زندگی دنیا به سوی خدا فراخوانده شدند تا به او بازگردند و به او ایمان آورند، و حتی پس از آنکه در گناه بسیار پیش رفته بودند، فرصت برای آنان باز نگه داشته شد، اما آنان از توجه کردن سر باز زدند. اکنون در روز قیامت، در خواری مطلق رها شده‌اند که در چهره‌هایشان نمایان است. گروه دیگر، پیروزمندانی هستند که اندوه و رنج به آنان نخواهد رسید. اینان پرهیزگارانند که در زندگی روی زمین به هشدارهای خدا توجه کردند و به رحمت او امید بستند. آنان کسانی‌اند که در امان خواهند بود: «هیچ آسیبی به آنان نمی‌رسد و غمگین نخواهند شد.» (آیه ۶۱)
This is the final end: one group have faces darkened by humiliation, sorrow and the scorches of hell. These are the arrogant who, during their lives in this world, were called to turn to God and believe in Him, and the chance was kept open for them even after they went far into sin, but they refused to pay heed. Now, on the Day of judgement, they are left in utter humiliation that shows in their faces. The other group are the winners who will not be touched by grief or affliction. These are the God-fearing who, during their lives on earth, paid heed to God’s warnings and hoped for His mercy. They are the ones who will be safe: “no harm shall afflict them, nor shall they grieve.” (Verse 61)
با روشن شدن کامل همه مسائل، هر کس آنچه را می‌خواهد برگزیند؛ یا به این دعوت پاسخ دهد و از رحمت خداوند بهره‌مند شود، رحمتی که یقیناً در پشت دروازه گشودهٔ توبه در انتظار اوست، یا در نافرمانی پافشاری کند تا آنکه عذاب ناگهان بر او فرود آید.
With all issues made abundantly clear, let everyone choose what they want. They can either respond to the call and enjoy God’s grace they are certain to find just behind the open gate of repentance, or they can persist in disobedience until the suffering takes them unawares.