الأعراف (الأعراف) | هدف پیام الهی ۱-۹
Al-a`rāf (the Heights) | The Purpose Of The Divine Message 1-9
الف. لام. میم. صاد. (۱)
Alif. Lām. Mīm. Şād. (1)
این کتابی است که بر تو نازل شده است، پس نباید در دلت از آن تردیدی باشد، تا به واسطه آن مردم را بیم دهی و مؤمنان را پند دهی. (۲)
This is a book that has been bestowed on you from on high — so do not entertain any doubt about it — in order that you may warn people with its message, and admonish the believers. (2)
از آنچه از سوی پروردگارت بر تو نازل شده پیروی کن، و جز او هیچ سروری را پیروی مکن.
Follow what has been sent down to you by your Lord, and follow no masters other than Him.
چه کم به این موضوع توجه میکنی. (3)
How seldom do you keep this in mind. (3)
وَكَمْ مِنْ قَرْيَةٍ أَهْلَكْنَاهَا فَجَاءَهَا بَأْسُنَا بَيَاتًا أَوْ هُمْ قَائِلُونَ
How many a community have We destroyed, with Our punishment falling upon them by night, or at midday while they were resting. (4)
و هنگامی که عذاب ما بر آنان فرود آمد، تنها چیزی که توانستند بگویند این بود: «در حقیقت ما ستمکار بودیم.» (5)
And when Our punishment fell upon them, all they could say was: “We have indeed been wrongdoers.” (5)
{ لَنَسْأَلَنَّ الَّذِينَ أُرْسِلَ إِلَيْهِمْ وَلَنَسْأَلَنَّ الْمُرْسَلِينَ } (۶) Note: the Qur'an verse is given in its original form, and the translation below is the rendering of the sentence. لَقِينًا بِالْيَقِينِ: ما لا شک فیہ کہ ہم ضرور ان لوگوں سے پوچھیں گے جن کی طرف رسول بھیجا گیا تھا، اور ضرور ان رسولوں سے بھی پوچھیں گے۔ (۶)
We shall most certainly question those to whom a message was sent, and We shall most certainly question the messengers themselves. (6)
و یقیناً ما آنان را به علمِ خود [از آنچه کردهاند] آگاه خواهیم ساخت؛ زیرا ما هرگز غایب نبودهایم۔ (۷)
And most certainly We shall reveal to them Our knowledge [of what they have done]; for never have We been absent. (7)
در آن روز، وزن کردن [اعمال] حق و درست است؛ و کسانی که [کفه] ترازوی اعمال نیکشان سنگین باشد، همان رستگارانند.
On that day, the weighing will be true and accurate: and those whose weight [of good deeds] is heavy in the balance are the ones who are successful; (8)
اما آنان که وزنشان در ترازو سبک است، همانانند که به سبب انکار آگاهانه آیات ما، خویشتن خویش را از دست دادهاند.
whereas those whose weight is light in the balance are the ones who have lost their own souls because of their wilful rejection of Our revelations. (9)
مسائل کی تفصیل
Issues Spelt Out
این سوره با چهار حرف جدا از هم آغاز میشود، همانند حروفی که در آغاز سوره دوم و سوم آمدهاند. هنگامی که در تفسیر این سورهها دربارهی این حروف جدا از هم سخن گفتیم، دیدگاهی را پذیرفتیم که این حروف را اشارهای میداند به این واقعیت که قرآن از واژگانی ساخته شده که از همان الفبای عربی تشکیل میشوند، همان الفبایی که عربها در زبان خود به کار میبرند. با این همه، برای آنان ممکن نیست که از همین حروف و آواها، گفتاری همانند قرآن بسازند. همین امر به خودی خود ثابت میکند که قرآن ساختهی انسان نیست. چگونه میتوان توضیح داد که این حروف، آواها و واژگان در اختیار عربها بود، اما آنان نتوانستند از آنها چیزی همانند قرآن بسازند؟ پس باید عنصر دیگری وجود داشته باشد که به قرآن آن خصلت یگانهاش را میبخشد. به نظر ما این شاید محتملترین تفسیر برای این حروف جدا از هم باشد که در آغاز برخی سورهها آمدهاند. خداوند بهتر میداند که از به کار بردن آنها چه منظوری دارد. بنابراین ممکن است این چهار حرف را با هم، بهعنوان مبتدای یک جمله در نظر بگیریم که در ترجمه با «این» بیان شده است؛ یعنی آن حروف و آنچه از آنها و از حروف دیگر ساخته شده، «کتابی است که از سوی بلندمرتبه نازل شده». از سوی دیگر، میتوانیم این حروف را آواهایی بدانیم که ما را به معنایی که در ادامه میآید آگاه میکنند؛ معنایی که حاکی از آن است که این کتاب از جانب خداوند بلندمرتبه نازل شده است.
The sūrah begins with four separate letters, similar to those that occur at the beginning of the second and third sūrahs. When we discussed such separate letters in our commentary on these sūrahs, we expressed our support of the view that these letters are meant as a reference to the fact that the Qur’ān is composed of words made up of the Arabic alphabet which Arabs use in their language. Nevertheless, it is impossible for them to make up from these letters and sounds a discourse similar to that of the Qur’ān. This in itself proves that the Qur’ān is not composed by a human being. How else can we explain the fact that these letters, sounds and words were available to the Arabs and yet they could not make of them anything similar to the Qur’ān. There must be, then, some other element which gives the Qur’ān its unique character. We feel that this is perhaps the most likely interpretation of these separate letters occurring at the beginning of some sūrahs. God knows best the purpose He has in mind for using them. It is possible, therefore, to consider these four letters together as the subject of a sentence, which is given in the translation as, “this”, which means that those letters and what is composed of them and of other letters are “the book bestowed from on high”. On the other hand, we may take these letters as sounds serving to alert us to the meaning that follows which suggests that the book has been revealed from on high.
«این کتابی است که از جانب [خداوند] بر تو فرو فرستاده شده است.» (آیه ۲) پس این کتاب برای هشدار فرستاده شده، تا پیامبر ﷺ بتواند پیام آن را به تمام بشریت عرضه کند، هرچند ممکن است آنان خوش نداشته باشند که با آن روبهرو شوند. بنابراین پیام این کتاب در برابر عقاید، سنتها، هنجارهای اجتماعی و ساختارهای موجود قرار میگیرد. همین امر کافی است که نسبت به وظیفهای که این کتاب بر دوش مینهد، احساس تردید و دشواری پدید آید. این را تنها کسانی درک میکنند که بخواهند این دستور را اجرا کنند و پیام این کتاب را در جامعه بلند سازند. آنان با این کار در پی آنند که ساختار اجتماعیِ جامعه بشری را بهطور کامل و تمامعیار دگرگون کنند؛ از بنیادهای آن آغاز کنند و تا ظاهر و جزئیاتش پیش روند. از این رو، پیامبر ﷺ که نخستین بار قرار بود پیام این کتاب را ابلاغ کند، باید همه اینها را احساس کرده باشد، هنگامی که با وضعیت جاهلیت، یا جاهلیت، که در عربستان و سراسر جهان حاکم بود، روبهرو شد.
وحیی برای اندرز دادن به مؤمنان
A Revelation to Admonish Believers
اسلام صرفاً رویدادی تاریخی نیست که در نقطهای از زمان رخ داده و نقش خود را به پایان رسانده باشد. امروز نیز نقشی شبیه به آنچه در آغاز ظهورش در برابر بشریت ایفا کرد، بر عهده دارد. در واقع، اوضاع و احوال، نظامهای اجتماعی، باورها، ارزشها و سنتهایی که امروز در جهان حاکماند، با آنچه در زمان نخستین خطاب اسلام به بشریت حاکم بود، تفاوت چندانی ندارند. اصطلاح جاهلیت به وضعیتی اشاره دارد، نه به دورهای خاص در تاریخ. امروز این جاهلیت همه جا وجود دارد و بر همه گونههای باورها، مکتبها، نظامها و اوضاع و احوال سایه افکنده است. بنیاد آن در واگذاری حاکمیت و حق قانونگذاری به انسانها است، به جای آنکه این اقتدار را تنها از آنِ خدا بدانیم. خود بنیاد این وضعیت جاهلی، هوس، خواسته یا اندیشه انسان را داور نهایی امور بشری قرار میدهد، به جای آنکه قانون الهی را به عنوان قانونی که باید اجرا شود بپذیرد. جاهلیت میتواند شکلها و صورتهای گوناگون به خود بگیرد، نامهای مختلف برگزیند و آیینهای متنوع داشته باشد، اما در همه صورتهایش همان نقش اساسی را دارد که ماهیت آن را تعیین میکند.
Islam is not a mere event of history that took place at a particular point in time and completed its role. Today it has a role to play similar to that which it played when it first confronted humanity. Indeed, the circumstances, social systems, beliefs, values and traditions that prevail in the world today are not dissimilar to those which prevailed when Islam first addressed mankind. The term jāhiliyyah refers to a state of affairs, not to a particular period in history. Today, it prevails everywhere and applies to all types of beliefs, doctrines, systems and circumstances. It is based on assigning sovereignty and legislative authority to human beings instead of acknowledging that such authority belongs to God alone. The very foundation of this state of ignorance, or jāhiliyyah, makes human caprice or desire or thought the ultimate arbiter in human affairs instead of adopting the divine code as the law to implement. Jāhiliyyah may take different shapes and forms, adopt different names, follow a variety of creeds, but in all its versions it has the same basic role determining its nature.
بر اساس این معیار، روشن است که امروزه حالتی از جاهلیت (جاهلیّة) در سراسر جهان حاکم است. اسلام، از سوی دیگر، به عنوان یک موجودیت از میان رفته است. مدافعان آن همان هدفی را دنبال میکنند که پیامبر محمد ﷺ، فرستادهٔ خدا، خود را وقف آن کرد. آنان با همان نوع مخالفتی روبهرو هستند که او با آن روبهرو بود. از این رو، باید به همان یادآوریِ موجود در این آیهٔ قرآن گوش دهند: «این کتابی است که از جانب [خدا] بر تو نازل شده است — پس در آن هیچ شکی به خود راه مده — تا به واسطهٔ آن مردم را بیم دهی و مؤمنان را پند دهی.» این واقعیت نیازمند توضیح بیشتری است.
Adopting this criterion, it is clear that a state of ignorance, or jāhiliyyah, prevails today throughout the world. Islam, on the other hand, has ceased to exist as an entity. Its advocates have the same objective for which the Prophet Muhammad, God’s Messenger (peace be upon him) dedicated himself. They face the same type of opposition he faced. Hence, they should listen to the same reminder contained in this Qur’ānic verse: “This is a book that has been bestowed on you from on high — so do not entertain any doubt about it — in order that you may warn people with its message, and admonish the believers.” This fact needs some elaboration.
عقوبتِ ناگهانی
A Sudden Inflection of Punishment
چون خداوند این وظیفه را به پیامبرش واگذار میکند، فرمانی نیز به دنبال آن میآورد که متوجه اعراب است، همانها که قرآن برای نخستین بار خطابشان کرده، و در واقع متوجه همه ملتها و جامعههایی است که اسلام میکوشد آنان را از زنجیرهای جاهلیت رهایی بخشد. همه این جامعهها مأمورند که از آنچه در این کتاب الهی نازل شده پیروی کنند و از پیروی هر سرپرستی جز خداوند دوری گزینند. این است اصل مطلب:
As God assigns this task to His Messenger, He follows it with an order given to the Arabs addressed by the Qur’ān for the first time, and indeed to all nations and communities whom Islam tries to save from the shackles of jāhiliyyah. All such communities are ordered to follow what is revealed in this divine scripture and to refrain from following any masters other then God. This is the crux of the matter:
ما انسانها از چه کسی باید در زندگی خود پیروی کنیم؟ اگر از دستورهای الهی پیروی کنیم، ما مسلمانانی هستیم که خود را تسلیم خدا کردهایم. کسانی که از دستورهای موجودات دیگر پیروی میکنند، مشرکاند. این دو وضعیت کاملاً در تضادند و هیچ نقطهی اشتراکی میان آنها وجود ندارد. این، موضوع اصلی در پیام اسلام است: «از آنچه از جانب پروردگارتان بر شما نازل شده پیروی کنید و جز او از اولیایی پیروی نکنید. چه اندک متذکر میشوید» (آیهی ۳)
whom are we, human beings, to follow in conducting our lives? If we follow divine orders, then we are Muslims who submit ourselves to God. Those who follow the orders of other beings are idolaters. The two situations are diametrically opposed and there cannot be any meeting point between them. This is the central issue in the message of Islam: “Follow what has been sent down to you by your Lord, and follow no masters other than Him. How seldom do you keep this in mind” (Verse 3)
لازم است در اینجا توجه شود که هنگامی که پیامبر ﷺ مستقیماً مورد خطاب قرار میگیرد، کتاب چنین توصیف میشود که شخصاً بر او نازل شده است: «این کتابی است که از جانب بلندمرتبهای بر تو نازل شده است.» (آیهٔ ۲) و در همان حال، هنگامی که همهٔ انسانها مورد خطاب قرار میگیرند، کتاب چنین توصیف میشود که از جانب پروردگارشان بر ایشان نازل شده است:
It should be noted here that when the Prophet was addressed in person, the hook is described as having been sent down to him personally: “This is a book that has been bestowed on you from on high.” (Verse 2) At the same time, when all mankind are addressed, the book is described as having been sent down to them from their Lord:
«از آنچه از جانب پروردگارتان بر شما نازل شده است پیروی کنید.» (آیه ۳) در مورد پیامبر ﷺ، کتاب بر او نازل شده است تا به آن ایمان آورد و مردم را با پیام آن هشدار دهد و یادآوری کند. در مورد دیگر انسانها، کتاب بر آنان نازل شده است تا به آن ایمان آورند و بیهیچ منبعی جز آن از آن پیروی کنند. در هر دو صورت، این نزول کتاب مایهی شرافت است. انسانی که خداوند کتابی بر او نازل میکند و او را برای این مأموریت برمیگزیند و این همه نعمت و برکت به او ارزانی میدارد، باید این را به یاد داشته باشد و سپاسگزار باشد. او همچنین باید با قدرت و عزم راسخ به این وظیفه بپردازد.