این سوره یکی از نخستین سوره‌هایی است که پس از هجرت پیامبر محمد ﷺ و یارانش از مکه به مدینه در سال ۶۲۲ میلادی نازل شد. این سوره بلندترین سوره قرآن است.

This sūrah is one of the earliest to be revealed soon after the migration of the Prophet Muĥammad and his companions from Makkah to Madinah in 622 CE. It is the longest sūrah in the Qur’ān.

از آنجا که آیات قرآن در بافتی متنوع و گسترده قرار دارند، می‌توان با اطمینان گفت که همه آنها به ترتیب نازل نشده‌اند. یکی از ویژگی‌های رایج سوره‌های بلند مدنی این است که آیات آنها به ترتیب پیاپی نازل نشده‌اند. گاهی بخش‌هایی از یک سوره پیش از کامل شدن سوره‌ای که پیش‌تر نازل شده بود، نازل گشته‌اند. از این رو، در تعیین ترتیب زمانی سوره‌ها، معمول بر این بوده که تاریخ نزول آغاز سوره ملاک باشد، نه تاریخ نزول کل سوره. در این مورد، می‌بینیم که آیات ۲۷۵ تا ۲۸۰، که ربا را حرام می‌کنند، از آخرین نازل‌شده‌های قرآن بوده‌اند، در حالی که بخش‌های آغازین این سوره در اوایل دوران مدنی نازل شده‌اند.

From the varied and wide-ranging context of its verses, it is safe to assume that they were not all revealed in sequence. A common feature of the long Madinan sūrahs is that their verses were not revealed in consecutive order. Sometimes, passages of one sūrah were revealed before the completion of an earlier one. Hence, the convention in deciding the chronological order of the sūrahs has been based on the dates of the revelation of the opening passages, and not of the complete sūrah. In this instance, we find that Verses 275-280, prohibiting usury, were among the last Qur’ānic revelations, while the opening parts of the sūrah were revealed early in the Madinah period.

ترکیب و چیدمان آیات در هر سوره از قرآن کریم به فرمان خداوند تعیین شده و مستقیماً به حضرت محمد ﷺ وحی گردیده است. ترمذی روایت می‌کند که عبدالله بن عباس، صحابی نزدیک و دانشمند پیامبر ﷺ، از عثمان بن عفان، خلیفه سوم که به‌طور گسترده به‌عنوان کسی شناخته می‌شود که تدوین متن قرآن را به همان صورتی که امروز داریم مجاز شمرد، پرسید: چرا سوره ۸، الأنفال، که کمتر از ۱۰۰ آیه دارد، پیش از سوره ۹، التوبه، که بیش از ۱۰۰ آیه دارد، قرار گرفته است؟ و این سوره که برخلاف سوره‌های دیگر، عبارت معمول آغازین «بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِیمِ» را ندارد، چرا؟ او همچنین پرسید که چرا سوره ۸ با هفت سوره بلند [که در آغاز قرآن آمده‌اند] گروه‌بندی شده است؟

The composition and arrangement of the verses within each sūrah of the Qur’ān is fixed by God and was directly intimated to Prophet Muĥammad. Al-Tirmidhī reports that `Abdullāh ibn `Abbās, a close and learned Companion of the Prophet, said that he had asked `Uthmān ibn `Affān, the third Caliph who is universally recognized as having authorized the compilation of the Qur’ānic text as we have it today, why Sūrah 8, al-Anfāl, consisting of less than 100 verses, was placed before Sūrah 9, al-Tawbah, which comprises over 100 verses, and which, unlike other sūrahs, does not contain the usual opening phrase of “In the name of God, the Compassionate, the Merciful”? He further enquired from him why Sūrah 8 was grouped with the seven long sūrahs [that appear at the beginning of the Qur’ān].

عثمان پاسخ داد: «پیامبر ﷺ گاهی چند آیه یا بخش از چند سوره را همزمان دریافت می‌کرد. ایشان ﷺ نویسندگان وحی را فرا می‌خواند و دستور می‌داد که آیات معیّن را در جای‌های مشخّص در سوره‌های مربوط به خود قرار دهند. سورۀ الأنفال از نخستین سوره‌هایی بود که در مدینه نازل شد، در حالی که سورۀ التوبه از آخرین سوره‌ها بود؛ اما مضمون آن دو چنان به هم شبیه بود که گمان بردم آن‌ها یک سوره‌اند. پیامبر ﷺ پیش از روشن شدن این نکته از دنیا رفت. از این رو، آن دو را بدون جداکننده پشت سر هم قرار دادم.» این روایت روشن می‌سازد که ترتیب آیات در هر سوره به دستور پیامبر ﷺ تعیین می‌شد.

`Uthmān answered, “The Prophet (peace be upon him) used to receive verses or passages from several sūrahs at the same time. He would call the scribes and instruct them to put specific verses at specified places in their respective sūrahs. Al-Anfāl was one of the earliest sūrahs revealed in Madinah while al-Tawbah was one of the latest, but their subject matter was very similar that I suspected they might be one sūrah. The Prophet passed away without clarifying this particular point. Therefore, I placed them one after the other without separation.” This account makes it clear that the arrangement of the verses within every sūrah was decided on the Prophet’s instructions.

علاوه بر این، احادیث صحیحی که البخاری و مسلم روایت کرده‌اند، بیان می‌کنند که پیامبر ﷺ در ماه رمضان هر شب قرآن را برای جبرئیل فرشته تلاوت می‌کرد و پیامبر ﷺ و جبرئیل هر دو قرآن کامل را برای یکدیگر تلاوت می‌کردند. بی‌شک، او قرآن را با ترتیب درست آیات و سوره‌ها تلاوت می‌کرد.

Furthermore, authentic aĥādīth related by al-Bukhārī and Muslim mention that the Prophet used to recite the Qur’ān for the Archangel Gabriel every night during the month of Ramađān, and that both the Prophet and Gabriel recited the whole Qur’ān for each other. Needless to say, he recited the Qur’ān in the right arrangement of its verses and sūrahs.

هر کس قرآن را با دقت مطالعه کند و تجربهٔ منحصربه‌فرد و غنیِ زیستن در فضای آن را بچشد، بی‌درنگ ویژگی متمایزِ هر یک از سوره‌های آن را درمی‌یابد. هر سوره فضا و شخصیتی ویژهٔ خود دارد، با ویژگی‌های یگانه و روشن، و حالت و احساسی که آن را از همهٔ سوره‌های دیگر متمایز می‌سازد. افزون بر این، هر سوره حول محور یک موضوع مرکزی، یا چند موضوع اصلی که با رشته‌ای مشترک یا اندیشه‌ای واحد به یکدیگر پیوند خورده‌اند، می‌چرخد. هر سوره جوّ معنایی و جوهرهٔ خاص خود را پرتو می‌افکند، و در آن جوّ، موضوع یا موضوعات آن با همان سبک و شیوهٔ منسجم و هماهنگ بررسی می‌شوند. همچنین هر سوره ریتم و ضرب آهنگ موسیقایی ویژهٔ خود را دارد که با معنا و زمینهٔ موضوعات و محتوای آن هماهنگ است.

Anyone who studies the Qur’ān closely, and tastes the unique and rich experience of living within its ambience, will immediately identify the distinct character of every one of its sūrahs. Every sūrah has an aura and a personality of its own, with unique and well-defined features, and a feel that makes it stand apart from all the rest. Moreover, every sūrah revolves around a central theme, or a number of major themes related to one another by a common thread or idea. Every sūrah radiates its own atmosphere of meaning and essence, within which its theme, or themes, are discussed using the same well integrated and well coordinated style and approach. It also has its own special rhythm and musical pulse which accord with the meaning and context of its topics and content.

این خصوصیات نمایاں عمومی، در تمام سورتوں میں مشترک ہیں، بشمول طویل سورتوں کے، جیسے کہ زیرِ بحث سورت۔ Wait, I must output in Persian, not Urdu script. Corrected: این ویژگی‌های برجسته‌ی عمومی در همه‌ی سوره‌ها مشترک است، از جمله سوره‌های بلندتر، مانند همین سوره.

These general outstanding features are common to all sūrahs, including the longer ones, such as the present one.

این سوره به چند موضوع می‌پردازد که همه آنها در هماهنگی کامل حول دو محور اصلی و به‌هم‌پیوسته می‌چرخند. از یک سو، سوره به نگرش بنی‌اسرائیل نسبت به اسلام و جامعه نوپای مسلمانان در مدینه می‌پردازد. این سوره جنبه‌هایی از واکنش خصمانه آنان نسبت به این دین نو و نیز واکنششان به پیامبر محمد ﷺ و جامعه رو به رشد پیروان او را شرح می‌دهد. همچنین به اتحاد نزدیک و ناپاکی که میان یهودیان و منافقان مدینه، که به ظاهر به اسلام ایمان داشتند، شکل گرفته بود، و نیز میان یهودیان و مشرکان عرب در سراسر عربستان، می‌پردازد.

This sūrah deals with several issues which revolve in total harmony around closely interrelated twin central lines. On the one hand, the sūrah discusses the attitude of the Israelites towards Islam and the burgeoning Muslim community in Madinah. It describes aspects of the hostile reception they gave the new religion and their reaction to the Prophet Muĥammad and the growing community of his followers. It explores the close and unholy alliance that had developed between the Jews and the hypocrites of Madinah, professing belief in Islam, on the one hand, and between the Jews and the Arab idolaters of the rest of Arabia, on the other.

از سوی دیگر، این سوره پس از آن‌که ناتوانی بنی‌اسرائیل در پاس‌داشتن امانت خدا و وفای به پیمانشان با او را روشن می‌سازد، به سختی‌ها و فراز و نشیب‌هایی می‌پردازد که جامعه‌ی مسلمان در دوران شکل‌گیری خود با آن‌ها روبه‌رو بود، و به شیوه و محیطی که این جامعه در آن رشد کرد و خود را برای وظیفه‌ی بزرگ میراث‌داری امانتِ برپایی حاکمیت خدا بر زمین آماده و بسیج نمود. این سوره به‌صراحت و با شتاب، بنی‌اسرائیل را از پیوندشان با ابراهیم، پیشوای بزرگ باور یکتاپرستانه، و از سرچشمه‌ی همه‌ی افتخارات و امتیازاتی که با آن همراه است، محروم می‌سازد.

On the other hand, the sūrah, having established the Israelites’ failure to uphold God’s trust and honour their covenant with Him, discusses the vicissitudes faced by the Muslim community during its formative years, and the manner and environment in which it developed, and prepared and mobilized itself for the great task of inheriting the trust of the establishment of God’s sovereignty on earth. The sūrah decisively and swiftly strips the Israelites of their association with Abraham, the great proponent of monotheistic belief, and the source of all the honours and privileges that go with it.

این محور دوگانهٔ اصلی، ستون فقرات موضوع کلی این سوره را تشکیل می‌دهد و سیر رشد و پیشرفت اسلام و جامعهٔ مسلمانان در مدینه را در دورهٔ میان سال‌های ۶۲۲ تا ۶۳۲ میلادی بازتاب می‌دهد.

This two-fold central theme forms the backbone of the sūrah’s subject matter as a whole and shadows the growth and progress of Islam and the Muslim community in Madinah during the period from 622 to 632 CE.

برای قرار دادن محتوای این سوره در بستر مناسب خود، سودمند است که بر محیط تاریخی و بافت دینی و اجتماعی‌ای که این آیات در آن نازل شد، روشنی بیشتری افکنده شود. با این همه، پیش از آن لازم است یادآور شویم که به‌طور کلی، آنچه مسلمانان در آن روزهای آغازین با آن روبه‌رو بودند، نمونه‌ای کوچک از آنچه در طول تاریخ بعدی اسلام رخ داده، و تمرینی برای آن بود، هرچند با برخی تفاوت‌ها در گستره و جزئیات. شکست‌ها و دستاوردها، یاران و مخالفان، همواره یکسان بوده‌اند.

To set the contents of this sūrah in their appropriate context, it would be pertinent to throw more light on the historic environment and the religious and social setting in which the verses were revealed. Before we do that, however, it is important to point out that, in general terms, what the Muslims had to face in those early days was a miniature of, and a rehearsal for, what has occurred throughout the later history of Islam, albeit with some variations of scope and detail. The setbacks and the achievements, the allies and the opponents have invariably been the same.

این واقعیت، جایگاه و مرتبهٔ قرآن کریم را به عنوان مرجع مقتدر، تغییرناپذیر و بی‌چون‌وچرا برای اصول و نظام‌های دینی، اخلاقی و قانون‌گذاری اسلام برجسته می‌سازد. همچنین بر ویژگی منحصربه‌فرد متن قرآنی تأکید می‌کند که همواره تازه و پاسخگوی تغییرات اجتناب‌ناپذیری است که با تداوم و پیشرفت زندگی بشر همراه است.

This fact highlights the role and status of the Qur’ān as the unchallenged, immutable and incontrovertible authoritative reference for the religious, ethical and legislative principles and systems of Islam. It further affirms the unique property of the Qur’ānic text as being ever fresh and responsive to the inevitable changes that come with the perpetuation and progress of human life.

با این ویژگی‌ها، قرآن کریم برای مسلمانان همچنان چراغ راهنمای جاودانه است، با وجود سختی‌ها و مشقت‌هایی که باید تحمل کنند یا دشمنی و خصومتی که باید با آن روبه‌رو شوند. این خود جلوه‌ای از اعجاز، راستی بی‌همتا و زیبایی بی‌نظیر هر آیه از قرآن کریم است.

With these qualities, the Qur’ān remains the eternal guiding light for Muslims, despite the difficulties and hardships they have to suffer or the animosity and hostility they have to face. This, in itself, is an aspect of the inimitability and unsurpassed veracity and beauty of every verse in the Qur’ān.

لیکن عرب قبائل نے اس کو دور سے دیکھنے کو ترجیح دی، کیونکہ وہ اسے قریش کے اندر اقتدار کے لیے ایک خالصتاً داخلی جھگڑا سمجھتے تھے۔ ان کے لیے مناسب نہیں تھا کہ وہ ایسے شخص کے دین کی حمایت میں الجھ جائیں جسے اس کے اپنے قبیلے نے ہی رد کر دیا تھا، خاص طور پر اس لیے کہ یہی قبیلہ مقدس کعبہ کا متولی تھا اور پورے جزیرہ عرب کے لیے مذہبی برتری کا دعویدار تھا۔

Arabs, however, elected to watch from a distance what they viewed as a purely internal dispute over power within the Quraysh. It would not do for them to become embroiled in supporting the religion of a man whose own tribe had denounced him, especially since that tribe held the custodianship of the sacred Ka`bah and assumed supreme religious authority for the whole of Arabia.

پیامبر ﷺ ناچار شد برای آیین تازه‌اش جایگاهی دیگر و پایگاهی امن بجوید که در آن حمایت شود، تا بن‌بستی را که در مکه به آن رسیده بود بشکند و بتواند بی‌هیچ مانعی رسالت خود را دنبال کند. به نظر من، این نخستین و مهم‌ترین انگیزه برای ترک مکه بود.

The Prophet had to seek an alternative home for his new faith, and a base where he could be protected, so that he could break the deadlock he had reached in Makkah, and be allowed to pursue his commission unimpeded. This, in my view, was the first and most important reason for leaving Makkah.

پیش از مدینه، مقصدهای دیگری به‌عنوان جایگزین مکه پیشنهاد و آزموده شده بود. در سال ۶۱۵ میلادی، تنها چند سال پس از بعثت محمد ﷺ در سال ۶۱۰ میلادی، شماری از مسلمانان نخستین به حبشه مهاجرت کردند. درست نیست که گفته شود آنان فقط به دلیل امنیت شخصی به آنجا رفتند. اگر چنین بود، مهاجران شامل ضعیف‌ترین و کم‌پشتیبان‌ترین عناصر میان مسلمانان می‌شدند؛ کسانی که آماج کارزار مداوم آزار و شکنجه بودند. اما وضع برعکس بود. مهاجران شامل برخی از نیرومندترین یاران پیامبر ﷺ و از قبیله‌های ایشان بودند. بیشترشان از قبیله قریش بودند، از جمله جعفر بن ابی‌طالب و شماری از جوانانی که به محافظت از پیامبر ﷺ خو گرفته بودند، مانند زبیر بن عوام، عبدالرحمن بن عوف، ابوسلمه مخزومی و عثمان بن عفان، که تنها چند نفر از ایشان نام برده شد. زنانی هم بودند که به برخی از سرشناس‌ترین خاندان‌های قریش تعلق داشتند، مانند ام حبیبه دختر ابوسفیان، رهبر بی‌همتای غیرمسلمان قریش. چنین زنانی هرگز در مکه مورد آزار قرار نمی‌گرفتند.

Before Madinah, other destinations had been proposed and tried as alternatives to Makkah. In 615, only a few years after Muĥammad’s call to prophethood in 610 CE, a number of early Muslims had emigrated to Abyssinia. It would not be correct to say that they had gone there for reasons of personal safety alone. Had this been the case, the emigrants would have included the weakest and least supported elements among the Muslims. These were the ones at the receiving end of a sustained persecution campaign. But the reverse was the case. The emigrants included some of the most powerful of the Prophet’s followers and tribesmen. The majority of them were from the tribe of Quraysh, including Ja`far ibn Abī Ţālib, and a number of young men who were accustomed to providing protection to the Prophet, such as al-Zubayr ibn al- `Awwām, `Abdur Raĥmān ibn `Awf, Abū Salamah al Makhzūmī, `Uthmān ibn `Affān, to mention but a few. There were women belonging to some of the most prominent families of the Quraysh, such as Umm Ĥabībah, daughter of Abū Sufyān, the Quraysh’s unrivalled non-Muslim leader. Such women would never be persecuted in Makkah.

کچھ ہی دیر بعد، نبیﷺ اور اسلام کے حالات اچانک بہتری کی طرف بدل گئے۔ مکہ کے قریب ایک مقام عقبہ پر، نبیﷺ کی مدینہ کے کچھ عرب باشندوں کے ساتھ 621 اور 622 عیسوی میں دو اہم تاریخی ملاقاتیں ہوئیں، جن میں انہوں نے بیعت اور مدد کا عہد کیا۔ اس کا اسلام اور مسلم امت کے پورے مستقبل پر گہرا اور دور رس اثر پڑا۔

Not long after that, the Prophet’s, and Islam’s, fortunes suddenly changed for the better. At a place called `Aqabah near Makkah, the Prophet had two crucial historic meetings in 621 and 622 CE with a group of Arabs from Madinah, during which they pledged their allegiance and support. This was to have a profound and far-reaching effect on the whole future of Islam and the Muslim community.

در اواخر دوران مکی، پیامبر محمد ﷺ تلاشی هماهنگ را آغاز کرد و با قبایل و گروه‌های بانفوذ عرب ارتباط برقرار نمود تا اسلام را به آنان معرفی کند و پیروی و حمایت ایشان را جلب نماید.

Towards the end of the Makkan period, the Prophet Muĥammad embarked on a concerted effort of making contact with various influential Arab communities and tribes to introduce Islam to them and seek their following and support.

قبیلههای خزرج و اوس، دو قبیلهی عرب ساکن مدینه، که کنار یهودیان زندگی میکردند، بارها از آنان شنیده بودند که دربارهی «پیامبری که بهزودی خواهد آمد» و «که روزگارش نزدیک است» لاف میزنند؛ پیامبری که یهودیان را بر عربها پیروز خواهد کرد. گروهی از حاجیان خزرجی با پیامبر ﷺ دیدار کردند و او پیام خود را برایشان توضیح داد. آنان بیدرنگ دریافتند که او همان پیامبری است که یهودیان دربارهاش سخن میگفتند. آنان مصمم بودند پیش از یهودیان به او برسند. پس از دیدار با او و شنیدن سخنانش، او را پذیرفتند و مسلمان شدند. به او گفتند: «ما قوم خود را در وضعیتی بیسابقه از دشمنی با یکدیگر رها کردهایم. امید است خداوند تو را سبب وحدت آنان قرار دهد.» آنان پس از بازگشت به خانه، آنچه را انجام داده بودند به قوم خود گزارش دادند و قومشان نیز کار ایشان را پسندیدند.

The Khazraj and the Aws, the two Arab tribes of Madinah, having lived side by side with the Jews, had often heard them boast about “the Prophet who will come soon” and “whose day is at hand”, who would lead the Jews to victory over the Arabs. A group of the Khazraj pilgrims met the Prophet who explained to them his message. They immediately realized that he was the very Prophet the Jews were talking about. They were determined to get to him before the Jews did. Having met him and listened to what he had to say, they accepted him and became Muslims. They said to him: “We have left our people in an unprecedented state of mutual hostility. May God make you the cause of their unity.” On their return home, they reported what they did to their people who approved their action.

در سال بعد هیئتی متشکل از اعضای دو قبیله اوس و خزرج به مکه آمد تا با پیامبر ﷺ دیدار کند. آنان پذیرش اسلام و بیعت خود را اعلام کردند. پیامبر ﷺ ایشان را به همراه یکی از یارانِ برجسته‌اش به مدینه بازگرداند تا قرآن را به آنان بیاموزد و ایشان را در آیین نوین‌شان راهنمایی کند.

جامعهای که در مدینه شکل میگرفت، جامعهای یگانه و برجسته بود که در سراسر قرآن بارها ستوده شده است. این سوره با تعریفی موجز و کلی از مؤمنان حقیقی آغاز میشود، اما در عین حال به آن پیشگامان نخستین اسلام نیز اشاره دارد: «این کتاب است، هیچ شکّی در آن نیست؛ رهنمودی است برای پرهیزگاران. آنان که به غیب ایمان میآورند، نماز را برپا میدارند و از آنچه به ایشان روزی دادهایم انفاق میکنند. و آنان که به آنچه بر تو نازل شده و آنچه پیش از تو نازل شده ایمان میآورند، و به آخرت یقین دارند. آنانند که بر هدایتی از پروردگارشان قرار دارند و آنانند که رستگارند.» (آیات ۱ تا ۵)

The community taking shape in Madinah was a unique and distinguished one, praised repeatedly throughout the Qur’ān. This sūrah opens with a concise, generally applicable, definition of true believers. Nevertheless, it refers specifically to those early pioneers of Islam: “This is the Book; there is no doubt about it, a guidance for the God-fearing. Those who believe in what lies beyond the reach of human perception, observe Prayer and give of what We bestow upon them. Those who believe in what has been revealed to you and what was revealed before you, and are certain of the Hereafter. Those follow their Lord’s guidance, and they shall surely prosper.” (Verses 1-5)

در مقابل، بلافاصله توصیفی از کافران ارائه می‌شود که باز هم کلی و جهان‌شمول است، اما به‌طور مشخص بر کسانی منطبق است که اسلام را رد کردند و با آن مخالفت ورزیدند، هم در مکه و هم در اطراف مدینه: «کسانی که کافر شدند، برایشان یکسان است که آنان را بیم دهی یا بیم ندهی، ایمان نمی‌آورند. خداوند بر دل‌ها و گوش‌هایشان مهر نهاده و بر دیدگانشان پرده‌ای است، و عذابی بزرگ برای آنان است.» (آیات ۶ و ۷)

In contrast, we are immediately given a description of the unbelievers, which is again general and universal but applies specifically to those who rejected Islam and opposed it, in and around both Makkah and Madinah: “For the unbelievers, it is alike whether you forewarn them or not, they will not accept the faith. God has sealed their hearts and ears; their eyes are covered; and a grievous punishment awaits them.” (Verses 6-7)

در مدینه، گروه سومی پدید آمد: منافقان، یا المنافقون. این جماعت در مکه چندان آشکار نبود؛ ظهور آن به دنبال ورود پیامبر ﷺ و استقرار ایشان در مدینه بود، همان‌گونه که پیش‌تر توضیح داده شد. دلیلش این بود که در مکه، اسلام هیچ نهاد یا نیروی سیاسی مستقلی نداشت و مسلمانان در برابر آزار و سرکوب دیگر عرب‌ها آسیب‌پذیر بودند. کسانی که اسلام را می‌پذیرفتند، ناچار بودند شجاع و صادق باشند و آماده تحمل انواع سختی‌ها و وحشت‌ها.

In Madinah, a third group emerged, the hypocrites, or al-Munāfiqūn. This faction had not been noticeable in Makkah; its rise was prompted by the Prophet’s arrival and settlement in Madinah, as outlined earlier. That was because in Makkah, Islam had no sovereign political entity or force, and the Muslims remained soft targets for persecution and repression by the rest of the Arabs. Those who accepted Islam had to be brave and sincere, prepared to endure all kinds of hardship and terror.

بخش قابل توجهی از این سوره به بنیان‌گذاری و آمادگی اساسی امت مسلمان اختصاص دارد؛ امتی که قرار بود پیام خدا را به جهان برساند، زیرا بنی‌اسرائیل در انجام این وظیفه بزرگ به‌وضوح ناکام مانده بودند. در واقع، آنان اکنون در برابر آخرین صورت آن پیام، یعنی اسلام، قرار گرفته بودند.

A significant part of the sūrah is devoted to the foundation and essential preparation of the Muslim community which was to carry God’s message to the world, the Israelites having notably failed to undertake that noble task. Indeed, they were now in opposition to its final version, Islam.

پس از معرفی سه گروه اصلی انسان‌ها، یعنی مؤمنان، کافران و منافقان، و پس از اشاره‌ای روشن هرچند ضمنی به «شیاطین»، سوره خطاب خود را متوجه کل نوع بشر می‌کند و از ایشان می‌خواهد که خدای یگانه را بپرستند و وحیی را که بر پیامبرش ﷺ نازل کرده است به‌طور کامل بپذیرند. سوره لطف و حکمت خداوند را در آفریدن زمین و آسمان‌ها و آنچه در آن‌هاست، برای بهره‌مندی و سود انسان، تأیید می‌کند. (آیات ۲۱ تا ۲۹)

Having introduced the three main types of humanity: believers, unbelievers and hypocrites, and having made a clear though implicit reference to the ‘evil ones’, the sūrah addresses mankind as a whole, asking them to worship the One God and fully acknowledge the revelations He has bestowed on His Messenger. It affirms God’s favour and wisdom in creating the earth and the heavens, and all that is in them, for the use and benefit of man. (Verses 21-29)

این بخش شرحی است از هنگامی که خداوند انسان را به عنوان جانشین و نماینده‌ی خود در زمین برگزید، و در آن شرایط و مقررات این انتصاب فرخنده بیان می‌شود. (آیات ۳۰ تا ۳۹)

This is followed by an account of the occasion when God appointed man as His vicegerent and representative on earth, outlining the terms and conditions of that auspicious appointment. (Verses 30-39)

این بخشِ سوره به‌طور کامل به بحثی گسترده و جامع با بنی‌اسرائیل اختصاص دارد که در آن به‌شکلی انتقادی به جنبه‌های گوناگونِ سابقه‌ی دینی و تاریخی ایشان پرداخته می‌شود. (آیات ۴۰ تا ۱۴۱)

The following section of the sūrah is devoted entirely to an extensive and wide- ranging debate with the Israelites, dealing critically with various aspects of their religious and historic record. (Verses 40-141)

بحث بر پذیرش اسلام توسط بنی‌اسرائیل در مدینه متمرکز است. آنان نخستین گروهی بودند که به‌طور فعال اسلام را رد کردند. عمداً حقایق را درهم آمیختند و پنهان کردند. نگرشی دو چهره نسبت به ایمان اتخاذ کردند و کوشیدند کلام خدا را تحریف کنند. آنان با مسلمانان نیرنگ زدند، دروغ گفتند و پیمان شکستند، به امید آنکه ایشان را از دینشان بازگردانند. ادعای تملک انحصاری امانت خدا و انحصار در پارسایی و درستکاری را داشتند. نسبت به مسلمانان رشک ورزیدند و از هیچ تلاشی برای تضعیف موجودیت آنان و آسیب رساندن به ایشان دریغ نکردند. و در پایان، اما نه کم‌اهمیت‌ترین، با دشمنان اسلام، یعنی منافقان و عرب‌های مشرک، هم‌پیمان شدند و آماده بودند با آنان علیه جامعه مسلمانان توطئه کنند.