این بخش به رویدادهای آغازین نبرد احد می‌پردازد، تا آن نقطه‌ای که پیروزی‌ای که برای سپاه مسلمانان کاملاً در دسترس بود، به شکست بدل شد. قرآن کریم در تفسیر این رویدادها، در پی تثبیت برخی قواعد و اصول است. خود رویدادها تنها وسیله‌ای است که قرآن برای فرو نشاندن حقیقت در دل مسلمانان به کار می‌گیرد. این تفسیرها با اشاره به الگویی همیشگی آغاز می‌شود که دامنگیر کسانی می‌شود که پیام خدا را انکار کرده و آن را دروغ می‌شمارند. در اینجا به مسلمانان گفته می‌شود که پیروزی قریش در این نبرد خاص، رخدادی یگانه است که درسی مشخص را در بر دارد. آنان فراخوانده می‌شوند تا پایداری خود را نشان دهند و برتری خویش را از راه ایمان احساس کنند. اگر مسلمانان رنج دیده‌اند، بت‌پرستان نیز در همان نبرد رنج کشیده‌اند. آنچه بر مسلمانان گذشت، از جهات معینی سودمند است، زیرا به تمایز کسانی که در ایمانشان استوارند کمک می‌کند و از میان آنان شهیدانی را برمی‌گزیند که آماده‌اند جان خود را در راه ایمانشان فدا کنند.

This passage comments on the early events of the Battle of Uĥud up to the point at which the victory which was well within the grasp of the Muslim army turned into defeat. As the Qur’ān comments on these events, it seeks to establish certain rules and principles. The events themselves are only a means employed by the Qur’ān to drive the truth home to the Muslims. These comments begin with a reference to an ever-recurring pattern which engulfs those who reject God’s message and describe it as a lie. The Muslims are told here that the Quraysh victory in this particular battle is a one-off incident delivering a particular lesson. They are called upon to demonstrate their steadfastness and to feel their superiority through faith. If they have suffered, the idolaters have also suffered in the same battle. What happened to the Muslims is useful in certain ways as it helps distinguish those who are firm in their faith and select from among them martyrs who are ready to sacrifice their lives for their faith.

علاوه بر این، مسلمانان با مرگ رودررو می‌شوند، پس از آن‌که آرزوی آن را داشتند. وعده‌ها و آرزوهای ایشان بدین‌ترتیب آزموده می‌شود. همه‌ی این‌ها به جامعه‌ی مسلمان کمک می‌کند تا تجهیزات لازم برای رویارویی با دشمنانش را به دست آورد و به نتیجه‌ی مطلوب، یعنی نابودی کافران، دست یابد. چه در شکست و چه در پیروزی، هدف کلی تأمین می‌شود.

Moreover, the Muslims are brought face to face with death, after they had wished for it. Their promises and wishes are thus put to the test. All this helps the Muslim community acquire the necessary equipment to face its enemies and to bring about the desired result of wiping out unbelievers. In both defeat and victory, the overall goal is served.

در جنگ اُحد، مسلمانان دچار مصیبتی شدند: شکست خوردند و بسیاری از ایشان کشته شدند. از نظر جسمی و روحی، رنج و سختی را تحمل کردند. هفتاد تن از یاران پیامبر ﷺ کشته شدند. خود پیامبر ﷺ زخمی شد، و همچنین کسانی که از او دفاع می‌کردند. همهٔ این‌ها مؤمنان را تکان داد؛ آنان پس از پیروزی چشمگیرشان در بدر، چنین ضربه‌ای را پیش‌بینی نکرده بودند. با خود می‌گفتند: «چگونه این بر ما رخ داده است؟ چگونه چنین تحولی پیش آمده در حالی که ما مسلمانیم؟» قرآن در اینجا به ایشان یادآوری می‌کند که الگوهایی وجود دارد که سرانجام تحقق می‌یابند. مسلمانان نوعی ویژه از انسان‌ها نیستند. قوانین طبیعت که بر زندگی انسان حاکم است، همچنان جریان خواهد داشت. هیچ چیز ناگهان و بی‌دلیل پدید نمی‌آید. اگر قوانین طبیعت را بررسی کنند و دریابند که کدام قواعد بر ایشان اثر می‌گذارد، خواهند توانست درس همهٔ رویدادها را فرا گیرند. آنان درخواهند یافت که قانون خداوند هرگز شکست نمی‌خورد و هیچ چیز بیهوده رخ نمی‌دهد. همچنین خواهند توانست با پرتو آنچه در گذشته رخ داده، راه آیندهٔ خود را بسازند. آنان نباید بی‌عمل بنشینند و تکیه کنند بر این که مسلمانند و بدون انجام آنچه برای رسیدن به پیروزی لازم است، انتظار پیروزی داشته باشند. مهم‌ترین آن‌ها اطاعت از خداوند و پیامبر اوست.

قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِكُمْ سُنَنٌ فَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ ۝ هَٰذَا بَيَانٌ لِّلنَّاسِ وَهُدًى وَمَوْعِظَةٌ لِّلْمُتَّقِينَ Note: the verses are rendered in Qur'anic Arabic since they are quoted text; the translation in Persian is as follows. بسیاری از سنت‌ها پیش از شما سپری شده‌اند. پس در زمین بگردید و بنگرید که سرانجام تکذیب‌کنندگان چگونه بود. این بیانی روشن برای مردم، و هدایت و پندی برای پرهیزگاران است. (آیات ۱۳۷ و ۱۳۸)

Many patterns have passed away before you. Go about the earth and see what was the fate of those who described the truth as lies. This is a plain exposition for mankind, as well as a guidance and an admonition for the God-fearing. (Verses 137-8)

الانماطی که این سوره به آنها اشاره می‌کند و توجه مؤمنان را به آنها جلب می‌نماید، سرنوشت کسانی را در بر می‌گیرد که در طول تاریخ پیام خدا را انکار کردند و آن را دروغ خواندند، و نیز این واقعیت که روزهای خوشبختی و بدبختی میان مردم و جامعه‌ها در تناوب است. الگوهای شناسایی‌شده همچنین مردم را می‌آزمایند تا معلوم شود آیا آنان واقعاً مؤمن هستند و در سختی‌ها شکیبا می‌مانند. الگوی مهم دیگر این است که پیروزی همواره نصیب کسانی می‌شود که پایداری می‌ورزند، در حالی که کافران نابود می‌گردند. با تشریح این بخش‌های مرتبط، مؤمنان بسیار تشویق می‌شوند که پایداری کنند و استوار بمانند. به آنان دلداری داده می‌شود که مصیبتی که به ایشان رسیده تنها بر آنان وارد نشده است.

The patterns to which the sūrah refers here, and to which it draws the attention of the believers, concern the fate of those who, throughout history, denied God’s message and described it as a lie, and the fact that days of fortune and misfortune alternate between people and communities. The patterns identified also test people in order to know whether they are truly believers, and patient in adversity. Another pattern of importance is the fact that victory is always granted to those who are steadfast, while the unbelievers are blotted out. As these corresponding parts are outlined, much encouragement is given to the believers to persevere and remain steadfast. They are consoled for their misfortune, which has not befallen them alone.

به دشمنانشان نیز مصیبتی مشابه رسیده است. آنان باید به یاد داشته باشند که ایمانی برتر دارند و هدفی برتر از آنچه دشمنانشان دارند، و اینکه از هدایت الهی بهره‌مند هستند و قانون اساسی کاملی دارند.

A similar one has befallen their enemies. They should remember that they have a superior faith and aim to those of their enemies and that they enjoy Divine guidance and have a perfect constitution.

علاوه بر این، پیروزی نهایی از آنِ آنان خواهد بود، در حالی که دشمنانشان شکست خواهند خورد: «پیش از شما سنت‌های بسیاری گذشته است. در زمین بگردید و ببینید سرانجام کسانی که حقیقت را تکذیب کردند چگونه بود.» (آیه ۱۳۷) قرآن، گذشته را به حال پیوند می‌دهد تا به آینده اشاره کند. اعراب که نخستین مخاطبان قرآن بودند، پیش از اسلام نه تجربه‌ای داشتند و نه دانشی که آنان را قادر سازد چنین دیدگاه گسترده‌ای نسبت به زندگی و رویدادهای آن داشته باشند. اسلام در حقیقت به آنان زندگی تازه‌ای بخشید و از ایشان ملتی ساخت که رهبری بشریت را بر عهده گیرد.

سست نشوید و غم نخورید، زیرا اگر مؤمن باشید، شما برتری خواهید یافت. اگر به شما آسیبی برسد، به مردم دیگری نیز آسیبی مانند آن رسیده است. ما این روزها [ی پیروزی و شکست] را میان مردم دست‌به‌دست می‌گردانیم. خداوند می‌خواهد کسانی را که واقعاً ایمان آورده‌اند آشکار سازد و از میان شما کسانی را برگزیند که [با جان خود] بر حقیقت گواهی می‌دهند. خداوند ستمکاران را دوست نمی‌دارد. (آیات ۱۳۹ تا ۱۴۰)

Do not be faint of heart, and do not grieve; for you shall gain the upper hand if you are truly believers. If misfortune befalls you, a similar misfortune has befallen other people as well. Such days [of fortune and misfortune], We deal out in turn among men. God wants to mark out those who truly believe and choose from among you such as [with their lives] bear witness to the truth. God does not love the wrongdoers. (Verses 139- 40)

مؤمنان نباید دلسرد شوند و نباید اجازه دهند که اندوه به خاطر آنچه ممکن است رخ دهد بر آنان چیره شود. آنان برتری خواهند یافت، زیرا ایمانی برتر دارند. مؤمنان تنها در برابر خدا سجده می‌کنند، در حالی که دیگران در برابر یک یا چند تن از مخلوقات او سجده می‌کنند. این سوره برای مؤمنان روشن می‌سازد که آنان واقعاً برترند و بسی والاتر از دیگر مردمند. به آنان می‌گوید: شما شیوه زندگی برتری دارید، زیرا از روشی پیروی می‌کنید که خدا مقرر فرموده است، در حالی که روش‌هایی که گروه‌های دیگر پیروی می‌کنند به دست مخلوقات او ساخته شده است.

Believers must not lose heart, nor should they allow grief to overtake them because of what may happen. They will gain the upper hand, because they have a superior faith. Believers prostrate themselves only to God, while others prostrate before one, or more, of His creatures. This sūrah makes it plain to the believers that they are indeed superior and far more exalted than other people. It tells them: You have a superior way of life, because you follow a method established by God while the methods followed by other groups have been devised by His creatures.

علاوه بر این، مقام شما برتر است، زیرا برای امانتی مهم برگزیده شده‌اید: رساندن هدایت خداوند به همه مردم. دیگران از این هدایت بی‌خبرند و گمراه شده‌اند. جایگاه شما در زمین برتر است، زیرا خداوند وعده داده است که زمین را به میراث شما درآورد، در حالی که آنان در فراموشی فرو خواهند رفت. اگر واقعاً مؤمن باشید، پس برتر هستید. بنابراین باید با دلسرد نشدن و غمگین نبودن، قدرت ایمان خود را نشان دهید. قوانینی که خداوند مقرر کرده است، این امکان را فراهم می‌آورد که پیروز شوید یا شکست بخورید، اما پایان نهایی، پس از تحمل آزمون و کوشش در راه خداوند، به سود شما خواهد بود.

Moreover, your role is superior, because you have been selected for a position of trust, to convey God’s guidance to all mankind. Other people are unaware of this guidance, and have gone astray. Your place on earth is superior, because God has promised you to inherit the earth, while they will sink into oblivion. If you are truly believers, then you are superior. Therefore, you have to demonstrate the strength of your faith by not losing heart and you must not grieve. The rules determined by God make it possible that you may score a victory or suffer a defeat, but the ultimate end after enduring the test and striving hard for God’s cause, will be in your favour.

خدا می‌خواهد کسانی را که واقعاً ایمان آورده‌اند مشخص کند و از میان شما کسانی را برگزیند که {با جان خود} بر حق گواهی دهند. خدا ستمکاران را دوست ندارد. و خدا می‌خواهد مؤمنان را بیازماید و خالص گرداند، و کافران را نابود کند. (آیات ۱۴۰-۱۴۱)

God wants to mark out those who truly believe and choose from among you such as [with their lives] bear witness to the truth. God does not love the wrongdoers. And God wants to test and prove the believers, and to blot out the unbelievers. (Verses 140-1)

سوره در ادامه، برخی جنبه‌های حکمت الهی را برای جامعه مسلمانان آشکار می‌کند؛ حکمتی که رخدادهای جنگ احد بر پایه آن روی داد، و اینکه چرا مسلمانان پس از پیروزی درخشانشان در بدر، شکست را تجربه کردند. اصل آزمودن مؤمنان و سنجیدن استواری ایشان با تأکید بسیار مطرح شده است. در همان حال خداوند بیان می‌کند که می‌خواهد از میان مؤمنان کسانی را برگزیند که «با جانِ خود به حق گواهی می‌دهند». متن عربی بیان می‌کند که خداوند می‌خواهد از میان مؤمنان «شهدا» را برگزیند. باید به یاد داشت که در زبان عربی واژه «شهید» که به معنای «شهیدِ راه حق» است، همچنین به معنای «گواه» نیز می‌باشد.3

The sūrah goes on to reveal to the Muslim community certain aspects of Divine wisdom behind which the events of the Battle of Uĥud took place, and why defeat was suffered by the Muslims after their spectacular victory at Badr. The principle of testing the believers and proving their mettle is strongly emphasised. At the same time God states that He wants to choose from among the believers people who “with their lives bear witness to the truth.” The Arabic original states that God wants to choose from among the believers “martyrs”. It should be remembered that in Arabic the word “shahīd” which denotes “martyr” also means “witness”.3

در بیان این نکته، آیه‌ای از قرآن بسیار شایان توجه است: «خداوند می‌خواهد از میان شما کسانی را برگزیند که [با جان خود] گواه حق باشند.» پس خدا از میان کسانی که در راه او تلاش می‌کنند، شهیدانی برمی‌گیرد. از این رو، برگزیده شدن کسی به شهادت، نه مایه‌ی اندوه است و نه زیان. بلکه افتخاری است، زیرا این انتخاب از سوی خداست و خدا به آن شهیدان جایگاهی ویژه در نزد خود می‌بخشد. افزون بر این، آنان برگزیده می‌شوند تا بر حقانیت پیام الهی برای بشر گواهی دهند. گواهی ایشان به گونه‌ای است که هیچ‌کس نمی‌تواند آن را انکار کند. این گواهی، تلاشی است برای استقرار حقیقت پیام الهی در زندگی تا لحظه‌ی مرگ. ایشان گواهی می‌دهند که آنچه از خدا دریافت کرده‌اند حق است، همان حقی که بدان ایمان آورده و خود را وقف آن کرده‌اند، و زندگی انسان جز با به اجرا درآمدن این حقیقت سامان نخواهد یافت.

The way this point is expressed in the Qur’ān is particularly remarkable: “God wants ... to choose from among you such as [with their lives] bear witness to the truth.” God, then, takes martyrs from among those who strive for His cause. Therefore, it is neither a tragedy nor a loss that anyone is chosen to be a martyr. Indeed, it is a matter of honour because the choice is made by God and those martyrs are given, by God, a special position near Him. Moreover, they are selected to bear witness to the truth of God’s message to mankind. They give their testimony in a way which cannot be contested by anyone. That testimony is to struggle to establish the truth of the Divine Message in life until they die. They testify that what they have received from God is the truth in which they have believed and to which they have dedicated themselves, and that human life will not be set right unless this truth is implemented.

آیا گمان می‌کنید که به بهشت وارد خواهید شد، بی‌آنکه خداوند کسانی از شما را که جهاد کرده‌اند و صابران را معلوم بدارد؟ (آل عمران: ۱۴۲-۱۴۳)

Do you reckon that you can enter paradise unless God has identified those among you who strive hard [in His cause], and who are patient in adversity. Surely, you used to wish for death before you came face to face with it. Now you have seen it with your own eyes. (Verses 142-3)

این آیات با یک پرسش انکاری آغاز می‌شوند که هدف آن اصلاح تصوراتی است که مسلمانان بر اساس الگوهایی که خداوند برای پیشبرد آیینش قرار داده، درباره‌ی این‌که پیروزی چگونه به دست می‌آید و شکست چگونه پیش می‌آید، و درباره‌ی اهمیت عمل و پاداشی که شایسته‌ی آن است و جز این‌ها در ذهن خود شکل داده‌اند. قرآن روشن می‌سازد که راه بهشت با دشواری‌های بسیار و امور ناخوشایند همراه است. بهترین سلاح مؤمن در برابر سختی‌ها، صبر است. این با آرزوهای توخالی و ادعاهایی که هر آزمونی ممکن است بیهودگی‌شان را آشکار کند، کاملاً متفاوت است. «آیا گمان کرده‌اید که به بهشت درخواهید آمد، در حالی که خداوند هنوز کسانی از شما را که جهاد کرده‌اند و صابران را نشناخته است؟» (آیه ۱۴۲)

These verses start with a rhetorical question, the purpose of which is to correct the concepts formed by Muslims on the patterns established by God for the advocacy of His faith: how victory is achieved and defeat suffered; the importance of action and what reward it merits, etc. The Qur’ān makes it clear that/ the road to heaven is attended by many difficulties and undesirable things. The best equipment for a believer is patience in adversity. This is totally different from hollow wishes and claims which any test may prove to be futile. “Do you reckon that you can enter paradise unless God has identified those among you who strive hard [in His cause] and who are patient in adversity?” (Verse 142)

اسلوبِ بلاغت یہاں اس لیے اختیار کیا گیا ہے تاکہ واضح ہو جائے کہ پورا تصور ہی غلط ہے۔ یقیناً کسی انسان کے لیے یہ سوچنا غلطی ہے کہ محض یہ کہہ دینا کافی ہے کہ اس نے اسلام قبول کر لیا ہے اور اس کے لیے جان دینے کو تیار ہے، تاکہ وہ مومنین میں سے ایک کے طور پر اس پر عائد فرائض ادا کر سکے۔ یہاں یہ بات یاد رکھنا ضروری ہے کہ ایسے فرائض کی ادائیگی اس شخص کو سب سے بڑا انعام دلاتی ہے، یعنی جنت میں داخلہ۔ ایسے فرائض کی تکمیل کے لیے ضروری ہے کہ انسان جہاد کی عملی آزمائش سے گزرے، مشکلات کا سامنا کرے اور تنگی میں صبر کرے۔

The rhetoric mode is employed in this question so as to make it clear that the whole concept is wrong. It is certainly a mistake for any man to think that it is sufficient for him to only say that he has accepted Islam and be ready to die for it in order to fulfil the duties which are required of him as one of the believers. It is important to remember here that the fulfilment of such duties earns that person the greatest prize of all, namely, admission to heaven. What is needed for the fulfilment of such duties is to go through a practical test of jihād, to face up to difficulties and to be patient in adversity.

محمد تنها فرستاده‌ای است؛ پیش از او نیز فرستادگان دیگری گذشته‌اند. پس اگر او بمیرد یا کشته شود، آیا به پاشنه‌های خود برمی‌گردید؟ و هر که به پاشنه‌های خود برگردد، هرگز به خدا هیچ زیانی نمی‌رساند. و خداوند به سپاسگزاران پاداش خواهد داد.

Muĥammad is only a messenger: all messengers have passed away before him. If then, he dies or is slain, will you turn about on your heels? He that turns about on his heels will not harm God in any way. God will reward those who are grateful [to Him].

(آیه ۱۴۴)

(Verse 144)

این آیه به واقعه‌ای خاص اشاره دارد که در جریان جنگ اُحد رخ داد. پیامبر ﷺ دسته‌ای از سربازان را بر بالای کوهی که پشت سر سپاه مسلمانان بود مستقر کرده بود. آنان نیروی پشتیبان بودند و با کمان و تیر مجهز شده بودند تا هرگونه حمله‌ای را که از پشت به سپاه مسلمانان صورت گیرد دفع کنند. وقتی به نظر می‌رسید که نبرد به پایان رسیده، بیشتر آنان بر خلاف دستور صریح پیامبر ﷺ مواضع خود را ترک کردند. در نتیجه، گروهی از نیروهای دشمن توانستند از دور کوه بگذرند و از پشت به مسلمانان حمله کنند. خود پیامبر ﷺ مجروح شد: دندان‌های پیشین ایشان شکست و صورتشان خون‌آلود شد.

This verse refers to a particular incident which took place during the Battle of Uĥud. The Prophet had stationed a detachment of soldiers on top of the mountain behind the Muslim army. They were the rearguard, equipped with bows and arrows to repel any attack launched against the Muslim army from behind. When the battle appeared to be all over, most of them left their positions, against the express orders of the Prophet. A battalion of the enemy forces were thus able to go round the mountain and attack the Muslims from the rear. The Prophet himself was injured: his front teeth were broken, and his face was bleeding.

وضعیت آشفته شد و لشکر مسلمانان دچار پریشانی گشت. در این لحظه، کسی فریاد زد: «محمد ﷺ کشته شد!» این خبر چنان برای مسلمانان شوک‌آور بود که بسیاری از آنان روی برگرداندند تا به مدینه بازگردند. آنان شکسته، شکست‌خورده و ناامید به کوه بالا رفتند. با این حال، خود پیامبر ﷺ همراه با گروهی کوچک از یارانش استوار ایستاد. او هنگامی که یارانش به عقب‌نشینی آغاز کردند، آنان را فراخواند. وقتی صدای او را شنیدند، دوباره گرد آمدند. خداوند به آنان یاری داد تا توان روحی خود را بازیابند و خواب کوتاهی بر آنان چیره کرد تا نیرو، امنیت و آرامش یابند، چنان‌که بعداً توضیح داده خواهد شد.

The situation became chaotic and the Muslim army was in disarray. At this moment, someone cried out: “Muĥammad is killed!” Such a great shock was this to the Muslims, that many of them turned round to return to Madinah. They went up into the mountain, shattered, defeated, in despair. However, the Prophet himself, with a small group of his Companions, stood firm. He called to his Companions as they began to retreat. When they heard him, they began to rally. God helped them regain their moral strength and allowed them to be overtaken by a momentary slumber so as to give them strength, security and reassurance, as will be explained later.

هیچ کس جز به اذن خدا نمی‌میرد، که اجلی معین و نوشته شده است. هر کس پاداش دنیا را بخواهد، از آن به او می‌دهیم، و هر کس پاداش آخرت را بخواهد، از آن به او می‌دهیم. و به زودی سپاس‌گزاران را پاداش خواهیم داد. (آیه ۱۴۵)

No one can die except by God’s leave, at a term appointed. He who desires the reward of this world, We shall give him thereof and to him who desires the reward of the life to come, We shall give thereof. We shall reward those who are grateful to Us. (Verse 145)

هر جان انسانی، پس، سرآمد معیّن خود را به سر می‌برد. هیچ‌کس پیش از وقت خود نمی‌میرد. نه ترس و نه میل به زنده ماندن بیشتر، نمی‌تواند سرآمد معیّن هیچ‌کس را به تأخیر اندازد. از سوی دیگر، شجاعت و ماجراجویی عمر کسی را کوتاه نمی‌کند. وقتی این اندیشه در ذهن مؤمنان جا می‌گیرد، آنان هنگام انجام مسئولیت‌ها و ادای فرایض دینی خود اساساً به مرگ نمی‌اندیشند. به همین دلیل است که مردم در طول اعصار دیده‌اند که کسانی که به خدا ایمان دارند، نه گرفتار میل به طولانی‌تر کردن عمر خود در این دنیا هستند و نه گرفتار ترس از آنچه در پیش است. آنان صرفاً با صبر و آرامش خاطر، در انجام وظایف خود بر خدا توکل می‌کنند.

Every human soul, then, lives up to its appointed time. No one dies before his time. Neither fear, nor the desire to live longer can postpone anyone’s appointed time. Courage and adventure, on the other hand, will not shorten one’s life. As this idea sinks into the minds of the believers they simply do not think of death as they go about fulfilling their responsibilities and carrying out their religious duties. This is the reason why people, throughout the ages, have seen that those who believe in God are not encumbered by their desire to prolong their time on earth or by their fear of what lies ahead. They simply rely on God as they carry out their duties with patience and reassurance.

چون هر کس در وقت مقرّر خود می‌میرد، پس هر کسی باید به زندگی آخرت بیندیشد و برای دست یافتن به سعادت بزرگ‌تر آن زندگی سخت بکوشد: «هر کس پاداش این دنیا را بخواهد، از آن به او می‌دهیم و هر کس پاداش آخرت را بخواهد، از آن به او می‌دهیم» (آیه ۱۴۵)

Since everybody dies at his or her appointed time then everyone should think of the life to come and should work hard in order to achieve the greater happiness of that life: “He who desires the reward of this world, We shall give him thereof and to him who desires the reward of the life to come, We shall give thereof” (Verse 145)

فاصلهٔ میان این دو نوع زندگی به همان اندازه گسترده است که فاصلهٔ میان دغدغه‌های کسانی که پاداش یکی از این دو را می‌خواهند. طول عمر انسان بر روی این زمین تحت تأثیر انتخابی که می‌کند قرار نمی‌گیرد. پس کسی که این زندگی دنیوی را هدف نهایی خود قرار می‌دهد و تنها پاداش‌های آن را می‌جوید، زندگی‌ای را می‌گذراند که تفاوت چندانی با زندگی حیوانات ندارد، پیش از آنکه در زمان تعیین‌شده بمیرد. از سوی دیگر، کسی که به افق گسترده‌تری می‌نگرد، زندگی یک انسان حقیقی را می‌گذراند که خداوند او را گرامی داشته و مأموریت ساختن زندگی انسانی سعادتمند بر روی زمین را به او سپرده است. چنین کسی نیز در زمان تعیین‌شده‌اش می‌میرد.

سپس خداوند برای مسلمانان نمونه‌ای می‌آورد که از تاریخ مؤمنان پیش از آنان گرفته شده است. کاروان ایمان، که از مؤمنان تشکیل شده، به آغاز آفرینش باز می‌گردد. کسانی بودند که به عهد خود وفادار بودند، مؤمنانی استوار که در کنار پیامبرانی که به سویشان فرستاده شده بودند می‌جنگیدند و در سختی‌ها هرگز سست نمی‌شدند. آنان هنگامی که مرگ را پیش روی خود می‌دیدند، آگاهی خود از جایگاه راستین‌شان را نشان می‌دادند؛ آنگاه که در راه خدا می‌جنگیدند و بر پایه آموزه‌های ایمانشان زندگی می‌کردند. آنان جز این نمی‌گفتند که از خدا می‌خواستند تا ایشان را بیامرزد.

God then gives the Muslims an example drawn from the history of fellow believers. The procession of faith, composed of believers, dates back to the very beginning of time. There were people who were true to their word, firm believers who fought alongside the prophets sent to them and they never weakened in times of adversity. As they stared death in the face, they demonstrated their awareness of their true position when they fought in God’s cause and lived in accordance with the teachings of their faith. They said no more than a prayer to God to forgive them.

آنان لغزش‌های خود در رفتار و نگرش را بزرگ شمردند، تا جایی که آن‌ها را «زیاده‌روی» توصیف کردند. همچنین از خدا خواستند که گام‌هایشان را استوار سازد و به آنان پیروزی ببخشد. این کار پاداش این جهان و پاداش جهان آخرت را برایشان به دنبال داشت، زیرا آنان میان نگرش درست در نبرد و نگرش درست در نمازها و دعاهایشان جمع کردند. بدین‌ترتیب، نمونه‌ای ارائه دادند که خداوند آن را برای مسلمانان در اینجا بیان می‌کند.

They enlarged their slips in behaviour and attitude, so as to describe them as “excesses”. They also prayed to God to make their steps firm and to grant them victory. This earned for them the reward of this life and that of the life to come, because they combined the right attitude in battle and the right attitude in their prayers. Thus, they have provided an example which God cites here for the Muslims.

بسا پیامبرانی که همراه با گروه بسیاری از مردان خداپرست با دشمن جنگیدند. آنان بر اثر آنچه در راه خدا به آن دچار شدند، سست نشدند و ناتوان نگشتند و تسلیم نشدند. خدا صابران را دوست دارد. آنان جز این نگفتند: «پروردگارا! گناهان ما و زیاده‌روی ما در کارهایمان را بیامرز، و گامهایمان را استوار دار، و ما را بر گروه کافران پیروز گردان.» پس خدا پاداش این دنیا و پاداش نیکوتر آخرت را به آنان داد. و خدا نیکوکاران را دوست دارد.

Many a Prophet has fought with many devout men alongside him. They never lost heart on account of what they had to suffer in God’s cause, and neither did they weaken nor succumb. God loves those who are patient in adversity. All that they said was this: “Our Lord! Forgive us our sins and our excesses in our affairs. Make firm our steps, and give us victory over the unbelievers.” God has granted them the reward of this life and the best reward of the life to come. God loves those who do their duty well. (Verses 146-8)