بزرگترین دلیل بر قدرت، حکمت و سایر مسائلی که در این سوره ذکر شده، جهان عظیم است که هیچ انسانی ادعای آفرینش آن را برای خود یا برای هیچ کس جز خدا نمیکند. این جهان بزرگ و شگفتانگیز است و هماهنگی و انسجام را بازتاب میدهد. دارای نظامی دقیق و پیچیده است. دلها را شیفته خود میکند و چنان با فطرت انسان روبهرو میشود که نمیتواند از آن روی برگرداند. از این رو، بهآسانی یگانگی آفریدگار بزرگ را تصدیق میکند و کسانی را که برای او شریک قائل میشوند، گمراه و آنان را که از حدود حقیقت آشکار تجاوز میکنند، اعلام میدارد:
The ultimate proof of God’s might, wisdom and all other issues mentioned in the sūrah is the great universe, whose creation no human being ever claims for himself or for anyone other than God. The universe is huge and awesome, reflecting harmony and coherence. It has a fine and elaborate system. It captivates our hearts and readily faces human nature in such a way that it cannot turn away from it. Hence, it readily acknowledges the great Creator’s oneness and declares anyone who associates partners with Him as erring, as those who transgress the bounds of clear truth:
او آسمانها را بدون ستونهایی که آنها را ببینید آفرید، و در زمین کوههای استوار افکند تا شما را نلرزاند، و در آن از هر گونه جنبندهای پراکنده ساخت. و از آسمان آب فرو فرستادیم و در زمین از هر گونه گیاه نیکو و زوجزوج رویاندیم. این است آفرینش خدا؛ پس به من نشان دهید آنان که جز او هستند چه آفریدهاند! بلکه ستمکاران در گمراهی آشکارند.
He has created the skies without any supports that you can see, and has placed firm mountains on earth, lest it sway with you, and has scattered through it all manner of living creatures. We send down water from the skies to cause every kind of goodly plant to grow on earth in pairs. This is all God’s creation. Show me, then, what others might have created! Surely, the wrongdoers are in obvious error. (Verses 10-11)
اگر واژهٔ «آسمانها» را به معنای ظاهری آن بگیریم، بیآنکه به پژوهشهای علمی پیچیده وارد شویم، میبینیم که آنها چقدر شگفتانگیز، گسترده و والا هستند. چه اشاره به سیارات، ستارگان، کهکشانها یا دیگر اجرام آسمانی باشد که در فضایی حرکت میکنند که ماهیت و وسعتش تنها بر خدا روشن است، و چه به این گنبد آبی باشد که با چشمان خود میبینیم اما کسی به درستی نمیداند که دقیقاً چیست، واقعیت این است که اجرام عظیم و باشکوهی وجود دارند که بیهیچ ستون نگهدارندهای برافراشتهاند. مردم آنها را با چشمان خود میبینند، هر جا که در شب یا روز نگاه کنند و هر جا که بر روی زمین سفر کنند. نگریستن به آسمان با چشم غیرمسلح، هرچند نمیتوانیم ابعاد بزرگ آن را درک کنیم، برای لرزاندن تمام وجودمان کافی است. ما گسترهای بزرگ و بیپایان و بیکران میبینیم، اما همچنین نظامی ظریف و زیبا را میبینیم که همه این آفریدهها را در هماهنگی کامل نگه میدارد. نه چشمان ما و نه دلهایمان هرگز از تماشای چنین عظمتی خسته نمیشوند. در حقیقت، این زیبایی آنقدر مسحورکننده است که تمام احساساتمان را در خود فرو میبرد. انسان چه میگوید وقتی درمییابد که هر نقطهٔ کوچک نوری که در این گسترهٔ بزرگ حرکت میکند، ممکن است میلیونها برابر بزرگتر از زمینی باشد که بر آن زندگی میکند؟
If we take the term ‘skies’ at its apparent meaning, without going into complex scientific research, we see how awesome, expansive and sublime they are. ‘Whether the reference here is to planets, stars, galaxies or other celestial bodies that move in the space whose nature and extent are known only to God, or to this blue dome which we see with our eyes but no one knows what exactly it is, the fact remains that there are huge, majestic bodies that are elevated without supporting pillars. People see them with their eyes, wherever they look during the night or day and wherever they travel on earth. To contemplate the sky with our naked eyes, even though we cannot comprehend its great dimensions, is sufficient to send a shudder through our whole beings. We see a great, endless expanse without limits, but we also see a fine and beautiful system that holds all these creatures in such perfect harmony. Neither our eyes nor our hearts ever tire of contemplating such majesty. Indeed, this beauty is so captivating that all our feelings are absorbed. What does man say when he realizes that each little dot of light moving in this great expanse may be millions of times bigger than the earth he lives on?
این اشاره به فضای بیکران، یعنی «خلق کرد آسمانها را بیهیچ ستونی که آن را ببینید»، بهسرعت و بهاختصار بیان میشود، و سپس بیدرنگ به زمین بازمیگردیم، زمینی که در برابر گستره عظیم جهان هستی، جز ذرهای کوچک نیست.
This reference to the limitless space, “He has created the skies without any supports that you can see,” is made quickly and briefly, before we are returned straight to earth which is no more than a tiny particle when compared to the great universal expanse.
و با این همه، انسان زمین را بسیار بزرگ میبیند؛ هیچ انسانی نمیتواند تمام آن را بپیماید، هرچند عمرش را در سفری پیوسته بگذراند. بدین ترتیب، سوره ما را به زمین بازمیگرداند تا با ذهنی باز و بدون آن آثار آشنایی که دیدمان را تیره میکند، در آن بیندیشیم: «و در زمین کوههای استوار نهاد، مبادا شما را با خود بلرزاند.» (آیه ۱۰)
Yet man sees the earth as huge indeed: no man can traverse it all, even though he spends his life in continuous travel. Thus, the sūrah returns us to earth so we contemplate it with open minds, and without the effects of familiarity that cloud our vision: “and has placed firm mountains on earth, lest it sway with you.” (Verse 10)
زمینشناسان میگویند کوهها برآمدگیهایی بر سطح زمیناند که از جیبهای سردی در زیرزمین پدید میآیند؛ جایی که گازها منجمد میشوند و حجمشان کاهش مییابد.
Geologists say that mountains are undulations of the face of the earth resulting from underground pockets of coolness where gases get frozen and reduce in size.
بدین ترتیب، سطح زمین منقبض شده و چینخورده میشود و به همان نسبت که در زیرزمین کاهش حجم رخ میدهد، برآمدگیها و فرورفتگیها پدید میآیند. این ممکن است درست باشد یا نباشد، اما کتاب خدا به روشنی بیان میکند که این کوهها زمین را استوار میسازند تا نلرزد. بنابراین، برآمدن کوهی در جایی، کاهش حجم در جای دیگر را متعادل میکند. با این حال، سخن خدا برتر است. و او همان کسی است که همواره حق را بیان میکند.
Thus the surface of the earth shrinks and becomes wrinkled allowing elevations and falls to take place in proportion to underground reductions in size. This may or may not be true, but God’s book clearly states that these mountains stabilize the earth so that it does not sway. Thus, the rise of a mountain in one place balances shrinkage in another. However, God’s word remains supreme. He is indeed the One who always states the truth.
خدا «در آن هر نوع جانداری را پراکنده کرده است». (آیهٔ ۱۰) این یکی از شگفتیهای بزرگ هستی است. تا امروز هیچکس نمیتواند ادعا کند که راز حضور حیات بر زمین را کشف کرده است. این درباره حیات در سادهترین شکل تکسلولی آن نیز صادق است. پس چگونه میتوانیم رازِ بزرگتری را که باعث میشود حیات متنوعتر و پیچیدهتر شود و انواع، گونهها و اقسام بیشماری از جانداران پدید آیند، کشف کنیم؟ با این همه، بیشتر مردم ترجیح میدهند با چشم و ذهنی بسته از کنار چنین شگفتیهای بزرگی بگذرند، همانگونه که از کنار چیزی بسیار عادی که ارزش نگاه دوباره ندارد میگذرند. همین افراد وقتی به ماشینی ساختِ بشر نگاه میکنند، در حیرت فرو میروند، در حالی که این ماشین در مقایسه با یک سلول زندهٔ واحد و رفتار دقیقاً تنظیمشدهٔ آن بسیار ساده است. لازم نیست چنین ماشینهایی را با جانداران پیچیدهتر مقایسه کنیم، چه رسد به بدن انسان که صدها آزمایشگاه شیمیایی، انبار، مرکز توزیع و ایستگاه بیسیم برای دریافت و ارسال پیام، و صدها کارکرد پیچیدهٔ دیگر را در خود جای داده است؛ اسرار این کارکردها تنها نزد خداست.
God “has scattered through it all manner of living creatures.” (Verse 10) This is one of the great wonders of existence. Up to the present day, no one can claim to have fathomed the secret of the presence of life on earth. This applies to life in its simplest, one-cell form. How then can we fathom the greater secret that causes life to become more varied and complex, giving rise to countless species, types and kinds of creatures? Yet most people choose to pass by such great wonders with their eyes and minds closed, just as they pass by something very ordinary that does not deserve a second look. These very people stand amazed as they look at a man-made machine which is very simple when compared to a single living cell and its accurately regulated behaviour. We need not compare such machines to more sophisticated living creatures, let alone to the human body which contains hundreds of chemical laboratories, storehouses, distribution centres, wireless stations that receive and transmit messages, as well as hundreds of other complicated functions, the secrets of which are known only to God.
«و ما از آسمان آبی فرو میفرستیم، پس با آن هر گیاه نیکوی جفتجفت را بر زمین میرویانیم.» (آیه ۱۰) فرو فرستادن باران از آسمان، شگفتی جهانی دیگری است که ما آن را بدیهی میشماریم، بیآنکه به آنچه در آن نهفته است توجه کنیم. آبی که در رودخانهها جریان دارد، دریاچهها را پر میکند یا از چشمهها میجوشد، بر اساس نظامی دقیق و حسابشده از آسمان فرود میآید؛ و این نظام نیز به تنظیم آسمانها و زمین، فاصلههای نسبی آنها، ماهیت و ساختارشان پیوند دارد. رویش گیاهان پس از باریدن باران، شگفتی دیگری است که پایانناپذیر در حیرت میافکند. در آن معجزههای گوناگونی نهفته است: برانگیخته شدن حیات، تنوع آن، و ژنهای وراثتی درون دانهای کوچک که امکان تکثیر همه انواع گیاهان را فراهم میآورد. بررسی تنوع رنگ در یک گل از یک گیاه واحد، دل گشوده را به تأمل در حیات و اسرار ژرف آن رهنمون میشود، و از این رهگذر به ایمان راستین به خداوند، آفریننده حیات، میانجامد.
“We send down water from the skies to cause every kind of goodly plant to grow on earth in pairs.” (Verse 10) Sending rain down from the sky is yet another universal wonder which we take for granted, oblivious to what is involved. The water that runs in rivers, fills up lakes, or bursts out in springs comes from the sky according to a carefully planned system that, in turn, is linked to the regulation of the heavens and the earth, their relative distances, natures and formations. The growing of plants after rain has fallen is another wonder that remains infinitely amazing. It reflects several miracles, including those of the springing up of life, its diversity, and the hereditary genes within a small seed allowing replication of all types of flora. To study the colour diversity in one flower of a single plant leads an open heart to reflection on life and its profound secrets, and hence to genuine belief in God, the Originator of life.
سوره به روشنی بیان میکند که خداوند گیاهان را به صورت جفت رویانده است، و این حقیقتی شگفتانگیز است که پژوهشهای علمی تنها در دوران اخیر به آن پی بردهاند. همه گیاهان سلولهای نر و ماده دارند که ممکن است در همان گل، یا در دو گل روی یک شاخه کوچک، یا در دو شاخه یا دو درخت با هم ترکیب شوند. هیچ میوهای تولید نمیشود مگر آنکه گردهافشانی میان این دو نوع صورت گیرد، همانگونه که در زندگی جانوران و انسانها نیز چنین است.
The sūrah makes clear that God has caused plants to grow in pairs, which is a fascinating fact that scientific research has only recently discovered. All plants have male and female cells which may combine within the same flower, or in two flowers in the same little branch, or in two branches or trees. No fruit can be produced unless pollination takes place between the two types, just as happens in animal and human life.
اینکه این گیاهان و جفتهای آنها «نیکو» توصیف شدهاند، احساسی ارزشمند را منتقل میکند و این امر آنها را شایسته آفرینش خداوند میسازد. از این رو، این حقیقت در برابر دیدگان ما قرار داده میشود:
That these plants and their pairs are described as ‘goodly’ imparts a significant feeling, making it suited as God’s creation. Hence, it is raised in front of our eyes:
«این همه آفرینش خداست.» (آیهٔ ۱۱) و چالشی در پی میآید: «پس به من نشان دهید آنچه را دیگران آفریدهاند.» (آیهٔ ۱۱) سپس این تذکر میآید: «بیگمان ستمکاران در گمراهی آشکارند.» (آیهٔ ۱۱) چه چیزی بدتر از ستم و گمراهیِ شریک قرار دادن برای خداست، آن هم هنگامی که به آفرینش بزرگ و فراگیر خداوند مینگریم؟ با این نکتهٔ ژرف، نخستین بخش این ارائه به پایان میرسد.
“This is all God’s creation.” (Verse 11) And a challenge follows: “Show me, then, what others might have created.” (Verse 11) Then follows the comment: “Surely, the wrongdoers are in obvious error.” (Verse 11) What could be worse than wrongdoing and the error of associating partners with God when looking at God’s great and universal creation? With this profound note the first presentation concludes.