این بخش دوباره بر مسائلی تأکید می‌کند که در فصل ۸ به تفصیل بیان شده‌اند. این خود قوم پیامبر بودند که با وجود آنکه پیام او حقیقت محض بود، آن را رد کردند ﷺ.

This passage re-endorses the issues elaborated upon in Chapter 8. It was the Prophet’s own people who rejected his message although it was the very truth.

بنابراین، تمام روابط میان او و قومش گسسته شد. به او دستور داده شده که به آنان اعلام کند که او نمی‌تواند مسئول راه‌های گمراهانه‌شان باشد. او باید ایشان را به سرنوشت اجتناب‌ناپذیرشان واگذارد. همچنین به او دستور داده شده که هنگامی که آنان به گفتگوهای بیهوده درباره دین می‌پردازند و آن را بازی و سرگرمی می‌پندارند و احترام لازم را برای آن قائل نیستند، با ایشان ننشیند. دستورات او بسیار روشن است: باید ایشان را یادآوری کند و هشدار دهد، پیامش را به آنان برساند و برایشان توضیح دهد که در روز قیامت با چه چیزی روبه‌رو خواهند شد. با این حال، او باید بداند که اگرچه آنان قوم او هستند، اما به دو ملت مختلف تعلق دارند. در اسلام، ملاحظات مربوط به ملیت، نژاد، قبیله یا خانواده ارزش چندانی ندارد. این ایمان است که باعث برقراری یا گسستن روابط می‌شود. هنگامی که پیوند ایمان برقرار شود، سایر پیوندها نیز می‌توانند ریشه بدوانند. اما وقتی پیوند ایمان گسسته شود، هیچ پیوند دیگری نمی‌تواند برقرار گردد.

Hence, all relations between him and his people were severed. He is instructed to declare to them that he could not be responsible for their erring ways. He had to leave them to their inevitable destiny. He is further instructed not to sit with them when they engage in idle talk about religion, taking it as a sport and fun, showing no due respect to it. His instructions are very clear: he has to remind and warn them, convey his message to them and explain to them what they will have to face on the Day of Judgement. However, he must realize that although they are his people, they belong to two different nations. No considerations of nationality, race, clan or family are of much value in Islam. It is faith that causes relationships to be established or severed. When the bond of faith is established all other bonds may establish their roots. When the bond of faith is severed, however, no other ties can be established.

قومت نے اسے جھٹلا دیا، حالانکہ یہ حق ہے۔ کہہ دو: میں تم پر نگہبان نہیں ہوں۔ (آیت ۶۶)

Your people have rejected this [i.e. the Qur’ān], although it is the very truth. Say: I am not responsible for you. (Verse 66)

این متن با خطاب به فرستاده‌ی خدا ﷺ آغاز می‌شود

The passage starts with an address to God’s Messenger (peace be upon him)

این امر به او و به همه مؤمنانی که از او پیروی می‌کنند اطمینان و آرامش کامل می‌بخشد که پیام او حقیقتِ محض است. قوم او ممکن است همچنان بر رد آن پافشاری کنند و آن را دروغ بخوانند. با این حال، این موضوع نباید به هیچ وجه بر او تأثیری بگذارد. داوری در این باره با قوم او نیست. آخرین سخن از آنِ خداست. او اعلام می‌کند که این پیام حق است. از این رو، رد آن از سوی هر گروهی از مردم هیچ اهمیتی ندارد.

which gives him and all believers who follow him complete confidence and reassurance that his message is the very truth. His people may persist in rejecting it and describing it as lies. This should not, however, affect him in any way. His people are not to arbitrate on this. The final word belongs to God. He states that this message is the truth. Hence, its rejection by any group of people is of no consequence.

سپس خداوند به پیامبرش دستور می‌دهد که خود را از قومش جدا کند و موضع خود را برای آنان روشن سازد. همچنین باید به آنان اعلام کند که هیچ اختیاری در سرنوشت ایشان ندارد.

God then instructs His Messenger to dissociate himself from his people, making his attitude clear to them. He is also to inform them that he has no say over their fate.

نه او مسئول رفتار آنان است، و نه می‌تواند دل‌هایشان را هدایت کند. این کار به او مربوط نیست. هنگامی که پیام خود را به آنان رسانده، وظیفه‌اش را ادا کرده و باید آنان را به سرنوشت اجتناب‌ناپذیرشان واگذارد. هر چیزی به پایان تعیین‌شده‌اش می‌رسد و آنان نتیجهٔ تلاش‌های خود را خواهند دانست: «برای هر خبری زمانی معین برای تحقق است، و به زودی خواهید دانست.» (آیهٔ ۶۷) اگرچه این سخن بسیار کلی است و هیچ جزئیاتی ندارد، با این حال هراس‌انگیز است.

Neither is he responsible for their behaviour, nor can he guide their hearts. That is not up to him. Once he has conveyed to them his message, he has discharged his duty and he has to leave them to their inevitable destiny. Everything comes to its appointed end, and they will come to know the result of their efforts: “Every piece of news has a time set for its fulfilment, as you will come to know.” (Verse 67) Although this is a very general statement, providing no details, it is nonetheless intimidating.

مؤمنان از آگاهی‌ای که دارند، آن اطمینان و آرامشی را به دست می‌آورند که آنچه را پیروی می‌کنند حقیقتِ محض است و باطل، هرچند هم که قدرتمند به نظر آید، سرانجام محکوم به شکست است. آنان مطمئن‌اند که خداوند کسانی را که پیام او را انکار می‌کنند، در زمانی که برای ایشان مقرر فرموده، نابود خواهد کرد. آنان درمی‌یابند که آنچه خداوند فرموده بی‌هیچ تردیدی تحقق خواهد یافت و هر جانداری یقیناً با سرنوشت خود روبه‌رو خواهد شد. مدافعان اسلام که با طردی مشابه از سوی مردم خود روبه‌رو می‌شوند، و چنان‌اند که گویی در میان خانواده‌های خود بیگانه‌اند، و در نتیجه رنج‌ها و گرفتاری‌های بی‌پایان را تحمل می‌کنند، به چنین اطمینان و آرامشی نیازمندند، و قرآن کریم آن را به فراوانی به ایشان عطا می‌کند.

این سوره همچنان بر تمایز کامل میان دو امت تأکید می‌کند و حدودی را که در چارچوب آن معاملات و تعاملات می‌توان انجام داد، ترسیم می‌کند.

The sūrah continues to reiterate the complete distinction between the two communities, outlining the limits within which dealings and interactions may be conducted.

از کسانی که دین خود را سرگرمی و بازی گرفته‌اند و زندگی دنیا فریبشان داده است، روی بگردان؛ و با این (قرآن) یادآوری کن، مبادا کسی به سبب آنچه کرده است، گرفتار شود، در حالی که جز خداوند، هیچ یاور و شفاعت‌کننده‌ای برای او نباشد. و اگر هر عوضی هم بدهد، از او پذیرفته نشود. آنان کسانی‌اند که به سبب آنچه کرده‌اند گرفتار شده‌اند. برای آنان آبی جوشان به نوشیدن است و عذابی دردناک به سبب کفری که می‌ورزیدند. (آیه ۷۰)

Stay away from those who, beguiled by the life of this world, take their religion for a pastime and a sport; but remind them with this (Qur’ān), lest every human being should be held in pledge for whatever he has done, when he shall have none to protect him from God, and none to intercede for him. If he were to offer any conceivable ransom, it shall not be accepted from him. Those are the ones who are held in pledge for what they have done. Scalding water shall they drink, and grievous suffering awaits them because they were unbelievers. (Verse 70)

این آیه بر تمایز میان دو جامعه تأکید دوباره‌ای دارد و چند نکتهٔ مهم را بیان می‌کند.

This verse re-emphasises the distinction between the two communities, making several important points.

۱. پیامبر ﷺ، و در واقع هر مسلمانی، مأمور است که با گفتار و کردار، از کسانی که دین را سرگرمی و بازیچه‌ای بیهوده می‌گیرند روی بگرداند. این توصیف بر هر کسی صدق می‌کند که به دینش احترام نمی‌گذارد و آن را مبنای همه جنبه‌های زندگی‌اش قرار نمی‌دهد: عبادت، عقاید، آداب، ارزش‌های اخلاقی و نظام حقوقی. این توصیف همچنین شامل کسانی می‌شود که اصول و احکام این دین را با عباراتی تحقیرآمیز توصیف می‌کنند، مانند کسانی که مفهوم غیب، یعنی باور به جهانی فراتر از دسترس ادراک انسانی، که جزء اساسی ایمان اسلامی است، را به باد تمسخر می‌گیرند. همین حکم درباره کسانی است که با بی‌احترامی از زکات، که یکی از ارکان بنیادین اسلام است، سخن می‌گویند، یا اخلاق و عفت را ارزش‌های جوامع روستایی و فئودالی می‌خوانند، و کسانی که با نارضایتی از احکام اسلامی ازدواج سخن می‌گویند، یا تضمین‌هایی را که خداوند برای حفظ عفت زنان مسلمان مقرر کرده، زنجیر می‌نامند. این حکم بیش از همه شامل کسانی می‌شود که حاکمیت مطلق خداوند و اختیار او در قانون‌گذاری برای زندگی انسان در عرصه‌های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و حقوقی را انکار می‌کنند و ادعا می‌کنند که انسان‌ها بدون رجوع به حکم خداوند می‌توانند برای خود قانون وضع کنند. همه این‌ها در زمره کسانی قرار می‌گیرند که «دین خود را بازیچه و سرگرمی گرفته‌اند». هر مسلمانی مأمور است که از ایشان دوری کند، جز برای یادآوری وظیفه‌شان نسبت به خداوند. آنان از ستمکاران و کافرانی هستند که در این آیه توصیف شده‌اند به این‌که «در گروِ آنچه کرده‌اند» گرفتار خواهند بود.