المُزَّمِّل (ای جامه به خود پیچیده) ۱-۲۰

المُزَّمِّل (ای جامه به خود پیچیده) ۱-۲۰ - در سایهٔ قرآن | Quran Course

ای پیچیده‌جامه! شب را، جز اندکی، به نماز بایست؛ نیمی از آن را، یا اندکی از آن کم کن، یا بر آن بیفزای، و قرآن را به آرامی و با روشنی تلاوت کن. ما به زودی سخنی سنگین بر تو فرو خواهیم فرستاد. آری، ساعات شب برای برخاستن [به عبادت] استوارتر و برای گفتار راست‌تر است. در روز، کارهای طولانی و پیاپی داری. پس نام پروردگارت را یاد کن و با تمام وجود به سوی او روی آور. او پروردگار مشرق و مغرب است؛ جز او معبودی نیست. پس او را کارساز خود بگیر.

You enfolded one! Stand in prayer at night, all but a small part of it, half of it, or a little less, or add to it. Recite the Quran calmly and distinctly We shall bestow on you a weighty message. The night hours are strongest of tread and most upright of speech. During the day you have a long chain of things to attend to. Therefore, remember your Lord's name and devote yourself wholeheartedly to Him. He is the Lord of the east and the west. There is no deity other than Him. Take Him for your guardian. (Verses 1-9)

«ای پیچیده در جامه‌ات! برخیز…» این ندایی است از بالا، که از سوی خداوند متعال فرود آمده است. برخیز، زیرا مأموریتی بزرگ و بارِ سنگینی بر دوش داری. برخیز، زیرا نیازمند تلاشی پیوسته و مداوم هستی. برخیز، زیرا هنگام خواب و آسایش به پایان رسیده است. باید خود را برای وظیفه‌ای که پیش روی داری آماده کنی.

“ You enfolded one! Stand..This is a call from on high, given by God Almighty. Stand, for you have a great mission and a heavy burden. Stand, for you need to put in sustained efforts. Stand, for the time of sleep and comfort is over. You need to prepare for the task ahead of you.

این فرمانی شگرف است که از پیامبر ﷺ می‌خواهد گرمای بستر خود را، در خانه‌ای آسوده و با زندگی خانوادگی‌ای شاد، رها کند و خود را در میان یک مبارزه سخت قرار دهد، جایی که نیروهای گوناگون او را این‌سو و آن‌سو می‌کشند. کسی که تنها برای خود زندگی می‌کند ممکن است آرامش و آسایش بیابد، اما او کوچک زندگی می‌کند و کوچک می‌میرد. جان بزرگ‌منشی که چنین بار سنگینی را بر دوش می‌گیرد، دیدگاهی دیگر دارد:

This is an awesome command requiring the Prophet to pull himself out from the warmth of his bed in a comfortable home and with a happy family life so as to place himself in the midst of a hard struggle, with different forces pulling him here and there. A man who lives for himself may find comfort and ease, but he lives small and dies small. The noble soul who shoulders such a heavy burden has a different perspective:

این چه ربطی به خواب، آسایش، بستر گرم و زندگی آسان دارد؟

what has he got to do with sleep, comfort, a warm bed and an easy life?

پیامبر ﷺ این را دریافت و پذیرفت. روزی همسرش خدیجه به او گفت که برود بخوابد و استراحت کند، و او به وی فرمود: «وقت خواب گذشته است.» بله، راستی هم چنین بود. او جز شب‌های طولانی و مبارزه‌ای دراز پیش رو نداشت.

The Prophet realized and accepted this. When his wife, Khadijah, once told him to go to bed and relax, he said to her: “The time for sleep has passed.” Yes, indeed. He had nothing more than long nights and a long struggle ahead of him.

« ای جامه‌به‌خود‌پیچیده! شب را به‌پا خیز، جز اندکی، نیمی از آن، یا کمی از آن کم کن، یا بر آن بیفزای، و قرآن را به‌آرامی و با تأمل بخوان» (آیات ۱ تا ۴) این است آمادگیِ برای آن کار بزرگ. این، شیوه‌ای الهی است که پیروزی آن تضمین‌شده است. این شیوه، عبادتِ شب است که در مرتبه‌ی بالاتر یادِ خدا، بیش از نیمی از شب و کمتر از دوسوم آن را فرا می‌گیرد، و در مرتبه‌ی پایین‌تر، که با این همه در یادِ کاملِ او است، یک‌سوم شب را. این زمانِ طولانی باید به نماز و تلاوت قرآن گذرانده شود، با صدای بلند اما با آرامش و بدون آواز‌خوانی. از پیامبر ﷺ به‌طور معتبر نقل شده است که وتر خود را در بیش از یازده رکعت نمی‌خواند، اما این رکعات نزدیک به دوسوم شب را در بر می‌گرفت، و او قرآن را به‌درازا تلاوت می‌کرد.

“ You enfolded one! Stand in prayer at night, all but a small part of it, half of it, or a little less, or add to it. Recite the Qur'an calmly and distinctly” (Verses 1—4) Such is the preparation for the great task. It uses divine methods, which are guaranteed to succeed. The method is night worship, which on the higher level of remembrance of God takes up more than half the night but less than two-thirds, and on the lower level, but still in complete remembrance of Him, takes one-third of the night. This long time should be spent in prayer and recitation of the Qur’an, aloud but with calmness and without singing. It is authentically reported that the Prophet prayed his Witr in no more than 11 rak'ahs, but these took up nearly two-thirds of the night, and he read at length from the Qur’an.

سعید بن هشام روایت می‌کند که از ابن عباس پرسید پیامبر ﷺ چگونه وتر می‌خواند. او گفت: «آیا به تو نگویم که از میان همه مردم چه کسی این را بهتر از همه می‌داند؟» گفت: «بله.» ابن عباس گفت: «برو از عایشه بپرس و سپس پاسخ او را نزد من بیاور.» سعید ادامه می‌دهد: به او گفتم: «ای مادر مؤمنان، به من بگو اخلاق پیامبر ﷺ چگونه بود؟» گفت: «آیا قرآن نمی‌خوانی؟» گفتم: می‌خوانم. گفت: «اخلاق ایشان همان بود که قرآن می‌گوید.» خواستم بروم، اما به نماز شب پیامبر ﷺ اندیشیدم و گفتم: «ای مادر مؤمنان، به من بگو پیامبر ﷺ نماز شب خود را چگونه می‌گزارد.» گفت: «آیا سوره‌ای را که با "ای جامه‌به‌خود‌پیچیده" آغاز می‌شود نمی‌خوانی؟» گفتم: می‌خوانم. گفت: «خداوند در آغاز این سوره نماز شب را واجب کرد، و پیامبر ﷺ و یاران او نماز شب می‌گزاردند تا جایی که پاهایشان ورم می‌کرد.»

“Sa‘id ibn Hisham reports that he asked Ibn ‘Abbas how the Prophet prayed Witr. He said: * Shall I tell you who of all people knows this best?’ He said: ‘Yes.’ Ibn ‘Abbas said: ‘Go and ask ‘A’ishah and then come back and tell me her answer’.” Sa‘id continues: “I said to her: ‘Mother of the believers, tell me what was the Prophet like in his manners?’ She said: ‘Do you not read the Qur’an?’ I said I did. She said: ‘His manners were as the Qur’an says.’ I was about to leave, but then I thought of the Prophet’s night worship, so I said: ‘Mother of the believers, tell me how the Prophet offered his night worship.’ She said: ‘Do you not read the surah starting with, You enfolded one? I said 1 did. She said: ‘God made night worship obligatory at the opening of the surah, and the Prophet and his Companions offered night worship until their feet were swollen.

خداوند آن پایان سوره را دوازده ماه نزد خود نگاه داشت، سپس تخفیف داده شد. بدین ترتیب، نماز شب پس از آنکه واجب بود، مستحب شد.» می‌خواستم برخیزم، اما به یاد وتر افتادم و به او گفتم: «ای مادر مؤمنان، به من بگو پیامبر ﷺ وتر را چگونه می‌خواند.» گفت: «مسواک و آب وضوی او را برایش آماده می‌کردیم. او به هنگام شب، هرگاه خداوند می‌خواست، برمی‌خاست و با مسواکش دندان‌هایش را مسواک می‌کرد، سپس وضو می‌گرفت.

God retained the end of that surah with Himself for 12 months, then the relaxation was given. Thus, night worship became voluntary after it had been obligatory.’ I was about to rise, but then I remembered Witr, and I said to her: ‘Mother of the believers, tell me how the Prophet offered Witr.' She said: ‘We used to prepare for him his tooth stick and the water for his ablutions. He would rise at night, as God wished, and he would use his tooth stick to brush his teeth, then would perform his ablution.

او هشت رکعت را بدون نشستن در میان آنها می‌گزارد تا آنکه رکعت هشتم را به پایان می‌برد. سپس می‌نشست و خدا را تسبیح می‌گفت و دعا می‌کرد، آنگاه بی‌آنکه سلام دهد برمی‌خاست تا نهمین رکعت را بگزارد. سپس تنها می‌نشست و خدا را تسبیح می‌گفت، و پس از آن دعا می‌کرد.

He would offer eight rak'ahs without sitting in between until he had completed the eighth rak1ah. He would then sit down and glorify God and supplicate, then he would stand before ending his prayer, to offer his ninth rak'ah. He would sit glorifying God alone, then supplicating.

سپس نمازش را با سلام پایان می‌داد. آن را با صدای بلند می‌گفت تا ما بشنویم. سپس دو رکعت نشسته نماز می‌خواند. بدین ترتیب، یازده رکعت را کامل می‌کرد. وقتی سالخورده شد و کمی وزن گرفت، وتر را در هفت رکعت می‌خواند و دو رکعت نشسته انجام می‌داد تا نه رکعت کامل شود. وقتی پیامبر ﷺ برخی از نمازهای نافله را می‌خواند، دوست داشت آن را ادامه دهد. اگر چیزی، مانند خواب یا بیماری، او را از نماز شب باز می‌داشت، در طول روز دوازده رکعت می‌خواند. می‌دانم که پیامبر ﷺ هرگز تمام قرآن را در یک شب تا صبح نمی‌خواند، و می‌دانم که او جز در ماه رمضان هرگز یک ماه کامل روزه نمی‌گرفت.» [روایت احمد و مسلم.]2

He would then finish his prayer with Salam. He said it aloud so that we would hear it. He then prayed two rak (ahs sitting down. Thus he would complete 11 rak (ahs. When he was older and put on some weight, he would pray Witr in seven rak (ahs and do two rak 'ahs seated to complete nine. When the Prophet offered some voluntary prayers he liked to keep this up. If something distracted him from night worship, such as sleep or illness, he would offer 12 rak'ahs during the day. I know that the Prophet never read the whole of the Qur’an in one night up to the morning, and I know that he never fasted a complete month other than Ramadan.” [Related by Ahmad and Muslim.]2

تمام این مقدمات فراهم شد تا پیامبر ﷺ بتواند آن سخن سنگین را دریافت کند: «ما به زودی سخنی سنگین بر تو فرو خواهیم فرستاد» (آیه ۵)

All these preparations were made so that the Prophet could receive the weighty discourse: “ We shall bestow on you a weighty message" (Verse 5)

این اشاره‌ای است به قرآن و به مأموریتی که قرآن بر عهدهٔ پیامبر ﷺ نهاده است.

This is a reference to the Qur’an and the assignment it gives the Prophet.

قرآن از نظر الفاظ و عبارات سنگین نیست؛ برعکس، هم به خاطر سپردن آن آسان است و هم تلاوت آن. اما در ترازوی حق سنگین است و در دل‌های مردم تأثیری عمیق دارد: «اگر این قرآن را بر کوهی نازل می‌کردیم، آن را می‌دیدی که از ترس خداوند خاشع و متلاشی می‌شد.» (الحشر: ۲۱) در عوض، خداوند قرآن را بر قلب انسانی فرو فرستاد که آن را پذیرفت و از کوه استوارتر بود.

The Qur’an is not weighty in its phraseology; on the contrary, it is both easy to bear in mind and recite. However, it is weighty in the scales of truth, and profound in its effect on people’s hearts: “ Had We brought down this Quran upon a mountain, you would have seen it humble itself and break asunder for fear of God." (59: 21) Instead, God sent down the Qur’an to a man’s heart, which received it and was steadier than a mountain.

دریافتِ چنین فیضی از نور و علم و فهم، بی‌شک کاری سنگین است. برخورد با حقایق بزرگ و جهانی آن‌گونه که هستند نیز واقعاً سنگین است. همچنین، ارتباط با عالمِ بالا و با ارواحِ موجوداتِ جاندار و بی‌جان، به همان شیوه‌ای که پیامبرِ ﷺ داشت، نیز سنگین است. افزون بر این، پذیرفتنِ این رسالت بی‌درنگ و روی برنگرداندن به این سو و آن سو در برابر وسوسه، بسیار سنگین است. همه‌ی این‌ها بی‌شک نیازمندِ آمادگیِ طولانی است.

Receiving such an overflow of light and knowledge and understanding it is certainly a weighty task. Dealing with great universal truths as they are is weighty indeed. Likewise, to be in contact with those on high and with the spirits of animate and inanimate creatures in the manner the Prophet was is also weighty. Moreover, to undertake this mission without hesitation and not to turn away here or there in response to temptation is mightily weighty. All this certainly requires long preparation.

در دل شب، هنگامی که دیگران در خواب‌اند، برخاستن برای نماز شب؛ کنار گذاشتن دغدغه‌های زندگی روزمره؛ ارتباط با خداوند؛ دریافت نور و فضل او؛ جستن خوشنودی خلوت با او؛ تلاوت قرآن در سکوت ژرف شب، گویی که اکنون از عالم بالا نازل می‌شود تا در تمام هستی طنین افکند؛ و دریافت الهام از قرآن و آهنگ آن در آرامش شب...

Standing up in night worship when others are asleep, leaving aside the distractions of daily life, being in contact with God, receiving His light and bounty, seeking the pleasure of being alone with Him, reciting the Qur’an in the deep silence of the night as if it is being bestowed now from on high so as to be echoed by the whole universe, and receiving inspiration from the Qur’an and its melody in the quiet of the night...

این همه بخشی از آمادگی است. آمادگی لازم را فراهم می‌کند تا بتوان بار این وظیفه سنگین را بر دوش کشید و تلاش‌های مستمر و طاقت‌فرسایی را که از پیامبر ﷺ و از هر کسی که پیام اسلام را ترویج می‌کند خواسته می‌شود، به انجام رساند. این آمادگی دل‌های داعیان را در راه دشوارشان روشن می‌سازد، آن‌ها را از وسوسه‌ها و فریب‌های شیطان محفوظ می‌دارد و گام‌هایشان را هدایت می‌کند تا در آن هزارتوی تاریکی که در کنار این راه روشن قرار دارد، نیفتند.

is all part of the preparation. It provides the necessary preparedness to shoulder the weighty task and undertake the sustained and strenuous efforts required of the Prophet and anyone who advocates the message of Islam. It enlightens advocates hearts along their hard way, protecting them from Satan’s whispering and temptations, and guiding their footsteps so that they do not fall into the dark maze that stands adjacent to this shining road.

« ساعات شب که قدم‌هایش استوارتر و سخنش راست‌تر است » (آیه ۶) ساعاتی از شب که پس از نماز عشا می‌آیند، منظور این آیه‌اند. این آیه این ساعات را «أَشَدُّ وَطْئًا» یعنی از نظر جسمی سخت‌تر و خستگی‌آورتر، و «أَقْوَمُ قِيلًا» یعنی پاداش‌بخش‌تر و درست‌تر [به گفته مجاهد] توصیف می‌کند. غلبه بر جاذبه بستر پس از روزی طولانی دشوار است، اما این کار پیروزی روح را در پاسخ به فرمان‌های خداوند آشکار می‌سازد. از آنجا که کسی که این ساعات را به عبادت می‌گذراند، تمایل دارد با خداوند در ارتباط باشد، این ساعات «أَقْوَمُ قِيلًا» هستند، زیرا طعمی ویژه به ذکر و تسبیح خداوند می‌بخشند. آنها نماز را روشن‌بخش‌تر و دعا را صاف‌تر و بی‌پیرایه‌تر می‌کنند.

“ The night hours that are strongest of tread and most upright of speech, ” (Verse 6) The night hours referred to here are those that follow the Isha Prayer. This verse describes these hours as ‘strongest of tread, which means more physically exhausting, and ‘most upright of speech', which means better rewarding, [according to Mujahid]. To overcome the appeal of bed after a long day is exhausting, but it declares the triumph of the spirit in response to God’s instructions. Since the person spending these hours in worship prefers to be in contact with God, these hours are most upright of speech, because they give a special taste to God’s glorification. They make prayer more enlightening, and supplication more transparent.

آنها قلب را از نور و شادی پر میکنند، شادیای که شاید در نمازهای روز احساس نشود. خدایی که انسان و قلب او را آفرید، میداند که قلب چگونه پاسخ میدهد، چه چیزی را در خود میپذیرد، چگونه به دعوتگران باز میشود، و در کدام زمانها پاسخگوتر و آمادهتر است.

They fill the heart with light and happiness that may not be felt in day prayers. God, who created man and his heart, knows how it responds, what it takes in, how it opens to callers, and at which times it is more responsive and better prepared.

هنگامی که خداوند اراده فرمود بنده و فرستاده‌اش، محمد ﷺ را برای رسالت سنگین‌اش آماده کند، عبادت شبانه را برای او برگزید؛ زیرا ساعات شب، گام‌هایش استوارترین، تأثیرش ژرف‌ترین و گفتارش درست‌ترین است.

When God wanted to prepare His servant and Messenger, Muhammad (peace be upon him), for his weighty message, He chose for him night worship because the night hours are the ones that are strongest of tread, producing the most profound impression, and most upright of speech.

خداوند می‌داند که او در طول روز ناچار بود به کارهای گوناگونی بپردازد که بخش بزرگی از انرژی‌اش را می‌گرفت. «همانا در روز، کارهای طولانی و درازی داری.» (آیه ۷) پس باید آنچه را که در روز به آن نیاز دارد انجام دهد و هر تلاشی را که لازم است به کار گیرد. اما هنگامی که شب فرا می‌رسد، باید خود را وقف پروردگارش کند، نماز بگزارد و او را تسبیح گوید: «پس نام پروردگارت را یاد کن و با تمام وجود به سوی او روی آور.» (آیه ۸)

God knows that during the day he had to attend to different tasks that took up much of his energy. “During the day you have a long chain of things to attend to." (Verse 7) Let him, then, do whatever he needs to do during the day, putting in whatever effort was necessary. When the night comes, however, he should devote himself to his Lord, offering prayer and glorifying Him: “Therefore, remember your Lord's name and devote yourself whole heartedly to Him'' (Verse 8)

یادآوری نام خدا به معنای تکرار زبانی نام گرامی او، شمردن آن با تسبیح صد دانه یا هزار دانه نیست.

Remembering God’s name does not mean repeating His honoured name verbally, counting with a bead of one hundred or a thousand pieces.

بلکه این یادآوری قلبی همراه با ذکر زبانی است، یا منظور نماز و تلاوت قرآن در حین نماز است. تمام‌دلی یعنی تمام توجه انسان را بر خدا متمرکز کردن، عبادت خود را تنها به سوی او متوجه ساختن، و هر اندیشه و احساسی جز پیوند با او را کنار گذاشتن.

Rather, this is a heart-felt remembrance along with verbal mention, or it means prayer and reading the Qur’an while praying. Wholehearted devotion means concentrating all ones attention on God, addressing ones worship to Him, discarding all thoughts and feelings other than the bond with Him.

سورت این دستور را با روشن ساختن این نکته دنبال می‌کند که جز خدا کسی نیست که به او روی آورده شود: «پروردگار مشرق و مغرب، اوست».

The surah follows this instruction by making it clear that there is none other than God to turn to: “He is the Lord of the east and the west.

لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ فَاتَّخِذْهُ وَكِيلًا۔ (آیہ ۹)

There is no deity other than Him. Take Him for your guardian.” (Verse 9)

او پروردگار همه چیز است، آن خدای یگانه که جز او هیچ معبودی نیست.

He is the Lord of all, the One God other than whom there is no deity.

وقف خود را وقفِ او کردن، یعنی با تنها حقیقتِ جهان بودن؛ و توکل بر او، یعنی سپردنِ کار به تنها قدرتِ جهان. چنین توکلی، نتیجهٔ طبیعیِ ایمان به یگانگیِ او و فرمانروایی‌اش بر مشرق و مغرب است؛ یعنی فرمانروایی‌اش بر تمامِ جهان. پیامبر ﷺ که به ایستادن فرمان داده شده تا بارِ سنگینش را بر دوش گیرد، نیازمند است که با تمامِ وجود خود را وقفِ خدا کند و تنها بر او توکل نماید. از همین‌جاست که نیروی لازم برای تحملِ بارِ سنگین در راهِ طولانی‌اش را به دست می‌آورد.

To devote oneself to Him is to be with the only truth in the universe, and to place ones trust in Him is to place it in the only power in the universe. Such reliance on Him is the natural result of believing in His oneness and His control of the east and the west, or in other words, His control of the entire universe. The Prophet, who is told to stand in order to carry his heavy burden, needs to devote himself wholeheartedly to God and to rely on Him only. It is from this that he derives the strength necessary to carry his heavy burden along his long way.

سپس خداوند فرستادهٔ خود را فرمان می‌دهد که در برابر همهٔ مخالفت‌ها و اتهام‌های ناروا خشنود و شکیبا باشد، و به او می‌گوید که آن کسانی را که چنین رفتار می‌کنند، به خود او واگذارد تا با ایشان رسیدگی کند.

God then directs His Messenger to remain content and patient in the face of all opposition and false accusation, telling him to leave those people who so behave to Him to deal with:

با آنچه مردم می‌گویند شکیبا باش، و با بزرگواری از ایشان دوری گزین. کسانی را که تکذیب‌کننده‌اند و از نعمت‌های این زندگی برخوردارند، به من واگذار و اندکی به ایشان مهلت ده. نزد ما زنجیرهای سنگین و آتشی فروزان است، و خوراکی گلوگیر و عذابی دردناک، در روزی که زمین و کوه‌ها به لرزه درآیند و کوه‌ها به توده‌هایی از شن روان بدل شوند. ما پیامبری به سوی شما فرستادیم که گواه بر شما باشد، همان‌گونه که پیامبری به سوی فرعون فرستادیم.

Endure with patience what people may say, and leave their company with noble dignity. Leave to Me those who deny the truth and enjoy the comforts of this life. Bear with them for a little while. We have heavy fetters and a blazing fire, food that chokes and painful suffering on the day when the earth and the mountains will shake, and the mountains will crumble into heaps of shifting sand. We have sent you a Messenger to be your witness, just as We sent a messenger to Pharaoh.

فِرْعَوْنُ عَصَىٰ رَسُولًا فَأَخَذْنَاهُ أَخْذًا وَبِيلًا ۝ فَكَيْفَ تَتَّقُونَ إِن كَفَرْتُمْ يَوْمًا يَجْعَلُ الْوِلْدَانَ شِيبًا ۝ السَّمَاءُ مُنفَطِرٌ بِهِ ۚ كَانَ وَعْدُهُ مَفْعُولًا ۝ فرعون از فرستاده [خدا] سرپیچی کرد، پس ما او را به عذابی سخت گرفتار کردیم. اگر شما کافر بمانید، چگونه خود را از روزی که کودکان را پیر و سفیدمو می‌کند، نگاه خواهید داشت؟ آن روزی است که آسمان به سبب آن شکافته می‌شود. وعده خدا قطعاً تحقق خواهد یافت. (آیات ۱۰ تا ۱۸)

Pharaoh disobeyed the messenger, and so We inflicted on him a severe punishment. How will you, if you continue to disbelieve, guard yourselves against a day that will turn childrens hair grey? That is the day when the skies shall be rent asunder. God's promise will certainly be fulfilled. (Verses 10-18)

اگر گزارش نخست درباره نزول آغاز این سوره درست باشد و این نزول در روزهای آغازین دعوت اسلامی رخ داده باشد، پس این بخش دوم بعداً نازل شده است، یعنی پس از آنکه دعوت به اسلام علنی شد و با مخالفت کسانی که آن را انکار می‌کردند روبه‌رو گشت. برخی از اینان در مخالفت خود متکبر بودند و به پیامبر ﷺ و مؤمنان بد می‌گفتند. اما اگر گزارش دوم دقیق‌تر باشد، آنگاه بخش نخست سوره به‌طور کامل در زمانی نازل شده که پیامبر ﷺ در برابر مخالفت سرسختانه کافران با پیامش قرار داشت. به هر حال، می‌بینیم که دستور صبر کردن پس از دستور به پرداختن به نماز شب و تسبیح گفتن خداوند آمده است. این دو دستور اغلب با هم داده می‌شوند تا حامیان پیام الهی را با یاری‌ای که در سفر طولانی‌شان به آن نیاز دارند تقویت کنند. این حامیان با دشواری‌هایی روبه‌رو هستند، هم از درون خود و هم از سوی مخالفان اسلام از بیرون. هر دو نوع این دشواری بسیار سخت است. از این رو نخستین دستور این است که صبر کن: «بر آنچه مردم می‌گویند صبر کن \ که ممکن است آزاردهنده باشد.» سپس دستوری با همین بزرگواری می‌آید:

If the first report concerning the revelation of this surah's opening is correct and that it took place during the early days of the Islamic message, this means that this second passage was revealed later, after the call to Islam went public and began to encounter opposition from those who denied it. Some of these were arrogant in their opposition, speaking ill of the Prophet and the believers. If, on the other hand, the second report is more accurate, then the first part of the surah was revealed in full when the Prophet was at the receiving end of the unbelievers’ determined opposition to his message. Be that as it may, we see that the directive to remain patient comes after the one to attend to night worship and engage in glorifying God. These two instructions are often given together with the aim of reinforcing the advocates of the divine message with the help they need along their long journey. These advocates contend with difficulties both from within themselves and from outside by the opponents of Islam. Both types of difficulty are extremely hard to deal with. Hence, the first directive is to remain patient: “Endure with patience what people may say \ which may be infuriating. Next comes a similarly magnanimous directive:

«و از آنان با وقار و بزرگواری کناره بگیر.» (آیه ۱۰) نیازی به سرزنش، نشان دادن خشم، اصطکاک یا دشمنی نیست. این شیوه‌ی پیام اسلامی در مکه بود، به‌ویژه در روزهای آغازین.

“And leave their company with noble dignity." (Verse 10) No need for any remonstration, showing anger, friction or hostility. Such was the policy of the Islamic message in Makkah, particularly in the early days.

این تنها خطابی بود به دل‌ها و خردها، که حقیقت را با آرامش و وقار پیش روی مردم می‌نهاد.

It was only an address to hearts and minds, putting the truth before people in a calm and dignified way.

این سیاست رها کردن محفل مخالفان متکبر با وقار و بزرگواری کار آسانی نیست؛ افزون بر یاد و تسبیح خداوند، به صبر نیز نیاز دارد. خداوند صبر را پیاپی بر هر یک از فرستادگان خود واجب کرده است و بر بندگانش که به فرستادگانش ایمان آورده‌اند نیز واجب فرموده است. هیچ‌کس نمی‌تواند خود را وقف پیام خداوند کند، مگر آنکه صبر را تکیه‌گاه اصلی، ابزار و سلاح خویش قرار دهد. تبلیغ پیام الهی مبارزه‌ای دشوار است. این مبارزه مستلزم جهاد با ضعف‌ها، پریشانی‌ها، هواهای نفسانی، شتابزدگی و ناامیدی خود انسان است، و همچنین مستلزم مبارزه با مخالفان پیام، با نقشه‌ها و توطئه‌های ایشان، و با آزاری که مستقیماً قصد دارند به خود پیام و یاوران آن برسانند.

This policy of leaving the company of arrogant opponents with noble dignity is not easy; it requires patience in addition to remembrance and glorification of God. Patience was enjoined by God on every one of His messengers, time after time, and enjoined on His servants who believed in His messengers. No one can dedicate himself to Gods message unless he makes patience his main resort, equipment and armament. Advocacy of the divine message is a hard struggle. It requires striving against ones own weaknesses, distractions, desires, haste and despair, and striving against the opponents of the message, their schemes, plots as well as the harm they may directly seek to inflict on the message and its supporters.

این امر همچنین مستلزم مقاومت در برابر جریان‌های عمومی‌ای است که می‌کوشند پیام الهی و تکالیف آن را رها کنند و ارزش‌های آن را نادیده بگیرند، در حالی که تنها به زبان به آن احترام می‌گذارند. در برابر چنین مبارزه‌ای، مدافع اسلام جز صبر چاره‌ای ندارد. توجه به خداوند و تسبیح او در تقریباً هر شرایطی با صبر همراه است.

It also involves striving against general trends to abandon the divine message and its duties, and to disregard its values while paying lip-service to it. Facing such a struggle, an advocate of Islam can resort to nothing other than patience. Turning to God and glorifying Him goes hand in hand with patience in almost every situation.

پس پیامبر ﷺ مأمور است که هر آنچه را علیه پیامش گفته می‌شود با صبر تحمل کند و با بزرگوارى از مجلس کسانی که چنین دشمنانه با آن مخالفت می‌ورزند کناره گیرد و کار آنان را به خدا واگذارد: «مرا با آنان که تکذیب می‌کنند و در نعمت‌های این زندگی‌اند واگذار، و اندکی مهلت‌شان ده» (آیه ۱۱). این سخن را جز خداوند متعال، که بر همه نیروها چیره است، نمی‌گوید. اوست که می‌فرماید: «مرا با تکذیب‌کنندگان واگذار»؟ آنان فقط انسان‌های عادی‌اند، در حالی که این تهدید از سوی کسی صادر می‌شود که آنان را آفرید و این جهان بی‌کران را پدید آورد، و برای این کار جز این نیاز نداشت که بگوید: «باش»، پس می‌شود. خداوند در اینجا می‌فرماید که این پیام از آن خود اوست، بنابراین کسانی که آن را انکار می‌کنند باید به خود او واگذار شوند، و پیامبر ﷺ باید به وظیفه ابلاغ پیام ادامه دهد. اگر آنان بخواهند در انکار خود پافشاری کنند، بگذار چنین کنند، اما با بزرگواری از مجلسشان کناره گیر. این خداست که کار آنان را به عهده می‌گیرد و نقشه‌هایشان را نقش بر آب می‌کند. پیامبر ﷺ نیازی ندارد که بیش از این به آنان بیندیشد.

So, the Prophet is instructed to endure with patience whatever is said against his message and to leave with noble dignity the company of those who are so hostile to it, leaving them to God to deal with: “Leave to Me those who deny the truth and enjoy the comforts of this life. Bear with them fora little while? (Verse 11) This is said by none other than the Almighty, who has control of all forces. It is He who says: “Leave to Me those who deny the truth? They are only ordinary people while this threat is issued by the One who originated them and created this vast universe needing for the purpose nothing more than to say, 'Be . God is saying here that the message is His own, so those who deny it should be left to Him, while the Prophet should carry on with his task of delivering the message. If they want to persist in their denial, then let them do so, but leave their company with noble dignity. It is God who will take care of them and foil their designs. The Prophet need not think further about them.

این هشدار هولناک و حیرت‌آور است. این هشدار دلالت دارد بر اینکه خداوند متعال با چنین انسان‌های حقیری برخورد خواهد کرد. آنان «w4y enjoy the comforts of this life\» [از آسایش‌های این زندگی بهره‌مند می‌شوند]، اما در برابر او ناتوان‌اند، هر اندازه هم که در این دنیا مستبد باشند.

The warning is terrifying and stunning. It implies that the Almighty will deal with such petty people. They “w4y enjoy the comforts of this life\ but they remain powerless in front of Him, no matter how despotic they may be in this world.

«آیا آنان را اندکی مهلت می‌دهی؟» (آیه ۱۱) اگر او آنان را به اندازه‌ی عمر روی زمین مهلت می‌داد، باز هم این تنها «اندکی» به شمار می‌آمد، زیرا این زندگی در سنجش خداوند تنها یک روز یا بخشی از یک روز است. در حقیقت، پس از پایان یافتن آن، برای آنان نیز چنین به نظر خواهد آمد. در روز قیامت، آنان احساس خواهند کرد که آن زندگی بیش از ساعتی از یک روز نبوده است. بنابراین، «اندکی» است، هر چند این مدت طولانی باشد؛ حتی اگر آنان این زندگی را بدون آنکه در این دنیا مجازات شوند، با سلامت ترک کنند.

“Bear with them for a little while? (Verse 11) If he were to bear with them for the length of life on earth, this would still only represent 'a little while', because this life is in Gods measure only a day or a part of a day. Indeed, it will seem thus to them when it is over. On the Day of Judgement, they will feel that it was no more than an hour of a day. So, it remains 'a little while no matter how long this may be; even if they depart this life in safety, without being punished in this world.

«ما نزد ایشان زنجیرهای سنگین و آتشی سوزان داریم، و غذایی که گلوگیر است و عذابی دردناک؟» (آیات ۱۲ و ۱۳) همه‌ی اینها پاداشی شایسته برای کسانی است که در این دنیا از زندگی مرفه بهره‌مند می‌شوند، اما همچنان پیام الهی را انکار می‌کنند. آنان نعمتی را که به ایشان داده شده ارج نمی‌نهند و برای آسایشی که از آن برخوردارند، شکر واجب را به جا نمی‌آورند. بنابراین، ای محمد ﷺ، آنچه را که می‌گویند و انجام می‌دهند با صبر تحمل کن و کار ایشان را به من واگذار. ما آنچه را که سزاوارشان است آماده داشته‌ایم: زنجیرهای سنگین، آتشی سوزان، غذایی که فرو بردنش بسیار دشوار است، و عذابی دردناک در روزی که همه را به وحشت می‌افکند.

“ We have heavy fetters and a blazing fire, food that chokes and painful suffering? (Verses 12-13) All these are fitting requitals for those who enjoy a life of comfort in this world but who continue to deny the divine message. They do not appreciate what they are given; nor do they give due thanks for the comforts they enjoy. Therefore, you, Muhammad, bear with patience what they say and do, and leave them to Me. We have what they deserve: heavy fetters, a blazing fire, food that is so hard to swallow and a painful suffering on a day that fills everyone with fear.

در ادامه، تصویری از آن روز و ترسی که فرا می‌گیرد ترسیم می‌شود: «روزی که زمین و کوه‌ها به لرزه درآیند، و کوه‌ها به تودههایی از شنِ روان تبدیل شوند.» (آیه ۱۴) احساس ترس چنان همه‌ی مردم را فرا می‌گیرد که سراسر زمین را در بر می‌گیرد؛ پس زمین می‌لرزد و فرو می‌ریزد، و کوه‌های عظیم به توده‌هایی از شن فرو می‌پاشند.

An image of that day and the fear it spreads is then drawn: “On the day when the earth and the mountains will shake, and the mountains will crumble into heaps of shifting sand.” (Verse 14) The feeling of fear transcends all people to spread over the whole earth: it thus shudders and crashes, with the great mountains crumbling into heaps of sand.

چگونه انسان‌ها واکنش نشان خواهند داد؟

How, then, will humans react?

این سوره پس از آن تصویر هولناک، کافرانی را که در ناز و نعمت زندگی می‌کنند، با یادآوری یکی از بزرگ‌ترین ستمگران، فرعون، و اینکه خداوند چگونه او را نابود کرد، مخاطب قرار می‌دهد: «ما به سوی شما فرستاده‌ای فرستادیم که بر شما گواه باشد، همان‌گونه که به سوی فرعون فرستاده‌ای فرستادیم. فرعون از آن فرستاده نافرمانی کرد، پس ما او را به عذابی سخت گرفتار کردیم.» (آیات ۱۵ و ۱۶) سرانجام تلخی که فرعون به آن دچار شد، در عبارتی بسیار کوتاه بیان شده است، و همین کوتاهی بیشتر در دل‌های آنان هراس می‌افکند؛ آن هم پس از صحنه‌ای که در آن زمین به لرزه درمی‌آید و کوه‌ها هموار می‌شوند.

Having given this scary image, the surah addresses those unbelievers who enjoy a life of luxury reminding them of a great tyrant, Pharaoh, and how God swept him away: “ We have sent you a Messenger to be your witness, just as We sent a messenger to Pharaoh. Pharaoh disobeyed the messenger, and so We inflicted on him a severe punishment.” verses 15-16) The terrible end suffered by Pharaoh is given in such a brief word that it strikes even more fear into their hearts, and this after the scene depicting the earth shaking and the mountains flattened.

این دو تصویرِ عذاب است، یکی در این زندگی و دیگری در آخرت. آن کافران چگونه گمان می‌کنند که از چنین عذابی نجات خواهند یافت؟ «اگر کفر ورزید، چگونه خود را از روزی که کودکان را پیر می‌کند حفظ خواهید کرد؟ آن روزی است که آسمان‌ها از هم شکافته می‌شود.» (آیات ۱۷-۱۸) این تصویرِ رویدادی هولناک است که آسمان را پس از آنکه زمین و کوه‌ها به ریگ روان فرو ریخته‌اند، از هم می‌شکافد. موی کودکان را سپید می‌کند. تصاویر این رویدادِ هولناک هم از طبیعتِ خاموش و هم از بشریتِ زنده برگرفته شده است. سوره این تصاویر را پیش روی مخاطبان چنان ترسیم می‌کند گویی همین اکنون در حال وقوع‌اند. سپس آن را با تأکیدی بسیار قاطع تصدیق می‌کند:

These are two images of punishment, one in this life and one in the hereafter. How do those unbelievers think they will be saved from such punishment? “How will you, if you continue to disbelieve, guard yourselves against a day that will turn childrens hair grey? That is the day when the skies shall be rent asunder.” (Verses 17-18) This is an image of a fearful event that leaves the sky rent asunder, after the earth and the mountains have crumbled into sand. It turns childrens hair grey. The images of this terrifying event are drawn from a silent landscape as well as a living humanity. The surah portrays these images before the addressees as if they are taking place now. It then confirms this most emphatically:

«وعدِ خدا قطعاً محقق خواهد شد.» (آیهٔ ۱۸) این امر بی‌شک در حال وقوع است. هرچه خدا بخواهد، حتماً انجام خواهد شد.

“God’s promise will certainly be fulfilled.” (Verse 18) It is happening, no doubt. Whatever God wills is certain to be done.

اکنون سوره با لمسی ملایم دل‌ها را نوازش می‌کند تا یاد آورند و راه رستگاری را برگزینند: «این جز یادآوری نیست؛ هر که خواهد، به سوی پروردگارش راهی برگزیند.» (آیه ۱۹) راه به سوی خدا امن‌تر و آسان‌تر پیموده می‌شود. این راه، مردم را از چنان سرانجام هولناکی بازمی‌دارد.

Now the surah gives their hearts a gentle touch so that they may remember and choose the road to safety: “ This is but a reminder. Let him who will, take the way to his Lord.” (Verse 19) The way to God is safer and easier to traverse. It spares people such a terrible outcome.

این آیات که این هشدارها را در خود دارند، کافران را سخت تکان می‌دهند. آنان را به شدت می‌لرزانند و سخت دچار هراس می‌کنند. در همان حال، به پیامبر ﷺ و گروه اندک یارانش آرامشی استوار و نیرودهنده می‌بخشند. آنان احساس می‌کنند که خداوند با ایشان است و دشمنانشان را کیفر می‌دهد.

The verses carrying these warnings strike the unbelievers hard. They shake them violently, leaving them in great fear. At the same time, they provide strengthening reassurance to the Prophet and his small group of followers. They feel that God is with them, punishing their enemies.

تنها اندکی زمان می‌گذرد و وقت مقرر فرا می‌رسد. آنگاه کار یکسره خواهد شد. خداوند دشمنان خود را، که دشمنان آنان نیز هستند، می‌گیرد و به سرنوشتی که سزاوارشان است دچار می‌سازد. خداوند مؤمنان را به دست دشمنان خود رها نمی‌کند، هرچند ممکن است مدتی به دشمنان خود مهلت دهد.

It is only but a short while and the appointed time will arrive. The matter will then be settled. God will take His enemies, who are their enemies, and put them to the fate they deserve. God does not abandon the believers to His enemies, even though He may give His enemies respite for a while.

سپس بخش دوم سوره می‌آید که شامل یک آیه طولانی و واحد است. بنا بر گزارش‌های معتبرتر، این بخش یک سال پس از بخش نخست نازل شده است:

Then comes the second part of the surah, consisting of a single, long verse that was revealed one year after the first part, according to the more authentic reports:

آنچه پروردگارت می‌داند این است که تو نزدیک به دوسوم شب، یا نصف یا یک سوم آن را به نماز می‌ایستی، و همچنین گروهی از یارانت. خداست که اندازهٔ شب و روز را تعیین می‌کند. او می‌داند که شما نمی‌توانید آن را به اندازهٔ معین نگاه دارید، از این رو با لطف خویش به شما توجه می‌کند. آنچه از قرآن برای شما آسان است، بخوانید.

Your Lord knows that you stand in prayer nearly two-thirds of the night, or one-half or a third of it, as do some of your followers. It is God who determines the measure of night and day He is aware that you will not be able to keep a measure of it, and therefore He turns towards you in His grace. Recite of the Quran as much as may be easy for you.

او میداند که برخی از شما بیمار خواهند شد، و برخی دیگر در زمین به جستجوی فضل خدا خواهند رفت، و برخی دیگر در راه خدا خواهند جنگید.

He knows that some of you will be sick, others will go about in the land seeking God's bounty, and others will be fighting for God's cause.

پس، هر قدر که آسان باشد از قرآن تلاوت کنید. نماز را برپا دارید، زکات را بپردازید، و به خدا قرض نیکو دهید. هر کار خیری که برای خود پیش فرستید، آن را نزد خدا بهتر و پاداشش بزرگ‌تر خواهید یافت. از خدا آمرزش بخواهید که خدا آمرزنده‌ی مهربان است.

Therefore, recite whatever you may do with ease. Attend regularly to prayer, pay your obligatory charity [i.e. zakat], and give God a goodly loan. Whatever good you may offer on your own behalf, you shall find it with God to be better and richer in reward. Seek God's forgiveness, for God is Much-Forgiving, Ever Merciful. (Verse 20)

این یک لمسِ مهربانانه است که پس از خستگیِ فراوان، آرامش و تسکین می‌بخشد۔

This is a compassionate touch, providing relief after much fatigue.

این تخفیفی است از سوی خداوند که به پیامبر و مؤمنان اعطا شده است، هنگامی که آنان نشان داده‌اند که کاملاً وقف پیام الهی او شده‌اند. آنان پس از ساعت‌ها ایستادن در شب برای نماز، که در آن بخش‌های بسیار طولانی از قرآن تلاوت می‌شد، خسته شده بودند. خداوند هرگز نمی‌خواست پیامبرش را با قرآن رنج دهد و او را به چنین سختی‌ای دچار کند. بلکه تنها او را برای وظیفه‌ی دشواری که باید در تمام عمرش بر عهده می‌گرفت، آماده می‌ساخت. مؤمنانی که از او پیروی می‌کردند نیز ناچار بودند در این بار سنگین شریک شوند.

It is a relaxation by God granted to the Prophet and the believers, when they have proved themselves to be dedicated totally to His divine message. They were exhausted after having stood up for long hours at night offering prayers in which very long passages of the Qur’an were recited. God never wanted to afflict His Prophet with the Qur’an, putting him to such hardship. Rather, He was only preparing him for the hard task that he was to undertake for the rest of his life. The believers who followed him would also have to share in this heavy burden.

آیه با اطمینان‌بخشی دوستانه آغاز می‌شود: «پروردگارت می‌داند که تو نزدیک به دو سوم شب، یا نیمی از آن یا یک سوم آن را در نماز می‌ایستی، و همچنین برخی از پیروانت.» (آیه ۲۰) او تو را در حال انجام آن دیده است، و آنچه تو و یارانت از نمازِ شب به جا آورده‌اید پذیرفته شده و در دفترهای خداوند ثبت گشته است. او می‌داند که بسترهای گرم خود را در شبی سرد رها کرده‌اید و ترجیح داده‌اید فرمان‌های او را بشنوید. او نسبت به تو و کسانی که با تو هستند مهربان است. «و خداست که اندازه شب و روز را تعیین می‌کند» (آیه ۲۰)؛ یکی را درازتر و دیگری را کوتاه‌تر می‌گرداند.

The verse starts with friendly reassurance: “ Your Lord knows that you stand in prayer nearly two-thirds of the night, or one-half or a third of it, as do some of your followers." (Verse 20) He has seen you doing it, and what you and your Companions offered of night worship has been accepted and entered in Gods records. He knows that you have abandoned your beds, warm as they are on a cold night, preferring to listen to His directives. He is Compassionate towards you and those who are with you. “A is God who determines the measure of night and day” (Verse 20) He causes the one to be longer and the other to be shorter.

آری، شب ممکن است کوتاه‌تر یا بلندتر شود، اما شما همچنان به وظیفه‌ای که بر عهده‌تان گذاشته شده ادامه می‌دهید و نزدیک به دو سوم شب، یا نصف آن، یا حتی یک سوم آن را بیدار می‌مانید. او از ضعف شما آگاه است. نمی‌خواهد شما را به رنج بیندازد یا در سختی‌ای طاقت‌فرسا قرار دهد؛ تنها چیزی که می‌خواهد این است که شما تمرین لازم را داشته باشید. اکنون که آموزش دیده‌اید، می‌توانید آسوده‌خاطر شوید و کارها را آسان‌تر بگیرید: «از قرآن هر آنچه برایتان آسان است بخوانید» در نماز شب، بی‌آنکه خود را به دشواری زیاد بیندازید. خداوند می‌داند که اتفاقاتی برای شما خواهد افتاد و نیرویتان را تحلیل خواهد برد، و ایستادن طولانی در شب برای عبادت را برایتان دشوار خواهد ساخت: «می‌داند که برخی از شما بیمار خواهند شد» و اینان نمی‌توانند نماز شب بگزارند. «و دیگرانی در زمین به دنبال فضل خدا سفر می‌کنند» (آیه ۲۰). اینان باید به کار خود برسند و معاش خود را تأمین کنند. این امری ضروری است. خداوند نمی‌خواهد مردم نیازهای زندگی خود را رها کنند و زندگی راهبی را پیش گیرند که تمام‌وقت به عبادت مشغول است. «و دیگرانی در راه خدا پیکار می‌کنند» (آیه ۲۰). خداوند به شما اجازه می‌دهد که در برابر کسانی که به شما تجاوز می‌کنند بپاخیزید و بجنگید. به شما اجازه می‌دهد که بجنگید تا اسلام جایگاهی امن و مستقل داشته باشد. پس می‌توانید آسوده‌خاطر باشید و با آرامش به وظیفه خود بپردازید: «پس هر آنچه از قرآن که با آسانی میسر است بخوانید» (آیه ۲۰). نباید خستگی یا سختی‌ای در کار باشد. با این حال، باید به تمامی عبادات واجب بپردازید: «نماز را برپا دارید و زکات بپردازید» (آیه ۲۰). پس از انجام این‌ها، اگر بخواهید می‌توانید صدقه مستحب نیز بدهید که پاداش شما را افزون می‌کند: «و به خدا قرض‌الحسنه دهید. هر خیری که برای خود پیش فرستید، آن را نزد خدا بهتر و پاداشش بزرگ‌تر خواهید یافت» (آیه ۲۰). به سوی خداوند بازگردید و از کوتاهی‌هایتان آمرزش بخواهید. انسان، هرچند که در تلاش خود کوشا باشد، همواره از آنچه باید باشد کوتاه است. «از خداوند آمرزش بخواهید، که خداوند آمرزنده و مهربان است» (آیه ۲۰).

Thus, the night may get longer or shorter, but you are all carrying on with the duty required of you, staying up close to two-thirds of the night, or half of it, or even a third. He is aware of your weakness. He does not want to afflict you or put you to unbearable hardship; all He wants is that you should have the necessary training. Now that you have been trained, you can relax and take things easier: “ Recite of the Quran as much as may be easy for you” during your night worship, without putting yourselves to much difficulty. God knows that things will happen to you and drain your energy, making standing long into the night worshipping too hard: “He knows that some of you will be sick” and these cannot offer night worship. “Others will go about in the land seeking God's bounty” (Verse 20) These need to attend to their work and earn their living. This is essential. God does not want people to abandon their life’s needs and lead the life of a monk who is totally devoted to worship. “And others will be fighting for God's cause” (Verse 20) God will permit you to stand up and fight against those who wage aggression against you. He will permit you to fight so that Islam will have its safe and sovereign place. You may, then, relax and approach your duty in a comfortable way: “ Therefore, recite whatever you may do with ease” (Verse 20) Let there be no exhaustion or hardship. However, you must attend to all obligatory worship: “Attend regularly to prayer, pay your obligatory charity [i.e. zakat].” (Verse 20) When you have done this you may wish to add voluntary charity, which will increase your reward: “And give God a goodly loan. Whatever good you may offer on your own behalf, you shall find it with God to be better and richer in reward” (Verse 20) Turn to God, appealing for forgiveness of your shortcomings. Man remains short of what is needed, no matter how diligent he tries to be. “Seek God's forgiveness, for God is Much-Forgiving, Ever Merciful” (Verse 20)

این یک لطف و مهربانی است که آرامش و اطمینان خاطر پس از یک سال نمازهای شبانه را به همراه دارد. خداوند این تکلیف را از مسلمانان تخفیف داد، در سایه‌ی قرآن، و نماز شب را به‌جای یک وظیفه‌ی واجب، امری داوطلبانه قرار داد. اما پیامبر ﷺ بر همان روش ادامه داد و نماز شب را دست‌کم یک‌سوم شب می‌گزارد. او در دل شب با پروردگارش مناجات می‌کرد و آنچه را برای تلاش و مبارزه‌اش در زندگی نیاز داشت، از او می‌گرفت. اگرچه چشمانش به خواب می‌رفت، اما دلش به خواب نمی‌رفت. دلش همواره مشغول یاد خداوند بود و در این دنیا هیچ میل و خواسته‌ی دیگری نداشت.

This is a compassionate touch, providing relaxation and reassurance after a whole year of night worship. God relaxed this duty for Muslims, In the Shade of the Qur’an making night worship voluntary, rather than an obligatory duty. The Prophet, however, continued on the same lines, offering night worship for no less than one-third of the night. He would appeal to his Lord in the depths of the night, and receive from Him what he needed for his struggle in life. Although his eyes might sleep, his heart would not. His heart was always busy with God’s remembrance. It had no desire for anything else in this life.

المُزَّمِّل (ای جامه به خود پیچیده) ۱-۲۰

المُلتَفّ

یک بار سنگین برای حمل

کوہ‌های هموار شده

وظیفهٔ سخت آسان می‌شود