احتمالاً این آیه به احتمال زیاد پس از صدور فرمان بسیج عمومی برای غزوه تبوک نازل شده است. به پیامبر ﷺ خبر رسید که بیزانسی‌ها نیروهای زیادی را در جنوب سوریه، نزدیک مرزهای با سرزمین عربستان، مستقر می‌کنند. همچنین به او اطلاع دادند که امپراتور بیزانس دستور داده بود به همه سربازانی که در این نبرد شرکت می‌کنند، حقوق یک سال از پیش پرداخت شود.

It is perhaps most likely that the present passage was revealed after the order was given for general mobilization for the Tabūk Expedition. The Prophet received intelligence that the Byzantines were deploying large forces in southern Syria near the borders with Arabia. He was also informed that the Byzantine Emperor had ordered that all soldiers taking part should be given their salaries a year in advance.

چندین قبیله عرب در آن منطقه، از جمله لخم، جذام، عاملہ و غسان، نیز به نیروهای بیزانس پیوسته بودند و واحدهای پیشرو از قبل در البلقاء در فلسطین مستقر شده بودند۔ از این رو، پیامبر ﷺ دستور آمادگی برای جنگ با بیزانسی‌ها را صادر کرد۔

A number of Arab tribes in the area, such as Lukham, Judām, `Amilah and Ghassān had also joined the Byzantine forces, and advance units had already been deployed in al-Balqā’ in Palestine. Therefore, the Prophet issued an order to prepare for war against the Byzantines.

جرا پیامبر ﷺ همواره هنگام بیرون رفتن از مدینه برای رویارویی با دشمن، مقصد خود را پنهان می‌داشت تا عنصر غافلگیری را حفظ کند؛ اما این بار، به سبب سفر طولانی که در پیش بود و شرایط دشوار، هدف خود را کاملاً آشکار ساخت. زمان این لشکرکشی با گرمای سوزان تابستان مصادف شد، هنگامی که مردم سایه را می‌جستند و مشتاق بهره‌مندی از میوه‌های تابستانی بودند. در چنین زمانی، هرگونه فعالیت جسمانی، چه رسد به رویارویی نظامی در فاصله‌ای دور از خانه، باید پرهیز می‌شد. از این رو، نشانه‌هایی که در مقدمه به آن‌ها اشاره کردیم، در میان مسلمانان ظاهر شد. منافقان این را فرصتی دیدند تا مسلمانان را از همراهی با پیامبر ﷺ بازدارند. آنان به ایشان توصیه کردند که در گرمای تابستان حرکت نکنند و از قدرت رومیان و سفر طولانی و فرساینده‌ای که باید تحمل کنند، برحذر داشتند. از این رو، برخی افراد دچار ناآرامی شدند. این بخش، پس، به همین نوع از تردید و کراهت می‌پردازد.

It was the Prophet’s standard strategy when he set out of Madinah to confront an enemy that he kept his destination unknown in order to maintain an element of surprise. This time, however, he made his objective very clear because of the long travelling expected and the difficult circumstances. The timing of this expedition coincided with the burning heat of summer, when people would seek the shade and be keen to enjoy the summer fruits. At such a time all physical activity, let alone military confrontation a long way from home, was to be avoided. Hence, the symptoms we mentioned in the Prologue started to appear among the Muslims. The hypocrites felt this to be their chance to dissuade the Muslims from joining the Prophet. They advised them not to march in the hot summer, and warned them against the might of the Byzantines and the long, weakening travel they would have to endure. Hence some people began to feel uneasy. This passage, then, deals with this type of reluctance.

این بخش با سرزنشی آغاز می‌شود و مؤمنان را از بی‌میلی به پیوستن به جهاد، یعنی تلاش در راه خدا، برحذر می‌دارد. به مؤمنان یادآوری می‌شود که خداوند پیش از آنکه هیچ یک از ایشان به پیامبر ﷺ بپیوندد، او را یاری داد، و نیز یادآوری می‌شود که خداوند توانا است که پیامبرش را بدون ایشان به پیروزی برساند. در چنین صورتی، آنان جز نافرمانی از خدا و کوتاهی در یاری رساندن به فرستاده‌اش ﷺ چیزی در کارنامه خود نخواهند داشت.

The passage begins with a word of reproach and a warning against the reluctance to join the campaign of jihād, or struggle for God’s cause. The believers are reminded of the help God gave to His Messenger even before any one of them had joined him, and also of His ability to help him to victory without them. In such an eventuality they would have nothing except their disobedience of God and their failure to support His Messenger.

ای کسانی که ایمان آورده‌اید، شما را چه شده است که وقتی به شما گفته می‌شود: «در راه خدا به جهاد بیرون روید»، به زمین می‌چسبید؟ (آیه ۳۸)

Believers, what is amiss with you that, when it is said to you: ‘Go forth to fight in God’s cause,’ you cling heavily to the earth? (Verse 38)

چنین بی‌میلی‌ای به حرکت در راه حمایت از آرمان خدا، تنها ناشی از ملاحظات و آرزوهای دنیوی است. مردم ممکن است از جان و مال خود بترسند. آن‌ها مشتاق حفظ منافع خود و نگه‌داشتن لذت‌هایشان هستند و زندگی آرام و راحت را ترجیح می‌دهند. آن‌ها در درجه اول به زندگی کنونی خود، اهداف فوری، خویشاوندان نزدیک و نیازهای جسمانی‌شان می‌اندیشند. واژه‌های به‌کاررفته در اینجا تصویری روشن از «چسبیدن سنگین به زمین» به دست می‌دهد. گویی به جسمی سنگین می‌نگریم که مدت زیادی در جای خود قرار داشته است. گروهی از مردم آن را بلند می‌کنند، اما خیلی زود با جاذبه‌ای نیرومند به زمین می‌افتد.

Such reluctance to march forth in support of God’s cause is only motivated by worldly considerations and ambitions. People may fear for their lives and their property. They are keen to protect their interests and preserve their pleasures, and would prefer a settled life of ease and comfort. They think primarily of their present life, immediate objectives, close relatives and physical needs. The words chosen here give a vivid impression of “clinging heavily to the earth”. It is as if we are looking at a heavy object that has been in its position for a long time. It is lifted up by a group of people, but it soon falls down with a strong gravitational pull.

پیوستن به یک لشکرکشی جهادی در راه خدا، رهایی از زنجیرهای این زندگی دنیوی و لذت‌های جسمانی است. این امر بر اشتیاق به آزادی پس از رها شدن از نیازهای محدود، و بر گستره‌ی ابدیت پس از رهایی از این زندگی دنیوی و محدود تأکید دارد: «آیا به جای آخرت، به زندگی دنیا خشنود شده‌اید؟ متاعِ زندگیِ دنیا در برابر آخرت، جز اندکی نیست.» (آیه ۳۸)

Joining a jihād campaign for God’s cause represents freedom from the shackles of this earthly life and physical pleasures. It emphasizes the yearning for freedom after the shedding of narrow needs, and the expanse of eternity after getting rid of this limited worldly life: “Are you content with the comforts of this world in preference to the life to come? Paltry indeed are the enjoyments of life in this world when compared with those to come.” (Verse 38)

سپس خداوند برای ایشان نمونه‌ای از تاریخی می‌آورد که خود شاهد آن بوده‌اند، و نشان می‌دهد که چگونه پیامبرش را یاری کرد و بدون نیاز به یاری ایشان، پیروزی بزرگی به او بخشید. در حقیقت، پیروزی را خداوند به هر کس که بخواهد عطا می‌کند:

God then gives them an example of the history which they themselves had witnessed, showing them how He supported His Messenger and gave him a great victory without need for their support. After all, victory is granted by God to whom He pleases:

اگر او [پیامبر ﷺ] را یاری نکنید، خدا [چنان‌که] او را یاری کرد، آن هنگام که کافران او را بیرون راندند. او تنها یکی از دو تن بود. هنگامی که آن دو در غار تنها بودند، او به یارش گفت: «غم مخور، که خدا با ماست.» آنگاه خدا آرامش درونی را بر او فرو فرستاد و نیروهایی را به یاری‌اش فرستاد که شما آن‌ها را ندیدید. او سخن کافران را سخت پست گردانید، و سخن خدا برتر ماند. خدا شکست‌ناپذیر و حکیم است. (آیهٔ ۴۰)

If you do not help him [the Prophet]; God [will, as He] supported him at the time when the unbelievers drove him away. He was only one of two. When these two were alone in the cave, he said to his Companion: Do not grieve, for God is with us.’ Thereupon God bestowed on him the gift of inner peace, and sent to his aid forces which you did not see. He brought the word of the unbelievers utterly low, while the word of God remained supreme. God is Mighty, Wise. (Verse 40)

این اشاره به زمانی است که قریش صبر خود را نسبت به محمدﷺ و پیامش از دست داده بود. این وضعیت با هر قدرت ستمگری یکسان است؛ هنگامی که درمی‌یابد نمی‌تواند حقیقت را خفه یا سرکوب کند، صبرش به پایان می‌رسد. آنان مشورت کردند و تصمیم گرفتند محمدﷺ را ترور کنند.

This is a reference to the time when the Quraysh had lost all patience with Muĥammad and his message. It is the same with every tyrannical authority when it loses patience with the message of the truth after it realizes that it cannot stifle or suppress it. They held their consultations and decided to assassinate Muĥammad.

سپس خداوند پیامبر را از نقشهای که قریش کشیده بود آگاه ساخت و به او دستور داد که مکه را ترک کند. او تنها با همراه مورد اعتمادش، ابوبکر، از مکه بیرون رفت. نه سپاهی داشت و نه سلاحی که با دشمنان فراوانش رویارو شود. شانسها به شدت علیه او بود.

God then informed the Prophet of what the Quraysh had plotted and instructed him to leave. He set out of Makkah alone except for his trusted Companion, Abū Bakr. He had neither troops nor weapons with which to confront his numerous enemies. The odds were heavily against him.

سورہ اس غار میں رسول اللہ ﷺ اور ان کے ساتھی کی حالت کو واضح طور پر بیان کرتی ہے، جب قریش کی کئی ٹولیاں ہر طرف سے ان کا پیچھا کر رہی تھیں: ﴿إِذْ هُمَا فِي الْغَارِ﴾ "جب وہ دونوں غار میں تھے"۔ ابوبکر کو اپنی جان کا کوئی خوف نہیں تھا، لیکن انہیں نبی ﷺ کے بارے میں فکر تھی۔