خداوند خود گواهی می‌دهد که جز او معبودی نیست، و فرشتگان و دانشمندان نیز چنین گواهی می‌دهند؛ معبودی جز او که قیام‌کنندهٔ به عدل است، نیست. معبودی جز او که شکست‌ناپذیر و حکیم است، نیست. (آیهٔ ۱۸)

God Himself bears witness, and so do the angels and men of knowledge, that there is no deity save Him, the Executor of Justice. There is no deity save Him, the Almighty, the Wise. (Verse 18)

تا اینجا این سوره بیشتر بر اثبات حقیقت بنیادین یگانگی خداوند تمرکز داشته است؛ خداوندی که پروردگار و نگهدارندهٔ تمام جهان است و امور آن را در دست دارد. همچنین بر یکپارچگی وحی و پیام الهی تأکید کرده است. نگرش مؤمنان راستین و نگرش کسانی را که دل‌هایشان از حق منحرف شده است، نسبت به آیات و کتاب خداوند توصیف کرده است. افزون بر این، منحرفان را به عذابی همانند آنچه بر منکران حق در گذشته و حال فرود آمد، هشدار داده است. علاوه بر این، انگیزه‌های طبیعی‌ای را که مانع از آموختن این درس‌ها می‌شوند برshmرده، و در عین حال نشان داده است که پرهیزگاران چگونه به پروردگار خود روی می‌آورند و پناه او را می‌جویند.

So far the sūrah has concentrated mainly on establishing the basic fact of the oneness of God, the Lord and sustainer of the whole universe, Who controls all its affairs. It has also emphasised the unity of the Divine revelation and message. It has described the attitudes of the true believers, and those whose hearts have swerved from the truth, towards God’s revelations and His book. It has also threatened the deviants with a doom similar to that which befell those who denied the truth both in the past and in the present. It has further pointed out the natural motives which prevent people from learning these lessons, showing at the same time how the God- fearing turn to their Lord and seek His refuge.

از آیه ۱۸ تا آیه ۳۲، سوره به حقیقت دیگری می‌پردازد که از حقیقت پیشین به‌طور منطقی نتیجه می‌شود. این‌که خدا یکتاست و هیچ شریکی ندارد، نیازمند تأیید عملی در زندگی انسان است، و این مطلب در این بخش از سوره به‌روشنی بیان شده است.

Beginning with verse 18 and continuing up to verse 32, the sūrah now speaks of another fact which logically results from the preceding one. The fact that God is One and has no partners requires practical confirmation in human life and this is clearly stated in this passage of the sūrah.

این بخش با تکرار حقیقتی آغاز می‌شود که در آیات ابتدایی این سوره بیان شده، تا پیامدهای اساسی آن روشن گردد. در اینجا با شهادتی از سوی خداوند روبه‌رو هستیم، و نیز شهادت فرشتگان و صاحبان دانش که «هیچ معبودی جز او نیست». افزون بر این، صفتی الهی مطرح می‌شود که از این حقیقت ناشی می‌گردد؛ یعنی اینکه او پایدارکننده هستی است، به این معنا که در میان مردم و در کل جهان هستی عدالت را برقرار می‌کند.

The passage begins with a reiteration of the fact stated in the opening verses of the sūrah in order to outline its essential consequences. We have here a testimony from God, as well as a testimony from the angels and the people of knowledge that “there is no deity save Him.” Added to this is the Divine attribute which results from the fact that He is the Sustainer of the universe, that is, He maintains justice among people and in the universe at large.

خداوند خود گواهی می‌دهد که جز او معبودی نیست، و فرشتگان و دانشمندان نیز چنین گواهی می‌دهند؛ معبودی جز او که قیام‌کنندهٔ به عدل است، نیست. معبودی جز او که شکست‌ناپذیر و حکیم است، نیست. (آیهٔ ۱۸)

God Himself bears witness, and so do the angels and men of knowledge, that there is no deity save Him, the Executor of Justice. There is no deity save Him, the Almighty, the Wise. (Verse 18)

این‌جا با بیانی روبه‌رو هستیم که اساسی‌ترین جنبه‌ی ایدئولوژی اسلامی را بیان می‌کند؛ یعنی یگانگی خدا و این‌که او سرور جاودانِ هستی است که عدالت را برپا می‌دارد و اجرا می‌کند. این همان اصلی است که این سوره با آن آغاز می‌شود:

We have here a statement of the most essential facet of Islamic ideology, namely the fact of the oneness of God and that He is the Eternal Master of the universe Who maintains and executes justice. It is the same principle with which this sūrah opens:

«خدا: هیچ معبودی جز او نیست، زنده و پاینده‌ی همیشگی.» هدف نهایی این سوره، روشن ساختن کامل ماهیت حقیقی دین اسلام و زدودن همه‌ی شبهاتی است که پیروان کتاب‌های آسمانی پیشین درباره‌ی آن مطرح کرده‌اند. این سوره می‌کوشد این شبهات را هم از ذهن آن کافران و هم از ذهن آن مسلمانانی که ممکن است تحت تأثیر ایشان قرار گیرند، بزداید.

“God: there is no deity save Him, the Ever-living, the Eternal Master of all.” The ultimate objective of this sūrah is to establish in absolute clarity the true nature of the Islamic faith, and to dispel all doubts about it raised by people of earlier revelations. It seeks to dispel such doubts both from the minds of those unbelievers as also from the minds of those Muslims who may fall under their influence.

گواهیِ خدا بر این که هیچ معبودی جز او نیست، برای هر کسی که به خدا ایمان دارد کافی است. البته ممکن است تصور شود که چنین گواهی تنها برای کسی که به خدا ایمان دارد کافی است، زیرا او به خودِ این گواهی نیازی ندارد. با این حال، این سخن کاملاً درست نیست. پیروان کتاب‌های آسمانیِ پیشین به خدا ایمان دارند، اما در عین حال معتقدند که او فرزند و شریک دارد. مشرکان خود نیز اظهار می‌کردند که به خدا ایمان دارند. انحراف و گمراهیِ آنان در این بود که برای خدا شریک و همتا و فرزند قائل می‌شدند. هنگامی که به هر دو گروه گفته می‌شود که خودِ خدا گواهی می‌دهد که جز او معبودی نیست، این سخن در اصلاح باورهای آنان تأثیری آشکار دارد.

A testimony from God that there is no deity other than Him is sufficient for anyone who believes in God. Indeed, such a testimony may be thought sufficient only for a believer in God, for he is not in need of it as such. However, this is not absolutely true. People of earlier revelations believe in God, but at the same time they maintain that He has a son and a partner. The idolaters themselves used to profess that they believed in God. Their deviation and error took the form of ascribing partners and equals and children to God. When both groups of people are told that God Himself bears witness to the fact that there is no deity save Him, then this statement has a marked effect in correcting their beliefs.

کسانی که به آیات خدا کفر می‌ورزند و پیامبران را بناحق می‌کشند و کسانی از مردم را که به عدالت فرا می‌خوانند می‌کشند، آنان را به عذابی دردناک بشارت ده. اینانند که اعمالشان در این دنیا و در جهان دیگر تباه شده است، و هیچ یاوری نخواهند داشت. آیا ندیده‌ای کسانی را که بهره‌ای از کتاب [آسمانی] به آنان داده شده است؟ هنگامی که به سوی کتاب خدا فراخوانده می‌شوند تا میان ایشان داوری کند، گروهی از آنان روی‌گردان می‌شوند و نادیده می‌گیرند. زیرا می‌گویند: «آتش جز چند روز شماری به ما نخواهد رسید.» و آنچه را که به دروغ در دین خود می‌بافتند، آنان را فریفته است. پس حال ایشان چگونه خواهد بود آنگاه که ایشان را در روزی که هیچ شکی در آن نیست گرد آوریم؟ آنگاه به هر کسی آنچه را که کسب کرده است به تمامی داده می‌شود و به آنان ستم نخواهد شد.

Those who deny God’s revelations, and slay the Prophets against all right and slay people who enjoin equity among all people: promise them a painful suffering. It is they whose works shall come to nothing in this world and in the life to come; and they shall have none to help them. Have you considered the case of those who have received a share of revelation? When they are called upon to accept the judgement of God’s book in their affairs, some of them turn away and pay no heed. For they claim: “The fire will most certainly not touch us save for a limited number of days.” They are deceived in their own faith by the false beliefs they used to invent. How, then, will it be with them when We shall gather them all together to witness the Day about which there is no doubt, when every soul will be paid in full what it has earned, and they shall not be wronged? (Verses 21-5)

اولین آیه در متن بالا، آیه ۲۱، از عذابی دردناک هشدار می‌دهد. زمان آن مشخص نشده است. بنابراین انتظار می‌رود که این عذاب یا در همین زندگی یا در زندگی آخرت باشد. این هشدار با این وعده همراه است که همه اعمال ایشان در هر دو زندگی بی‌نتیجه خواهد ماند. این مطلب با تصویری بسیار زنده بیان شده است که به تصویر معروف حیوانی اشاره دارد که در محلی آلوده چرا می‌کند. پیش از مرگ، شکم آن حیوان باد می‌کند. به همین ترتیب، کارهای چنین کسانی ممکن است رونق و شتاب بگیرند و نتایج بزرگی به بار آورند. اما این چیزی جز باد کردن حیوان مسموم پیش از مرگ نیست. بدین ترتیب، همه کارهای ایشان نابود می‌شود و هیچ‌کس را نخواهند داشت که به یاری‌شان بیاید یا از ایشان دفاع کند.

The first verse in the above passage, verse 21, warns against a painful suffering. Its timing is not specified. Hence, it is to be expected either in this life or in the life to come. It is coupled with an assurance that all their works shall come to nothing in either life. This is given in a highly vivid mode of expression which draws upon a well-known image of an animal grazing in a poisoned area. It swells up before it dies. Similarly, the actions of such people may appear to gather momentum and to yield great results. This is no more than the swelling up of a poisoned animal prior to its death. All their actions are thus aborted and they will have no one to help or defend them.

بگو: «ای پروردگار، ای صاحب هر فرمانروایی! تو فرمانروایی را به هر که بخواهی می‌دهی و فرمانروایی را از هر که بخواهی می‌ستانی. هر که را بخواهی عزت می‌بخشی و هر که را بخواهی خوار می‌گردانی. هر خیری به دست توست. تو بر هر چیزی توانایی. شب را در روز و روز را در شب داخل می‌کنی. زنده را از مرده بیرون می‌آوری و مرده را از زنده بیرون می‌آوری.»

Say: “Lord, Sovereign of all dominion, You grant dominion to whom You will and take dominion away from whom You will. You exalt whom You will and abase whom You will. In Your hand is all that is good. You are able to do all things. You cause the night to pass into the day, and You cause the day to pass into the night. You bring forth the living from the dead, and You bring forth the dead from that which is alive.

«و تَرْزُقُ مَن تَشَاءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ». (آیات ۲۶ و ۲۷)

You grant sustenance to whom You will, beyond all reckoning.” (Verses 26-7)

این آیات به شکل فرمانی مستقیم از جانب خداوند به پیامبرش و به هر مؤمنی است که به سوی خدا بازگردد. آیات حقیقت مطلق یگانگی خداوند را بیان می‌کنند و اینکه تنها اوست که زندگی انسان و جهان هستی را به طور کلی در اختیار دارد. این ویژگی، خود، نمایانگر ربوبیت خداوند بر تمام هستی است که در آن هیچ همتا و شریکی ندارد.

These verses take the form of a direct instruction from God to His Messenger and every believer to turn to God, stating the absolute truth of the oneness of God and that He is the only One Who controls human life and the universe at large. This latter quality is simply a demonstration of God’s Lordship of the whole universe in which He has no equals or partners.

هنگامی که این دستور را اجرا می‌کنیم، درمی‌یابیم که به شکل خطابی توأم با نهایت فروتنی درمی‌آید. آهنگ یک دعا در ساختارش بسیار روشن است و اثر کلی آن، همان درخواستی پرشور و از ته دل است. اشاره‌های آن به هستی به‌مثابه کتابی گشوده، با ظرافت به احساسات ما می‌نشیند. این متن، تدبیر خداوند در زندگی انسان‌ها و تسلط کامل او بر هستی را با هم گرد می‌آورد و بدین‌ترتیب حقیقت مطلق یگانگی معبودی را که همه‌چیز را برپا می‌دارد، برجسته می‌سازد. همچنین تأکید می‌کند که زندگی انسان تنها جزئی از زندگی هستی است. تسلیم در برابر خداوند یگانه، از سوی هستی پذیرفته شده است، چنان‌که در واقع همان نگرش شایسته‌ای است که از انسان انتظار می‌رود. هرگونه انحراف، حماقتی است که به تباهی می‌انجامد.

When we carry out this instruction we note that it takes the form of an address made with all humility. The rhythm of a prayer is very clear in its construction, and its total effect is that of a heartfelt appeal. Its references to the universe as an open book touch gently on our feelings. It groups together God’s conduct of human life and His full control of the universe, thus stressing the absolute truth of a single Godhead sustaining all. It also stresses the fact that human life is but one ingredient in the life of the universe. Submission to God alone is acknowledged by the universe, as it is indeed the proper attitude expected of man. Any deviation is a folly which leads to perversion.

مؤمنان نباید کافران را به جای مؤمنان دوست خود بگیرند. هر کس چنین کند، از خدا بریده است، مگر آنکه بخواهید به این وسیله خود را از آنان حفظ کنید. خدا شما را از خود برحذر می‌دارد، و بازگشت همه به سوی خداست. بگو: «چه آنچه را در دل‌هایتان است پنهان دارید و چه آشکارش سازید، خدا آن را می‌داند. او آنچه را در آسمان‌ها و آنچه را در زمین است می‌داند، و خدا بر هر چیزی تواناست.» در روزی که هر کسی آنچه از نیکی انجام داده و آنچه از بدی کرده، حاضر یافته است، آرزو می‌کند که کاش میان او و آن روز فاصله‌ای دور بود. خدا شما را از خود برحذر می‌دارد، و خدا نسبت به بندگانش بسیار مهربان است. بگو: «اگر خدا را دوست دارید، از من پیروی کنید تا خدا شما را دوست بدارد و گناهانتان را بیامرزد، و خدا آمرزنده و مهربان است.» بگو: «از خدا و پیامبر اطاعت کنید.» اگر روی بگردانند، خدا کافران را دوست نمی‌دارد. (آیات ۲۸ تا ۳۲)

Let not the believers take unbelievers for their allies in preference to the believers. He who does this has cut himself off from God, unless it be that you protect yourselves against them in this way. God warns you to beware of Him: for to God you shall all return. Say: “Whether you conceal what is in your hearts or bring it into the open, it is known to God. He knows all that is in the heavens and all that is on earth; and God has the power to accomplish anything. On the day when every soul will find itself confronted with whatever good it has done and whatever evil it has done, they will wish that there were a long span of time between them and that day. God warns you to beware of Him; and God is Most Compassionate towards His servants. “Say: “If you love God, follow me; God will love you and forgive you your sins. God is Much- Forgiving, Merciful. “Say: “Obey God and the messenger.” If they turn their backs, God does not love the unbelievers. (Verses 28-32)

در این آیات، نخست تأییدی آمده است بر نکوهشِ رفتارِ کسانی که بهره‌ای از وحیِ خدا به آنان داده شده، اما با این همه روی گردانده‌اند و از داوری گرفتن در اختلافاتشان بر پایهٔ کتاب خدا، که قانون الهیِ زندگی انسان را تعیین کرده است، سر باز زده‌اند. آنان قانونِ الهیِ حاکم بر جهان هستی و نیز بر زندگی انسان را انکار کرده‌اند. آیات پیشین همچنین درآمدی بود بر هشدار سختی که در بخشِ کنونی آمده است: هشداری به مؤمنان درباره‌ی پیوستن به پیمانی با کافران. از آن رو که کافران هیچ توانی بر اداره‌ی جهان ندارند، و از آن رو که تمامِ قدرت از آنِ خداست، تنها اوست که سرپرست مؤمنان و هم‌پیمانان ایشان است.

In these verses, we have first a statement confirming the denunciation made in the preceding verses of the attitude of those who have been given a share of God’s revelations, but who have nevertheless turned their backs and refused to submit their disputes for arbitration according to God’s book which lays down God’s code for human life. They have rejected the Divine code which regulates the life of the universe as well as human life. The preceding verses were also a prelude to the stern warning included in the current passage against the believers forging an alliance with the unbelievers. Since the unbelievers have no power to control the universe, and since all power belongs to God, He alone is the guardian of the believers and their allies.