آل عمران (تأکید مجدد بر مسائل اصلی) ۱۸۰ - ۱۸۹ - در سایهٔ قرآن

آل عمران (تأکید مجدد بر مسائل اصلی) ۱۸۰ - ۱۸۹ - در سایهٔ قرآن | Quran Course

سورہ اب احد کے واقعات کا بیان مکمل کر چکی ہے، لیکن مدینہ کے گرد و نواح میں مسلم امت اور ان کے مخالفین، خصوصاً یہودیوں، کے درمیان کشمکش ختم نہیں ہوئی تھی۔ بحثیں، جھگڑے، سازشیں، افواہیں، تخریبی پروپیگنڈا اور تنازعات بدستور جاری رہے۔ سورت کا بیشتر حصہ اسی مسلسل جدوجہد پر مشتمل ہے۔

The sūrah has now completed its coverage of the events at Uĥud, but the struggle between the Muslim community and their opponents around Madinah, the Jews in particular, was not over. The debates, the arguments, the intrigues, the rumours, the destructive propaganda, and the controversies raged on unabated. It is this unending struggle that has occupied most of the sūrah.

پیامبر محمد ﷺ پس از جنگ بدر، قبیلهٔ یهودیِ بنی قینقاع را به سبب فعالیت‌های فتنه‌انگیز و براندازانهٔ آنان از مدینه تبعید کرده بود. آنان به پیمان‌هایی که پیامبر ﷺ هنگام ورودش به مدینه و در بنیان‌گذاری دولت مسلمانان، که قبایل عرب اوس و خزرج را دربر می‌گرفت، با ایشان بسته بود، پشت پا زده بودند. قبایل یهودی بنی نضیر و بنی قریظه و جامعه‌های کوچک‌تر یهودی در خیبر و دیگر نقاط عربستان همچنان با یکدیگر همکاری می‌کردند، با گروه‌هایی از «منافقان» درون مدینه و با مشرکان مکه و اطراف مدینه پیوند می‌بستند و نقشه‌هایی برای براندازی و نابودی دولت نوپای مسلمانان می‌چیدند.

The Prophet Muĥammad had by that time, in the wake of the Battle of Badr, banished the Jewish tribe of Qaynuqā from Madinah, in response to their seditious and subversive activities. They had reneged on agreements he made with them upon his arrival in Madinah and his establishment of a Muslim state incorporating the Arab tribes of Aws and Khazraj. The Jewish tribes of al-Nađīr and Qurayżah and the smaller Jewish communities in Khaybar and other parts of Arabia continued to work together, forging alliances with pockets of “hypocrites” inside Madinah and with the idolaters in Makkah and around Madinah, hatching plots to subvert and destroy the young Muslim state.

پیش‌تر در این سوره، یهودیان از سرنوشتی مشابه سرنوشت اعراب غیرمسلمان برحذر داشته شده‌اند، اگر توانایی مسلمانان برای مقابله را دست‌کم می‌گرفتند. می‌خوانیم: {به کسانی که کفر ورزیدند بگو: "به زودی مغلوب خواهید شد و به سوی جهنم گرد آورده خواهید شد، و چه بد جایگاهی است."}

Earlier in the sūrah, the Jews are warned against a fate similar to that of the non- Muslim Arabs, if they underestimated the Muslims’ ability to retaliate. We read: “Say to those who disbelieve: ‘You shall be overcome and gathered unto Hell, an evil resting place.

شما را در آن دو گروهی که با هم روبرو شدند نشانه‌ای بود. یک گروه در راه خدا می‌جنگید و گروه دیگر کافران بودند. آنان با چشم خود می‌دیدند که دیگران دو برابر ایشان‌اند. اما خداوند هر که را بخواهد با یاری خود نیرومند می‌سازد. به راستی در این امر عبرتی است برای همه کسانی که دیده‌ای بینا دارند.» (آیات ۱۲ و ۱۳)

You have had a sign in the two armies which met in battle. One was fighting for God’s cause, the other an army of unbelievers. They saw with their very eyes that the others were twice their own number. But God strengthens with His succour whom He wills. In this there is surely a lesson for all who have eyes to see.” (Verses 12-13)

هنگامی که پیامبر این هشدار را به یهودیان مدینه رساند، پس از غزوه بدر، آنان با گستاخی و تحقیر واکنش نشان دادند. در یک مورد، گروهی از یهودیان بنی قینقاع به پیامبر ﷺ گفتند: «محمد، فریب نخور که توانستی چند مرد ساده‌لوح از قریش را بکشی که در جنگ بسیار بی‌تجربه بودند. به خدا سوگند، اگر با ما بجنگی، خواهی دانست که ما مردان واقعی هستیم، کسانی که همانندشان را هرگز ندیده‌ای.» آنان سپس به فتنه‌انگیزی و براندازی بیشتر دست زدند، که بسیاری از جنبه‌های آن در این سوره آمده است، و سرانجام با لغو پیمان خود با محمد ﷺ به اوج رسید.

When the Prophet conveyed this warning to the Jews of Madinah, in the wake of the Badr campaign, they reacted with insolence and contempt. On one occasion, a group of the Qaynuqā` Jews said to the Prophet: “Muĥammad. Do not let yourself be deluded that you were able to kill a few naïve men from Quraysh who were so inexperienced in combat. By God, if you were to fight us, you would know that we are the real men, the like of whom you have never encountered.” They went on to perpetrate more sedition and subversion, many aspects of which are given in this sūrah, culminating in the revocation of their agreement with Muĥammad.

در پی این ماجرا، پیامبر ﷺ دژهای بنی قینقاع را محاصره کرد تا آنان سرانجام به خواسته‌های او تن دادند، و پس از آن ایشان را به مکانی به نام اذرعات تبعید کرد. دو قبیله یهودی دیگر، بنی قریظه و بنی النضیر، در مدینه ماندند و ظاهراً به پیمان خود وفادار بودند، اما در عمل به فعالیت‌های پنهانی در زمینه اخلال، شایعه‌پراکنی و توطئه‌چینی مشغول بودند. از این رو، قرآن کریم ویژگی‌ها و الگوهای رفتاری‌ای را برای آیندگان ثبت کرده است که در بسیاری از جوامع، در طول تاریخ، با برخی از جوامع یهودی همراه شده‌اند.

Consequently, the Prophet lay siege to the Qaynuqā` forts until they yielded to his demands, and, thereafter, he banished them to a place called Adhra`āt. The two other Jewish tribes, Qurayżah and al-Nađīr, remained in Madinah, apparently faithful to their pact, but in practice heavily engaged in clandestine activities of disinformation, rumour and intrigue. Thus, the Qur’ān records for posterity Certain characteristics and patterns of behaviour that have, in many societies, come to be associated with some Jewish communities throughout history.

این بخش از سوره به برخی فعالیت‌ها و ادعاهای یهودیان می‌پردازد که نشان‌دهنده نگرشی گستاخانه و بی‌احترامی است؛ نه تنها نسبت به مسلمانان، بلکه نسبت به خود خداوند متعال. برخی از یهودیان نه تنها از ادای تعهدات مالی خود به دولت سر باز زدند، بلکه چنان جسارتی یافتند که گفتند: «خدا فقیر است و ما ثروتمندیم». (آیه ۱۸۱)

This section of the sūrah reviews some Jewish activities and claims that reflect an attitude of impertinence and disrespect, not only towards the Muslims, but towards God Almighty Himself. Not only did some of the Jews refuse to honour their financial commitments to the state, but had the impudence to say: “God is poor, we are rich”. (Verse 181)

در این بخش همچنین می‌توان استدلال‌های ضعیف یهودیان مدینه علیه اسلام را دید و همچنین شیوهٔ ساختگی‌ای که آنان حتی تاریخ شناخته‌شدهٔ خودشان را انکار می‌کنند. آنان از خدا نافرمانی کردند و پیمان خود را با او شکستند؛ وحی خدا را از دیگران پنهان کردند یا آن را به‌کلی نادیده گرفتند؛ پیامبرانی را کشتند که با دلیل روشن از جانب خدا نزد ایشان آمده بودند و آنان را رد کردند.

We can also see in this section the weak arguments advanced by the Jews of Madinah against Islam and the contrived manner in which they contradict even their own known history. They disobeyed God and broke their covenant with Him; they concealed God’s revelation from other people or disregarded it altogether; they slew prophets who had come to them with clear proof from God, which they rejected.

افشای این همه رفتار زشت و شرم‌آور از سوی قرآن کریم ضروری بود تا نگرش آنان نسبت به مسلمانان روشن شود و پیوند ناپاک‌شان با مشرکان عرب خنثی گردد. همچنین برای آموزش و پرورش روشنگرانه جامعه مسلمانان و رشد آن لازم بود؛ زیرا آنان را از محیط اطراف و شرایطی که در آن زندگی و کار می‌کردند آگاه می‌ساخت. ایشان موانع و دام‌های سر راه خود را می‌شناختند و نیز از رنج‌ها و فداکاری‌هایی که در انتظارشان بود آگاه می‌شدند. دشمنی یهودیان با مسلمانان در مدینه بسیار جدی‌تر و خطرناک‌تر از دشمنی اعراب در مکه بود و می‌توانست بزرگ‌ترین تهدید در تاریخ مسلمانان باشد.

The Qur’ān’s exposure of all this shameful misbehaviour was necessary so as to explain their attitude towards the Muslims and to counteract their unholy alliance with the pagan Arabs. It was also necessary for the enlightened education and development of the Muslim community. It made them aware of their surroundings and the environment they were living and working in; they knew the obstacles and pitfalls on their path and the pain and sacrifices awaiting them. Jewish hostility towards the Muslims in Madinah was much more serious and dangerous than that of the Arabs in Makkah, and could represent the largest threat in their history.

از این رو، رهنمودها و دستورهایی که در سراسر این بحث خطاب به مسلمانان آمده، پیوسته به چشم می‌خورد. این سوره توجه آنان را هم به ارزش‌های پایدار و بنیادین جلب می‌کند و هم به آنچه گذرا و زودگذر است. بر این نکته تأکید می‌ورزد که زندگی محدود و کوتاه است؛ همهٔ موجودات سرانجام می‌میرند و در آخرت پاداش‌ها هست، و سود و زیان نیز در آن جاست. می‌خوانیم: «هر که از آتش دور داشته شود و به بهشت درآید، به راستی رستگار شده است. و زندگی دنیا جز کالای فریبنده نیست.» (آیهٔ ۱۸۵) به آنان گفته می‌شود که در جان و مال خود آزموده خواهند شد؛ از کافران و اهل کتاب آزار و دشمنی خواهند دید، و تنها با شکیبایی، با ترس از خدا، و با پایداری در فرمان او می‌توانند در برابر آن ایستادگی کنند؛ و همین فرمانبرداری است که آنان را از آتش نیز نجات خواهد داد.

Hence, the constant flood of directives and guidelines addressing the Muslims throughout this discussion. The sūrah draws their attention to values that are enduring and fundamental as well as to those that are ephemeral and short-lived. It stresses that life is finite and short; all beings eventually die and in the Hereafter there are rewards, and there are gains and losses. We read: “He who shall be drawn away from the Fire and brought into Paradise shall indeed have gained a triumph. The life of this world is nothing but an illusory enjoyment.” (Verse 185) They are told that they will be tested regarding their lives and their wealth; they will meet with hostility and harassment from the unbelievers and the people of earlier revelations which they can only resist with perseverance, with fear of God, and in steadfast compliance of His order which will also save them from the fire.

این دستورهای الهی برای هر مسلمانی امروز و در آینده همچنان معتبر و مرتبط است. آنها خطاب به هر جامعهٔ مسلمانی است که در پی احیا و پاسداشت اسلام است. خداوند چشمان آنان را به موانع و دشواری‌هایی که در پیش دارند، و نیز به رنج و فداکاری‌هایی که باید تحمل کنند، خواهد گشود. سرانجام، دل و اندیشهٔ آنان باید مشتاق پاداشی باشد که خداوند برایشان ذخیره کرده است؛ رنج، مرگ و سختی همه قابل تحمل‌اند. خداوند به همهٔ مسلمانان در هر کجا ندا می‌دهد، همان‌گونه که به نسل نخست فرمود: «هر نفسی طعم مرگ را خواهد چشید، و تنها در روز قیامت پاداش کامل اعمالتان به شما داده می‌شود. پس هر که از آتش دور داشته شود و به بهشت درآید، به راستی رستگار شده است. و زندگی دنیا جز متاعی فریبنده نیست. قطعاً در اموال و جان‌های خود آزمایش خواهید شد، و از کسانی که پیش از شما به ایشان کتاب داده شده و از مشرکان، سخنان آزاردهندهٔ فراوان خواهید شنید. اما اگر شکیبایی ورزید و تقوای الهی پیشه کنید، این به راستی از کارهایی است که نیازمند عزم استوار است.» (آیات ۱۸۵-۱۸۶)

These Divine directives continue to be as valid and as relevant for Muslims today as in the future. They are addressed to every Muslim community intending to revive and uphold Islam. God will open their eyes to the hurdles and difficulties awaiting them, as well as the suffering and sacrifices they have to endure. Ultimately, their hearts and minds should aspire to rewards God has in store for them; suffering, death, and tribulation are all quite bearable. God calls to Muslims everywhere, as He did with that first generation, that: “Every soul shall taste death, and you shall be paid on the Day of Resurrection only that which you have earned. He who shall be drawn away from the Fire and brought into paradise shall indeed have gained a triumph. The life of this world is nothing but an illusory enjoyment. You shall most certainly be tried in your possessions and in your persons; and you shall hear much hurting abuse from those who were given revelations before you, and from those who set up partners with God. But if you persevere and continue to fear God — that is indeed a matter requiring strong resolve.” (Verse 185-6)

امروز، قرآن کریم، به عنوان کتاب این امت جاودانه مسلمانان، همچنان قانون اساسی جامع آن، فروزان‌ترین چراغ راهنما و راهنمای مورد اعتماد آن است، همان‌گونه که دشمنان آن و رسالت آن نیز همان‌ها باقی مانده‌اند.

Today, the Qur’ān, as the book of this timeless Muslim community, remains its comprehensive constitution, its beacon and trusted guide, just as its enemies and its mission remain the same.

کسانی که در بخشش آنچه خدا از فضل خود به ایشان داده است خسیسی می‌کنند، گمان نکنند که این برای ایشان بهتر است؛ بلکه این برای ایشان بد است. آنچه را که در آن بخل می‌ورزند، روز قیامت به گردن‌هایشان آویخته خواهد شد. میراث آسمان‌ها و زمین از آنِ خداست و خدا به آنچه انجام می‌دهید آگاه است. به یقین خدا سخن کسانی را که گفتند: «خدا فقیر است و ما توانگریم»، شنید. آنچه گفته‌اند و کشتن ایشان پیامبران را به ناحق، می‌نویسیم و خواهیم گفت: «اکنون عذاب سوزان را بچشید. این به سبب آن چیزی است که دست‌های خودتان پیش فرستاده‌اند. و خدا هرگز به بندگانش ذره‌ای ستم نمی‌کند.» (آیات ۱۸۰ تا ۱۸۲)

Let not those who niggardly cling to all that God has bestowed on them of His bounty think that this is good for them. Indeed, it is bad for them. That to which they niggardly cling will hang around their necks on the Day of Resurrection. To God belongs the heritage of the heavens and the earth, and God is well aware of all that you do. God has certainly heard the words of those who said: “God is poor, and we are rich.” We shall record what they have said, and also their slaying of prophets against all right, and We shall say: “Taste now the torment of burning. This is on account of what your own hands have wrought. Never does God do the slightest injustice to His servants.” (Verses 180-2)

ما هیچ گزارش بسیار معتبری در دست نداریم که مشخص کند آیهٔ نخست این بخش مستقیماً به چه کسانی اشاره دارد؛ یعنی کسانی که از بخل برحذر داشته شده‌اند و نتیجهٔ بخلشان در روز قیامت. این‌که این مطلب در این نقطهٔ خاص از سوره آمده، به آیات بعدی که دربارهٔ یهودیان سخن می‌گویند، ارتباط و اهمیت بیشتری می‌بخشد. آنان، که خدا نابودشان کند، همان کسانی هستند که گفتند: {إِنَّ اللَّهَ فَقِيرٌ وَنَحْنُ أَغْنِيَاءُ}. همچنین آنان بودند که ادعا کردند خدا به‌طور ویژه به ایشان فرمان داده که به هیچ پیامبری ایمان نیاورند، مگر آن‌که قربانی‌ای را که آتش آن را بسوزاند برایشان بیاورد.

We do not have any highly authentic report as to whom the reference is directly made in the first verse of this passage; that is, those who are warned against being miserly and the result of their miserliness on the Day of Judgement. The fact that it occurs at this particular point in the sūrah adds relevance to the following verses which speak of the Jews. It is they, confound them, who said, “God is poor and we are rich.” It is also they who claimed that God specifically charged them not to believe in any messenger unless he brought them a burnt offering.

گویا تمام این بخش هنگامی نازل شده است که یهودیان بر وفای به تعهدات مالی خود بر اساس پیمانی که با پیامبر ﷺ بسته بودند، فراخوانده شدند.

It appears that the whole passage has been revealed when the Jews were called upon to honour their financial commitments under their treaty wits the Prophet.

آنان همچنین فرا خوانده شدند که به پیامبر به عنوان فرستاده خدا ایمان آورند و در راه خدا با سخاوت انفاق کنند.

They were also called upon to believe in the Prophet as God’s Messenger and to give freely for God’s cause.

این هشدار شدید که در این آیات داده شده و بیان بهانه‌هایی که یهودیان به عنوان توجیه برای نپذیرفتن ایمان به محمد ﷺ آورده‌اند، پاسخی قاطع به گستاخی ایشان در برابر خداوند، پروردگارشان، است. این پاسخ همراه است با پشتیبانی از پیامبر ﷺ در برابر رد پیامش از سوی آنان. به او یادآوری می‌شود که پیامبرانِ پیش از او در برابر پذیرش خصمانه‌ی قومشان چه چیزهایی را تحمل کردند. از جمله، پیامبرانِ بنی‌اسرائیل که پس از آوردن دلایل روشن بر راستی نبوت‌شان و نیز معجزات، به قتل رسیدند. همه‌ی این‌ها در تاریخ بنی‌اسرائیل امری شناخته‌شده است.

The stern warning made in these verses and the exposition of the excuses given by the Jews as a justification for their refusal to believe in Muĥammad (pbuh) are revealed as a strong reply to their impudence towards God, their Lord. This is coupled with support given to the Prophet in the face of their rejection of his message. He is reminded of what the messengers before him had to face in the way of hostile reception by their peoples. These included Israelite prophets who were killed after having brought to their people clear evidence of the truthfulness of their prophethood as well as miracles. All this is well known in the history of the Children of Israel.

هرگز کسانی که در آنچه خدا از فضل خود به ایشان عطا کرده است بخل می‌ورزند، نپندارند که این برای ایشان بهتر است. بلکه این برای ایشان بد است. آنچه را که در آن بخل ورزیده‌اند، روز قیامت به گردنشان آویخته خواهد شد. میراث آسمان‌ها و زمین از آنِ خداست، و خدا به آنچه انجام می‌دهید آگاه است. (آیه ۱۸۰)

این آیه به یهودیانی که به تعهدات خود پایبند نیستند همان‌قدر مربوط است که به هر قومی که از یاری رساندن به پیام خداوند با آنچه خداوند از فضل خود به آنان ارزانی داشته سر باز می‌زنند. آنان ممکن است بپندارند که بخل ورزیدنشان به منافعشان خدمت می‌کند، زیرا ثروتشان را حفظ کرده و آن را در دستان خود نگه می‌دارد، به جای آنکه آن را در راهی نیکو خرج کنند.

This verse applies to the Jews who refuse to honour their commitments just as much as it applies to any people who refuse to come forward to support God’s message with that which God has bestowed on them of His bounty. They may think that their niggardliness serves their interests by protecting their wealth, keeping it in their hands, rather than spend it for a good purpose.

قرآن کریم با این بیان، آنان را از پنداشتن چنین توهمات باطلی برحذر می‌دارد و روشن می‌سازد که آنچه گرد می‌آورند، روز قیامت به آتش تبدیل شده و بر گردن‌هایشان آویخته خواهد شد. این هشداری هولناک است و هولناک‌تر از آن این‌که آشکار می‌کند آنان با بخل تنها به آنچه «خداوند از فضل خویش به ایشان عطا فرموده» چنگ می‌زنند. آنان چیزی را ذخیره نکرده‌اند که خودشان به‌خواست خویش به دست آورده باشند.

The Qur’ānic statement warns them against entertaining such false delusions, making it clear that what they hoard up will be lit up as fire and hung around their necks on the Day of Judgement. It is a fearful warning, made all the more so as it reveals that they niggardly cling only to that which “God has bestowed on them of His bounty. “They are not hoarding something they have gained of their own accord.

آنان بی‌چیز و تهی‌دست به این دنیا آمدند، و هیچ چیزی را که بتوانند از آنِ خود بخوانند نداشتند، حتی پوست بدنشان هم از آنِ خودشان نبود. این خدا است که از فضل و بخشش خویش به ایشان عطا کرده است. با این همه، هنگامی که از ایشان می‌خواهد با آنچه به آنان بخشیده است صدقه دهند، نعمت خدا را به یاد نمی‌آورند. بلکه همچنان خسیس و بخیل می‌مانند و گمان می‌کنند که با اندوختن داراییشان کاری به سود خود انجام می‌دهند، در حالی که در واقع جز بدی برای خودشان به بار نمی‌آورند. افزون بر این، ناگزیر از رفتن هستند و همه چیز را پشت سر خود به جا خواهند گذاشت. این خدا است که وارث همه چیز می‌شود: «و میراث آسمان‌ها و زمین از آنِ خدا است.» آنان تنها برای مدتی کوتاه آن را می‌اندوزند، و پیش از آنکه همه‌چیز به خدا بازگردد. چیزی از آن برای ایشان باقی نخواهد ماند، جز آنچه در راه خدا انفاق کرده‌اند، به امید به دست آوردن خشنودی او. این همان چیزی است که خدا به سبب آن پاداششان می‌دهد و در روز قیامت امنیتشان را تضمین می‌کند.

They have come to this life penniless, with nothing they could call their own, not even their skins. It is God Who has bestowed on them of His grace and bounty. Yet, when He asks them to be charitable with what He has given them, they do not remember God’s grace. Instead, they remain tight-fisted, thinking that when they hoard up their possessions, they do what is good for them, while in fact they do themselves nothing but evil. Moreover, they are bound to go away, leaving it all behind. It is God who inherits all: “To God belongs the heritage of the heavens and the earth.” They only hoard it up for a brief period, before it all returns to God. Nothing of it remains for them except what they spend for God’s sake, in the hope of earning His pleasure. It is that which He rewards them for and ensures their safety on the Day of Judgement.

این سخن با نکوهش یهودیانی ادامه می‌یابد که خود را بی‌نیاز از خدا و پاداش او می‌پنداشتند، یا حتی از افزایش‌هایی که او به کسانی وعده می‌دهد که مالشان را در راه او انفاق می‌کنند بی‌نیاز می‌دانستند. این همان چیزی است که او دوست دارد آن را وامی بنامد که به کسانی داده می‌شود که مالشان را در خدمت به راه او خرج می‌کنند. اما یهودیان با گستاخی می‌گویند: چگونه است که خدا از ما می‌خواهد مالمان را به او قرض دهیم و آن را برای ما بارها و بارها افزایش می‌دهد، در حالی که خود او ربا و افزایش اصل وام را حرام کرده است؟ این چیزی جز بازی بی‌شرمانه آنان با کلمات و بی‌ادبی بی‌پروای آنان نسبت به خدا نیست: {قَدْ سَمِعَ اللَّهُ قَوْلَ الَّذِينَ قَالُوا}

This is followed by a condemnation of the Jews who thought themselves in no need of God or His reward, or even to the multiples He promises to those who spend their money for His cause. It is this which He is pleased to call a loan given to those who spend their money to serve His cause. The Jews, however, impudently say: How come that God asks us to give Him a loan of our money, and multiplies it for us over and over again, when He Himself forbids usury and the multiplication of the principal loan? This is no more than their impudent playing with words, their unashamed rudeness towards God: “God has certainly heard the words of those who said:

«خدا فقیر است و ما ثروتمندیم.» و آنچه گفته‌اند را ثبت خواهیم کرد، و نیز کشتنشان پیامبران را به ناحق. و خواهیم گفت: «اکنون عذاب سوزان را بچشید. این به سبب آن است که دست‌های خودتان انجام داده‌اند. و خدا هرگز به بندگانش کمترین ستمی روا نمی‌دارد.» سردرگمی در مفاهیم یهودیان از حقیقت واقعی خدا در تحریف کتاب‌هایشان بسیار رایج است. آنان با گفتن این سخن گستاخانه، به‌روشنی هشدار داده می‌شوند: «آنچه گفته‌اند را ثبت خواهیم کرد»، تا آنان را به‌سبب آن بازخواست کنیم. این سخن نه فراموش خواهد شد و نه نادیده گرفته می‌شود. این سخن در کنار ثبت گناهان گذشته‌شان خواهد بود که نسل‌های پیاپی آنان مرتکب شده‌اند. آنان در این گناه به‌طور جمعی سهیم‌اند، زیرا در رفتارهای نافرمانی و گناه خود شریکند.

‘God is poor, and we are rich. ’ We shall record what they have said, and also their slaying of prophets against all right and We shall say: ‘Taste now the torment of burning. This is on account of what your own hands have wrought. Never does God do the slightest injustice to His servants.’” Confusion in Jewish concepts of the true nature of God is very common in their distortion of their Scriptures. As they utter their impudent mouthful, they are clearly warned: “We shall record what they have said,” so that we may take them to account for it. It will neither be forgotten nor overlooked. It will be there, side by side with the record of their past misdeeds, which were perpetrated by their successive generations. They collectively share the blame for it, since they share in their practices of disobedience and sin.

«و قتلهم الأنبياء بغير حق» تاریخ بنی‌اسرائیل زنجیره‌ای وحشتناک از کشتن پیامبران را ثبت کرده است، که یکی پس از دیگری رخ داد و به تلاش آنان برای کشتن عیسی مسیح (علیه‌السلام) انجامید. آنان حتی ادعا می‌کنند که او را کشته‌اند، و بدین‌سان به این جنایت هولناک خود می‌بالند.

“And also their slaying of prophets against all right.” The history of the Children of Israel records a terrible chain of killing one prophet after another, culminating in their attempt on the life of Jesus Christ, (pbuh). They even claim that they killed him, so boasting about their ghastly crime.

«و میگوییم: عذاب سوزان را بچشید.» به کار بردن واژهٔ «سوزان» عمدی است. این واژه بر هولناکی عذاب آنان می‌افزاید. صحنهٔ رنج را زنده و ترسناک و بی‌امان به تصویر می‌کشد. این عذاب کیفر جنایتی زشت است، یعنی کشتن پیامبران بدون هیچ توجیهی، و کیفر گناهی بزرگ است، آنگاه که گفتند: «خدا فقیر است و ما ثروتمندیم.» «این به سبب کارهایی است که دستان خودتان پیش فرستاده‌اند.» این کیفری شایسته، عادلانه و درست است. «و خداوند هرگز بر بندگانش کمترین ستمی روا نمی‌دارد.» واژهٔ «بندگان» جایگاه آنان را در برابر خدا برجسته می‌کند. آنان جز بندگان او نیستند. این امر جنایتشان را هولناک‌تر و گستاخی‌شان را زشت‌تر می‌سازد. کافی است به یاد آوریم که این بندگان خدایند که خلاف همهٔ معیارهای ادب سخن می‌گویند و به خود می‌بالند: «خدا فقیر است و ما ثروتمندیم.» افزون بر رفتار بسیار گستاخانهٔ آنان با خداوند، آن یهودیان ادعا می‌کردند که به محمد ﷺ ایمان نخواهند آورد، زیرا خداوند به آنان فرمان داده که به هیچ پیامبری ایمان نیاورند تا آنکه قربانی‌ای بیاورد و معجزه‌ای را به صورت آتشی که از آسمان فرود آید و آن را بسوزاند، نشان دهد. از آنجا که محمد ﷺ چنین معجزه‌ای نیاورد، آنان مدعی بودند که به پیمان خود با خداوند وفادار خواهند ماند.

And We shall say: ‘Taste now the torment of burning.’” The use of the term “burning” is deliberate. It adds to the horror of their torment. It makes the whole scene of suffering come to life, terrible, painful, unabating. It is a punishment for a hideous crime, namely, killing prophets without any justification whatsoever, and for a terrible sin, when they said “God is poor and we are rich.” “This is on account of what your own hands have wrought.” It is a fitting recompense, fair and correct. “Never does God do the slightest injustice to His servants.” The word “servants” highlights their position in relation to God. They are no more than servants to Him. This makes their crime even more ghastly and their impudence even more horrid. We need only remember that it is servants of God who boast against all standards of politeness: “God is poor, and we are rich.” In addition to their very rude attitude towards God, those Jews claimed that they would not believe in Muĥammad because God had charged them not to believe in any messenger until he brought them an offering and a miracle in the form of fire coming from the sky to consume it. Since Muĥammad did not offer such a miracle, they would remain true to their covenant with God, or so they claimed.

در این مرحله، قرآن آنان را با تاریخ خودشان روبه‌رو می‌سازد. در گذشته، همان پیامبرانی را کشتند که با همان معجزاتی نزدشان آمدند که خود درخواستش را داشتند و دلایل روشن حقانیت را نیز به ایشان ارائه دادند.

At this point, the Qur’ān confronts them with their own history. In the past, they killed those very prophets who came to them with the very miracles they asked of them and also gave them clear evidence of the truth.

آنان می‌گویند: «خداوند به ما سفارش کرده که به هیچ پیامبری ایمان نیاوریم مگر آنکه قربانی‌ای برای ما بیاورد که آتش آن را بسوزاند.» بگو: «پیش از من پیامبرانی با دلایل روشن و با آنچه شما می‌گویید به سوی شما آمدند. پس اگر راست می‌گویید، چرا آنان را کشتید؟» و اگر تو را تکذیب می‌کنند، پیش از تو نیز پیامبرانی را که با دلایل روشن و کتاب‌های حکمت‌آمیز و کتاب روشنگر آمده بودند، تکذیب کردند. {(۱۸۳) الَّذِینَ قَالُوا إِنَّ اللَّهَ عَهِدَ إِلَیْنَا أَلَّا نُؤْمِنَ لِرَسُولٍ حَتَّىٰ یَأْتِیَنَا بِقُرْبَانٍ تَأْكُلُهُ النَّارُ قُلْ قَدْ جَاءَكُمْ رُسُلٌ مِّن قَبْلِی بِالْبَیِّنَاتِ وَبِالَّذِی قُلْتُمْ فَلِمَ قَتَلْتُمُوهُمْ إِن كُنتُمْ صَادِقِینَ (۱۸۴) فَإِن كَذَّبُوكَ فَقَدْ كُذِّبَ رُسُلٌ مِّن قَبْلِكَ جَاءُوا بِالْبَیِّنَاتِ وَالزُّبُرِ وَالْكِتَابِ الْمُنِیرِ}

They declare: “God has charged us not to believe in any messenger unless he brings us an offering which the fire consumes.” Say: “Messengers came to you before me with clear evidence of the truth, and with that which you describe. Why, then, did you slay them, if what you say is true?” Then, if they charge you with falsehood, before your time other messengers were also charged with falsehood when they came with clear evidence of the truth, and books of Divine wisdom and with the light-giving revelation. (Verses 183-4)

با این روش رویارویی با آنان، قرآن دروغ‌ها، حیله‌گری‌ها و اصرار آنان بر کفر را آشکار می‌سازد. همچنین ادعاهای گزاف و افترابندی‌هایی که آنان علیه خداوند می‌کنند، افشا می‌شود.

By so confronting them, the Qur’ān exposes their lies, deviousness and their persistence with disbelief. Also exposed are their boastful claims and the fabrications they make against God.

بعد از آن، این سوره با مهربانی و اطمینان‌بخشی خطاب به پیامبر ﷺ سخن می‌گوید و او را تشویق می‌کند که آنچه را آنان از مخالفت با او انجام می‌دهند سبک بشمارد. زیرا این همان کاری است که آنان در برابر برادران پیامبرش در طول تاریخ انجام دادند: «و اگر تو را تکذیب کنند، پیش از تو نیز پیامبرانی تکذیب شدند که با دلایل روشن و کتاب‌های حکمت‌آمیز و کتاب روشنگر آمدند.» (آیه ۱۸۴)

Thereafter, the sūrah addresses the Prophet with tenderness and reassurance, encouraging him to take lightly whatever they do by way of opposition to him. After all, it is the same as they did against his noble brother messengers throughout history: “Then, if they charge you with falsehood, before your time other messengers were also charged with falsehood when they came with clear evidence of the truth, and books of Divine wisdom and with the light-giving revelation.” (Verse 184)

محمد ﷺ نخستین پیامبری نبود که با اتهام دروغگویی روبه‌رو شد. بسیاری از پیامبران پیش از او، به‌ویژه فرستادگان به بنی‌اسرائیل، نیز همین‌گونه با آن روبه‌رو شدند، با وجود آنکه دلایل روشن و معجزات، و همچنین صحیفه‌هایی حاوی فرمان‌های الهی را که در این آیه «کتاب‌های حکمت» توصیف شده‌اند، و نیز وحی روشنی‌بخش مانند تورات و انجیل، با خود آورده بودند. پس داستان همه پیامبران و پیام‌های الهی یکسان است.

Muĥammad was not the first messenger to be confronted with the charge of falsehood. Many earlier messengers, especially those sent to the Children of Israel, were similarly confronted, despite what they had shown of clear evidence and miracles, as well as scrolls containing Divine commandments, described in this verse as books of Divine wisdom, and with the light-giving revelation, such as the Torah and the Gospel. It is, then, the same story with all messengers and Divine messages.

این همان راهی است که همهٔ آنان از آن پیروی می‌کنند؛ راهی از سختی و فداکاری. این تنها راه است.

It is the same way they all follow, a way of hardship and sacrifice. It is the only way.

در این سوره، خطاب به جامعهٔ مسلمانان، ارزش‌هایی که باید به آن‌ها دل بسته باشند و در راه آن‌ها باید فداکاری کنند، بیان می‌شود. همچنین از سختی‌ها و رنج‌هایی سخن گفته می‌شود که ناگزیر در این راه با آن‌ها روبه‌رو خواهند شد، و مسلمانان به پایداری، عزم استوار و همواره داشتن ترس از خداوند تشویق می‌گردند.

Here the sūrah addresses the Muslim community, explaining the values it should hold dear, and for which it should make sacrifices. It also speaks of the hardships and the suffering which it is bound to encounter on the way and encourages the Muslims to remain steadfast, show strong resolve and to always maintain fear of God:

هر کسی طعم مرگ را خواهد چشید و تنها در روز قیامت پاداش شما کامل داده خواهد شد. پس هر کس که از آتش دور نگه داشته شود و به بهشت درآورده شود، به یقین به رستگاری دست یافته است. زندگی دنیا جز کالای فریبنده‌ای نیست. قطعاً در اموال و جان‌های خود آزمایش خواهید شد و از کسانی که پیش از شما به ایشان کتاب داده شده و از کسانی که برای خدا شریک قرار داده‌اند، سخنان آزاردهنده و بسیاری خواهید شنید. اما اگر صبر پیشه کنید و تقوای الهی را نگه دارید، این کار از امور سترگ و نیازمند عزم استوار است.

Every soul shall taste death, and you shall be paid on the Day of Resurrection only that which you have earned. He who shall be drawn away from the Fire and brought into paradise shall indeed have gained a triumph. The lift of this world is nothing but an illusory enjoyment. You shall most certainly be tried in your possessions and in your persons; and you shall hear much hurting abuse from those who were given revelations before you and from those who set up partners with God. But if you persevere and continue to fear God — that is indeed a matter requiring strong resolve.” (Verses 185-6)

این که این زندگی دنیا به تاریخی معین محدود است که قطعاً فرا خواهد رسید، باید در دل مؤمنان به خوبی جای گرفته باشد. انسان‌های خوب و انسان‌های بد یقیناً خواهند مرد. کسانی که در راه جهاد می‌جنگند و کسانی که سستی می‌کنند، کسانی که به ایمان خود مغرورند و کسانی که دیگران آنان را خوار می‌کنند، دلیرانی که هیچ ستمی را نمی‌پذیرند و ترسوهایی که برای زنده ماندن هر کاری می‌کنند، کسانی که آرزوهای بزرگ دارند و کسانی که تنها در پی لذت‌های ارزان‌اند، همگی خواهند مرد.

The fact that this life on earth is limited to a certain date, which will inevitably come must be well established in believers’ hearts. Good people as well as bad people will certainly die. Those who fight a campaign of jihād and those who slacken, those who feel pride in their faith and those who are humbled by others, the brave who accept no injustice and the cowards who will do anything to remain alive, those who have great aspirations and the ones who seek only cheap enjoyment, will all die.

هیچ‌کس از آن در امان نخواهد ماند: «هر نفسی طعم مرگ را خواهد چشید». این جامی است که هر موجود زنده ناچار است از آن بنوشد. در نوشیدن این جام هیچ تفاوتی میان یک جان و جان دیگر نیست. تفاوت در ارزشی دیگر است: نتیجهٔ نهایی. «روز قیامت، تنها آنچه را که به دست آورده‌اید پاداش خواهید گرفت. و آن‌که از آتش دور داشته شود و به بهشت درآید، به یقین رستگار شده است.» تمایز در همین ارزش خواهد بود. همین سرنوشت است که دستهٔ‌ای از جان‌ها را از دستهٔ دیگر جدا خواهد کرد. این ارزش شایستهٔ تلاش است و باید آن را بسیار جدی گرفت:

No one will be spared: “Every soul shall taste death.” It is a cup from which every living thing will have to drink. There is no distinction whatsoever between one soul and another when it comes to drinking this cup. What distinction there is concerns a different value: the ultimate result. “You shall be paid on the Day of Resurrection only that which you have earned. He who shall be drawn away from the Fire and brought into paradise shall indeed have gained a triumph.” It is with regard to this value that the distinction will be made. It is this destiny which will separate one group of souls from another. The value is one worth striving for and one to be taken very seriously:

«هر کس از آتش دور داشته شود و به بهشت درآورده شود، به یقین رستگار شده است.» (آیه ۱۸۵)

“He who shall be drawn away from the Fire and brought into paradise shall indeed have gained a triumph.” (Verse 185)

عبارت عربی که در ترجمه به «کشیده خواهد شد» برگردانده شده، بسیار گویاتر از معادل انگلیسی آن است. دلیلش این است که آهنگ خود واژه به معنا و بار معنایی‌اش می‌افزاید. این آهنگ به شنونده این احساس را می‌دهد که آتش جاذبه‌ای نیرومند دارد و هر کس به آن نزدیک شود یا وارد مدار آن گردد، به سوی خود می‌کشد. چنین کسی پس از آن نیازمند یاری دیگری است که او را آرام‌آرام و تدریجی از جاذبه‌ی سهمگین آتش دور کند. کسی که بتواند از مدار آن بیرون رانده شود و از کشش آن رها گردد، وارد بهشت خواهد شد و به پیروزی بزرگی دست یافته است.

The Arabic phrase rendered in translation as “shall be drawn away” is much more expressive than its English equivalent. This is because its very sound adds to its meaning and connotation. It gives the listener the sense that the Fire has strong gravity, that it pulls towards it anyone who draws near or enters its orbit. Such a person, then, needs support from someone else who draws him slowly and gradually away from its overpowering gravity. He who can be forced out of its orbit and become free of its pull will enter paradise, and he will have gained a great triumph.

این تصویری بسیار زنده است که خطوطش به روشنی در دید قرار گرفته‌اند. ما حرکت، نیرویی طاقت‌فرسا و مقاومتی سخت را می‌بینیم. آتش کسانی را فرا می‌خواند که در برابر وسوسه‌ی چیره‌ی گناه تسلیم می‌شوند. آیا درست نیست که انسان باید به‌تدریج از وسوسه دور کشیده شود؟ و این همان چیزی است که او را از آتش دور می‌کند. با وجود تلاش سخت و هوشیاری لازم برای این کار، انسان همواره در کار نیکی که باید انجام دهد کم خواهد آورد. تنها امید او این است که خداوند لطف خود را به او ببخشد. و معنای واقعی «دور کشیده شدن» از آتش همین است. تنها از طریق لطف خداوند است که انسان از کیفر دوزخ در امان می‌ماند.

It is a very vivid image, its lines delineated in sharp relief. We see movement, an overpowering force and a strong resistance. The fire beckons those who yield to the overpowering temptation of sin. Is it not true that a human being needs to be gradually drawn away from temptation? This is indeed how he is drawn away from the Fire. Despite the hard work and alertness this requires, man will always be in deficit with regard to the good work he needs to do. His only hope is for God to bestow on him His grace. That is what is being “drawn away” from the fire really means. It is only through God’s grace that man is spared the punishment of hell.

«زندگی این دنیا جز متاعِ فریبنده نیست.» در این زندگی بی‌گمان لذتی هست، اما آن لذتِ واقعی نیست؛ لذتی است فریبنده که انسان را به توهّمات می‌کشاند. اما لذّتِ حقیقی که شادی و سرورِ پایدار می‌بخشد، تنها در زندگی آخرت یافت می‌شود. آن پیروزیِ بزرگی است که انسان با ورود به بهشت به دست می‌آورد. هنگامی که این حقیقت در دلِ مؤمن استوار شود، و دیگر آن‌چنان حریصِ زنده ماندن نباشد، زیرا هر جانی مرگ را خواهد چشید، و او ماهیّتِ توهّم‌آمیزِ لذّتِ این زندگی را دریافته باشد، آن‌گاه خداوند مؤمنان را از آزمایش‌هایی آگاه می‌سازد که باید در اموال و جان‌های خود تحمّل کنند. در آن هنگام، آنان برای فداکاری به خوبی آماده شده‌اند.

“The life of this world is nothing but an illusory enjoyment.” There is enjoyment in this life, it is true. But it is not real enjoyment; it is deceptive indeed; an enjoyment which leads to illusions. As for the real enjoyment which gives lasting happiness and ecstasy, this can only be found in the life to come. It is the triumph gained when one is brought into Paradise. When this fact is well established in the believer’s heart, when he is no longer so keen to stay alive, since every soul shall taste death anyway, and when he has recognised the illusory nature of the enjoyment of this life, God tells the believers of the trials which they shall have to endure in their possessions and persons. By then, they are well prepared for the sacrifice.

قطعاً در اموال و جان‌های خود آزمایش خواهید شد، و از کسانی که پیش از شما به ایشان کتاب داده شده و از کسانی که برای خدا شریک قرار داده‌اند، آزار و سخنان بسیار دردآوری خواهید شنید. امّا اگر صبر کنید و پیوسته از خدا پروا داشته باشید، این همان امری است که به عزم و استواری بسیار نیاز دارد. (آیه ۱۸۶)

You shall most certainly be tried in your possessions and in your persons; and you shall hear much hurting abuse from those who were given revelations before you and from those who set up partners with God. But if you persevere and continue to fear God — that is indeed a matter requiring strong resolve. (Verse 186)

در این آیه، خداوند صریحاً به مؤمنان می‌فرماید که باید آزمایش‌ها و امتحان‌هایی را پشت سر بگذارند که بر خودشان و اموالشان اثر می‌گذارد. آنان باید شکیبایی ورزند و پایداری کنند تا شایستگی اعتماد خداوند و پاداش بزرگ او را ثابت کنند. طبیعت امور این‌گونه است که در عمل، پیروان هر آیینی برای برپایی آن باید آزمون سختی را از سر بگذرانند.

In this verse, God tells the believers in no uncertain terms that they will have to undergo tests and trials which will affect them and their possessions. They have to persevere and remain steadfast in order to prove themselves worthy of God’s trust and His great reward. It is the natural way of things when it comes to the establishment of any faith in real life that its advocates should stand a hard test.

بیترددی در این واقعیت وجود ندارد که آنان باید صبر خود را در سختی‌ها، مقاومت مصمّمانه و عزم استوار خود را، و همچنین آمادگی‌شان برای فدا کردن هر آنچه از دارایی‌ها و جان‌هایشان لازم باشد، به نمایش بگذارند. این تنها راه رسیدن به بهشت است که جز با فداکاری و سختی به دست نمی‌آید. در مقابل، جهنم با لذت‌های آسان و وسوسه‌ها احاطه شده است. افزون بر این، هیچ راه دیگری برای شکل دادن به جامعه‌ای که پرچم‌دار اسلام شود و وظایفش را ادا کند وجود ندارد. این جامعه باید آموزش و پرورش کامل بیند تا توانایی‌ها و نیروهایش افزایش یابد. تنها راه، انجام عملی وظایفی است که ایمانشان بر دوششان نهاده و کسب دانش حقیقی و عملی از زندگی و از مردم آن‌گونه که هستند. آزمون‌ها لازم‌اند تا تنها کسانی که در ایمان از همه قوی‌ترند، دعوت اسلامی را ادامه دهند. تنها چنین کسانی شایستهٔ پیش‌بردن آن‌اند، زیرا فقط آنان کاملاً مجهزند تا این امانت به ایشان سپرده شود.

There is no escaping the fact that they will have to demonstrate their patience in adversity, their determined resistance and strong resolve as also their readiness to sacrifice whatever is required of their possessions and their persons. This is the only way to heaven which cannot be attained without sacrifice and hardship. Hell, on the other hand, is surrounded by easy pleasures and temptations. Moreover, there is no other way to mould the community which will become the standard-bearer of Islam and discharge its duties. This community must receive thorough education and cultivation in order to heighten its potentials and strengths. The only way is the practical discharge of the duties imposed by their faith and by their gaining a true and practical knowledge of life and people as they are. The trials are needed so that only the strongest in faith continue to advocate the Islamic call. It is only such people that are worthy of its advocacy since only they are fully equipped to be so entrusted.

علاوه بر این، این آزمایش و صبر است که ایمان را برای مؤمنان عزیزتر می‌سازد. هرچه بیشتر از سختی‌ها را تحمل کنند و هرچه بیشتر برای ایمانشان فداکاری کنند، آن ایمان برای ایشان ارزشمندتر می‌شود. پس از آن، به هیچ وجه و در هیچ شرایطی از آن روی برنمی‌گردانند.

Moreover, it is through trial and perseverance that faith becomes dearer to the faithful. The more they have to endure of hardship and the more sacrifice they have to give for their faith the more valuable it becomes to them. They do not turn their backs on it afterwards, not in any circumstances.

آزمایشها، کسانی را که آزموده میشوند، نیرومند میکنند. این مقاومت است که استعدادها را تیز و آنها را استوار میسازد. ایمانِ نوپا نیازمند آن است که این استعدادها برانگیخته شوند تا بتواند ریشههای خود را در حاصلخیزترین خاکِ سرشت انسان عمیق بدواند.

Trials strengthen those who are tried. It is resistance which sharpens potentials and consolidates them. A new faith requires that these potentials be heightened so that it can establish its roots deep in the most fertile soil of human nature.

همچنین از راه آزمایش‌هاست که پیروان یک آیین به شناخت واقعی خویشتن می‌رسند. آنان در جریان تلاش و مبارزه برای عقیده‌شان به خود می‌نگرند. نسبت به سرشت واقعی انسان و استعدادهای نهفته‌اش آگاه‌تر می‌شوند و ماهیت راستین جوامع و اجتماعات را می‌شناسند. آنان کشمکش میان اصول خود از یک سو و هوس‌ها و وسوسه‌ها از سوی دیگر را مشاهده می‌کنند. آگاه می‌شوند که شیطان چگونه بر انسان چیره می‌شود، او را از راه به در می‌برد و به گمراهی می‌کشاند.

It is also through trials that the advocates of a faith come to know themselves as they are. They will look at themselves as they struggle and fight for their faith. They become more aware of human nature in reality and its latent potentials, and they know the true nature of societies and communities. They observe the struggle between their own principles on the one hand and desires and temptations on the other. They become aware of how Satan works on man leading him astray and causing him to err.

علاوه بر این، این از طریق آزمایش‌هایی است که مدافعان یک آیین خاص تحمل می‌کنند که مخالفان آن به این درک می‌رسند که خیر بسیاری در آن نهفته است؛ پیروان آن با وجود همه سختی‌هایی که در راه آن تحمل کرده‌اند، بر آن پایدار مانده‌اند. آن‌گاه است که همان مخالفان ممکن است خود آن آیین را به‌صورت دسته‌جمعی بپذیرند.

Moreover, it is through the trials endured by the advocates of a certain faith that its opponents come to realise that there is much good in, it; its followers have stuck by it despite all the hardships they have endured for its sake. It is then that those opponents may themselves accept that faith en masse.

این امر از طبیعت ایمان و عقیده است که انسان در برابر چنین آزمون‌هایی پایداری کند و در عین حال ترس از خدا را در دل نگه دارد، تا دفع تجاوز دیگران به تجاوزی متقابل تبدیل نشود، و یأس اجازه نیابد که در میانه سختی‌ها دیدِ انسان را تیره کند. اما این کار آسان نیست: «و این، از کارهای بس دشوار است.» بدین ترتیب، جامعه مسلمانان در مدینه از آنچه از فداکاری، رنج، آزار و آزمون در اموال و جان‌ها در انتظارش بود آگاه شد؛ آزمون‌هایی که دشمنانش، چه از پیروان ادیان پیشین بودند و چه بت‌پرست، بر آنان روا می‌داشتند.

This is in the nature of faith and ideology: to withstand such trials while maintaining fear of God, so that repelling aggression by others does not turn into counter-aggression, and despair is not allowed to becloud one’s vision as one goes through the hardships. But this is far from easy: “That is indeed a matter requiring strong resolve.” The Muslim community in Madinah was thus made aware of what awaits it of sacrifice, agony, abuse and trial in possessions and persons. These were to be inflicted by its enemies, whether these followed earlier religions or were idolaters.

با وجود همه‌ی این‌ها، جامعه‌ی مسلمان مصمم بود بدون تردید یا تزلزل راه خود را ادامه دهد. اعضای آن جامعه‌ی مسلمان در مدینه یقین داشتند که هر نفسی طعم مرگ را خواهد چشید و پاداش‌ها در روز قیامت داده می‌شود. آنان می‌دانستند که پیروزی واقعی آن است که از آتش دور شوند و به بهشت درآیند. از نظر ایشان، زندگی این جهان چیزی جز لذتی فریبنده نبود. جامعه‌ی مسلمان مدینه بر چنین صخره‌های سختی ایستاد و در همان راه راست و درست گام برداشت. همان صخره‌های سخت و همان راه راست در هر نسل برای مدافعان این دین وجود دارد. دشمنان این آیین همان‌اند که بودند. نسل‌ها پشت سر هم می‌آیند و آنان همچنان در پی تضعیف آن هستند. اما قرآن، همان است که بود و به حفظ خداوند به‌خوبی محفوظ مانده است.

Despite all this, the Muslim community was determined to go along its way, without reluctance or hesitation. Members of that Muslim community in Madinah were certain that every soul will taste death, and that rewards are paid on the Day of Resurrection. They knew that true triumph is that of being drawn away from the fire and of being brought into paradise. To them, the life of this world was nothing but an illusory enjoyment. It is on such hard rocks that the Muslim community in Madinah stood and along that straight and correct way it made its strides. The same hard rocks and the same straight way are available to its advocates in every generation. The enemies of this faith remain the same. Generations follow generations and still they plot to undermine it. The Qur’ān, however, remains the same, well preserved by God.

روش‌های آزمایش ممکن است از زمانی به زمان دیگر تفاوت کند، اما اصل آن ثابت می‌ماند: «قطعاً در اموال و جان‌های خود آزموده خواهید شد، و از کسانی که پیش از شما به ایشان کتاب داده شده و نیز از کسانی که برای خدا شریک قرار داده‌اند، آزارهای فراوان و دشنام‌های آزاردهنده خواهید شنید.» (آیهٔ ۱۸۶)

The methods of trial may differ from time to time, but the principle remains the same: “You shall most certainly be tried in your possessions and in your persons; and you shall hear much hurting abuse from those who were given revelations before you and from those who set up partners with God.” (Verse 186)

این سوره نمونه‌های بسیاری از نیرنگ‌هایی را بیان می‌کند که پیروان ادیان پیشین و مشرکان به کار می‌بستند، و نیز تبلیغاتی که هدف آن ایجاد شک و تردید در اصول بنیادین اسلام، و در پیروان و رهبری آن بود. این نمونه‌ها همواره تازه می‌شوند و روش‌ها و شکل‌های تازه‌ای به آن‌ها افزوده می‌گردد، همان‌گونه که ابزارهای ارتباطی نوین فراهم می‌آید. همه‌ی این‌ها علیه اسلام و اصول ایمانی آن، و نیز علیه جامعه‌ی مسلمانان و رهبری آن، هدف‌گیری شده‌اند. از این رو، همان اصلی که خداوند هنگامی که راه و ماهیت دشمن را به نخستین جامعه‌ی مسلمانان نشان می‌داد بیان فرمود، همواره کاربرد خود را حفظ می‌کند.

The sūrah gives many examples of the schemes adopted by people of earlier religions and the idolaters and their propaganda which aimed to cast doubt and confusion on the very fundamentals of Islam and on its followers and their leadership. These examples are always renewed and new methods and forms added to them as new means of communication become available. They are all directed against Islam and its principles of faith as well as against the Muslim community and its leadership. Hence, the same principle which God explains to the first Muslim community as He points out its way and the nature of its enemy remains always applicable.

این دستور قرآنی هر زمان که جامعهٔ مسلمان روش خدا را در زندگی عملی به کار می‌بندد، همچنان معتبر است. این دستور به مسلمانان اطمینان می‌دهد که وعدهٔ خدا تحقق خواهد یافت. هرچه از آزمایش‌ها، دشنام، تهمت‌های ناروا و سختی‌ها که جامعه باید تحمل کند، بسیار خوشایند می‌شود، زیرا این‌ها چیزی جز تأیید این نیستند که جامعه در مسیری گام برمی‌دارد که خدا اراده کرده است. کاملاً یقینی است که شکیبایی و حفظ ترس از خدا، تمام تجهیزاتی است که جامعه بدان نیاز دارد. همهٔ نقشه‌های دشمنان بی‌اثر است. آزمایش‌ها و دشنام‌ها هیچ اهمیتی ندارند.

This Qur’ānic directive remains valid for the Muslim community every time it takes upon itself to implement God’s method in practical life. It reassures the Muslims that God’s promise will come true. All that it has to endure of trials, abuse, false accusation and hardship becomes very pleasant, since it is no more than a confirmation that the community is going along the way God intends. It is fully certain that perseverance and maintaining its fear of God are all the equipment it needs. All enemy schemes are of little effect. Trials and abuse are of no consequence.

این سوره همچنان به افشای اهل کتاب پیشین می‌پردازد که پیمان خود با خدا را شکسته‌اند. خداوند از ایشان پیمان گرفت که هنگامی که کتاب‌ها را بر آنان نازل کرد، همواره آن‌ها را به مردم آشکار کنند.

The sūrah continues to expose the peoples of earlier revelations who have contravened their covenant with God. God took a pledge from them that when He revealed to them the Scriptures that they would always make them known to people.

آنان اما به پیمان‌های خود وفا نکردند و آنچه از آیات خداوند به ایشان سپرده شده بود، پنهان داشتند:

They, however, did not honour their pledges and concealed what had been entrusted to them of God’s revelations:

خداوند از کسانی که کتاب بدیشان داده شده، پیمان گرفته است که آن را برای مردم آشکار کنند و پنهانش ندارند. اما آنان آن را پشت سر خود افکندند و آن را به بهای ناچیزی فروختند. چه بد است آنچه در برابرش به دست آورده‌اند. گمان مبر کسانی که به کارهایی که کرده‌اند شادمانند و دوست دارند به آنچه نکرده‌اند ستوده شوند، از عذاب رهایی یابند. برای ایشان عذابی دردناک است. فرمانروایی آسمان‌ها و زمین از آنِ خداست و او بر هر چیزی تواناست. (آیات ۱۸۷-۱۸۹)

God has made a covenant with those who were granted revelations (when He bade them): ‘Make it known to mankind and do not conceal it.” But they cast it behind their backs and bartered it away for a trifling price. Evil is that which they have taken in exchange for it. Do not think that those who exult in their deeds and love to be praised for what they have not done — do not think that they will escape punishment. A grievous suffering awaits them. To God belongs the dominion of the heavens and the earth; and He has power over all things. (Verses 187-9)

این سوره نمونه‌های بسیاری از آنچه را که مردمان ادیان پیشین، به‌ویژه یهودیان، مشتاق انجام دادن یا گفتن آن بودند بازگو می‌کند. مهم‌ترین این موارد، پنهان کردن حقیقت و تلاش برای آمیختن آن حقیقت با باطل بود. آنان هدف داشتند که در مفهوم بنیادین دین و نیز در راستگویی پیام اسلام تردید و بلاتکلیفی ایجاد کنند. آنان با تلاش فراوان می‌کوشیدند این واقعیت را پنهان سازند که اسلام با ادیان گذشته در اصول بنیادین خود مشترک است، تا آن‌جا که اسلام آن اصول را تأیید می‌کند و آن‌ها نیز بر آن صحه گذاشته‌اند. تورات در دست آنان بود و به ایشان می‌گفت که پیام محمد ﷺ حق است و از همان سرچشمه نشأت گرفته است.

The sūrah relates many examples of what the people of earlier religions, particularly the Jews, were keen to do or say. Most serious among these was their concealment of the truth and their attempt to confuse that truth with falsehood. They aimed to create doubt and uncertainty in the basic concept of religion as well as in the truthfulness of the message of Islam. They tried hard to conceal the fact that Islam shared with past religions their basic principles to the extent that Islam endorsed them and they confirmed it. The Torah was in their hands telling them that the message of Muĥammad was true and that it originated from the same source.

با وجود پیمانی که با خدا بستند که وحی‌های خود را به مردم برسانند و هرگز آن‌ها را پنهان نکنند، آنان عمداً پیمان‌های خود را زیر پا گذاشتند. عبارتی که در اینجا برای توصیف رفتار آنان به کار رفته، به‌روشنی غفلت و نقض پیمان‌های خودشان را نشان می‌دهد. این مطلب در قالب یک حرکت ناپسند بیان شده است: «آن را پشت سر خود انداختند». همچنین نشان می‌دهد که آنان این عمل ننگین را تنها برای سودی ناچیز انجام دادند: «و آن را به بهایی اندک فروختند». هر بهایی که بود، از نظر معیارهای دنیوی چیزی جز سود کوچکی نبود. این سود تنها می‌توانست منافع شخصی خاخام‌ها یا منافع ملی بنی‌اسرائیل را تأمین کند. همه‌ی این‌ها جز بهایی اندک نیست، حتی اگر به مالکیت تمام زمین تا پایان روزگار هم برسد. چقدر این بها برای پیمانی که با خدا بسته شده ناچیز است. و همه‌ی این‌ها در مقایسه با آنچه نزد خدا ذخیره شده، چقدر کم‌ارزش است:

In spite of their covenant with God to make their revelations known to mankind and never to conceal them, they have deliberately gone against their pledges. The expression given here to their attitude clearly shows their negligence and contravention of their own pledges. It is expressed in the form of an unseemly gesture: “they cast it behind their backs.” It also reveals that they committed this dishonourable act for no more than a trivial gain: “and bartered it away for a trifling price.” Whatever the price, it was nothing more than a small gain by worldly standards. It could only have served the personal interests of the rabbis or the national interest of the Israelites. All this is nothing but a trifling price, even if it did amount to the ownership of all the earth for the rest of time. How trifling this price is for a covenant made with God. How little all this is in comparison with what is stored with God:

«بِئْسَ مَا اشْتَرَوْا بِهِ أَنفُسَهُم» ... «بد است آنچه در برابر آن خود را فروختند.» حدیثی که البخاری از ابن عباس روایت کرده، بیان می‌دارد که پیامبر ﷺ از برخی یهودیان مدینه درباره‌ی چیزی پرسید. آنان آن را پنهان کردند و عمداً پاسخی نادرست به او دادند. آنان چنین وانمود کردند که بر حق‌اند و سزاوار ستایش به‌خاطر آن هستند. در حقیقت، از پنهان‌کاری آنچه پیامبر ﷺ درباره‌ی آن پرسیده بود، شادمان بودند. بنا بر این حدیث، این رویداد سبب نزول آیه‌ی زیر شد: «گمان مبر کسانی که به کارهایی که کرده‌اند شادمان‌اند و دوست دارند به آنچه نکرده‌اند ستوده شوند، که از عذاب رهایی یابند؛ و برای ایشان عذابی دردناک است.» (آیه‌ی ۱۸۸)

“Evil is that which they have taken in exchange for it.” A ĥadīth related by Al-Bukhārī on the authority of Ibn `Abbās states that the Prophet asked some Jews of Madinah about something. They concealed it and deliberately gave him an incorrect answer. They gave him the impression that they were right, and that they deserved to be praised for it. In fact, they rejoiced at their concealment of what he asked them about. According to this ĥadīth, this was the occasion for the revelation of the following verse: ‘Do not think that those who exult in their deeds and love to be praised for what they have not done — do not think that they will escape punishment. A grievous suffering awaits them.” (Verse 188)

یک حدیث دیگر که آن نیز بخاری روایت کرده و از ابوسعید خدری نقل شده، بیان می‌کند که گروهی از منافقان در زمان پیامبر ﷺ هنگامی که ایشان برای جهاد حرکت می‌کردند، پشت سر می‌ماندند و از اینکه خود را از زحمت همراهی با پیامبر ﷺ رهانیده بودند بسیار خوشحال بودند. هنگامی که پیامبر ﷺ به مدینه بازمی‌گشت، آنان انواع عذرها را پیش می‌آوردند و سوگند می‌خوردند که آنچه می‌گویند راست است، و می‌خواستند برای کارهایی که انجام نداده بودند ستوده شوند. از این رو این آیه نازل شد.

Another ĥadīth, also related by Al-Bukhārī, on the authority of Abū Said al-Khudrī, states that a group of hypocrites at the time of the Prophet used to stay behind when the Prophet embarked on a campaign of Jihād. They were very pleased for sparing themselves the trouble of accompanying the Prophet. When he returned to Madinah they gave him all sorts of excuses, swearing that what they said was true, and seeking to be praised for things they had not done. Hence, the revelation of this verse.

این‌طور نیست که همیشه روشن باشد آیهٔ خاصی از قرآن در مورد یک واقعهٔ مشخص یا برای پاسخ به پرسشی معین نازل شده باشد. غالباً پیش می‌آید که آیه‌ای برای تفسیر یک رویداد نقل می‌شود، چون با هدف گوینده سازگار است؛ از این رو برخی مردم ممکن است بگویند که فلان آیه در فلان موقعیت نازل شده است. همچنین ممکن است خود آیه دربرگیرندهٔ اشاره‌هایی مناسب به رویدادی خاص باشد و باز همان گمان دربارهٔ نزول آن مطرح شود. در این زمینهٔ خاص، نمی‌توانیم بگوییم کدام یک از دو گزارش دقیق‌تر است. اگر گزارش نخست درست باشد، این سوره از اهل کتاب و از پنهان‌کاری آنان سخن می‌گوید؛ آنچه خداوند از وحی خود به ایشان سپرده بود را پنهان کردند، در حالی که از ایشان پیمان گرفته بود که آن را به مردم برسانند. با این همه، پیوسته آن را پنهان کردند و دربارهٔ آن دروغ گفتند، تا آنجا که برای ساختگی‌های خود ستایش می‌طلبیدند.

It is not always apparent that a certain Qur’ānic verse has been revealed on a particular occasion or to answer a specific question. It frequently happens that a certain verse is quoted to comment on a certain event because it fits the purpose; hence, some people may say that such and such verse was revealed on such and such occasion. It may also be that the verse itself includes fitting comments on a particular event, and again the same suggestion about its revelation is made. In this particular respect we are unable to say which of the two reports is more accurate. If it was the first, the sūrah speaks of the people of earlier revelations and their concealment of what God had entrusted to them of His revelations when He accepted their pledge that they would make them known to people. In spite of this, they concealed and lied about it persistently to such an extent that they sought praise for their fabrications.

اگر روایت دوم صحیح باشد، سوره شامل اشاراتی به منافقان است که این آیه ممکن است به آن‌ها مربوط باشد. این آیه گروهی از مردم را توصیف می‌کند که در هر جامعه‌ای می‌توان یافت، همان‌گونه که در زمان پیامبر ﷺ نیز وجود داشتند. آنان کسانی هستند که شجاعت پایبندی به باورهای خود را ندارند و نمی‌توانند از آنچه ادعای ایمان به آن را دارند دفاع کنند. آنان حاضر نیستند وظایفی را که ایمان بر دوش ایشان می‌گذارد ادا کنند و در عوض، از شرکت در تلاش برای دین کنار می‌کشند و پشت سر می‌مانند. هنگامی که کسانی که برای دین خود می‌جنگند و تلاش می‌کنند شکست می‌خورند، این منافقان سر برمی‌دارند و به خردمندی و واقع‌بینی خود می‌بالند. و اگر جنگاوران با پیروزی بازگردند، منافقان دیر نمی‌کنند و وانمود می‌کنند که پشتیبانی کامل خود را از آنان دریغ نکرده‌اند و ادعا می‌کنند که در پیروزی ایشان سهم داشته‌اند. بدین ترتیب، آنان ستایش را برای کاری می‌طلبند که انجام نداده‌اند.

If the second report is true, the sūrah includes references to the hypocrites to which this verse may be attached. It describes a type of people who may be found in every community as they were to be found at the time of the Prophet. They are those who do not have the courage of their convictions, who cannot stand in defence of what they profess to believe in. They are not prepared to fulfil the duties imposed by faith and instead they stay behind, taking no share in the struggle for faith. If those who fight and struggle for their faith suffer a defeat, these hypocrites raise their heads and boast about their wisdom and realism. If the fighters come back victorious, the hypocrites waste no time in pretending to have given them their full support, claiming that they contributed to their victory. In this way they seek praise for something which they have not done.

این گروهی از مردم‌اند که با ترس و ریاکاری پرورش می‌یابند. تصویر آنان در چند اشارهٔ کوتاه در قرآن کشیده شده، اما تأثیر آن بسیار روشن است.

This is a type of people who thrive on cowardice and false pretences. Their image is drawn in a couple of touches in the Qur’ān, but the impact is very clear.

خداوند به پیامبرش اطمینان می‌دهد که چنین کسانی نمی‌توانند از کیفر بگریزند. آنان نمی‌توانند خود را از عذاب دردناکی که در انتظارشان است برهانند، و در تلاش برای گریز از آن ممکن است هیچ یاوری نداشته باشند: «گمان مبر که آنان از عذاب رهایی می‌یابند. عذابی دردناک در انتظار آنان است.» (آیه ۱۸۸) آنان به عذاب تهدید شده‌اند، و این تهدید از جانب خداوندی است که آسمان‌ها و زمین از آنِ اوست و او بر هر چیزی تواناست. پس چگونه می‌توانند از آن بگریزند؟ «فرمانروایی آسمان‌ها و زمین از آنِ خداست، و او بر هر چیزی تواناست.» (آیه ۱۸۹)

God assures His Messenger that such people cannot escape punishment. They cannot spare themselves the grievous suffering which awaits them and they may have no support in trying to evade it: “Do not think that they will escape punishment. A grievous suffering awaits them.” (Verse 188) They are threatened with suffering, and the threat comes from God, to Whom the heavens and the earth belong, and Who is able to do all things. How, then, can they escape it? “To God belongs the dominion of the heavens and the earth; and He has power over all things.” (Verse 189)

آل عمران (تأکید مجدد بر مسائل اصلی) ۱۸۰ - ۱۸۹

بی‌حیایی‌ای که هیچ‌گاه همتایی ندارد

یک نوشیدنی که همه باید آن را بچشند

در برابر آزار و سختی

طلب ستایش بدون هیچ کاری