موضوع اصلی این سوره، ایمان و اصول اساسی آن است. یگانگی خدا، زندگی پس از مرگ، پیام وحیانی، دعوت به این پیام و آدابی که داعی پیام الهی باید رعایت کند، همه از این محورند. هرچه در این سوره آمده، برای توضیح این اصول بنیادین و ارائه دلیل بر آنهاست. سوره برخی از نشانه‌های خداوند را که در وجود انسان و در گستره هستی وجود دارد بیان می‌کند، از انکار این نشانه‌ها برحذر می‌دارد و مردم را به سرنوشت نسل‌های پیشین که حق را انکار کردند یادآوری می‌کند و نشان می‌دهد که چنین منکرانی در روز قیامت به چه سرنوشتی دچار می‌شوند. سوره توضیح می‌دهد که تنها این منکران، از میان انسان‌ها و جن‌ها، از پذیرفتن این حقایق یا تسلیم شدن در برابر خدا سر باز می‌زنند. در مقابل، آسمان‌ها، زمین، خورشید، ماه و فرشتگان تسلیم خداوند هستند و در برابر او فروتنانه سجده می‌کنند.

The question of faith and its essential principles is the major theme of this surah-. God’s oneness, the life to come, the revealed message as well as advocacy of the message and the manners an advocate of the Divine message should adopt. All that the surah includes serves to explain these fundamental principles and provide evidence supporting them. The surah presents some of God’s signs that are available in man and in the expanse of the universe, warns against denying such signs, and reminds people of the fates suffered by earlier generations that denied the truth and shows what happens to such unbelievers on the Day of Resurrection. It explains that only such unbelievers among men and jinn refuse to acknowledge these truths or to submit themselves to God. By contrast, the heavens, the earth, the sun, the moon and the angels submit themselves and humbly prostrate themselves before God.

درباره‌ی حقیقت یگانگی خداوند، در آغاز سوره می‌خوانیم آیاتی چون: «بگو: من تنها بشری هستم مانند شما.»

Concerning the truth of God’s oneness, we read at the beginning of the surah verses such as: “Say: I am but a human being like yourselves.

به من وحی شده است که خدای شما، خدای یگانه و یکتاست.

It has been revealed to me that your God is the One and only God.

پس به سوی او راه راست را پیش گیرید و از او آمرزش بخواهید. وای بر کسانی که برای او شریک قرار می‌دهند». (آیه ۶) «بگو: آیا واقعاً به کسی که زمین را در دو روز آفرید کافر می‌شوید؟ و برای او همتایانی قرار می‌دهید؟ اوست پروردگار جهانیان». (آیه ۹) سوره، درباره قوم عاد و ثمود می‌گوید که فرستادگانی که به سوی ایشان آمدند همین حقیقت را برایشان بیان کردند:

Therefore, take the straight path to Him and seek His forgiveness. Woe to those who associate partners with Him.” (Verse 6) “Say: Do you indeed disbelieve in Him who has created the earth in two Days? And do you claim others to be His equals? It is He who is the Lord of all the worlds” (Verse 9) Speaking of the people of (Ad and Thamud, the surah tells us that the messengers sent to them explained the same truth to them:

«تنها خدا را بپرست و جز او را مپرست.» (آیهٔ ۱۴) در میانهٔ سوره این فرمان آمده است: «نه برای خورشید و نه برای ماه سجده کنید، بلکه برای خدا سجده کنید.» (آیهٔ ۳۷) سوره درباره همین حقیقت بنیادین، نزدیک به پایانش می‌گوید: «روزی که او آنان را ندا می‌دهد: "شریکان پنداری من کجایند؟" می‌گویند: "به تو اعتراف می‌کنیم که هیچ‌یک از ما گواه بر آنان نیست."» (آیهٔ ۴۷)

“ Worship none but God.” (Verse 14) In the middle of the surah we have the commandment: “Do not prostrate yourselves before the sun or the moon; but prostrate yourselves before God.” (Verse 37) Speaking about the same basic truth, the surah says towards its end: “on the Day when He shall call out to them, "Where now are those allegedpartners ofMine?* They will say, "We confess to You that none of us can vouch for them?” (Verse 47)

در مورد مسئلهٔ آخرت، این سوره به کسانی که به آن ایمان ندارند هشداری شدید می‌دهد: «وای بر مشرکان، آن‌ها که زکات نمی‌دهند و به آخرت کافرند» (آیات ۶-۷). سوره با این آیه پایان می‌یابد:

On the question of the life to come the surah issues a stern warning to those who do not believe in it: “ Woe to those who associate partners with Him, and who do not pay the obligatory charity, and who refuse to believe in the life to come” (Verses 6-7) It concludes with this verse:

بی‌شک آنان در تردیدند از اینکه با پروردگارشان دیدار خواهند کرد.

“ They are certainly in doubt as to whether they will meet their Lord.

«بے شک، وہ ہر چیز کو اپنے احاطے میں لیے ہوئے ہے» (آیت 54)۔ قیامت کے دن کی حقیقت اُن تصویروں میں بھی بیان ہوئی ہے جو یہ سورت اُس دن کے واقعات کی صورت میں پیش کرتی ہے، اور یہ تصویریں اس بات کو اور بھی زیادہ یقینی انداز میں ثابت کرتی ہیں کہ اُس کا آنا بلاشبہ یقینی ہے۔

Most certainly, He encompasses everything” (Verse 54) The truth of the Day of Judgement is also mentioned in the images the surah portrays of what happens on that day, which confirms, with even greater certainty, the fact of its undoubted coming.

در مورد مسئلۂ وحی، این سوره مطالب فراوانی دارد، تا جایی که می‌توان گفت وحی موضوع اصلی آن است. در واقع، سوره با بحثی مفصل دربارۀ این موضوع آغاز می‌شود: «حم».

As for the question of revelation, there is much about it in this surah, almost to the point of revelation being its main theme. In fact, the surah opens with a detailed discussion of this issue: “Ha.

حم. تنزیلٌ من الرحمن الرحیم؛ کتابٌ فُصِّلت آیاته قرآنًا عربیًّا لقومٍ یعلمون، بشیرًا و نذیرًا، فأعرض أکثرهم فهم لا یسمعون. وقالوا: قلوبنا فی أکنّةٍ مما تدعونا إلیه و فی آذاننا وقرٌ و من بیننا و بینک حجابٌ، فاعمل إننا عاملون. قل: إنما أنا بشرٌ مثلکم یوحى إلیّ أنما... (آیات ۱-۶) بخش میانی این سوره به چگونگی برخورد مشرکان با قرآن می‌پردازد: «و کافران گفتند: به این قرآن گوش فرا ندهید و در [سخنان] بیهوده [آن] سخن گویید، باشد که پیروز شوید.» (آیه ۲۶) سپس شرحی دقیق‌تر از چگونگی روبه‌رو شدن با قرآن و پاسخ به آنچه کافران درباره‌اش ادعا می‌کردند، آمده است: «کسانی که این یادآوری [یعنی قرآن] را هنگامی که به سویشان آمد انکار کردند... و آن کتابی است ارجمند؛ باطل نه از پیش رو و نه از پشت سر به آن راه نمی‌یابد. از سوی حکیمی ستوده فرود آمده است. به تو گفته نمی‌شود مگر آنچه پیش از تو به پیامبرانی گفته شد. پروردگارت آمرزگار است و عقوبتی دردناک هم دارد. اگر ما آن را قرآنی غیرعربی قرار می‌دادیم، می‌گفتند: چرا آیاتش روشن بیان نشده است؟ آیا [کتابی] غیرعربی و [پیامبری] عرب؟ بگو: این برای کسانی که ایمان آورده‌اند، رهنمود و شفاست؛ و کسانی که ایمان نیاورده‌اند، در گوش‌هایشان سنگینی است و آن [قرآن] بر ایشان کوری است. آنان چنان‌اند که از جایی بس دور ندا داده می‌شوند.» (آیات ۴۱-۴۴)

Mim. A revelation from the Lord of Grace, the Ever Merciful: a book, the verses of which have been clearly spelled out as a discourse in Arabic for people of knowledge. It gives good news as well as a warning. Yet, most of them turn away, so that they do not hear. They say: "Our hearts are veiled from whatever you call us to, and in our ears is deafness, and there is a barrier between us and you. So do you what you will, and so shall we.’ Say: "I am but a human being like yourselves. It has been revealed to me that..” (Verses 1-6) The middle part of the surah mentions how the idolaters received the Qur’an: “The unbelievers say: Do not listen to this Qur'an, but drown it in frivolous talk, so that you may gain the upper hand.” (Verse 26) Then we are given a more detailed account of how the Qur’an was received and a response to what the unbelievers used to assert about it: “ Those who reject this reminder [i.e. the Qur'an] when it comes to them ... It is indeed a sublime book; no falsehood can ever touch it openly or in a stealthy manner. It is bestowed from on high by One who is wise, worthy of praise. Nothing is being said to you that was not said to the messengers sent before your time. Your Lord is the Lord of forgiveness, but He also inflicts painful punishment. Had We willed to make this revelation a discourse in a non-Arabic tongue, they would have said: If only its verses were clearly spelled out! Why [a message in] a non-Arabic tongue and an Arab [messenger]?' Say: ‘This is guidance and healing for all those who believe; but as for the unbelievers: there is deafness in their ears, and they are blind to it.' They are, as it were, being called to from too far away." (Verses 41-44)

در بخشی از سوره که به روش دعوت به پیام الهی و آدابی که این دعوت‌کنندگان باید رعایت کنند می‌پردازد، چنین آمده است: { چه کسی سخنی نیکوتر از آن کس دارد که مردم را به سوی خدا فرا می‌خواند، کار شایسته می‌کند و می‌گوید: "من از تسلیم‌شدگان در برابر خدایم"؟ نیکی و بدی یکسان نیستند. بدی را با آنچه نیکوتر است دفع کن، آنگاه کسی که میان تو و او دشمنی است، گویی دوستی صمیمی خواهد شد. اما این مقام را جز کسانی که در برابر سختی‌ها شکیبایند نخواهند یافت، و جز صاحبان بهره‌ای بزرگ به آن نخواهند رسید. و اگر وسوسه‌ای از شیطان تو را برانگیزد، به خدا پناه ببر، که او شنوای داناست. } (آیات ۳۳ تا ۳۶)

In its discussion of the method of advocating the Divine message and the manners adopted by such advocates, the surah says: “ Who speaks better than he who calls people to God, does what is right, and says, ‘I am one of those who have surrendered themselves to God'? Good and evil cannot be equal. Repel evil with what is better, and he who is your enemy will become as close to you as a true friend. Yet none will attain this except those who are patient in adversity; none will attain it except those endowed with truly great fortune. If a prompting from Satan should stir you up, seek refuge with God. He alone is All-Hearing, All-Knowing." (Verses 33-36)

این مسائل در پسزمینهای از تصاویری مطرح میشوند که تأثیری عمیق بر شنونده دارند. این سوره این تصاویر را از جهانی سرشار از نشانهها و از روح انسان با ساختار شگفتانگیزش برمیگیرد. همچنین تصاویری از سرنوشتهایی را که امتهای پیشین کافران دچار آن شدند، و صحنههایی پرشور از روز قیامت را نشان میدهد.

These issues are presented against a backdrop of images that have a profound effect on the listener. The surah draws these images from a universe replete with signs and from the human soul with its remarkable constitution. It also shows images of the fates suffered by earlier communities of unbelievers and intense scenes from the Day of Resurrection.

یکی از این صحنه‌های جهان، تصویری بسیار دقیق از آفرینش نخستین آسمان‌ها و زمین است: «بگو: آیا به‌راستی به کسی که زمین را در دو روز آفریده کفر می‌ورزید؟ و آیا برای او همتایانی قرار می‌دهید؟ او پروردگار جهانیان است.»

One of these scenes of the universe is a very detailed image of the original creation of the heavens and the earth: “Say: ‘Do you indeed disbelieve in Him who has created the earth in two Days? And do you claim others to be His equals? It is He who is the Lord of all the worlds.

اوست کسی که بر زمین کوه‌های استوار قرار داد که بر فراز آن سر برافراشته‌اند، و برکاتش را بر آن ارزانی داشت، و روزی‌های گوناگونش را در چهار روز اندازه‌گیری کرد، به‌گونه‌ای که برای همه کسانی که [چنین روزی‌هایی] را می‌جویند عدالت برقرار باشد. سپس، قصد خود را به آسمان معطوف داشت، که [در آن هنگام] دودی بیش نبود؛ و به آن و به زمین فرمود: «بیایید، هر دو، خواه ناخواه.» آن دو گفتند:

He it is who placed on the earth firm mountains towering above it, and bestowed His blessings on it, and measured out its varied provisions in four days, ensuring equity for all who seek [such provisions]. Then, He applied His design to the sky, which was but smoke; and said to it and to the earth: ‘Come, both of you, willingly or unwillingly.' They both said:

«ما با رغبت می‌آییم.» پس آن‌ها را در دو روز به هفت آسمان مقرر فرمود و در هر آسمان کار آن را وحی کرد. و آسمان نزدیک‌تر به زمین را با چراغ‌ها زینت دادیم و آن را محفوظ ساختیم. این است تقدیر آن عزیز، دانای مطلق.» (آیات ۹ تا ۱۲)

'We do come willingly. ' So He decreed that they become seven heavens in two days, and assigned to each heaven its task. We adorned the sky nearest to the earth with lights, and made them secure. Such is the design of the Almighty, the All-Knowing.” (Verses 9-12)

ما همچنین تصاویری از آفرینش شب و روز، خورشید و ماه، عبادتی که فرشتگان انجام می‌دهند و زمینی که با فروتنی خدا را می‌پرستد و چگونه به زندگی برمی‌خیزد، در اختیار داریم: «از نشانه‌های اوست شب و روز، و خورشید و ماه. نه برای خورشید و نه برای ماه سجده نکنید، بلکه برای خدایی سجده کنید که آنها را آفریده، اگر واقعاً او را می‌پرستید. اگر کافران متکبر باشند، کسانی که نزد پروردگارت هستند، شب و روز او را تسبیح می‌گویند و هرگز خسته نمی‌شوند. و از نشانه‌های دیگر اوست: زمین را خشک و بی‌جان می‌بینی، اما هنگامی که آب باران بر آن فرو می‌فرستیم، به جنبش درمی‌آید و می‌بالد [و سرشار از حیات می‌شود]. آن که آن را زنده می‌کند، قطعاً مردگان را نیز زنده خواهد کرد.»

We also have images of the creation of the night and day, the sun and moon, the worship offered by the angels and the earth as it humbly worships God and how it springs into life: “Among His signs are the night and the day, and the sun and the moon. Do not prostrate yourselves before the sun or the moon; but prostrate yourselves before God, who has created them, if it is Him you really worship. If the unbelievers are too arrogant, those who are with your Lord glorify Him night and day and never grow weary of that. Another of His signs is this: you see the earth lying desolate, but when We send down rain water upon it, it stirs and swells [with life]. He who brings it to life will surely give life to the dead.

او بر هر چیزی تواناست. ” (آیات ۳۷-۳۹)

He has power over all things. ” (Verses 37-39)

روحِ انسان به گونه‌ای برابر چشمان ما عریان می‌شود که آن را همان‌گونه که واقعاً هست می‌بینیم: «انسان هرگز از درخواست خیر خسته نمی‌شود، اما هرگاه شر به او برسد، ناامید و مأیوس می‌گردد. و هرگاه ما پس از رنجی که به او رسیده، از رحمت خود به او بچشانیم، حتماً می‌گوید: "این حق من است!" و می‌گوید: "گمان نمی‌کنم که قیامت هرگز برپا شود؛ و اگر هم به سوی پروردگارم بازگردانده شوم، بهترین پاداش نزد او برای من است." ما حتماً کافران را از آنچه کرده‌اند آگاه خواهیم ساخت و حتماً به ایشان عذابی سخت خواهیم چشانید. هرگاه نعمت‌های خود را به انسان ارزانی داریم، روی می‌گرداند و دوری می‌جوید؛ اما همین که شر به او برسد، به دعای طولانی روی می‌آورد.» (آیات ۴۹–۵۱)

The human soul is laid bare before our eyes such that we see it as it really is: “Man never tires of asking for good [things], but if evil fortune touches him, he abandons all hope, sinking into despair. Yet whenever We let him taste some of Our grace after hardship has befallen him, he is sure to say, 'This is but my due!* and, 'I do not think that the Last Hour will ever come; but even if I were to be taken back to my Lord, the best reward awaits me with Him. * We shall most certainly give the unbelievers a full account of what they did, and We shall most certainly give them a taste of severe suffering. When we bestow Our blessings on man, he tends to turn aside and stay aloof; but as soon as evil touches him, he turns to prolonged prayer(Verses 49-51)

در مورد سرنوشت امت‌های پیشین، این سوره به آنچه بر قوم عاد و ثمود گذشت اشاره می‌کند: «اما قوم عاد، در زمین به ناحق تکبر ورزیدند و گفتند: "چه کسی از ما نیرومندتر است؟" آیا ندیدند که خدایی که آنان را آفرید، از ایشان نیرومندتر است؟ آنان همچنان آیات ما را انکار می‌کردند. پس بادی سخت‌وزان را که چند روز پیاپی با نحسی ادامه یافت، بر ایشان فرستادیم تا در زندگی این دنیا، عذاب خوارکننده را به آنان بچشانیم. و عذاب آخرت خوارکننده‌تر است و هیچ یاوری نخواهند داشت. و اما قوم ثمود، ما ایشان را هدایت کردیم، اما آنان کوری را بر هدایت ترجیح دادند.»

Regarding the fates of earlier communities, the surah presents what happened to the (Ad and Thamud: “As for the ‘Ad, they behaved arrogantly through the land, against all right, and said: 'Who is mightier than usT Did they not realize that God, who created them, was mightier than them? They continued to reject Our revelations. Therefore, We let loose upon them a howling gale raging through several days of misfortune, so as to give them, in the life of this world, a foretaste of humiliating suffering. Yet the suffering in the life to come will be even more humiliating, and they will have none to help them. As for the Thamud, We offered them guidance, but they chose blindness in preference to guidance.

پس صاعقهٔ عذاب خوارکننده، به سبب آنچه انجام داده بودند، بر ایشان فرود آمد. و کسانی را که ایمان آوردند و پرهیزگار بودند نجات دادیم. (آیات ۱۵ تا ۱۸)

Therefore, the thunderbolt of humiliating suffering struck them in consequence of what they had wrought. And We saved those who believed and were God-fearing.” (Verses 15-18)

در روزی که دشمنان خدا به سوی آتش گرد آورده می‌شوند و رانده می‌گردند تا آنگاه که به آن می‌رسند، گوش‌ها و چشم‌ها و حتی پوست‌هایشان علیه ایشان گواهی می‌دهند و از آنچه [در دنیا] انجام می‌دادند سخن می‌گویند. ایشان از پوست‌های خود می‌پرسند: «چرا علیه ما گواهی دادید؟» و آنها پاسخ خواهند داد:

Several scenes are presented from the Day of Resurrection. One intensely effective and detailed image shows the unbelievers speaking to their own senses: “On the day when God's enemies will be gathered together before the fire, they will be driven onwards until, when they reach it, their ears, their eyes and their very skins will bear witness against them, speaking of what they used to do [on earth]. They will ask their skins: 'Why did you bear witness against us V To which they will reply:

«خداوندی که به همه چیز گویایی بخشید، ما را به سخن گفتن واداشته است. اوست که شما را نخستین بار آفرید و اکنون به سوی او بازگردانده می‌شوید.» (آیات ۱۹ تا ۲۱) تصویری دیگر، با روشنی تمام، خشمی را نشان می‌دهد که فریب‌خوردگان این دنیا نسبت به کسانی که ایشان را فریب داده‌اند، در دل دارند: «کافران می‌گویند: پروردگارا! آن جن و انسانی را که ما را گمراه کردند به ما نشان بده تا آنان را زیر پای خود لگدمال کنیم تا از پست‌ترین فرومایگان شوند.» (آیه ۲۹)

'God, who gave speech to all things, has made us speak. It is He who created you in the first instance, and to Him you now return.” (Verses 19-21) Another image shows, in full clarity, the anger felt by those who were deceived in this life against those who deluded them: “The unbelievers say: 'Our Lord! Show us those jinn and men who have led us astray. We shall trample them under our feet so that they shall be among the lowest of the low.” (Verse 29)

این گونه گونی بسیار زیادِ تصاویر، که زمینهٔ ارائهٔ مسائل اصلی ایمان را تشکیل می‌دهد، فضای کلی این سوره را می‌سازد. از همان آغاز تا پایان، خود را در برابر قوی‌ترین و چشمگیرترین تأثیرها می‌یابیم.

This great variety of imagery, forming the background against which the main issues of faith are presented, constitutes the overall ambience of the surah. Right from the very outset until the end we find ourselves before the most striking and powerful of influences.

این سوره را می‌توان به دو بخش تقسیم کرد که هر یک از بخش‌هایی به‌هم‌پیوسته تشکیل شده‌اند. بخش نخست با آیاتی آغاز می‌شود که از قرآن، ماهیت و نزول آن، و همچنین رفتار کافران در برابر آن سخن می‌گویند. پس از آن، شرحی از آفرینش آسمان‌ها و زمین و داستان‌های عاد و ثمود می‌آید. سپس صحنه‌ای از کافران در روز قیامت نشان داده می‌شود و اینکه چگونه با گواهی حواس خودشان روبه‌رو می‌شوند. آنگاه از آن کافران در همین زندگی دنیا سخن می‌گوید و اینکه چقدر گمراه شده‌اند. بیان می‌کند که همدمانی داشتند که کارهای زشت را در نظرشان زیبا جلوه می‌دادند. در نتیجه، یکدیگر را به این تشویق می‌کردند که به قرآن گوش ندهند، بلکه بکوشند آن را خاموش کنند تا پیروز شوند. پس از این، تصویری آورده می‌شود که نشان می‌دهد در روز قیامت چقدر بر آن همدمانی که فریبشان دادند خشمگین‌اند. در مقابل، تصویری متضاد نشان می‌دهد کسانی را که به یگانگی خدا ایمان آوردند و راه راست را پیش گرفتند. اینان فرشتگانی را می‌بینند که به ایشان آرامش می‌دهند و خبر از آینده‌ای بزرگ برایشان می‌آورند.

The surah may be divided into two parts, each consisting of closely interlinked sections. The first part begins with verses speaking about the Qur’an, its nature and revelation, as well as the unbelievers’ attitude to it. This is followed by an account of the creation of the heavens and the earth and the stories of the ‘Ad and Thamud. Then, comes a scene of the unbelievers on the Day of Judgement and how they face the testimony of their own senses. It then speaks about those unbelievers in this present life and how they have gone so astray. It states that they had cronies who made evil things seem fair to them. As a result they used to urge one another not to listen to the Qur’an, but instead to try to silence it so that they might win. This is followed by an image depicting how angry they feel on the Day of Judgement with those cronies who deluded them. A contrasting image shows us those who believed in God’s oneness and followed the straight path. These receive angels who reassure them and give them news of their great prospects.

فرشتگان به آنان می‌گویند که در این زندگی دنیا و در زندگی آخرت، دوستان و سرپرستان آنان خواهند بود. این بخش با اشاره‌ای به این پیام و کسانی که آن را تبلیغ می‌کنند، به پایان می‌رسد.

The angels tell them that they will be their friends and guardians in both this present life and in the life to come. This part concludes with a reference to the message and those who advocate it.

بخش دوم با سخن از نشانه‌هایی آغاز می‌شود که خدا در جهان هستی قرار داده است: شب، روز، خورشید، ماه، فرشتگانی که در عبادت‌اند، زمین خشک و بی‌جان و چگونگی زنده شدن آن و پر شدن از حیات. پس از آن، سخن از کسانی به میان می‌آید که در نشانه‌ها و آیات خدا جدال می‌کنند، و سپس به کتاب خدا و ویژگی‌های اصلی آن اشاره می‌شود. پیش از آن، اشاره‌ای کوتاه به کتاب موسی و اختلافاتی می‌شود که میان قومش درباره‌ی آن پدید آمد. سوره داوری درباره‌ی همه‌ی این اختلافات را به خدا وامی‌گذارد، در زمانی که او تعیین کرده است. در این مرحله، سوره به قیامت اشاره می‌کند و می‌افزاید که دانش آن تنها نزد خداست. او همچنین میوه‌ای را که سرانجام از گل‌ها پدید می‌آید می‌داند و نیز می‌داند که هر ماده‌ای که باردار است چه فرزندی به دنیا خواهد آورد. سوره تصویری از کافران نیز ارائه می‌دهد که چگونه درباره‌ی آن معبودهایی که آنان را شریک خدا می‌پنداشتند، می‌پرسند. پس از آن، سوره نفس انسانی را چنان‌که هست، در حالی که همه‌ی پوشش‌هایش کنار رفته است، به نمایش می‌گذارد.

The second part begins by speaking about the signs God placed in the universe: the night, day, sun, moon, angels in devotion, the desolate earth and how it quickens and becomes full of life. This is followed by a reference to those who dispute Gods signs and His revelations, leading to a reference to Gods book and its main qualities before a brief reference is made to Moses’ book and the disputes that arose among his people concerning it. The surah leaves judgement concerning all these disputes to God, at the time appointed by Him. At this point the surah adds a reference to the Last Hour and that knowledge of it belongs to God alone. He also knows the fruit that will eventually develop from flowers and what offspring will be born to pregnant females. It also shows an image of the unbelievers and how they ask about those deities whom they alleged to be Gods partners. Following this the surah presents the human soul as it is, shedding all its coverings.

اگرچه انسان به محافظت از خود حریص است، اما هیچ احتیاطی برای در امان ماندن از پیامدهای انکار خدا و پیام‌های او به کار نمی‌گیرد.

Although man is keen to protect himself he takes no precautions to spare himself the results of denying God and His messages.

این سوره با وعده‌ای از جانب خداوند پایان می‌یابد که نشانه‌های خود را در وجود انسان و در جهان هستی برای مردم آشکار خواهد کرد، تا آنان فرصتی داشته باشند که نگرش خود را بازنگری کنند و به ایمانشان اطمینان یابند: «به زودی نشانه‌های خود را در افق‌های گسترده [جهان هستی] و در درون خودشان به آنان نشان خواهیم داد، تا برایشان روشن شود که این [وحی] قطعاً حق است. آیا کافی نیست که پروردگارت بر هر چیزی گواه است؟ آگاه باش که آنان به دیدار پروردگارشان در شک‌اند. آگاه باش که او بر هر چیزی احاطه دارد» (آیات ۵۳ و ۵۴)

The surah concludes with a promise by God that He will make His signs within man and in the universe available to people so that they have a chance to review their attitude and be assured of their faith: “ We shall show them Our signs in the wide horizons [of the universe] and within themselves, so that it will become clear to them that this [revelation] is indeed the truth. Is it not enough that your Lord is witness to everything? They are certainly in doubt as to whether they will meet their Lord. Most certainly, He encompasses everything” (Verses 53—54)