این قصهٔ کوتاه و سریع دربارهٔ موسی، بلافاصله پس از آن می‌آید که خداوند به پیامبر ﷺ اطمینان داده است که وحیِ الهی به او می‌رسد: «و همانا تو قرآن را از جانب خداوندِ حکیمِ علیم دریافت می‌داری.» (آیهٔ ۶) گویی به پیامبر ﷺ گفته می‌شود که دریافت چنین وحی‌هایی پدیده‌ای نو و بی‌سابقه در تاریخ نیست. در اینجا می‌بینیم که موسی مأموریت خود را دریافت می‌کند. او از جانب خداوند فراخوانده شد تا پیام را به فرعون و قومش برساند. همچنین به پیامبر ﷺ گفته شد که مخالفت‌ها و اتهاماتی که قومش به او وارد می‌کردند، چیز تازه‌ای نیست. قوم موسی در دل خود یقین داشتند که نشانه‌هایی که به آنان نشان داده می‌شد، کار هیچ‌کس جز خداوند نیست، اما از روی ستمگری و تکبرِ زشتشان، باز هم آن‌ها را انکار کردند. باید در سرانجام آن ستمکاران پیشین اندیشید، زیرا قوم خود پیامبر ﷺ که آن‌ها نیز در انکار حقیقت پیام الهی لجوج بودند، ممکن است با سرنوشتی مشابه روبه‌رو شوند.

This short and quick episode about Moses occurs immediately after God has assured the Prophet of his divine revelations: “Most certainly, you receive the Qur’ān out of the grace of One who is Wise, All-Knowing.” (Verse 6) It is as though the Prophet Muhammad (peace be upon him) was being told that receiving such revelations was not a new phenomenon without precedent in history. Here, we see Moses being assigned his mission. He was called from on high to deliver the message to Pharaoh and his people. Similarly, the Prophet was told that the opposition he met with and the accusations levelled at him by his people were nothing new. Moses’ people were certain at heart that the signs they were shown were the work of none other than God but, in their wicked arrogance, they nevertheless denied them. The end those evildoers of old met should be reflected upon, for his own people who were also stubborn in their rejection of the truth of the divine message could face a similar end.

«موسیٰ نے اپنے گھر والوں سے کہا: میں نے ایک آگ دیکھی ہے۔ میں وہاں سے تمہارے لیے کوئی خبر لاؤں گا، یا تمہارے لیے آگ کا ایک انگارہ لے آؤں گا تاکہ تم تاپ سکو۔» (آیت 7) یہ واقعہ جو سورۃ طٰہٰ، یعنی سورہ نمبر 20 میں مذکور ہے، اس وقت پیش آیا جب موسیٰ مدین سے مصر کی طرف واپس جا رہے تھے، اور ان کے ساتھ ان کی بیوی، شعیب (علیہ السلام) کی بیٹی تھیں۔5 ظاہر ہے کہ وہ ایک تاریک اور سرد رات میں راستہ بھٹک گئے تھے۔ اس کا اشارہ اس بات سے ملتا ہے کہ انہوں نے اپنی بیوی سے کہا کہ وہ کوئی خبر یا مشعل لے آئیں گے تاکہ انہیں کچھ گرمی مل سکے۔ یہ واقعہ کوہِ سینا کے قریب پیش آیا، جسے عربی میں الطور کہا جاتا ہے۔

“Moses said to his family: I perceive a fire. I will bring you from there some information, or else, I will bring you a burning brand so that you may warm yourselves.” (Verse 7) This event, which is mentioned in Sūrah 20, Ţā Hā, took place when Moses was on his way back from Madyan to Egypt, accompanied by his wife, the daughter of Shu`ayb (peace be upon him).5 He apparently lost his way on a dark cold night. This is suggested by him saying to his wife that he would bring information or a torch to give them some warmth. This occurred close to Mount Sinai, called al-Ţūr in Arabic.

ساکنان صحرا عادت داشتند آتش‌هایی بر بلندی‌ها روشن کنند تا به مسافران شبانه راهنمایی بدهند. هنگامی که چنین مسافرانی به آتش می‌رسیدند، از میزبانی و گرما بهره‌مند می‌شدند، یا دست‌کم در ادامهٔ راهشان راهنمایی می‌گشتند.

Desert dwellers used to light fires on high ground so as to provide guidance to night travellers. When such travellers arrived at the fire, they would be given hospitality and warmth, or at least be guided on their way.

«من آتشی را ادراک میکنم.» این نخستین چیزی است که موسی هنگام دیدن آتش گفت. متن عربی برای «ادراک کردن» از فعل آنَسْتُ استفاده کرده که بار معنایی انس و دوستی دارد. بنابراین، سخن او چنین به نظر میرسد: آتشی دلپذیر میبینم که باید مایه آرامش ما باشد. میتوانیم راه را از آن بپرسیم، که باید به ما نشان دهد به کدام سو برویم، و میتوانیم شعلهای برداریم تا خود را گرم کنیم. هنگامی که موسی به سوی آتش میرفت، ندایی از بالا به او رسید: «و چون به آن نزدیک شد، ندا داده شد: مبارک باد آنان که در آتشاند و کسانی که پیرامون آنند! و پاک و منزه است خدا، پروردگار جهانیان. ای موسی! همانا من خداوندم، آن شکستناپذیر حکیم!» (آیات ۸ و ۹)

“I perceive a fire.” This is what Moses first said on sighting the fire. The Arabic text uses the verb ānast for ‘perceive’ which carries connotations of friendliness. Thus, his words sound like: I can see a welcoming fire which should give us some comfort. We can ask directions which should tell us which way to go, and we could get a brand to warm ourselves. As Moses walked towards the fire, he received the call from on high: “But when he came close to it, he was addressed: Blessed are those in the fire and those around it! And limitless in His glory is God, the Lord of all the worlds. Moses! Truly, I am alone God, the Almighty, the Wise!’“ (Verses 8-9)