بگو: به من وحی شده است که گروهی از جن گوش فرا دادند و سپس گفتند: «ما قرآنی شگفت‌انگیز شنیدیم که به رشد و صواب راه می‌نماید، پس به آن ایمان آوردیم و هرگز کسی را با پروردگارمان شریک نخواهیم کرد. پاک و منزه است شکوه پروردگار ما! او نه همسری برگرفته و نه فرزندی. برخی از سفیهان ما درباره خدا سخنان ناروا می‌گفتند. اما ما گمان می‌کردم که هیچ انسان یا جنی هرگز بر خدا دروغ نخواهد بست.»

Say: It has been revealed to me that a group of the 'jinn listened in and then said: 'We have heard a wondrous discourse, giving guidance to what is sagacious, and we have come to believe in it. We shall never associate partners with our Lord. Sublimely exalted is the glory of our Lord! He has taken to Himself neither consort nor son. Some foolish ones among us have been saying some outrageous things about God. Yet we had thought that no man or j inn would ever utter a lie about God.

درست است که در گذشته برخی از انسان‌ها به پناه برخی از جن‌ها می‌رفتند، اما آنان بر سرکشی‌شان افزودند. و ایشان نیز همان‌گونه گمان بردند که شما گمان بردید که خدا هیچ‌کس را برنخواهد انگیخت! (آیات ۱-۷)

True, in the past some among mankind sought refuge with some of the jinn, but they caused them, further trouble. They thus came to think, just like you thought, that God will not raise anyone! (Verses 1-7)

واژه عربی «نفر» که در آیهٔ آغازین به‌کار رفته و در اینجا به «گروهی» ترجمه شده، به گروهی از مردم میان سه تا نُه نفر دلالت دارد. برخی گزارش‌ها حاکی از آن است که آنان هفت نفر بوده‌اند.

The Arabic word nafar, used in the opening verse and translated here as a group, signifies a group of people between three and nine in number. Some reports suggest that they were seven.

این آغاز نشان می‌دهد که پیامبر ﷺ از راه وحی از بالا آگاه شد که جن به تلاوت او گوش فرا داده و پس از آن چه کرده‌اند. این خداوند بود که او را از آنچه نمی‌دانست آگاه ساخت.

This opening suggests that the Prophet learnt of the jinn's listening to his recitation and what they did afterwards through revelation from on high. It is God who told him about that of which he had no knowledge.

شاید این نخستین بار بوده باشد، و ممکن است یک یا چند بار دیگر نیز پیامبر ﷺ قرآن را برای جن‌ها تلاوت کرده باشد، چنان‌که جابر در حدیثی روایت کرده که می‌گوید: «رسول خدا ﷺ سورهٔ ۵۵، الرحمن، را از آغاز تا پایان برای یارانش تلاوت کرد. چون به پایان رسید، آنان خاموش ماندند. فرمود: "این سوره را برای جن‌ها خواندم و آنان پاسخی بهتر از شما دادند. هر بار که آن آیهٔ تکرارشونده را می‌خواندم، ﴿فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ﴾ [کدام یک از نعمت‌های پروردگارتان را انکار می‌کنید؟]، می‌گفتند: هیچ‌یک از نعمت‌های تو را، ای پروردگار ما، انکار نمی‌کنیم و سپاس تنها از آنِ توست."» [روایت ترمذی]. این گزارش، روایت ابن مسعود را که در مقدمه ذکر شد، تأیید می‌کند.

«درست است که در گذشته برخی از آدمیان به برخی از جن پناه می‌بردند، اما آنان بر رنج و آزار ایشان می‌افزودند». (آیه ۶) در اینجا، جن به آنچه در جامعه عرب پیش از اسلام به‌طور گسترده پذیرفته شده بود اشاره دارد، و در بسیاری از جوامع دیگر نیز همچنان پذیرفته است؛ یعنی این باور که جن بر زمین و بر انسان‌ها قدرت دارد. در واقع، تصور می‌شد که آنان می‌توانند برای مردم سود بیاورند یا زیان برسانند، و کاملاً بر برخی مناطق از خشکی، دریا و هوا تسلط دارند. شیطان به ذهن‌ها و دل‌های انسان‌ها دسترسی دارد. تنها کسانی که به خداوند پناه می‌برند از او در امان می‌مانند. هر کس به او گوش فرا دهد، در واقع به دشمن بدترِ خویش گوش داده است که هیچ سودی به او نخواهد رساند. برعکس، او بر مشکلات وی خواهد افزود. این گروه از جن گزارش می‌دهند از آنچه پیش‌تر رخ می‌داد: «درست است که در گذشته برخی از آدمیان...» به هدایت یا گمراهی پیروی می‌کردند.³ از این‌رو، از مصادیق فضل خداوند است که اراده کرده است با فرستادن پیامبرانی به یاری آدمیان بشتابد، تا نیکی را در سرشت‌هایشان تقویت کند و گرایش ایشان به هدایت را افزایش دهد. پس هیچ دلیلی وجود ندارد که گمان برده شود خداوند هیچ پیامبری نخواهد فرستاد.

“ True, in the past some among mankind sought refage with some of the jinn, but they caused them farther trouble? (Verse 6) Here, the jinn refer to what was widely accepted in pre-Islamic days in Arabian society, and which remains accepted in many other communities, claiming that the jinn, exercized power on the earth and against humans. Indeed, it was thought that they were able to bring about benefit and cause harm to people, and that they were in full control of certain areas of land, sea and air. Satan is given access to peoples minds and hearts. Only those who seek protection with God are saved from him. Whoever listens to him is listening to his own worst enemy who will not bring him any benefit. On the contrary, he will increase his problems. This group of jinn report on what used to happen: “ True, in the past some among mankind to following guidance or error.3 Hence, it is an aspect of Gods grace that He has willed to help mankind by sending them messengers to promote goodness in their natures and to enhance their tendency to follow guidance. There are no grounds, then, for thinking that God would not be sending any messengers.

این درست است وقتی آیه را به فرستادن پیامبران خدا مربوط بدانیم. اگر اشاره‌ی آن را به رستاخیز در روز قیامت بدانیم، باز هم می‌گوییم که این امر برای انسان ضروری است، زیرا آنان حساب زندگی خود را در این دنیای کنونی به پایان نمی‌رسانند. این کار برای تحقق هدفی معین از جانب خداست. این امر به طرح و نقشه‌ای مربوط می‌شود که او برای جهان برگزیده است، هرچند ما از این طرح هیچ نمی‌دانیم. او مقرر کرده است که همه برانگیخته شوند تا حساب خود را دریافت کنند و زندگی را در همان مسیری که زندگی نخستینشان شایسته‌ی آن ساخته است، از سر بگیرند. باز هم این سخن جایی برای این پندار نمی‌گذارد که خداوند هیچ کس را برنخواهد انگیخت. چنین پنداری با ایمان به حکمت و کمال خداوند در تضاد است.

This is true when we take the verse to refer to sending Gods messengers. If we take the reference to mean resurrection on the Day of Judgement, we say again that it is necessary for humans, since they do not finish their life’s account in this present world. This is to fulfil a certain purpose of God’s. It relates to the design He has chosen for the universe, yet we know nothing about this design. He has decreed that all will be resurrected to receive their accounts and resume life along the path their first life qualifies them for. Again, this leaves no room to suggest that God will not resurrect anyone. Such a suggestion is contrary to believing in Gods wisdom and perfection.

در ادامهٔ گزارش آنچه درباره‌ی آخرین پیام الهی و طنین‌های آن در سراسر جهان آموخته بودند، جن‌ها هرگونه آگاهی از عالمی را که فراتر از دسترس خودشان و ادراک انسانی است، نفی می‌کنند.

Continuing to report on what they learnt about the last divine message and its echoes throughout the universe, the jinn disclaim any knowledge of the realm that lies beyond the reach of theirs and human perception.

آنان هیچ نقشی در آن را نمی‌پذیرند.

They disclaim having any role in it:

ما آسمان را لمس کردیم، اما دیدیم که از نگهبانان سخت‌گیر و شهاب‌های تیرانداز پر شده است. پیش‌تر در آن‌جا جای می‌گرفتیم تا گوش فرا دهیم، ولی اکنون هر کس بخواهد گوش فرا دهد، شهابی را در کمین خود می‌یابد. نمی‌دانیم آیا این برای کسانی که بر زمین زندگی می‌کنند شرّی در پی دارد، یا پروردگارشان می‌خواهد ایشان را به راه راست هدایت کند. (آیات ۸-۱۰)

We tried to reach heaven, but found it full of mighty guards and shooting stars. We used to take up positions there to listen, but whoever tries to listen now will find a shooting star in wait for him. We do not know if this bodes evil for those who live on earth, or if their Lord intends to guide them to what is right. (Verses 8-10)

این مطلب نشان می‌دهد که در دورانی که پیش از نزول پیام نهایی خداوند بود، شاید در فاصله میان آن و پیام عیسی، جن‌ها می‌کوشیدند تا به آسمان بالا روند و فرشتگان را در حال گفتگو درباره وظایفشان در امور بندگان خداوند بر زمین استراق سمع کنند. آنان چنین اطلاعاتی را به دوستان انسانی خود، یعنی کاهنان و منجمان، منتقل می‌کردند تا بتوانند مردم را فریب دهند. بر طبق نقشه شیطان، این کاهنان و منجمان سپس بخش کوچکی از حقیقتی را که چنین دریافت کرده بودند با دروغ‌های فراوان درهم می‌آمیختند و در میان مردم پخش می‌کردند. این وضعیت ممکن است زمانی بوده باشد که در فاصله میان عیسی و محمد ﷺ (درود خدا بر هر دوی ایشان) هیچ پیامبری که پیام الهی را بر زمین ابلاغ کند وجود نداشت. اینکه این امر به چه شکلی بوده است را نمی‌دانیم، زیرا قرآن اطلاعاتی درباره آن به ما نداده است. در هر صورت، نیازی به بررسی بیشتر آن نیست، زیرا ما آن را به عنوان مجموع این واقعیت می‌پذیریم.

This suggests that in the period that preceded the revelation of Gods final message, perhaps in between it and Jesus message, the jinn used to try to reach up to heaven to eavesdrop on the angels and their discussion of their assignments with respect to the affairs of Gods creatures on earth. They would impart such information to their human friends, the soothsayers and astrologers, to enable them to delude people. In accordance with Satan’s plot, these soothsayers and astrologers would then use a small portion of the truth they so received and mix it with much falsehood, circulating it among people. This might have been the case when there was no messenger preaching the divine message on earth, in the intervening period between Jesus and Muhammad (peace be upon them both). What form this took we do not know, because the Qur’an has not given us any information about it. In any case, there is no need to explore it further because we accept it as the sum of this fact.

این جهان پیرامون ما سرشار از اسرار، ارواح و نیروهاست. این سوره، همچون بسیاری از سوره‌های دیگر، نگاهی گذرا به برخی حقایق جهان هستی می‌اندازد تا به ما کمک کند تصوری درست از آن و از آنچه در خود دارد پیدا کنیم؛ از نیروها و موجوداتی که پیرامون ما جریان دارند و همچنین با ما و با زندگی انسان به طور کلی در تعامل‌اند. این همان تصوری است که ما مسلمانان را متمایز می‌کند و در جایگاه درست قرار می‌دهد؛ نه به سوی خرافه و موهوم‌پرستی گرایش داریم و نه به سوی تکبر و ادعاهای بی‌پایه. این تصور بر پایه قرآن و حدیث استوار است، و هر مسلمان همه نظریه‌ها و تفسیرها را به این دو مرجع بازمی‌گرداند.

The universe around us is full of secrets, spirits and forces. This surah, like many others, gives us a glimpse of some truths in the universe to help us formulate a proper concept of it and what it contains of forces and lives that carry on around us as also interact with us and with human life in general. This is the concept that distinguishes us, Muslims, putting us in the right position, leaning neither to delusion and superstition, nor to arrogance and insupportable claims. It is a concept based on the Qur’an and Hadith. It is to these two that a Muslim refers all theories and interpretations.

ذهن انسان در حوزهای معین قرار داده شده است که در آن میتواند به کاوش در ناشناختهها بپردازد؛ و در حقیقت اسلام انسان را به این کار هدایت میکند و او را به چنین کوششی ترغیب و تشویق مینماید. با این حال، فراتر از این حوزه، ساحت گستردهای وجود دارد که ذهن بشر به آن دسترسی ندارد و به چنین دسترسیای نیز نیازی ندارد. این ساحت برای انجام وظیفهای که به ما سپرده شده، یعنی بنا کردن زندگی انسانی در روی زمین، هیچ سودی برای ما ندارد. از این رو، انسان چنین دسترسیای نیافته است؛ این امر خارج از حیطه اختیار اوست. آنچه از این جهان ناشناخته برای فهم جایگاه خویش نسبت به هستی و آنچه پیرامون اوست لازم دارد، از سوی خداوند و به زبانی که او بتواند بفهمد برایش بیان شده است. از جمله جنبههایی از این حوزه که ما درباره آنها آگاهی داده شدهایم، میتوان به فرشتگان، شیاطین، روح، مبدأ وجود ما و سرانجام و مقصد نهاییمان اشاره کرد.

The human mind is given a certain area where man can explore the unknown; indeed Islam directs man to do so, pressurizing him into such action. However, beyond this scope lies a wide area that the human mind cannot access, and to which it does not need such access. It is of no use to us in the fulfilment of the task assigned to us, namely, building human life on earth. Hence, man has not been given such access; it is outside of his remit. Whatever he needs to know of this unknown realm in order to understand his own position in relation to the universe and what is around him has been explained to him by God, in terms that he can understand. Aspects of this area that we have been given information about include the angels, the devils, the spirit, our origin and our ultimate destination.

کسانی که از هدایت الهی پیروی می‌کنند، آنچه را که خداوند از این جنبه‌ها در کتاب خود و از طریق پیامبرانش بر آنان وحی کرده است، می‌پذیرند. آنان از این احساس عظمت خداوند و از حکمت او در آفرینش بهره می‌برند. همچنین، جایگاه انسان را در برابر چنین نیروها و موجودات روحانی می‌آموزند. آنان خود را وقف آن می‌کنند که در حوزه‌ای از جهان که برای انسان قابل دسترس است، هر کشف علمی ممکن را انجام دهند. آنان این کشفیات را در وظیفه‌ی بسیار مهمی که بر عهده‌شان گذاشته شده به کار می‌گیرند، که عبارت است از ساختن زندگی انسانی سالم بر پایه‌ی هدایت الهی، جستن رضایت خداوند و تلاش برای رسیدن به والاترین مرتبه‌ای که انسان می‌تواند به آن دست یابد.

جنّیان سپس درباره وضعیت خود و نگرششان نسبت به هدایت الهی سخن میگویند. از این گفتار درمییابیم که آنان سرشتی همانند انسانها دارند، با این استعداد دوگانه که یا ایمان بیاورند یا از راه منحرف شوند. این گروهی که ایمان آوردهاند اکنون از ایمان خود و سرنوشتی که در انتظار پیرو هر یک از این دو راه است سخن میگویند:

The jinn then describe their own situation and their attitude towards divine guidance. We understand from this that they have a similar nature to mankind, with the dual propensity to either believe or go astray. This group who believed now speak of their faith and what fate awaits the follower of either course:

برخی از ما نیکوکارند و برخی کمتر چنین‌اند: ما در راه‌های بسیار متفاوتی گام برمی‌داریم. می‌دانیم که هرگز نمی‌توانیم در زمین از خدا بگریزیم و نمی‌توانیم با گریختن از او رهایی یابیم. چون هدایت را شنیدیم، به آن ایمان آوردیم. هر کس به پروردگارش ایمان آورد، نه از زیان می‌ترسد و نه از ستم. برخی از ما تسلیم او هستیم و برخی ستمکاراند. کسانی که تسلیم خدا شده‌اند، همان‌هایند که در پی دستیابی به آنچه درست است کوشیده‌اند. اما آنان که ستمکارند، هیزم آتش دوزخ خواهند بود.

Some among us are righteous and others less so: we follow widely divergent paths. We know that we can never elude God on earthy and we can never elude Him by flight. When we heard the guidance, we came to believe in it. Whoever believes in his Lord need never fear loss or injustice. Some of us submit to Him and others are unfair. Those who submit to God are the ones who have endeavoured to attain what is right. But those who are unfair will be the fuel of hellfire.

(آیات ۱۱-۱۵)

(Verses 11-15)

اینکه گفته شده برخی از آنان شایسته‌اند و برخی کمتر از آن، و برخی تسلیم خدا می‌شوند و برخی از این کار سر باز می‌زنند، به‌روشنی بر دوگانگی توانایی آنان دلالت دارد، جز کسانی از ایشان که به‌طور دائمی ستمگر مقرر شده‌اند، یعنی شیطان و گروه او. این سخن بسیار مهمی است، زیرا برداشت عمومی ما را از این موجودات اصلاح می‌کند. بسیاری از ما، از جمله عالمان، گمان می‌کنیم که جن نمادِ شرّ است و سرشت آنان قطعاً بد است، در حالی که انسان تنها موجودی است که توانایی خیر یا شر را دارد. وقت آن رسیده که این اندیشه‌ی بی‌پایه اصلاح شود.

The statement that some of them are righteous and some less so, that some submit to God and others refuse to do so, clearly indicates their dual capacity, except that is for those of them who were determined to be unfair permanently, i.e. Satan and his group. This is a very important statement as it corrects our general perception of these creatures. Many of us, including scholars, tend to think that the jinn represent evil, that their nature is decidedly bad, while man is the only creature capable of good or evil. It is time we corrected this ill-founded idea.

تا اینجا، سوره آنچه را که جنّیان درباره خودشان گفته‌اند نقل کرده است. اکنون، به‌طور خلاصه بیان می‌کند که آنان درباره آنچه خداوند با کسانی که بر راه راست هستند و فرمان‌های او را اطاعت می‌کنند، انجام می‌دهد، چه گفته‌اند. در این بخش، قرآن کریم اندیشه‌های آنان را گزارش می‌کند، بی‌آنکه سخنان دقیقشان را عیناً نقل کند:

Up to this point, the surah has quoted what the jinn said about themselves. Now, it summarizes what they said about what God does with those who follow the right course, obeying His commands. In doing so, the Qur’an reports their ideas without actually quoting their precise words:

اگر آنان بر راه راست استوار می‌ماندند، به آنان آب فراوان می‌نوشانیدیم تا بدین وسیله ایشان را بیازماییم.

Had they established themselves on the right way, We would have given them abundant water to drink, so as to test them by this means.

هر کس از یادآوری پروردگارش روی بگرداند، او را به عذابی فزاینده وادار خواهد کرد.

Anyone who turns away from his Lord's revelation will be made to endure uphill suffering, (Verses 16—17)

خداوند متعال سخن جنیان را تأیید می‌کند مبنی بر اینکه اگر مردم بر راه راست پایداری می‌کردند، یا اگر کسانی که ستم می‌کردند بر راه راست می‌رفتند، آب فراوان به آنان می‌داد که موجب رفاه و فراوانی ایشان می‌شد. این همه «تا آنان را به این وسیله بیازماید» (آیه ۱۷) است. چنین آزمونی روشن می‌سازد که آیا آنان سپاسگزارند یا نه.

God Almighty confirms what the jinn said to the effect that had people maintained following the right way, or had those who were unfair followed the right way, He would have given them water in plenty, which would have ensured their prosperity. All this would be “so as to test them by this means” (Verse 17) Such a trial establishes whether they are grateful or not.

این تغییر سبک، از نقل قول مستقیم به نقل غیرمستقیم، تأثیر کلام را افزون می‌کند، زیرا پیام و وعده‌ای را که می‌دهد به خداوند متعال نسبت می‌دهد. چنین تغییرهایی در قرآن کریم بسیار دیده می‌شود. این تغییر معنا را تقویت می‌کند و توجه را به آن جلب می‌نماید.

This change of style, from quoting direct speech to reporting it, enhances the effect because it attributes the message and the promise it gives to God Almighty. Such changes are frequent in the Qur’an. It reinforces the meaning and draws attention to it.

این دو آیه چند حقیقت مرتبط با باورهای اسلامی، نگاه ما به رویدادها و ارتباط آن‌ها با یکدیگر را در بر دارند. نخستین آن‌ها، پیوند مستقیمی است میان پیروی ملت‌ها و جوامع از راه راست منتهی به خداوند، و برخورداری آن‌ها از رفاه و روزی فراوان.

These two verses include several facts related to Islamic beliefs, how we look at events and how they interrelate. The first of these is the direct relation between following the straight path leading to God, by nations and communities, and their enjoying prosperity and provisions in plenty.

آیهٔ بعدی ممکن است نقل‌قولی دیگر از جن باشد، یا ممکن است بیانی مستقیم از جانب خدا باشد.

The next verse may represent another quotation from the jinn, or it may be a direct statement made by God:

مساجد برای خدای یگانه است؛ پس هیچ‌کس را جز خدا فرا مخوانید. (آیه ۱۸)

Places of worship are for God alone; therefore, do not invoke anyone other than God. (Verse 18)

در هر دو مورد روشن می‌شود که عبادت، و جایگاه‌های عبادت، که در متن عربی به صورت سجده بیان شده، باید تنها و تنها برای خدا باشد. اینجاست که یگانگی خدا به دقت پاس داشته می‌شود و هیچ جایی، به هیچ وجه، برای کسی دیگر باقی نمی‌ماند، چه شخصی باشد، چه ارزشی و چه اندیشه‌ای. کل فضا باید وقف عبادت خالص خدای یگانه باشد. خواندن و درخواست از غیر خدا می‌تواند به شکل پرستش آن کس، توسل جستن به او، یا حتی متوجه ساختن افکار و احساسات به سوی او به جای خدا، نمود پیدا کند.

In both cases it makes clear that worship, and places of worship, which is expressed in the Arabic text in the form of prostration, must be devoted to God alone. That is where Gods oneness is strictly observed, leaving no room whatsoever for anyone else, be that a person, a value or an idea. The whole atmosphere must be dedicated to the pure worship of God alone. Invoking, someone other than God may take the form of worshipping that someone, appealing to him, or even directing ones thoughts and feelings towards him instead of God.

اگر این آیه را سخنِ جن‌ها بدانیم، تأییدی است بر پیمانِ پیشینِ آنان: «و هرگز کسی را با پروردگارمان شریک نخواهیم گرفت» (آیهٔ ۲). این [تکرار] در یادکرد از مساجد و سجده برای خدا نیز آمده است. و اگر آن را سخنِ خداوند بدانیم، دستوری است که با آنچه جن‌ها دربارهٔ اعتقادشان به یگانگیِ خدا گفتند هم‌خوان است. همین امر دربارهٔ آیهٔ بعدی نیز صادق است.

If we take the verse to be a statement made by the jinn, it serves as a reconfirmation of their earlier pledge: “ We shall never associate partners with our Lord” (Verse 2) This is repeated at the mention of places of worship and prostration before God. If we take it as a statement by God, it serves as a directive that fits with what the jinn said about their belief in Gods oneness. The same applies to the verse that follows:

و چون بنده‌ی خدا برخاست تا او را بخواند، آنان نزدیک بود که بر او از هر سو هجوم آورند (آیه ۱۹)

Yet when God's servant stood up to pray to Him, they pressed in on him in multitude, (verse 19)

آیه به این معناست که کافران بر این بندهٔ خدا فشار می‌آوردند، آن‌گاه که او برمی‌خاست تا خدا را بخواند و به نیایش او بپردازد. اگر این آیه را نقل سخن جنیان بدانیم، آن‌گاه بیان‌گر چیزی است که کافران عرب انجام می‌دادند، هنگامی که گروه‌گروه پیرامون پیامبر ﷺ جمع می‌شدند، آن‌گاه که او برمی‌خاست تا نماز بخواند یا قرآن تلاوت کند. این موضوع در سورهٔ پیشین این مجموعه نیز آمده است: «چرا کافران به‌سوی تو می‌شتابند، سراسیمه، از راست و از چپ، گروه‌گروه؟» (سورهٔ معارج: ۳۶-۳۷). آنان با شگفتی گوش می‌دهند، اما پاسخی نمی‌دهند. یا این‌که عبارت «بر او گروه‌گروه فشار می‌آوردند» به این معناست که آنان قصد آزار او را داشتند، اما خدا او را حفظ کرد، همان‌گونه که بارها چنین شد.

پس از آنکه سوره روایت خود را از سخن جنیان دربارهٔ قرآن و شگفتی بسیار ایشان از بیان آن به پایان می‌برد، اکنون با لحنی قاطع خطاب به پیامبر ﷺ می‌فرماید که پیام خویش را ابلاغ کند و روشن سازد که پس از ابلاغ، در آنچه بعد از آن رخ می‌دهد هیچ اختیاری ندارد. او باید آشکار کند که هیچ دانشی از جهان پس از این و از حال مردم ندارد. در این خطاب، اندوه و غمی نهفته است که با جدیت و شیوهٔ قاطع سوره کاملاً هماهنگ است.

Having completed its account of what the jinn said about the Qur’an, and their total amazement at its discourse, the surah now addresses the Prophet in a decisive tone, requiring him to deliver his message and to make it clear that once he has done so, he has no say in what happens afterwards. He is to make clear that he has no knowledge whatsoever of the world beyond, or of how people fare. This address carries an overtone of sorrow and sadness that particularly suits its seriousness and decisive manner:

بگو: «من تنها پروردگارم را می‌خوانم و هیچ شریکی برای او قرار نمی‌دهم.» بگو: «من توانایی ندارم که به شما زیانی برسانم یا شما را به راه راست هدایت کنم.» بگو: «هیچ‌کس نمی‌تواند مرا در برابر خدا پناه دهد و جز او پناهگاهی برای خود نمی‌یابم. وظیفه‌ام تنها ابلاغ چیزی است که از خدا و پیام‌های او دریافت کرده‌ام.» و هرکس خدا و پیامبرش را نافرمانی کند، آتش دوزخ برای اوست و در آن جاودانه خواهد ماند. هنگامی که آنچه را به آن وعده داده شده‌اند ببینند، خواهند دانست که چه کسی یاورانش ناتوان‌تر و شمارشان اندک‌تر است. بگو: «نمی‌دانم آنچه به آن وعده داده شده‌اید نزدیک است یا پروردگارم برای آن مدتی دور قرار داده است. او به غیب آگاه است و غیب خود را جز بر پیامبری که از او خشنود باشد آشکار نمی‌سازد. آنگاه از پیش رو و پشت سر او نگهبانانی می‌گمارد تا بداند که پیام‌های پروردگارشان را ابلاغ کرده‌اند. او به آنچه نزد ایشان است احاطه دارد و شمارِ همه‌چیز را نگه داشته است.» (آیات ۲۰ تا ۲۸)

Say: ‘I invoke my Lord alone, and I associate no partners with Him. ’ Say: ‘It is not in my power to cause you harm or to set you on the right course. 'Say: ‘No one can ever protect me from God, nor can I ever find a place to hide from Him. My task is only to deliver what I receive from God and His messages. 'Whoever disobeys God and His Messenger will have the fire of hell, where they will abide for ever. When they see what they have been promised, they will realize who has the lesser help and is smaller in number. Say: ‘I do not know whether that which you have been promised is imminent, or whether my Lord has set for it a distant term. He alone knows that which is beyond the reach of human perception, and He does not disclose His secrets to anyone except to a messenger whom He has been pleased to choose. He then sends watchers to walk before and behind him, to know that they have delivered their Lord's messages. He has full knowledge of all they have. He takes count of everything.' (Verses 20-28)

ای محمد! به همه مردم بگو: «من تنها پروردگارم را می‌خوانم و هیچ شریکی برای او قرار نمی‌دهم.» (آیه ۲۰) این اعلان، که پس از سخن جنیان آمده که «هرگز برای پروردگارمان شریکی قرار نمی‌دهیم»، تأثیری ویژه پیدا می‌کند. این همان سخنی است که هم جنیان و هم انسان‌ها اعلام می‌کنند. کسانی از این گروه ها که در آن شریک نیستند، از همه جهان‌ها جدا می‌شوند.

«بگو: در اختیار من نیست که به شما زیان برسانم یا شما را به راه راست هدایت کنم.» (آیه ۲۱) پیامبر ﷺ مأمور است که هرگونه صفت و ویژگی خدایی را از خود نفی کند. تنها خداست که باید پرستش شود، بی‌شریک، و تنها اوست که می‌تواند زیان برساند و سود برساند.

“Say: It is not in my power to cause you harm or to set you on the right course." (Verse 21) The Prophet is commanded to disclaim any of Gods qualities and attributes. It is God alone who must be worshipped, without partners, and He alone who can cause harm and bring benefit.

این آیه میان زیان و «بر راه راست بودن» تفاوت می‌گذارد، و منظور از راه راست، پیروی از هدایت الهی است. جنّیان پیش‌تر این مطلب را به روشنی بیان کرده بودند:

The verse contrasts harm with being ‘on the right course,' which means following divine guidance. This was clearly expressed by the jinn earlier:

«ما نمی‌دانیم که آیا این برای ساکنان زمین شری را در پی دارد، یا پروردگارشان قصد دارد آنان را به سوی آنچه درست است هدایت کند.» (آیهٔ ۱۰) بنابراین، این دو عبارت هم‌جهت‌اند و از نظر لفظ تقریباً یکسان‌اند.

“ We do not know if this bodes evil for those who live on earth, or if their Lord intends to guide them to what is right.” (Verse 10) Thus, the two statements have the same drift and are almost identical in their wording.

این امر عمدی است. این ساختاری است که در قرآن کریم بارها به کار رفته است؛ جایی که همواره چنین تکمیل متقابلی میان یک داستان و تفسیرهای قرآنی درباره رویدادها دیده می‌شود.

This is deliberate. It is also a frequently used structure in the Qur’an where we always see such complementarity between a story and the Qur’anic comments on events.

بدین ترتیب، کسانی که اغلب گمان می‌شود قادر به زیان رساندن و سود بخشیدن هستند، و پیامبر ﷺ هرگونه چنین توانایی‌ای را از خود نفی می‌کنند. همه‌چیز تنها از آنِ خداوند است. آیین الهی این مطلب را کاملاً روشن می‌سازد، به‌گونه‌ای که هیچ جای اشتباه یا سردرگمی باقی نمی‌ماند.

Thus the who are often thought to be able to cause harm and bring about benefit, and the Prophet disclaim any such ability. It all belongs to God alone. The divine faith makes this absolutely clear, with no possibility for confusion.

«بگو: هیچ‌کس هرگز نمی‌تواند مرا از خدا پناه دهد، و من هرگز جایی برای پنهان شدن از او نخواهم یافت. وظیفهٔ من تنها رساندن آن چیزی است که از خدا و پیام‌های او دریافت می‌کنم» (آیات ۲۲ و ۲۳). این واقعاً هراس‌انگیز است. دل‌های ما را از جدیت در ابلاغ پیام الهی پر می‌کند. پیامبر ﷺ فرمان می‌یابد که این حقیقت بزرگ را اعلام کند و بگوید که خود او نیز، جز با ادای وظیفه، انجام امانت و رساندن پیام، نه پناهی دارد و نه جایی برای پنهان شدن. این تنها پناهگاه امن اوست. خود پیام از آنِ او نیست؛ وظیفهٔ او تنها رساندن آن است که باید به انجامش برسد. این وظیفه را خود خدا از او خواسته است، و اگر او به این خواسته عمل نکند، جایی برای رفتن نخواهد داشت و هیچ‌کس او را یاری نخواهد کرد.

پیامبر ﷺ همچنین مأمور شده است که هرگونه آگاهی از جهانی فراتر از ادراک انسانی را نفی کند: «بگو: نمی‌دانم آنچه به شما وعده داده شده نزدیک است یا پروردگارم برای آن مدتی دور قرار داده است.» (آیه ۲۵)

The Prophet is also commanded to disclaim any knowledge of the world beyond human perception: “Say: I do not know whether that which you have been promised is imminent, or whether my Lord has set for it a distant term.” (Verse 25)

به‌طور خلاصه، این پیام به پیامبر تعلق ندارد؛ او در آن هیچ اختیاری ندارد، جز این‌که آن را همان‌گونه که فرمان یافته است ابلاغ کند. تنها همین، او را در امان نگه می‌دارد. به همین ترتیب، عذابی که کافران بدان تهدید شده‌اند نیز به خدا تعلق دارد و پیامبر در آن اختیاری ندارد و حتی نمی‌داند چه زمانی واقع خواهد شد. ممکن است نزدیک باشد یا خداوند آن را تا زمانی که خود می‌خواهد به تأخیر اندازد. این حکم، هم درباره عذاب در این زندگی صادق است و هم درباره عذاب در زندگی آخرت. همه این‌ها تنها نزد خدا معلوم است. پیامبر در این امر هیچ اختیاری ندارد، حتی از زمان آن آگاه نیست. دانش جهان غیب تنها از آن خداست: «او است که دانای غیب است و هیچ‌کس را بر غیب خود آگاه نمی‌گرداند» (آیه ۲۶). پیامبر هیچ عنوان یا مقامی جز بندگی خدا ندارد. همین عنوان و همین بالاترین مقام اوست. بدین‌سان، مفهوم اسلامی در کمال روشنی و بدون هیچ ابهامی بیان شده است. به پیامبر فرمان داده شده که جایگاه خود را بیان کند و او بی‌درنگ چنین می‌کند: «بگو: نمی‌دانم آنچه به شما وعده داده شده نزدیک است یا پروردگارم برای آن مدتی دور قرار داده است. او دانای غیب است و هیچ‌کس را بر غیب خود آگاه نمی‌گرداند» (آیات ۲۵ و ۲۶).

In summary, then, this message does not belong to the Prophet; he has no say in it other than to deliver it as he is commanded. Only this will bring him safety. Likewise, the punishment the unbelievers are threatened with also belongs to God and the Prophet has no say in it, nor does he know when it will take place. It may be close at hand or it may be deferred by God to a time of His own choosing. This applies to punishment both in this life and in the life to come. All this is known only to God. The Prophet has no say here whatsoever, not even knowing its timing. It is to God that such knowledge of the world beyond belongs: “He alone knows that which is beyond the reach of human perception, and He does not disclose His secrets to anyone” (Verse 26) The Prophet has neither title nor position, other than that of being Gods servant. This is his title and his highest position. The Islamic concept is thus stated in all clarity, free of any confusion. The Prophet is given the order to state his position and he does so without hesitation: “Say: I do not know whether that which you have been promised is imminent, or whether my Lord has set for it a distant term. He alone knows that which is beyond the reach of human perception, and He does not disclose His secrets to anyone” (Verses 25-26)

خدا ممکن است به پیامبرانش از چیزی که متعلق به این جهان ماورای (جهان غیب) است آگاهی دهد؛ البته در حدی که به آنان در رساندن پیام او به مردم کمک کند. در حقیقت، هرآنچه او بر ایشان وحی می‌کند، بخشی از دانش اوست که در زمان معین و در حدود معین به آنان عطا می‌کند. او ایشان را زیر نظر دارد و هنگام ابلاغ پیام‌هایش مراقب آنان است. در اینجا به پیامبر فرمان داده می‌شود که این استثنا را با جدیت تمام اعلام کند: «مگر برای پیامبری که او را برگزیده است. سپس، در پیش رو و پشت سر او، نگهبانانی می‌گمارد، تا بداند که پیام‌های پروردگارشان را رسانده‌اند. او به آنچه نزد ایشان است احاطه دارد و شمار همه چیز را برشمرده است.» (آیات ۲۷ و ۲۸) به آن پیامبرانی که خدا برای رساندن پیامش برمی‌گزیند، اطلاعاتی از جهان ماورای ادراک بشری داده می‌شود. برای نمونه، وحی، موضوع و شیوه آن، فرشتگانی که آن را می‌آورند، سرچشمه آن و حفظ آن در لوح محفوظ، و نیز هرآنچه به محتوای پیام‌های ایشان مربوط است، به آنان عطا می‌گردد.