This chapter was translated automatically from English and may contain mistakes. Read the original
Al-Nisa ( The Truth About Jesus ) 171 - 176
ای اهل کتاب! در دین خود از حد نگذرید و درباره خدا جز حق مگویید. مسیح عیسی پسر مریم، جز فرستاده خدا و کلمه‌ی او که آن را به مریم القا کرد و روحی از جانب او نبود. پس به خدا و فرستادگانش ایمان آورید و مگویید «سه‌گانه‌اند!». باز ایستید که برای شما بهتر است. خدا تنها یک خداست. او از آن که فرزندی داشته باشد منزه است! آنچه در آسمان‌ها و آنچه در زمین است از آنِ اوست. و خدا به عنوان کارساز کافی است. (۱۷۱)
People of earlier revelations! Do not overstep the bounds [of truth] in your religious beliefs, and do not say about God anything but the truth. The Christ Jesus, son of Mary, was no more than a messenger from God and His Word which He gave to Mary and a soul from Him. So believe in God and His messengers and do not say, “[God is] a trinity!” Desist, for that will be better for you. God is only One God. Infinite He is in His Glory! [To imagine] that He may have a son! To Him belongs all that is in the heavens and all that is on earth. Sufficient is God as a guardian. (171)
هرگز مسیح از اینکه بنده خدا باشد سر باز نزد، و نه فرشتگان مقرّب. و آنان که از عبادت او سرکشی کنند و از روی تکبّر سر برافرازند، همه را نزد خود گرد خواهد آورد. (۱۷۲)
Never did the Christ feel too proud to be God’s servant, nor do the angels who are near to Him. Those who feel too proud to worship Him and glory in their arrogance will He gather all together before Himself; (172)
اما کسانی که ایمان آوردند و کارهای شایسته کردند، پاداش کامل ایشان را خواهد داد و از فضل خود بر آن خواهد افزود؛ و اما کسانی که خود را بزرگ دیدند و با تکبر سرکشی کردند، ایشان را به عذابی دردناک عذاب خواهد کرد. آنان جز خداوند هیچ یار و یاوری برای خود نخواهند یافت.
then, to those who believe and do good deeds, He will grant their reward in full, and will give them yet more out of His bounty; while those who feel too proud and glory in their arrogance He will cause to suffer a grievous punishment. They shall find none to protect them from God and none to bring them any help. (173)
ای مردم، اینک برهانی روشن از سوی پروردگارتان به سوی شما آمده است، و ما نوری درخشان به سوی شما فرو فرستادیم. (۱۷۴)
Mankind, a clear proof has now come to you from your Lord, and We have sent down to you a glorious light. (174)
اما کسانی که به خدا ایمان آورده و به او تمسک جسته‌اند، به زودی آنان را در رحمت و فضل خود داخل خواهد کرد و ایشان را به راهی راست به سوی خود هدایت خواهد نمود. (175)
Those who believe in God and hold fast to Him, will He surely admit to His mercy and grace, and will guide them to Himself along a straight path. (175)
از تو فتوا می‌خواهند. بگو: خدا خودش حکم خود را دربارهٔ [ارث بردن از] کسی که وارث نزدیک (فرزند و والدین) برجای نمی‌گذارد به تو می‌دهد. اگر مردی بی‌فرزند بمیرد و خواهری داشته باشد، نصف آنچه را که برجای گذاشته به او می‌رسد، و همچنان اگر او بی‌فرزند بمیرد، تمام [دارایی] او از آن برادرش خواهد بود. اما اگر دو خواهر باشند، آن دو با هم دو‌سوم آنچه را که او برجای گذاشته خواهند داشت؛ و اگر برادران و خواهران باشند، سهم مرد برابر با سهم دو زن است. خدا این‌ها را برای شما روشن میکند تا گمراه نشوید، و خدا به همه چیز داناست. (۱۷۶)
They will ask you for a verdict. Say, God Himself gives you His ruling concerning [inheritance from] a person who leaves no heir in the direct line. If a man dies childless and has a sister, she shall inherit one-half of what he has left, just as he shall inherit all her [property] if she dies childless. But if there are two sisters, they shall both together have two-thirds of whatever he has left; and if there are brothers and sisters, then the male shall have the equal of two females’ share. God makes all this clear to you, lest you go astray; and God knows everything. (176)
نمای کلی
Overview
این بخش پایانی این سوره، دومین سورۀ بلند قرآن، رویارویی با مسیحیان است، همان‌گونه که بخش پیش از آن رویارویی با یهودیان بود. هر دو گروه در روزگاران پیشین از جانب خداوند از راه پیامبرانشان وحی دریافت کرده بودند. از همین رو، در قرآن ایشان «اهل کتاب» یا «اهل وحی‌های پیشین» خطاب میشوند، که این برگردان را در واژه‌های عربی مربوط ترجیح می‌دهیم. در بخش پیشین، سوره حق عیسی بن مریم و مادر پاک او را در برابر تهمت‌های یهودیان ادا کرد. همچنین دیدگاه ایمان حق را دربارۀ ادعای به صلیب کشیدن بیان نمود و در برابر یهودیان، نیرنگ‌ها و لجاجت آنان، حق حقیقت را ادا کرد. در این بخش نیز سوره دیدگاه ایمان حق را بیان میکند و در برابر افراط‌های خود مسیحیان، حق عیسی بن مریم را ادا می‌نماید. همچنین بطلان افسانه‌های بت‌پرستانه‌ای را نشان می‌دهد که از ملت‌ها و مذاهبی که مسیحیت با ایشان در تماس نزدیک بوده است، به درون مسیحیت راه یافته‌اند. از جمله این‌ها افسانه‌های یونانی و رومی، و نیز اساطیر مصری و هندی است.
This last passage of this second longest sūrah in the Qur’ān is a confrontation with the Christians just as the preceding one was a confrontation with the Jews. Both had received revelations from God through their prophets in earlier times. They are, therefore, addressed in the Qur’ān as “people of the Book”, or “people of earlier revelations” in our preferred rendering of the relevant Arabic terms. In the preceding passage, the sūrah did justice to Jesus, son of Mary, and his pure mother against the fabrications of the Jews. It also stated the view of the true faith concerning the alleged crucifixion and also did justice to the truth itself against the Jews, their schemes and stubborn opposition. In this passage, the sūrah also states the view of the true faith and does justice to Jesus, son of Mary, against the excesses of the Christians themselves. It also shows the fallacy of pagan legends that have crept into Christianity from all nations and creeds with whom Christianity has come into close contact. These include Greek and Roman legends as well as Egyptian and Indian mythology.
هنگامی که قرآن دید که ایمان پیروان کتاب‌های آسمانی پیشین پر از تحریف است و آکنده از اساطیر بیگانه، خود را موظف دانست که این ایمان را به شکل اصلی و حقیقی‌اش بازگرداند. همچنین حقیقت ایمان مشرکان عرب را بیان میکند؛ ایمانی که برخی آثار باقی‌مانده از دین اصلی ابراهیم (علیه‌السلام) را در خود داشت، اما زیر انبوهی از افسانه‌ها و خرافات جاهلانه پنهان شده بود.
Having found the faith of the people of earlier revelations full of distortions and rife with alien mythology, the Qur’ān has taken it upon itself to put this faith back into its original, true form. It also states the truth concerning the faith of the pagan Arabs which combined some remaining traces of the original faith of Abraham, (peace be upon him) covered by a great heap of legends and ignorant absurdities.
به یقین، اسلام در پی آن است که مفهوم حقیقی الوهیت را به همه انسان‌ها بازگو کند. هرگونه تحریف، افراط و غفلت در اندیشهٔ بشری را از میان برمی‌دارد. اسلام، اشتباهات موجود در فلسفه‌های دیگر دربارهٔ مفهوم یگانگی خداوند را اصلاح میکند؛ از جمله فلسفهٔ ارسطو در آتن پیش از میلاد مسیح، و فلسفهٔ افلوطین در اسکندریه پس از مسیحیت، و همچنین همهٔ فلسفه‌ها و مفاهیم میانی و پسین. همهٔ این‌ها در تاریکی دست‌وپا می‌زنند و تنها با پرتو سوسوزن عقل بشری راهنمایی میشوند، در حالی که عقل بشری بدون پیامی از جانب خداوند هرگز نمی‌تواند بهدرستی هدایت شود.
Indeed, Islam aims to state the true concept of Godhead to all mankind. It eliminates every distortion, excess, and complacency in human thinking. It puts right among other philosophies mistaken notions about the concept of God’s oneness in the philosophy of Aristotle in Athens before the Christian era, Plotinus in Alexandria after Christianity, as well as all intervening and subsequent philosophies and concepts. All these grope in the dark, guided only by the flickering ray of the human mind which cannot be properly guided without a message from God.
موضوع اصلی این بخش، مسئلهٔ تثلیث است، از جمله افسانهٔ اینکه عیسی پسر چه کسی بود. سپس مفهوم درست یگانگی خداوند را بیان میکند.
The main issue discussed in this passage is that of the trinity, including the legend of whose son Jesus was. It goes on to state the true concept of God’s oneness.
در زمانی که اسلام نازل شد، مسیحیت، با همه فرقه‌هایش، بر این اندیشه استوار بود که خدا یکی است اما در سه عنصر یا سه تجلی وجود دارد: پدر، پسر و روح القدس. عیسی مسیح پسر به شمار می‌آید. فراتر از این، میان فرقه‌های مسیحی درباره عیسی مسیح و اینکه آیا او دارای طبیعت دوگانه، یعنی الهی و انسانی، است یا تنها یک طبیعت الهی دارد؛ اینکه آیا با وجود طبیعت دوگانه‌اش تنها یک اراده دارد؛ اینکه آیا زمان همان‌گونه که بر پدر اطلاق نمی‌شود، بر او نیز اطلاق نمی‌شود؛ و اینکه آیا او آفریده شده است یا نه، اختلافات بزرگی وجود دارد. مفاهیم بسیار متعددی وجود دارد که تفاوت زیادی دارند و همین امر موجب آزار و سرکوب از سوی این فرقه یا آن فرقه شده است.
At the time when Islam was revealed, the Christian faith, including all denominations, was based on the concept of one god in three elements or manifestations: the Father, the Son and the Holy Spirit. Jesus Christ is considered the son. Beyond that there are great differences among Christian sects with regard to Jesus Christ and whether he has a dual nature: Divine and human, or a single Divine nature; whether he has a single will despite his dual nature; whether time does not apply to him in the same way as it does not apply to the Father; and whether or not he was created. There are numerous concepts which vary much and which have led to persecution by one sect or another.
اگر تاریخ مسیحیت را با دقت دنبال کنیم، ناگزیر به این نتیجه می‌رسیم که مفهوم تثلیث و اینکه عیسی پسر خدا باشد (خدا منزه است از آنچه در وصف او می‌گویند)، برای مسیحیان نخستین ناشناخته بود. همچنین مفهوم الوهیت مریم و جای گرفتن او در مفاهیم گوناگون تثلیث نیز برای آنان ناشناخته بود. این مفاهیم در زمان‌های مختلف و بعدها به مسیحیت وارد شدند؛ زمانی که پیروان ادیان بت‌پرست و چندخدایی به مسیحیت گرویدند، بی‌آنکه کاملاً از اعتقادات بت‌پرستانه و چندخدایی خود دست بکشند. شاید محتمل‌تر آن باشد که مفهوم تثلیث از ادیان باستانی مصر وام گرفته شده باشد، مانند تثلیث اوزیریس، ایزیس و هوروس، و نیز بسیاری دیگر از تثلیث‌ها در ادیان مصر باستان.
If we closely follow the history of the Christian faith, we are bound to come to the conclusion that the concept of trinity and that of Jesus being the son of God, (limitless is God in His glory) were unknown to the early Christians. Also unknown to them was the concept of Mary’s Divine nature and her being included in the various concepts of trinity. These concepts were introduced into Christianity much later, at different times, when pagans embraced Christianity without altogether abandoning their pagan and polytheistic concepts. It is perhaps more likely that the concept of trinity was imported from ancient Egyptian religions, such as the concept of the trinity of Osiris, Isis and Horus, as well as the many other trinities in ancient Egyptian religions.
مسیحیان یگانه‌پرست در برابر هر نوع آزار و اذیتی که از سوی امپراتوران روم و شوراهای گوناگونی که از خط مشیِ تعیین‌شده از سوی دولت پیروی میکردند متحمل می‌شدند، تا قرن ششم مقاومت کردند و در این راه شکنجه‌های بی‌شماری را تحمل نمودند.
Unitarian Christians continued to resist every type of persecution which they suffered at the hands of Roman emperors and the various synods which followed the line dictated by the state until the sixth century, suffering in the process untold torture.
مفهوم تثلیث همچنان برای روشنفکران مسیحی یک شوک فکری به شمار میرود. کلیسا با هر وسیله‌ای می‌کوشد آن را برای ایشان قابل پذیرش سازد، از جمله با ارجاع به امری ناشناخته که رازهای آن تا روزی که همه‌چیز در آسمان‌ها و زمین آشکار شود، به انسان داده نخواهد شد.
The concept of trinity continues to represent an intellectual shock to Christian intelligentsia. The Church tries to make it acceptable to them by all means possible, including references to something unknown, the secrets of which will not be given to man until the day when everything in the heavens and on the earth is laid bare.
پاتر، نویسندهٔ رساله‌ای با عنوان «اصول و فروع» که از مفسران اصلی آیین مسیحیت به شمار می‌آید، در شرح خود درباره مفهوم تثلیث میگوید: «ما این موضوع را تا جایی که عقل‌هایمان یاری میکند درک کرده‌ایم، و امیدواریم که در آینده، هنگامی که همه چیز در آسمان‌ها و زمین آشکار شود، آن را روشن‌تر دریابیم.» قصد ما این نیست که شرحی تاریخی از شیوه و مراحلی ارائه دهیم که این مفهوم به مسیحیت راه یافته است. ما خود را به بررسی آیات قرآنی این سوره محدود می‌کنیم که هدفشان اصلاح این مفهوم است، مفهومی که با توحید حقیقی بیگانه است.
Potter, the author of a treatise entitled “Fundamentals and Details” who is considered one of the main commentators on the Christian faith, states in his comments on the concept of trinity, “We have understood this as best as our minds can do. We however, hope to understand it more clearly in the future, when everything in the heavens and on earth is laid bare.” It is not our intention to give a historical account of the method and stages by which this concept has crept into Christianity. We will confine ourselves to the study of the Qur’ānic verses in this sūrah which aim at correcting this concept, alien as it is to true monotheism.
Truth And Falsehood In People’s Beliefs
ای اهل کتاب! در دینتان از حد تجاوز نکنید و درباره خدا جز حق مگویید. مسیح عیسی پسر مریم، جز فرستاده خدا و کلمه‌ای [از جانب] او که به مریم القا کرد، و روحی از جانب او نبود. پس به خدا و فرستادگانش ایمان بیاورید و نگویید: «[خدا] سه‌گانه است!» از این سخن بازایستید که برای شما بهتر است. خدا تنها خدای یگانه است. او منزه است از اینکه فرزندی داشته باشد. آنچه در آسمان‌ها و آنچه در زمین است، از آن اوست. و خدا به عنوان کارساز کافی است. (آیه ۱۷۱)
People of earlier revelations! Do not overstep the bounds [of truth] in your religious beliefs, and do not say about God anything but the truth. The Christ Jesus, son of Mary, was no more than a messenger from God and His Word which He gave to Mary and a soul from Him. So believe in God and His messengers and do not say, “[God is] a trinity!” Desist, for that will be better for you. God is only One God. Infinite He is in His Glory! [To imagine] that He may have a son! To Him belongs all that is in the heavens and all that is on earth. Sufficient is God as a guardian. (Verse 171)
این آیه ادعای داشتن فرزند برای خداوند را تجاوز از حدّ حق می‌داند. این ادعا چیزی جز همان افراط‌گری نیست که به اهل کتاب پیشین اجازه داد درباره خدا سخنان ناحق بگویند و ادعا کنند که او فرزندی دارد. دور است که چنین اندیشه‌ای درباره او باشد. آنان همچنین ادعا می‌کنند که خدا سه‌گانه (تثلیث) است.
This verse describes the claim that God has a son as overstepping the bounds of truth. It is nothing short of the type of excess which enabled the people who had received earlier revelations to make false claims about God and allege that He had a son. Far removed is such an idea from Him. They also allege that God is a trinity.
مفهوم پدری و تثلیث در میان مسیحیان، بسته به سطح پیشرفت یا عقب‌ماندگی فکری نسل‌های گوناگون، مراحل مختلفی را پشت سر گذاشته است. اندیشه‌ی اینکه خدا پسری داشته باشد، با سرشت انسان ناسازگار و ناپسند به نظر می‌رسد. هرچه تحصیلات فرد بالاتر باشد، این تصور در نظر او پوچ‌تر جلوه میکند. از این رو مسیحیان ناگزیر شدند ادعاهای خود را قابل‌قبول‌تر جلوه دهند و گفتند که پسر مانند انسان‌ها زاده نشده است، بلکه صرفاً رابطه‌ای از عشق میان پدر و پسر است. آنان همچنین کوشیده‌اند مفهوم تثلیث را این‌گونه توجیه کنند که سه عنصر، «صفات» ذات الهی‌اند که می‌توانند سه حالت گوناگون داشته باشند. با این‌همه، هرچه تلاش کنند، از ارائه‌ی توضیحی عقلانی برای این مفاهیم متناقض‌نما ناتوان می‌مانند. از همین رو، به آن‌ها رنگ و بویی رازآلود می‌دهند و ادعا می‌کنند که حقیقت آن‌ها تا زمانی که اسرار آسمان‌ها و زمین آشکار نشود، بهطور کامل روشن نخواهد شد.
The concepts of fatherhood and trinity have gone through different stages with Christians, according to how advanced or backward the intellectual status of different generations may have been. The thought of God having a son sounds repugnant to human nature. The higher one’s education, the more absurd that idea appears to him. The Christians were compelled, therefore, to try to make their claims more plausible by saying that the Son was not born as human beings are. It was merely a relationship of love between the father and the son. They have also tried to explain away the concept of trinity by saying that the three elements are “attributes” of the Divine Being who may have three different states. Hard as they may try, they remain unable to give a rational explanation of these paradoxical concepts. Hence, they give them a mysterious outlook and claim that their reality will not completely appear until the secrets of the heavens and the earth are revealed.
بی‌نهایت است خدا در شکوه و جلال خود. او نه شریکی دارد و نه به شریکی نیاز دارد. هیچ‌کس هم به هیچ وجه شبیه او نیست. همین که او آفریننده است، به این معناست که با تمام مخلوقاتش متفاوت است. منطقی است که آفریننده با آفریده‌اش متفاوت باشد، و مالک با دارایی‌اش. به همین حقیقت است که این آیهٔ قرآن اشاره دارد: {خداوند تنها یک خدای یگانه است. او در شکوه و جلال خود بی‌نهایت است! [این گمان که] او فرزندی داشته باشد! آنچه در آسمان‌ها و آنچه در زمین است، از آنِ اوست.}
Infinite is God in His glory. He neither has nor needs any partner. Nor is anyone similar to Him in any way. The very fact that He is the Creator means that He is different from all creatures. It stands to reason that the Creator should be different from His creation, the owner different from his property. It is to this fact that this Qur’ānic verse refers: “God is only One God. Infinite He is in His Glory! [To imagine] that He may have a son! To Him belongs all that is in the heavens and all that is on earth.
«کافی است خدا به عنوان سرپرست.» (آیه ۱۷۱)
Sufficient is God as a guardian.” (Verse 171)
اینکه تولد عیسی (علیه السلام) بدون پدر، از نظر انسان‌ها معجزه‌آسا و خارق‌العاده به نظر می‌رسد، تنها به این دلیل است که کاملاً با آنچه برای ما آشناست متفاوت است. باید به یاد داشته باشیم که آنچه برای ما آشناست، قطعاً تمام آنچه در جهان هستی وجود دارد نیست. همچنین قوانین طبیعی‌ای که ما می‌شناسیم، تنها قوانین موجود در جهان هستی نیستند. باید به یاد داشته باشیم که خداوند قوانین طبیعی را می‌آفریند و بر اساس اراده‌اش که نامحدود، آزاد و مطلق است، آن‌ها را به کار می‌اندازد.
That the birth of Jesus (peace be upon him) without a father seems miraculous and preternatural to human beings is only because it is totally different from what is familiar. We must remember that what is familiar to us is certainly not all that is in the universe. Nor are the natural laws we know the only laws in the universe. We must remember that God creates natural laws and sets them into operation according to His will, which is unrestricted, free, absolute.
درباره عیسی مسیح، خداوند چنین می‌فرماید، و آنچه او می‌فرماید همواره حق است:
As regards Jesus Christ, God says the following, and what He says is always true:
«مَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ إِلَّا رَسُولُ اللَّهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِّنْهُ» — پس او قطعاً و بی‌هیچ تردیدی «فرستاده‌ای از جانب خدا» است. او همانند دیگر فرستادگان خداست: نوح، ابراهیم، موسی و محمد ﷺ، و دیگر بندگان گرامی‌ای که خداوند ایشان را در زمان‌های گوناگون برای رساندن پیام خود به بشریت برگزید.
“The Christ Jesus, son of Mary, was no more than a messenger from God and His Word which He gave to Mary and a soul from Him.” (Verse 171) He is, then, definitely and undoubtedly “a messenger from God”. He is the same as the rest of God’s messengers, Noah, Abraham, Moses and Muĥammad, and the other most honourable servants of God whom He selected to convey His message to mankind at various points in time.
«و کلمتُهُ التی ألقاها إلی مریم» یعنی: آن کلمه‌ای که او به مریم القا کرد. شاید بهترین توضیح این عبارت این باشد که خداوند عیسی را از طریق فرمانی مستقیم آفرید؛ فرمانی که در جاهای گوناگون قرآن آمده است و بدین معناست که هرگاه خداوند چیزی را بخواهد بیافریند، تنها به آن میگوید: «باش»، و آن پدید می‌آید. او این کلمه را به مریم القا کرد تا عیسی در رحمش آفریده شود، بی‌آنکه از فرایندی بگذرد که برای ما انسان‌ها آشناست و در آن تخم زن به‌وسیلهٔ نطفهٔ مرد بارور میشود. انسان‌ها، به‌جز آدم، این‌گونه آفریده میشوند. فرمان خداوند می‌تواند هر چیز و هر چیزی را از عدم بیافریند. جای شگفتی نیست که بتواند عیسی را در رحم مریم، با دمیدن روح خویش که در ادامهٔ آیه به آن اشاره شده است، بیافریند.
“And His Word which He gave to Mary” Perhaps the best explanation of this phrase is that God created Jesus through a direct command which is described in various places in the Qur’ān and which means that when God wants to create something He only says to it “Be”, and there it is. He casts this Word to Mary to create Jesus in her womb, without going through the process which is familiar to us humans and which involves a woman’s egg being fertilised by a man’s sperm. That is how human beings are created, apart from Adam. God’s command can create everything and anything from nothing. No wonder that it can create Jesus in Mary’s womb with the breathing of His spirit to which reference is made in the following part of the verse.
«و روحی از جانب او.»
“And a soul from Him.”
The Breathing Of God’s Spirit
پیش‌تر، خدا از روح خود در گِلی که آدم از آن آفریده شد دمید و بدین‌ترتیب آدم انسان شد. خدا در قرآن می‌فرماید: «آنگاه که پروردگارت به فرشتگان گفت: من بشری را از گِل خواهم آفرید. پس چون او را سامان دادم و از روح خود در او دمیدم، برای او به سجده درافتید». (ص: ۷۱-۷۲) و در بیان آفرینش عیسی و در اشاره به مادر او نیز می‌فرماید: «و آن کس را که پاکدامنی خود را نگه داشت، از روح خود در او دمیدیم». (انبیاء: ۹۱) بنابراین، این موضوع بی‌سابقه نیست. روحی که در همه این بیان‌ها به آن اشاره شده، یکی است. هیچ‌یک از کسانی که پیش از اسلام وحی دریافت کردند و به آفرینش آدم و دمیدن روح خدا در او باور داشتند، ادعا نکردند که آدم خدا بوده یا یکی از عناصر تشکیل‌دهنده ذات الهی است، چنان‌که برخی دربارهٔ عیسی چنین ادعایی دارند. این دو مورد همانند یکدیگرند: در هر دو، روح دمیده شده و هر دو به یک شیوه آفریده شده‌اند. در واقع، آدم بدون پدر و مادر آفریده شد، در حالی که عیسی مادر داشت. خدا همچنین می‌فرماید: «مَثَلِ عیسی نزد خدا همچون مَثَلِ آدم است. او را از خاک آفرید، سپس به او گفت: "باش"، و او بود». (آل‌عمران: ۵۹)
Formerly, God breathed of His spirit into the clay from which Adam was made, and thus Adam became a man. God says in the Qur’ān: “When your Lord said to the angels: I am creating a human being from clay. When I have fashioned him and breathed into him of My spirit, fall down before him in prostration.” (38: 71-2) In the context of the creation of Jesus and referring to Jesus’s mother, He also says: “As for the one who guarded her chastity, We breathed into her of Our spirit.” (21: 91) The matter is, then, not without precedent. The spirit to which reference is made in all these statements is the same. None of the people who received revelations before Islam and who believed in Adam’s creation and that God breathed into him of His spirit claim that Adam was a god, or one of the elements which constitute the Divine Being, as some people allege regarding Jesus. The two cases are similar: both have spirit breathed into them and both were created in the same fashion. Indeed, Adam was created without either a father or a mother, while Jesus was created having a mother. God also states: “The case of Jesus in the sight of God is the same as the case of Adam. He created him of dust, and then said to him: ‘Be’, and he was, (3: 59)
ما می‌بینیم که کل این موضوع چقدر روشن و ساده است. بنابراین شگفت‌زده‌ایم که چگونه تعصبات شخصی و آثار باقی‌مانده‌ی شرک، این همه پیچیدگی را بر مسئله‌ی ساده‌ی آفرینش عیسی در ذهن نسل‌های پی‌درپی افزوده است. آفریدگاری که آدم را که پدر و مادر نداشت، با دمیدن روح خود در او، به زندگی انسانی‌ای که با همه‌ی دیگر مخلوقات متفاوت است بخشید، همان کسی است که همان زندگی انسانی را به عیسی که پدر نداشت عطا کرد. این توضیح ساده و صریح، بسیار منطقی‌تر و قابل‌فهم‌تر از آن افسانه‌های بی‌پایانی است که صرفاً به این دلیل که عیسی بدون پدر متولد شد، از الوهیت او سخن می‌گویند. با این حال، این افسانه‌ها به همین‌جا بسنده نمی‌کنند. آن‌ها همچنین از الوهیت سه رکن تثلیث سخن می‌گویند. خداوند بسی برتر و منزه‌تر از آن است.
We see how clear and simple the whole issue is. We, therefore, wonder how personal prejudices and lingering traces of polytheism have added all this complexity to the simple issue of the creation of Jesus in the minds of one generation after another. The Creator who gave Adam, who had no parents, a human life which is different from that of all other creatures by breathing into him of His own spirit is the One who has given the same human life to Jesus who had no father. This simple, straightforward explanation is far more logical and easier to understand than those endless legends which speak of Jesus’s Divine nature simply because he was born with no father. These legends, however, do not stop there. They also speak of the Divinity of the three elements of the trinity. Far exalted is God above all that.
«پس به خدا و پیامبرانش ایمان بیاورید و نگویید: [خدا] سه‌گانه است! بازایستید که برای شما بهتر است.» (آیه ۱۷۱) سوره، پس از ارائه‌ی این توضیح ساده و روشن، این فراخوان به‌موقع را به همه‌ی مردم می‌دهد که به خدا و پیامبرانش ایمان آورند؛ از جمله عیسی که تنها فرستادهی خدا بود، و محمد ﷺ که آخرین فرستادهی خدا است. ایمان آوردن به این معنا است که از هرگونه ادعای نادرست دست بکشند و هیچ افسانه یا خرافه‌ای را ترویج نکنند.
“So believe in God and His messengers and do not say, ‘(God is] a trinity!’ Desist, for that will be better for you.” (Verse 171) Having given this simple and straightforward explanation, the sūrah makes this timely call to all mankind to believe in God and His messengers, including Jesus, who was only a messenger of God, and including Muĥammad, the last of God’s messengers. To do so means to desist from making any false claim or advancing any legend or superstition.
«خدا تنها یک خدای یگانه است.» (آیه ۱۷۱) این حقیقتی است که هماهنگی قوانین طبیعی، یگانگی آفرینش و روش واحد آن گواهی می‌دهند. خرد انسانی نیز آن را تأیید میکند، زیرا عقل ما این موضوع را به آسانی درک میکند؛ عقلی که نمی‌تواند آفریدگاری را تصور کند که همانند آفریده‌اش باشد، و نمی‌تواند بفهمد که چگونه سه می‌تواند در یکی ادغام شود یا یکی چگونه می‌تواند سه باشد.
“God is only One God.” (Verse 171) This is a fact to which the consistency of natural laws, the unity of creation and its single method testify. It is also endorsed by human intellect, for the whole matter is easily appreciated by our minds which cannot imagine a creator looking the same as his creation and cannot conceive how three can merge into one, nor how one can be three.
«منزّه است او از هر عیب! [گمان] اینکه فرزندی داشته باشد! آنچه در آسمان‌ها و آنچه در زمین است، از آنِ اوست.» (آیه ۱۷۱) داشتنِ فرزند تنها گسترشِ هستیِ کسی است که می‌میرد؛ نوعی بقا از راهِ نسل. خدای ازلی نیازی ندارد که هستیِ خود را در قالبِ فانیان ادامه دهد. هر آنچه در آسمان‌ها و زمین است از آنِ اوست. برای همهٔ انسان‌ها همین بس که بندگانِ خدا باشند. او همهٔ آنان را سرپرستی میکند و نیازی نیست ادعا کنیم یا تصور کنیم که با داشتنِ فرزندی از میانِ ایشان، رابطه‌ای نزدیک‌تر با آنان دارد. رابطهٔ او با ایشان، رابطهٔ حمایت و سرپرستی است: «و خدا به‌عنوان سرپرست کافی است.» (آیه ۱۷۱)
“Infinite He is in His Glory! [To imagine] that He may have a son! To Him belongs all that is in the heavens and all that is on earth.” (Verse 171) To have a son is only an extension of the existence of someone who dies. It is a sort of survival through offspring. God the Eternal has no need to continue His existence in the shape of mortals. Whatever exists in the heavens and on earth belongs to Him. It is sufficient for all mankind to be God’s servants. He takes care of them all and there is no need to claim or imagine that He may have a closer relationship with them by having a son from among their number. The relationship between Him and them is one of protection and guardianship: “Sufficient is God as a guardian.” (Verse 171)
ما می‌بینیم که قرآن کریم در روشن‌سازی حقیقت در باب عقاید به همین بسنده نمی‌کند، بلکه فراتر میرود و مردم را اطمینان میبخشد که خداوند مراقب ایشان است و تضمین میکند که نیازها و منافعشان برآورده شود. با چنین اطمینان‌خاطری است که می‌توانند خود را به او تسلیم کنند.
We see that the Qur’ān does not stop at explaining the truth in perfect clarity with regard to beliefs. It goes further to reassure people that God looks after them and will see to it that they have their needs and interests served. With such reassurance, they are able to surrender themselves to Him.
Was Jesus Too Proud?
سوره در ادامه به برقراری مهم‌ترین مسئلهٔ دین حق می‌پردازد. این سوره یکی از نتایج مستقیم مفهوم یگانگی خداوند را بیان میکند، یعنی اینکه همهٔ مخلوقات بندگان او هستند. این بدان معناست که در واقع معبودی یگانه وجود دارد که هر چیزی در جهان هستی و هر موجود زنده‌ای بنده اوست. در این مرحله، قرآن بطلان مفاهیم مسیحی و نیز هر مفهومی را که فرشتگان را فرزندان خدا یا شریکان او می‌داند آشکار می‌سازد.
The sūrah goes on to establish the most important issue of the true faith. It states one direct result of the concept of God’s oneness, namely, that all creatures are His servants. This means in effect that there is one Godhead to whom everything in the universe, every living creature is a servant. At this juncture, the Qur’ān shows the fallacy of Christian concepts as well as every concept which considers angels to be the children of God or His partners.
هرگز مسیح از اینکه بندهٔ خدا باشد سرباز نمی‌زند، و نه فرشتگان مقرّب. کسانی که از عبادت او سرباز زنند و از روی تکبّر سرکشی کنند، همگی را نزد خود گرد خواهد آورد. پس به کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته کردهاند، پاداششان را به تمام و کمال خواهد داد و از فضل خود بر آنان خواهد افزود؛ و اما کسانی که سرباز زده و با تکبّر سرکشی کردهاند، عذابی دردناک به آنان خواهد چشانید. و برای خود، در برابر خدا، هیچ یار و یاوری نخواهند یافت. (آیات ۱۷۲-۱۷۳)
Never did the Christ feel too proud to be God’s servant, nor do the angels who are near to Him. Those who feel too proud to worship Him and glory in their arrogance will He gather all together before Himself, then, to those who believe and do good deeds, He will grant their reward in full, and will give them yet more out of His bounty; while those who feel too proud and glory in their arrogance He will cause to suffer a grievous punishment. They shall find none to protect them from God and none to bring them any help. (Verses 172-173)
اسلام بسیار مراقب بوده است که یگانگی خدا را با روشن‌ترین عبارات بیان کند، تا هیچ اثری از شریک قائل شدن برای خدا یا شباهت داشتن به او، به هیچ شکل و صورتی، باقی نماند. همچنین مراقب بوده است توضیح دهد که هیچ چیزی به خدا شباهتی ندارد؛ او منزه است از هر عیب و نقص و بلندمرتبه‌تر از آن است که با چیزی قابل قیاس باشد. هیچ چیزی با خدا در هیچ عنصر، صفت یا ویژگی‌ای مشترک نیست. اسلام همچنین توضیح می‌دهد که رابطه‌ی حقیقی خدا با همه‌ی موجودات، از جمله جانداران، رابطه‌ی آفریدگار، که پروردگار جهان است، با بندگانش می‌باشد؛ توصیفی که بر همه‌ی اجزای هستی صادق است. وقتی قرآن را با دقت مطالعه کنیم، به این نکته پی خواهیم برد که قرآن چقدر در بیان این حقایق، یا در واقع این حقیقت واحد در همه‌ی جنبه‌هایش، دقت به خرج داده است، تا هیچ ابهام یا شکی باقی نماند.
Islam has taken much care to state God’s oneness in the clearest of terms so that no trace of partnership with God or similarity to Him in any shape or form may be entertained. It has also taken care to explain that there is absolutely nothing which has any similarity with God — limitless is He in His glory. Nothing has any element, attribute or quality in common with God. Islam also takes care to explain that the true relationship between God and all things, including living creatures, is one between the Creator who is the Lord of the universe and His servants, a description which applies to everything in the universe. When we study the Qur’ān carefully we will not fail to notice the great care it takes to state these facts, or indeed this single fact in all its aspects, so that no trace of ambiguity or suspicion is left.
اسلام به روشنی بیان میکند که این حقیقتی است که همه پیامبران خدا آن را با صریح‌ترین عبارات بیان کردهاند. این حقیقت در روایت قرآن از هر پیامبر و در شیوه‌ی برخورد او با قومش آمده است. این اصل محوری همه‌ی پیام‌های الهی از زمان نوح تا زمان محمد ﷺ، آخرین پیامبران، است. هر یک از آنان به روشنی تمام اعلام کرده است: «ای قوم من، تنها خدا را بپرستید، که جز او معبودی برای شما نیست.» ({هود: ۶۱})
Islam makes it clear that this is the truth which all God’s messengers have stated in the clearest of terms. It includes it in the Qur’ānic account of every messenger and his approach to his people. This is the central principle of all Divine messages from the time of Noah, to the time of Muĥammad, the last of all prophets. Every single one of them has declared very clearly: “My people, worship God alone, for you have no deity other than Him.” (11: 61)
نکتهٔ شگفت آن است که پیروان ادیان آسمانی، که بیش از همه بر این حقیقت تأکید کردهاند، آن را تحریف نموده و ادعا کردهاند که خداوند ممکن است فرزندان پسر و دختر داشته باشد یا به شکلی از اشکال با یک یا چند تن از مخلوقاتش متحد شود. بدین ترتیب، آنان مفاهیمی را از ادیان مشرکانه وام گرفته‌اند.
It is indeed singular that followers of Divine religions which emphasise this fact most strongly have distorted it and alleged that God may have sons and daughters or may be united with one or more of His creatures in one form or another. In this way, they borrow concepts from pagan religions.
بنابراین، قاعده‌ای فراگیر وجود دارد که بر همه‌چیز در جهان هستی حاکم است: خدا تنها معبودِ برحق است و همهٔ مخلوقات بندگان او هستند. ایمان و تصورات مردم، و در واقع تمام زندگی آنان، تا زمانی که این اصل بنیادین به‌روشنی کامل، بی‌آلایش و خالص روشن نشود، درست و استوار نخواهد شد. برای دستیابی به این روشنی، مردم باید دریابند که خدا پروردگار آنان است و ایشان بندگان او هستند. او آفریدگار است و ایشان آفریده‌شدگان؛ او مالک است و ایشان متعلق به او هستند. در برابر او همگی یکسانند.
There is, then, an all-pervasive rule that applies to everything in the universe. God is the only deity and all creatures are His servants. People’s faith and concepts, and indeed their whole lives, will not be set right unless this basic principle is made absolutely clear, untarnished, pure. To achieve that clarity, people must realise that God is their Lord and they are His servants. He is the Creator and they are creatures; He is the Owner and they belong to Him. In relation to Him they are all the same.
هیچ‌کس فرزند او نیست و هیچ‌کس جایگاه ویژه‌ای نزد او ندارد، مگر از راهی که برای همه فراهم است. آنان تنها باید اراده‌ی رسیدن به این جایگاه را داشته باشند، و آنگاه می‌توانند به آسانی به آن دست یابند، از طریق پرهیزگاری و انجام کارهای نیک.
No one is His son and no one has a position of favour with Him except through something that is available to all. They only need to have the will to achieve this position and then they can easily have it through being God-fearing and doing good works.
تا زمانی که این اندیشه بهطور استوار در ذهن‌های آنان جا نیفتد که همگی بندگان یک پروردگارند و به همین دلیل در برابر او در یک جایگاه قرار دارند، نقش‌ها، روابط و در واقع کل زندگی‌شان بر پایه‌ای درست استوار نخواهد شد. راه نزدیک شدن به خداوند برای همه‌ی انسان‌ها باز است، زیرا همه‌ی آدمیان برابرند و در برابر خدا در یک رتبه قرار دارند. هرگونه ادعای میانجی‌گری میان مردم و خدا باطل است. همچنین هر امتیازی که فرد، گروه، خانواده یا قبیله‌ای برای خود ادعا کند، باطل است. این امر در واقع برای آنکه اصل برابری همه‌ی انسان‌ها پذیرفتنی شود و نظام‌های اجتماعی بر پایه‌ی این برابری بنا گردد، ضروری است.
Their roles, relationships, and indeed their lives generally will not be set on the right footing until the notion has been firmly settled in their minds that they are all servants of one Lord, which means that they are all in the same position towards Him. The means to draw closer to Him is available to everyone, because all human beings are equal and they stand in the same rank towards God. All claims to act as an intermediary between people and God are false. Equally false is every privilege claimed by any individual, group, family or clan. This is, indeed, essential to give credence to the principle that all mankind are equal and their social systems must he established on the basis of this equality.
نه، سخن از یک پرسش صرفاً اعتقادی نیست که پیش از آنکه سرانجام بر این پایهٔ استوار قرار گیرد، به صورت فکری بررسی شود. بلکه سخن از یک نظام کامل زندگی است که پیوندهای اجتماعی را تعیین میکند و برای روابط انسانی قانونی جامع برقرار می‌سازد. این نظام، با ظهور اسلام، زایشی نو برای انسان را نوید می‌دهد؛ زایشی که انسان را از بندگی سایر مخلوقات آزاد میکند تا تنها بندهٔ پروردگار جهانیان باشد. در هیچ دورهای از تاریخ اسلام، طبقهٔ روحانی‌ای وجود نداشته که مردم را به این بهانه زیر سلطه گیرد که نمایندهٔ پسر خدا است و از این راه اقتدار قابل توجهی به آن داده شده باشد. و اسلام هرگز هیچ شکلی از حکومت دینی را که ادعای حق الهی داشته باشد و آن را از جانب خدا تفویض‌شده بداند، نشناخته است.
We are not talking, then, of a mere question of faith considered intellectually before it is finally settled on this firm basis. It is a question of a complete system of life that defines social ties and establishes a complete code for human relationships. It heralds a new birth for man at the hands of Islam, which liberates man from being enslaved by other creatures so as to be a servant of only the Lord of all Creatures. At no time in the history of Islam was there a clerical order that subjugated people under the pretext that it represents God’s son who imparts to it a considerable measure of authority. Nor has Islam ever known any form of theocratic government claiming a Divine right alleged to be delegated to it by God.
حق الهی را کلیسا و پاپ‌ها از یک سو، و امپراتوران که حقی مشابه برای خود قائل بودند از سوی دیگر، در اختیار داشتند. هر دو حق به نام پسر اعمال می‌شد، تا آنکه صلیبیون برای تصرف سرزمین اسلام لشکرکشی‌های خود را آغاز کردند. آن‌ها در راه بازگشت، بذرهای شورش علیه این حق الهی را با خود بردند. این امر به قیام‌های مارتین لوتر، کالوین و دیگران انجامید که عموماً با عنوان جنبش اصلاح‌دینی از آن‌ها یاد میشود. همه آن‌ها تحت تأثیر اسلام و مفهوم روشن آن قرار گرفتند؛ مفهومی که هیچ جایگاه مقدسی را برای هیچ انسانی، زن یا مرد، قائل نیست و هیچ‌گونه تفویض اقتدار الهی به انسان را، به هیچ شکل و صورتی، نمی‌پذیرد. بر اساس اسلام، تنها رابطه‌ای کلی وجود دارد که همه مخلوقات را به یک شکل شامل میشود، یعنی اینکه خدایی تنها از آنِ خداوند است و همه دیگران بندگان او هستند.
The Divine right was enjoyed by the Church and popes on the one hand and, on the other, by emperors who claimed for themselves a similar right. Both rights were exercised under the name of the son until the Crusaders launched their campaigns to conquer the land of Islam. On their way back, they carried with them the seeds of rebellion against this Divine right. This has led to the revolts of Martin Luther, Calvin, and others, which are given the general title of a Reform Movement. They were all influenced by Islam and its clear concept which denies to all human beings any holy position and denies the delegation of Divine authority to man or woman in any way, shape or form. According to Islam, there is only the general relationship which applies to all creatures alike, namely, that Godhead belongs to God alone and everyone else is His servant.
The Ultimate Truth About Jesus
اکنون این سوره سخن نهایی و قاطعی درباره ادعاهای مربوط به طبیعت الهی عیسی مسیح، پسرخواندگی ادعاشده‌اش و الوهیتی که برای روح‌القدس قائل شده‌اند، بیان میکند. این سوره کلام نهایی و قاطعی درباره هر افسانه‌ای می‌دهد که مدعی است خدا هیچ پسری دارد، یا اینکه کسی غیر از خدا به هر شکل و صورتی از الوهیت بهره‌ای دارد. قرآن این مطلب را با بیان این حقیقت انجام می‌دهد که عیسی، پسر مریم، تنها بنده خداست که از پذیرفتن این جایگاه خود سر باز نمی‌زند. به همین ترتیب، فرشتگانی که به نزدیکی به خدا مفتخرند نیز بندگان اویند و از اینکه چنین نامیده شوند سرباز نمی‌زنند. همچنین بیان میکند که همه آفریدگان در پیشگاه خدا گرد آورده خواهند شد، و کسانی که از اینکه بنده او خوانده شوند سرباز می‌زنند، عذابی دردناک در انتظار ایشان است. اما کسانی که بندگی خود را نسبت به خدا می‌پذیرند، پاداشی بزرگ خواهند داشت.
Now the sūrah makes a final and decisive statement concerning the claims about the Divine nature of Jesus Christ, his alleged sonship and the divinity claimed for the Holy Spirit. It provides a final and decisive word about every legend claiming that God has any son whatsoever, or that anyone other than God has any element of divinity in any shape or form. This the Qur’ān does by stating that Jesus, son of Mary, is only God’s servant who will not disdain to acknowledge his position as such. Similarly, the angels who are favoured with being near to God are also His servants and they will not disdain to be so named. It also states that all creatures shall be gathered together before God and that those who disdain to be described as His servants will have grievous suffering awaiting them. As for those who acknowledge their servitude to God, these shall have great reward.
هرگز مسیح از اینکه بندهٔ خدا باشد سرباز نمی‌زند، و نه فرشتگان مقرّب. کسانی که از عبادت او سرباز زنند و از روی تکبّر سرکشی کنند، همگی را نزد خود گرد خواهد آورد. پس به کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته کردهاند، پاداششان را به تمام و کمال خواهد داد و از فضل خود بر آنان خواهد افزود؛ و اما کسانی که سرباز زده و با تکبّر سرکشی کردهاند، عذابی دردناک به آنان خواهد چشانید. و برای خود، در برابر خدا، هیچ یار و یاوری نخواهند یافت. (آیات ۱۷۲-۱۷۳)
Never did the Christ feel too proud to be God’s servant, nor do the angels who are near to Him. Those who feel too proud to worship Him and glory in their arrogance will He gather all together before Himself, then, to those who believe and do good deeds, He will grant their reward in full, and will give them yet more out of His bounty; while those who feel too proud and glory in their arrogance He will cause to suffer a grievous punishment. They shall find none to protect them from God and none to bring them any help. (Verses 172-173)
عیسی، پسر مریم، هرگز آنقدر متکبر نخواهد بود که جایگاه خود را به عنوان بنده خدا نپذیرد.
Jesus, son of Mary, will never be too proud to accept his position as God’s servant.
بنا بر این که پیامبر و فرستادهٔ خدا بود، عیسی (علیه‌السلام) بهترین کسی بود که ماهیت حقیقی الوهیت و ماهیت بندگی را می‌شناخت و می‌دانست که این دو با هم جمع نمی‌شوند. او به خوبی می‌دانست که تنها بندهٔ خدا و مخلوق خداست، و مخلوقات خدا نمیتوانند مانند خدا یا جزئی از او باشند. او همچنین می‌دانست که بندگی خدا تنها یک واقعیت اثبات‌شده نیست، بلکه به هیچ وجه از جایگاه او نمی‌کاهد. در حقیقت، جز کافری که نعمتی را که در همان فرایند آفریده شدن نهفته است نمی‌شناسد، هیچ کس چنین بندگی‌ای را برای خدا نفی نمی‌کند. این همان مرتبه‌ای است که خداوند به فرستادگانش می‌دهد، هنگامی که آنان به والاترین جایگاه‌های خود می‌رسند. همین امر دربارهٔ فرشتگان برگزیده، از جمله جبرئیل، روح القدس نیز صادق است. همان‌گونه که پیش‌تر گفته شد، این مرتبه هم برای عیسی و هم برای همهٔ پیامبران صدق میکند. به راستی شگفت‌آور است که گروهی از پیروان عیسی آنچه را که خود او می‌پذیرد و کاملاً می‌داند، برای او نمی‌پذیرند.
Being God’s Prophet and Messenger, Jesus (peace be upon him) was the best one to recognise the true nature of Divinity and that of servitude and that the two cannot be combined. He knew very well that he was only God’s creature and that God’s creatures cannot be like God or part of Him. He also knew that it is not merely that servitude to God is the only established fact, but also that it does not lower his position in any way. Indeed, no one rejects such servitude to God except an unbeliever who does not recognise the grace involved in the very process of being created. It is also the rank God assigns to His messengers, when they occupy their highest positions. The same applies to favoured angels, including Gabriel, the Holy Spirit. As has already been said, this is a rank that applies to Jesus as well as to all prophets. It is certainly strange that a section of Jesus’s followers do not accept for him what he himself accepts and knows full well.
«آنان که از عبادت او سر باز زده و با غرور تکبر ورزیدند، همه را نزد خود گرد خواهد آورد؛ و اما کسانی که ایمان آوردند و کارهای شایسته کردند، پاداش ایشان را به تمامی خواهد داد و از فضل خویش بر آن خواهد افزود.» (آیات ۱۷۲ و ۱۷۳) غرور و سرکشی آنان مانع از آن نخواهد شد که خداوند، که بر بندگانش سلطنت کامل الوهیت را دارد، ایشان را گرد آورد. قدرت او بر آنان همان قدرت اوست بر کسانی که بندگی خود را می‌پذیرند و خویشتن را تسلیم او می‌کنند. کسانی که به این شناخت و تسلیم می‌رسند، به حکم طبیعت، کارهای نیک انجام می‌دهند، زیرا این نتیجه طبیعی چنین معرفت و تسلیمی است. اینان پاداش کامل خود را خواهند گرفت و افزون بر آن، زیادتی نیز به ایشان داده خواهد شد.
“Those who feel too proud to worship Him and glory in their arrogance will He gather all together before Himself, then, to those who believe and do good deeds, He will grant their reward in full, and will give them yet more out of His bounty.” (Verses 172-173) Their pride will not stop them being gathered by God who has the total authority of Godhead over His servants. His power over them is the same as His power over those who acknowledge their servitude and surrender themselves to Him. Those are likely to do good works, because this is the natural result of such knowledge and submission. These will be granted their reward in full and will be given an increase in addition to that.
از سوی دیگر، «و اما کسانی که خود را بزرگ می‌بینند و با تکبر سرپیچی می‌کنند، آنان را عذابی دردناک خواهد داد و جز خدا برای خود سرپرستی و یاوری نمی‌یابند.» (آیه ۱۷۳) خدا — منزه است او در بزرگی‌اش — نمی‌خواهد که بندگانش بندگی خود را بپذیرند و تنها او را بپرستند، زیرا به خدمت یا عبادت آنان نیازی دارد. این اقرار و تسلیم نیز هیچ‌گونه بر ملکوت او نمی‌افزاید. او تنها می‌خواهد که بندگان حقیقت الوهیت و بندگی را دریابند تا تصورات، احساسات و نظام‌هایشان روشن و استوار باشد. زندگی انسان با همه نظام‌ها و تصورات‌اش بدون این شناخت، اقرار و تسلیم، بر پایه‌ای درست بنا نمی‌شود.
On the other side, “those who feel too proud and glory in their arrogance He will cause to suffer a grievous punishment. They shall find none to protect them from God and none to bring them any help.” (Verse 173) God — limitless is He in His glory — does not want His servants to acknowledge their servitude and to serve Him alone because He needs their service or their worship. Nor does that acknowledgement and submission increase His kingdom in any way. He only wants them to realise the true nature of Divinity and servitude in order to have clear concepts, feelings and systems. Human life with all its systems and concepts cannot be established on a sound basis without this knowledge, acknowledgement and submission.
خداوند می‌خواهد که این اصل، با همهٔ جنبه‌هایی که پیش‌تر به آن‌ها اشاره شد، در ذهن‌ها و زندگی مردم استوار گردد، تا آنان خود را از پرستش مخلوقات رها سازند و تنها خدا را بپرستند. آنگاه خواهند دانست که چه کسی در هستی دارای اقتدار نهایی است، تنها در برابر او سر تسلیم فرود آورند، و قانون و نظامی را که هستی ایشان بر پایهٔ آن می‌گردد، تنها او را اجرا کنند. او می‌خواهد که مردم دریابند همهٔ مخلوقات او بندگان اویند، تا بتوانند در برابر هرکس جز او بایستند و تنها در برابر او به سجده درآیند. آنگاه در برابر ستمگران و خودکامگان سربلند و با اعتماد به نفس خواهند ایستاد، و در همان حال تنها برای او رکوع و سجود می‌کنند و او را تنها تسبیح می‌گویند. او می‌خواهد که بدانند تقرب به او از راه پیوندهای خانوادگی به دست نمی‌آید، بلکه از راه اعمال نیک حاصل میشود. پس نیکوکاری خواهند کرد و زمین را آباد خواهند ساخت تا به خشنودی خدا دست یابند. افزون بر این، هنگامی که حقیقت الوهیت و بندگی را دریابند، برخیزند تا از اقتدار خدا بر زمین دفاع کنند، آنگاه که دیگران بخواهند آن را برای خود غصب کنند، چه به نام او و چه به نامی دیگر. آنان هیچ‌یک از این‌ها را نخواهند پذیرفت، بلکه تنها در برابر اقتدار او سر فرود خواهند آورد، و زندگی‌شان بر این اساس، والاتر و آبرومندتر خواهد شد.
God wants this principle, with all the aspects we mentioned earlier, to be well established in people’s minds and lives, so that they free themselves from the worship of creatures and worship God alone. They will then know who has the final authority in the universe, submit to Him alone and implement His law and system which governs their existence anyway. He wants them to realise that all His creatures are His servants, so that they can face up to anyone other than Him, and prostrate themselves to Him alone. They then stand proud, confident in front of tyrants and despots, while at the same time bowing and prostrating themselves to Him, glorifying Him alone. He wants them to know that winning favour with Him does not come through family relations, but through good works. They will then do well and build the earth in order to win favour with God. Moreover, when they appreciate the true nature of Divinity and servitude, they will rise to defend God’s authority on earth when others try to usurp it for themselves, either in His name or otherwise. They will accept nothing of this, but will defer to His authority alone, and their life will become nobler and more honourable when it is conducted on this basis.
هنگامی که این اصل بزرگ به طور کامل درک شود، هنگامی که دل‌ها و ذهن‌های مردم تنها به خدا روی آورند، خشنودی او را بجویند، و پیش از هر گام و هر عمل او را ناظر بر خود بدانند، و نظام‌های زندگی خود را بر پایهٔ هدایت او استوار سازند، آنگاه بر زندگی انسان اعتباری بزرگ از نیکی، کرامت، آزادی، عدالت و درستکاری افزوده خواهد شد. این همان والایی است که زندگی روی زمین در نتیجهٔ تسلیم مردم در برابر خدای یگانه به دست می‌آورد. و اما پاداش خدا برای کسانی که ربوبیت و الوهیت او را می‌پذیرند و در کار نیک می‌کوشند، بی‌گمان هنگام دیدار با او به آنان خواهد رسید. آنچه او به ایشان میبخشد، جلوه‌ای از فضل اوست که به هر که بخواهد ارزانی می‌دارد.
When this great principle is fully appreciated, when people’s hearts and minds look up to God alone, seeking His pleasure and watching Him before every step or action and establishing their systems on the basis of His guidance, it will add to human life a great credit of goodness, dignity, freedom, justice and honesty. This is the sort of elevation which life on earth experiences as a result of people’s submission to God alone. As for God’s reward to those who acknowledge His Divinity and Lordship and exert themselves in doing good, this is certain to come when they meet Him. Whatever He gives them is an aspect of His grace that He bestows on whom He wills.
در پرتو این حقیقت است که باید به مسئله ایمان نگریست، آن‌گونه که اسلام آن را روشن و آشکار بیان کرده است. باید به یاد داشت که این، اساس واقعی همهٔ پیام‌های الهی است و همان اصلی است که پیش از آنکه به دست کسانی که خود را پیروان آن‌ها می‌خواندند تحریف شود، محور همهٔ پیام‌های الهی بود. همان‌گونه که پیش‌تر گفتیم، این ایمان تولدی تازه برای انسان است که کرامت، عدالت و رهایی از هرگونه بندگی مخلوقات را برای او تضمین میکند، تا آزاد بماند و تنها بندهٔ خدا باشد. این بندگی هم در عبادت او بازتاب می‌یابد و هم در نظام زندگی‌اش.
It is in this light that we should look on the issue of faith as it is explained clearly and lucidly by Islam. We should remember that this is the true basis of all Divine messages and it is the same principle that was central to all Divine messages before they were distorted by those who claimed to be their followers. As we have already said, it represents a new birth of man guaranteeing him dignity, justice, and liberation from all sorts of servitude to creatures, so that he remains free to serve God alone. That servitude is reflected in his worship as well as in his system of life.
کسانی که از اقرار به بندگی خود در برابر خدا سر باز می‌زنند، در حقیقت با بندگی‌های دیگری که پایانی ندارد خوار میشوند. آنان تسلیم هوای نفس خود میشوند، در برابر خرافات سر فرود می‌آورند و همچنین در برابر انسان‌ها. آنان می‌دانند که آن‌ها هم مانند خودشان انسان‌اند، با این حال سر در برابرشان خم می‌کنند و اقتدارشان را بر زندگی، نظام‌ها، قوانین، ارزش‌ها و معیارهای خود می‌پذیرند. در نگاه خدا، هر دو گروه یکسان‌اند: هم آنان که پرستیده میشوند و هم آنان که ایشان را می‌پرستند. یک گروه در این زندگی خود را خوار می‌کنند تا به گروه دیگر خدمت کنند، اما در زندگی آخرت، «[خدا] عذابی دردناک به آنان خواهد چشانید. آنان جز خدا برای خود یاوری نخواهند یافت و نه یاری‌دهنده‌ای.» {النساء: ۱۷۳}
Those who disdain to acknowledge their servitude to God are indeed humiliated by other forms of servitude that know no end. They submit to their desires and succumb to superstition and to human beings as well. They recognise that those are human like them, but they nevertheless bow their heads to them and accept their authority over their lives, systems, laws, values and standards. Both groups of people, the ones who are worshipped and the ones who worship them are alike in God’s view. The one group humiliate themselves so as to serve the other in this life, but in the life to come, “He will cause [them] to suffer a grievous punishment. They shall find none to protect them from God and none to bring them any help.” (Verse 173)
این بزرگ‌ترین مسئلهٔ ایمان است که در بخش بالا مطرح شده تا داوری نهایی درباره‌ی تحریفی که مسیحیان در زمان نزول قرآن کریم مرتکب شدند، ارائه شود. این داوری همچنان سخن پایانی است در برابر هر تحریفی که در هر زمان آینده ممکن است صورت گیرد.
This is the greatest issue of faith, which is presented in the above passage so as to provide the final judgement on the distortion perpetrated by Christians at the time of the revelation of the Qur’ān. It continues to be the final word against all distortions that may be perpetrated at any future time.
A Glorious Light To Remove All Doubt
هنگامی که این سوره به پایان نزدیک میشود، فراخوانی عمومی به همه انسان‌ها دارد، شبیه آنچه پس از رویارویی با یهودیان در آغاز همین سوره آمده بود. به مردم میگوید که این پیام نهایی، دلیل و برهان خود را از جانب خداوند با خود دارد و نوری درخشان است که هرگونه شک و تردیدی را برطرف میکند. کسانی که هدایت آن را می‌پذیرند، رحمت و فضل خداوند را خواهند یافت. و آنان به وسیله این نور، بر راهی راست هدایت خواهند شد.
As the sūrah moves to its conclusion, it makes a general call to all mankind, similar to the one that followed the confrontation with the Jews earlier in the sūrah. It tells people that this final message brings its own proof from God and that it is a glorious light which removes all doubt. Those who accept its guidance will receive God’s mercy and His grace. They will find themselves guided by this light along a straight path.
ای مردم، اکنون دلیلی روشن از جانب پروردگارتان به سوی شما آمده است، و نوری درخشان بر شما نازل کرده‌ایم. کسانی که به خدا ایمان آورده و به او تمسک جویند، به یقین ایشان را در رحمت و فضل خویش درمی‌آورد، و به راهی راست به سوی خود هدایتشان میکند.
Mankind, a clear proof has now come to you from your Lord, and We have sent down to you a glorious light. Those who believe in God and hold fast to Him, will He surely admit to His mercy and grace, and will guide them to Himself along a straight path.
(آیات ۱۷۴-۱۷۵) بار دیگر، قرآن برای مردم از جانب پروردگارشان دلیل روشن خود را می‌آورد: «ای مردم، از جانب پروردگارتان برهانی روشن برای شما آمده است». (آیه ۱۷۴) نشانه‌ی الهی در قرآن آشکار است؛ نشانه‌ای که آن را از آنچه انسان‌ها در ساختار و محتوا می‌گویند یا می‌نویسند متمایز می‌سازد. این امر چنان روشن است که گاه، به‌طرز شگفت‌انگیزی، حتی از سوی کسانی که اصلاً زبان عربی نمی‌فهمند نیز پذیرفته میشود.
(Verses 174-175) Again, the Qur’ān brings its own proof to mankind from their Lord: “Mankind, a clear proof has now come to you from your Lord.” (Verse 174) The Divine mark is apparent in the Qur’ān which distinguishes it from what human beings say or write in both construction and message. This is so clear that it is sometimes acknowledged, quite remarkably, by people who do not understand Arabic at all.
ما یک بار با کشتی از راه اقیانوس اطلس به سوی مقصدمان، نیویورک، سفر می‌کردیم. ما شش مسافر از کشورهای مختلف عربی و بیشتر خدمه‌ای که از نوبه، در جنوب دورافتادهٔ مصر، آمده بودند، نماز جمعه را برپا کردیم. ایراد خطبه بر عهدهٔ من گذاشته شد و در آن چند آیه از قرآن کریم را گنجاندم. همهٔ مسافران کشتی گرد ما جمع شدند تا تماشا کنند.
We were once travelling by sea across the Atlantic towards our destination, New York. We, six passengers from different Arab countries and most of the crew who came from Nubia in the remote south of Egypt, organised Friday Prayer. It was left to me to deliver the sermon, in which I included several verses from the Qur’ān. All the passengers on board gathered around us to watch.
بعد از آنکه نماز را به پایان بردیم، بسیاری از مسافران نزد ما آمدند تا تحسین خود را از عبادت ما ابراز کنند. یکی از ایشان خانمی یوگسلاوی بود که از ستم کمونیسم می‌گریخت و امید داشت در ایالات متحده مستقر شود. اشک در چشمانش حلقه زده بود و صدایش می‌لرزید، و با انگلیسی شکسته‌بسته‌ای گفت: «نمی‌توانم شیفتگی عمیق خود را از نمازِ شگفت‌انگیز شما پنهان کنم. اما این چیزی نیست که می‌خواهم بگویم. من حتی یک کلمه از زبان شما را نمی‌فهمم، اما احساس می‌کنم که آن آهنگ و ریتمی استثنایی دارد که در هیچ زبان دیگری با آن برخورد نکرده‌ام. برخی بندهای خطبه حتی شگفت‌انگیزتر بودند و تأثیر بیشتری بر من گذاشتند.» روشن بود که منظورش آیات قرآن کریم است که در سخنرانی آورده بودم، زیرا این آیات ریتم ویژه‌ی خود را دارند. نمی‌گویم این امر درباره‌ی هر کسی که عربی نمی‌داند صدق میکند، اما بی‌شک بسیار قابل توجه است.
After we finished Prayer, many passengers came to express to us their admiration for our worship. One of them was a Yugoslav lady fleeing the tyranny of Communism, hoping to settle in the United States. There were tears in her eyes and her voice was trembling as she said in broken English: “I cannot hide my great admiration of your remarkable Prayer. However, this is not what I want to say. I do not understand a single word of your language but I feel that it has an exceptional rhythm which I have not come across in any other language. There were certain paragraphs in the sermon which were even more remarkable and had a greater effect on me.” It was clear that she was referring to the Qur’ānic verses that I had included in the speech, because these have their own special rhythm. I do not say that this applies to everyone who does not speak Arabic, but it is certainly very significant.
آنان که این زبان را میدانستند و سبک آن را درک میکردند و میتوانستند ظرافتهای بیانی و شیوههای ساختاری آن را دریابند، هنگامی که محمد، فرستادهی خدا ﷺ، قرآن را بر ایشان عرضه کرد، وضعیتی ویژه داشتند. داستان مشهور اخنس بن شریق، ابوسفیان و ابوجهل را میدانیم، این سه تن از سرسختترین دشمنان اسلام، که میخواستند زیر پردهی تاریکی شب بهطور پنهانی به قرآن گوش فرا دهند. آنان تنها برای شنیدن قرآن آمدند، در حالی که قبیلهی قریش تصمیم گرفته بود به هیچ سخنی که پیامبر ﷺ میگوید گوش ندهد.
As for those who know this language and understand its style and can appreciate its finer expressions and methods of construction, theirs was a special case when they were presented with the Qur’ān by Muĥammad, God’s Messenger, (peace be upon him). We know the famous story of al-Akhnas ibn Sharīq, Abū Sufyān and Abū Jahl, three of the fiercest opponents of Islam, when they sought to listen to the Qur’ān secretly under the cover of darkness. They came only to listen to the Qur’ān, when the Quraysh tribe had decided not to listen to anything the Prophet said.
معهذا، خرج هؤلاء زعماءُ قريش فرادى، لا يعلم أحدهم بما فعله الآخران، ولا يدرك أنّ له رفقاء يفعلون مثل ما يفعل. فجلسوا خارج المكان الذي كان النبيُّ ﷺ وأصحابُه القليلون يقرؤون فيه القرآن، ليستمعوا إليه. وعند الفجر عادوا، راجين أن يصلوا إلى بيوتهم قبل أن يراهم أحد. لكنهم التقوا في الطريق، فلام كلُّ واحد منهم الآخرين. وتعاهدوا فيما بينهم ألّا يعودوا إلى ذلك أبدًا. غير أنهم فعلوا الشيء نفسه ثلاث ليالٍ متتالية، قبل أن يتعاهدوا تعاهدًا جادًّا على ألّا يكرروا فعلتهم. وهذه قصةٌ واحدةٌ من قصصٍ كثيرةٍ مشابهة. ويستطيع من يقدّر الأسلوبَ البليغ أن يدرك الطبيعةَ الفريدة للقرآن، وتأثيرَه الآسر في النفوس، والدليلَ الواضح الذي يقدّمه على صدق رسالته.
Nevertheless, these Quraysh leaders came out individually, none knowing anything about what the other two were doing, and none realising that he had companions doing the same thing as he. They sat there, outside the place where the Prophet and his few followers were reading the Qur’ān, to listen to it. At dawn, they went back, hoping to arrive home before anyone could see them. But they met on the road and each then blamed the others. They pledged to one another that they would never do it again. However, all three did the same thing for three consecutive nights, before they made a solemn pledge never to repeat their deed. This is only one among many similar stories. People who appreciate fine style can understand the unique nature of the Qur’ān and its captivating effect on people and the clear proof it provides of the truthfulness of its message.
ما در این مجال نمی‌توانیم به تفصیل درباره‌ی موضوعات قرآن، تصویری که از زندگی ارائه می‌دهد، رویکرد آن نسبت به زندگی انسان و نظامی که وضع میکند سخن بگوییم. در هر یک از این‌ها، دلیلی روشن بر منشأ الهی آن داریم و اینکه هرگز نمی‌تواند سخن انسان باشد. این کتاب نشانه‌ی پدیدآورنده‌اش، خداوند بزرگ و والا را بر خود دارد.
We cannot speak in detail here on the subject matter of the Qur’ān, the concept of life it presents, its approach to human life and the system it lays down. In each of these, we have a clear proof of its origin and that it can never be the word of man. It carries the mark of its author, God, the Glorious.
قرآن نور نیز فراهم می‌آورد: «و ما به سوی شما نوری آشکار فرو فرستادیم.» (آیه ۱۷۴) این نوری است که حقیقت اشیاء را آشکار می‌سازد و جدایی راه حق از باطل را، هم در درون انسان و هم در تمام زندگی بشری، روشن میکند. هنگامی که این نور بهدرستی درک شود، انسان را توانا می‌سازد که خود و هر آنچه را پیرامونش است، به روشنی ببیند، بدون آنکه چیزی ماهیت آن را بپوشاند یا آن را در جایگاه یا صورتی نادرست نشان دهد. آنگاه همه چیز روشن و ساده میشود، به‌گونه‌ای که انسان شگفت‌زده میشود که چگونه پیش از بهره‌مندی از نور قرآن، این همه را به این روشنی و سادگی نمی‌دید.
The Qur’ān also provides light: “And We have sent down to you a glorious light.” (Verse 174) It is a light which lays bare the very nature of things, and defines the parting of the ways of truth and falsehood within man himself and in human life altogether. When it is properly appreciated, this light gives man the ability to see himself and everything around him clearly, without anything covering its nature or presenting itself in a false light or position. Everything then becomes clear and simple so that man wonders how he could not see it so clearly and simply before he was able to benefit by the light of the Qur’ān.
هنگامی که انسان به روح خود اجازه می‌دهد که به وسیله قرآن هدایت شود و ارزش‌ها و معیارهای خود را از آن دریافت کند، احساس میکند که عنصر تازه‌ای به دست آورده است؛ عنصری که به او امکان می‌دهد همه امور را با کمال آسانی و وضوح ببیند. بسیاری از چیزهایی که پیش‌تر او را نگران می‌کرد، اکنون در جای خود قرار می‌گیرند و همگی به‌مثابه بخشی از یک نظام کلی ظاهر میشوند؛ نظامی که ساده، طبیعی و روشن است.
When man allows his soul to be guided by the Qur’ān and receives from it its values and standards, he feels that he has acquired a new element, one which allows him to see all matters with perfect ease and clarity. Many things that used to worry him now fall into place, all appearing as part of a general system, which is simple, natural and clear.
«و أنزلنا إليكم نورا مبينا» را می‌توان بسیار در آن تأمل کرد، اما هر چه بگوییم، هرگز نخواهیم توانست پیام آن را با واژه‌های خود بیان کنیم و معنای آن را به کسی که آن را تجربه نکرده منتقل سازیم. چنین مفاهیمی تنها از راه تجربه‌ی شخصی درک میشوند.
We can dwell at great length on this expression: “and We have sent down to you a glorious light”. But whatever we say, we will never be able to describe its message in our own words and we cannot impart its significance to anyone who has not experienced it. Such concepts can only be appreciated by personal experience.
«آنان که به خدا ایمان آورده و به او چنگ زده‌اند، به زودی خداوند ایشان را در رحمت و فضل خویش درآورد و به راهی راست به سوی خود هدایت میکند.» (آیه ۱۷۵) چنگ زدن به خدا، هنگامی که به درستی فهمیده و پذیرفته شود، یکی از ویژگی‌های ضروری ایمان است. وقتی انسان ماهیت حقیقی خدا را درک میکند و می‌داند که همه آفریدگان بندگان اویند، درمییابد که انتخاب درست او این است که تنها به خدایی چنگ زند که بر همه چیز تواناست. کسانی که به او چنگ می‌زنند، خداوند ایشان را در رحمت و فضل خویش درمی‌آورد. این ویژگی‌ها در همین زندگی برای آنان آشکار میشود، زیرا از آرامش ایمان بهرهمند شده و خود را از اضطرابی که دامنگیر بی‌ایمانان است، برکنار می‌دارند. افزون بر این، ایمان پایه‌ای است که زندگی جامعه و نظام آن بر آن استوار می‌گردد؛ نظامی پاک، آزاد، صادق و باعزت. در این نظام، هرکس جایگاه درست خود را می‌شناسد: او بنده خداست و در برابر دیگران، انسانی بزرگوار و صاحب کرامت است. این ویژگی، مختص نظام ایمانی است که اسلام آن را عرضه کرده است؛ نظامی که انسان‌ها را از بندگی دیگر مخلوقات آزاد می‌سازد و تنها در برابر خدا فروتن میکند.
“Those who believe in God and hold fast to Him, will He surely admit to His mercy and grace, and will guide them to Himself along a straight path.” (Verse 175) Holding fast to God is an essential quality of faith, when it is properly understood and held. When man appreciates the true nature of God and the fact that all creation are His servants, he realises that his own choice is to hold fast to God alone who has all power over all things. He admits to His mercy and grace those who hold fast to Him. These aspects are shown them in this life as they benefit by the reassurance of faith and spare themselves all the worry experienced by those who have no faith. Moreover, it provides the basis upon which the life of the community and its system is established, clean, free, honest and dignified. Everyone knows his proper place. He is a servant of God and a person of great honour in relation to everyone else. This is something unique to the system of faith as provided by Islam, the system that frees people from service to other creatures, and which makes them submit to God alone.
این امر برابری مطلق آنان را تضمین میکند، زیرا تمامی حاکمیت را تنها به خداوند میبخشد.
It ensures their absolute equality as it gives all sovereignty to God alone.
بنابراین، مؤمنان در این زندگی و در زندگی آخرت از رحمت و فضل خداوند بهرهمند میشوند. او «ایشان را به سوی خود، در راهی راست، هدایت خواهد کرد.» عبارت «به سوی خود» به این بیان، درجهای استثنایی از روشنی و زندگی میبخشد، زیرا تصویر مؤمنانی را ترسیم میکند که خداوند ایشان را گام به گام، در راهی راست که به سوی او میرود، راهنمایی میکند. هر کس که آگاهانه به خدا ایمان دارد و با اطمینان به او چنگ میزند، این تعبیر را درک خواهد کرد، زیرا در هر لحظه از زندگی و پیش از هر گامی، خود را هدایتشده احساس میکند. او درمییابد که در راهی راست به خدا نزدیک میشود. اما این معنا را جز کسانی که آن را تجربه کردهاند، نمیتوانند بهدرستی دریابند.
The believers, then, enjoy God’s mercy and grace in this life as well as in the life to come. He “will guide them to Himself along a straight path.” The phrase, “to Himself”, adds an exceptional measure of vividness to this expression, as it portrays the believers being guided by God along the path which is straight and which leads them to Him, step by step. Anyone who consciously believes in God and confidently holds fast to Him will appreciate this expression for he feels himself being guided at every moment in his life and before every step. He or she realises that they are drawing closer to God along a straight path. But this cannot be properly appreciated except by those who experience it.
از تو فتوا می‌خواهند. بگو: خدا خود حکم خویش را درباره [ارث] کسی که وارث مستقیم نمی‌گذارد به شما می‌دهد. اگر مردی بی‌فرزند بمیرد و خواهری داشته باشد، نصف آنچه را به جا گذاشته به او می‌رسد، همان‌گونه که اگر آن خواهر بی‌فرزند بمیرد، او تمام [دارایی] وی را ارث می‌برد. ولی اگر دو خواهر باشند، آن دو با هم دو سوم آنچه را که [آن مرد] به جا گذاشته خواهند داشت؛ و اگر برادران و خواهران باشند، سهم مرد برابر با سهم دو زن خواهد بود. خدا همه این‌ها را برای شما روشن می‌سازد تا گمراه نشوید، و خدا به همه چیز داناست. { يَسْتَفْتُونَكَ قُلِ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِي الْكَلَالَةِ إِنِ امْرُؤٌ هَلَكَ لَيْسَ لَهُ وَلَدٌ وَلَهُ أُخْتٌ فَلَهَا نِصْفُ مَا تَرَكَ وَهُوَ يَرِثُهَا إِن لَّمْ يَكُن لَّهَا وَلَدٌ فَإِن كَانَتَا اثْنَتَيْنِ فَلَهُمَا الثُّلُثَانِ مِمَّا تَرَكَ وَإِن كَانُوا إِخْوَةً رِّجَالًا وَنِسَاءً فَلِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنثَيَيْنِ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ أَن تَضِلُّوا وَاللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ }
They will ask you for a verdict. Say, God Himself gives you His ruling concerning [inheritance from] a person who leaves no heir in the direct line. If a man dies childless and has a sister, she shall inherit one-half of what he has left, just as he shall inherit all her [property] if she dies childless. But if there are two sisters, they shall both together have two-thirds of whatever he has left; and if there are brothers and sisters, then the male shall have the equal of two females’ share. God makes all this clear to you, lest you go astray; and God knows everything. (Verse 176)
بنابراین، این سوره با آیه‌ای به پایان می‌رسد که به نظام خانواده و به تأمین اجتماعی‌ای مربوط است که در درون خانواده فراهم میشود. این امر، پایان سوره را با آغاز آن هماهنگ می‌سازد، آنجا که بسیاری از احکام این نظام اجتماعی نخستین بار بیان شده بود. در پایان سوره، احکام ارث کسی آمده که به «کلاله» توصیف شده است. این اصطلاح، همان‌گونه که ابوبکر و همه علما تعریف کردهاند، به کسی گفته میشود که نه پدر و مادر دارد و نه فرزند. به دیگر سخن، او وارثی در خط مستقیم ارث بر جای نمی‌گذارد.
Thus, this sūrah is concluded with a verse that relates to the family system and to social security which is provided within the family. This brings the sūrah’s conclusion in line with its beginning, when many of the rules of this social system were first explained. Here in conclusion, we have rules governing the inheritance of a person who is described as kalālah. This term, defined by Abū Bakr and all scholars, describes someone who has no parents and no children. In other words, he leaves no heir in the direct line of inheritance.
برخی از احکامی که به میراث چنین شخصی مربوط میشود، در آغاز این سوره آمده است، که تعیین میکند اموال او چگونه تقسیم میشود وقتی که وارثی از طرف پدر ندارد اما از طرف مادر وارثانی دارد. در این آیه، بقیهٔ احکام حاکم بر این نوع ارث بیان شده است. اگر متوفایی که وارث مستقیم ندارد خواهری داشته باشد، خواه از پدر و مادر و خواه تنها از پدر، او نصف آنچه برادرش به جا گذاشته را به ارث می‌برد. در صورت مرگ آن خواهر، در حالی که فرزند و والدینی نداشته باشد، برادرش پس از آنکه سایر وارثانی که سهم معین دارند سهم خود را برداشته‌اند، تمام دارایی او را می‌برد. اگر اتفاق بیفتد که متوفی دو خواهر از پدر و مادر یا تنها از پدر داشته باشد، آن‌ها با هم دو سوم اموال او را می‌برند. و اگر برادران و خواهران بیشتری داشته باشد، قاعدهٔ کلی که به مرد دو برابر سهم زن می‌دهد، در تقسیم اموال او اجرا میشود. برادران و خواهران از پدر و مادر، برادران و خواهران تنها از پدر را محروم می‌کنند، هنگامی که هر دو گروه در زمان مرگ متوفی زنده باشند.
Some of the rules which relate to the estate of such a person were given very early in the sūrah defining the way his estate is distributed when he has no heirs on his father’s side but is inherited by heirs on his mother’s side. In this verse, the rest of the rules governing this form of inheritance are provided. If the deceased who has no heir in the direct line has a sister, whether by both of his parents or by his father only, she inherits half of what her brother leaves behind. In the case of her death, leaving behind no children and no parents, her brother takes all her property after the other heirs who have apportioned shares have taken their shares. If it happens that the deceased person has two sisters by both his parents or by his father only, they share together two-thirds of his property. If he has more brothers and sisters, then the general rule which gives a male twice the share of a female applies in the distribution of his estate. Brothers and sisters by both parents exclude brothers and sisters on the father’s side only when both types happen to survive the deceased person.
این آیه که حکم میراث را بیان میکند، با سخنی پایان می‌یابد که همه امور را تنها به خدا بازمی‌گرداند و تنظیم تکالیف و حقوق، چه مالی و چه غیرمالی، را به قانون خدا پیوند می‌دهد. «خداوند این‌ها را برای شما روشن می‌سازد تا گمراه نشوید؛ و خداوند به هر چیزی داناست.» «هر چیز» یعنی همه‌چیز، خواه مربوط به میراث باشد یا به هر موضوع دیگری، چه در روابط خانوادگی و چه در روابط اجتماعی. خداوند قوانین و احکام را فراهم می‌آورد و مردم این اختیار را دارند که در همه امور از آن‌ها پیروی کنند یا به گمراهی بیفتند. انتخاب ساده است: آنچه به بشر عرضه میشود یا پیروی از هدایت روشن است یا گمراه شدن. خداوند راست میگوید و می‌فرماید: «پس از حق جز گمراهی چیست؟»
This verse, providing for the legislation of inheritance, is concluded with a comment that refers all matters to God alone and relates the regulation of duties and rights, financial or otherwise, to God’s law. “God makes all this clear to you lest you go astray; and God knows everything.” “Everything” means all things, whether they relate to inheritance or to any other subject, within family relations or community relations. God provides legislations and laws and people have the choice of either following them in all matters or falling into error. The choice is simple: what mankind is offered is either to follow clear guidance or to go astray. God tells the truth, and He says: “What lies beyond the truth except error?”
Final Words On Inheritance