این بخش از سوره، از آیه ۶۵ تا آیه ۹۲، همان موضوع کلی مناقشه بر سر عقاید دینی میان اهل کتاب پیشین، یعنی یهودیان و مسیحیان، و مسلمانان را دنبال می‌کند. این بخش به تلاش‌های بی‌امان و حیله‌گرانه‌ای می‌پردازد که علیه اسلام صف‌آرایی کرده‌اند؛ توطئه‌ها، تهمت‌ها، بدگویی‌ها، ناسزاگویی‌ها، دروغ‌ها و نیرنگ‌های شیطانی مخالفان آن. قرآن به نفع مسلمانان استدلال می‌کند، ایشان را به حقانیت آرمانشان مطمئن می‌سازد و انحراف و ناامیدی منتقدانشان را آشکار می‌کند. عادت‌ها، اخلاق، نیات و فعالیت‌های آن دشمنان را آشکارا و دقیق بررسی می‌کند تا مسلمانان را کاملاً نسبت به خطری که آنان دارند آگاه سازد و ردای دانش و حکمتی را که آن دشمنان بر تن کرده‌اند از ایشان بستاند. این بخش به از میان بردن هرگونه اعتمادی که برخی مسلمانان ساده‌دل ممکن است به آنان داشته باشند می‌پردازد. از پیروی الگوی آنان بازمی‌دارد و خطرات توطئه‌شان را با افشای آن برطرف می‌کند تا هیچ‌کس با آن فریب نخورد یا گمراه نشود.

This part of the sūrah, from verse 65 to verse 92, takes up the same general theme of the controversy surrounding religious beliefs between the people of earlier revelations, i.e. the Jews and Christians, and the Muslims. It explores the relentless and devious efforts lined up against Islam; the scheming, smears, slandering, vilification, lies and devilish intrigues of its opponents. It presents the Qur’ān’s argument on behalf of the Muslims and reassures them of the truth of their cause and exposes the deviation and hopelessness of their detractors. It openly and closely probes the habits, ethics, intentions and activities of those enemies in order to make the Muslims fully aware of the threat they pose and to take away the mantle of knowledge and wisdom those enemies had assumed. It moves to dissipate any trust some gullible Muslims may have placed in them. It discourages following their example, and eliminates the dangers of their intrigue by exposing it so that no one may be deceived or misled by it.

این بخش با نکوهش ادعاهای یهودیان و مسیحیان در مورد نسبت داشتن با حضرت ابراهیم آغاز می‌شود؛ ابراهیمی که پیش از تورات و انجیل می‌زیست. هر یک از این دو گروه، او را پیرو آیین خود معرفی کرده بودند. این استدلال‌ها کاملاً بی‌پایه و مردود شمرده می‌شود. سوره تأکید می‌کند که ابراهیم بندهٔ دین حق خداوند بود که بر تسلیم در برابر خدا استوار است، یعنی اسلام، و سرپرستان طبیعی او کسانی هستند که به همان دین پایبندند. خداوند سرپرست همهٔ مؤمنان حقیقی خواهد بود.

This section begins with castigating Jewish and Christian claims of affinity to the Prophet Abraham, who pre-dated both the Torah and the Gospel. Each had professed him to be a follower of their respective religious beliefs. Their arguments are dismissed as totally baseless. Abraham, the sūrah asserts, was a devotee to God’s true religion based on submission to God, i.e. Islam, and his natural patrons are those who adhere to that same religion. God shall be the Guardian of all true believers.

بدین ترتیب، ادعاهای هم یهودیان و هم مسیحیان رد می‌شود و خطی پیوسته پدیدار می‌گردد که همه پیامبران و فرستادگان خداوند را در طول اعصار به یکدیگر پیوند می‌دهد. سوره می‌فرماید: «سزاوارترین مردم به ابراهیم، کسانی‌اند که از او پیروی کردند، و این پیامبر، و کسانی که ایمان آورده‌اند. و خداوند سرپرست مؤمنان است.» (آیه ۶۸)

ای اهل کتاب! چرا درباره ابراهیم بحث می‌کنید، در حالی که تورات و انجیل پس از او نازل نشدند؟ آیا عقل ندارید؟ شما درباره آنچه کمی از آن آگاهی دارید بحث کردید؛ پس چرا درباره آنچه هیچ آگاهی از آن ندارید بحث می‌کنید؟ خدا می‌داند و شما نمی‌دانید.

People of earlier revelations! Why do you argue about Abraham when both the Torah and the Gospel were not revealed till after him? Have you no sense? You have indeed argued about that of which you have some knowledge; why then do you argue about that of which you have no knowledge at all? God knows, whereas you do not know.

ابراهیم نه یهودی بود و نه مسیحی؛ بلکه او کاملاً مطیع خدا بود و خود را به او تسلیم کرده بود. او از کسانی نبود که برای خدا شریک قائل می‌شوند. کسانی که بیش از همه سزاوار انتساب به ابراهیم‌اند، کسانی هستند که از او پیروی کردند، و این پیامبر ﷺ و کسانی که به راستی ایمان آورده‌اند. خداوند سرپرست مؤمنان است.

Abraham was neither a Jew nor a Christian; but he was wholly devoted to God, having surrendered himself to Him. He was not of those who associate partners with God. The people who have the best claim to Abraham are those who followed him, and this Prophet and those who are true believers. God is the Guardian of the believers.

(آیات ۶۵-۸)

(Verses 65-8)

محمد بن إسحاق گزارشی را نقل میکند که به ابن عباس، پسرعموی پیامبر ﷺ، نسبت داده شده و میگوید: «گروهی از مسیحیان نجران و شماری از خاخامهای یهودی در خانه پیامبر ﷺ گرد آمدند و میان خود به مشاجره پرداختند. خاخامها ادعا میکردند که ابراهیم جز یهودی نبوده است، و مسیحیان بر این باور بودند که ابراهیم مسیحی بوده است. آنگاه خداوند این آیه را که با این عبارت آغاز میشود نازل فرمود: "ای اهل کتاب، چرا درباره ابراهیم جدال میکنید..."» اینکه آیا آن واقعه همان زمانی بوده که این آیه نازل شده یا نه، روشن است که این آیه پاسخی است به ادعاهای کسانی که خود را پیرو کتابهای پیشین میدانستند. به نظر میرسد که این مجادلات یا با پیامبر ﷺ بوده یا میان خودشان در حضور پیامبر ﷺ رخ داده است. هدف نهایی این ادعاها آن بود که عهد خداوند با ابراهیم را انحصاری کنند، به این معنا که نبوت در نسل ابراهیم باقی بماند، و نیز افتخار و هدایت الهی را از آن خود سازند. مهمتر از همه، آنان با این ادعاها میخواستند سخن پیامبر ﷺ را که گفته بود از آیین ابراهیم پیروی میکند و مسلمانان وارثان بر حق آیین پاک نخستین هستند، انکار کنند. این مجادلهگران همچنین امید داشتند که دستکم در ذهن برخی از مسلمانان نسبت به این حقیقت تردید ایجاد کنند.

Muĥammad ibn Isĥāq relates a report attributed to Ibn `Abbās, the Prophet’s cousin, which says: “A number of Christians from Najrān and a number of Jewish rabbis met at the Prophet’s place and disputed among themselves. The rabbis claimed that Abraham was nothing but a Jew, while the Christians maintained that Abraham was a Christian. God then revealed this verse starting with: “People of earlier revelations! Why do you argue about Abraham...” Whether it was true or not that that particular occasion was the time when this verse was revealed, it is apparent that this verse is meant to be an answer to the claims of people who professed to believe in earlier revelations. There seem to have been arguments either with the Prophet (peace be upon him) or arguments among themselves in the presence of the Prophet. The ultimate aim of these claims was to monopolise God’s covenant with Abraham which meant that prophethood would remain in Abraham’s seed, and to monopolise honour and Divine guidance. More importantly, they sought through these claims to reject the Prophet’s statement that he followed the faith of Abraham and that the Muslims were the rightful heirs of the original pure faith. The disputants also hoped to raise doubts concerning this fact in the minds of at least some Muslims.

گروهی از اهل کتاب آرزو دارند که شما را گمراه کنند، در حالی که جز خودشان را گمراه نمی‌کنند، اما نمی‌فهمند. ای اهل کتاب! چرا به آیات خدا کفر می‌ورزید، با اینکه خودتان گواه [بر حقانیت آن] هستید؟ ای اهل کتاب! چرا حق را به باطل می‌آمیزید و حقیقت را پنهان می‌کنید، در حالی که می‌دانید؟ گروهی از اهل کتاب به یکدیگر می‌گویند: «در آغاز روز به آنچه بر مؤمنان نازل شده ایمان آورید و در پایان روز آن را انکار کنید، باشد که [مؤمنان] از دینشان برگردند. و جز به کسانی که از دین شما پیروی می‌کنند اعتماد نکنید.» بگو: همانا هدایت واقعی، هدایت خداست. [آنان چنین می‌گویند] که به کسی مانند آنچه به شما داده شده داده شود، یا اینکه نزد پروردگارتان با شما محاجه کنند. بگو: فضل به دست خداست؛ آن را به هر که بخواهد می‌دهد، و خدا گشایش‌بخشِ داناست. او رحمت خود را به هر که بخواهد اختصاص می‌دهد، و خدا دارای فضل بزرگ است.

A party of the people of earlier revelations would love to lead you astray; but they lead astray none but themselves, although they may not perceive it. People of earlier revelations! Why do you disbelieve in God’s revelations when you yourselves bear witness [to their truth]? People of earlier revelations! Why do you cloak the truth with falsehood, and knowingly conceal the truth? A party of the people of earlier revelations say [to one another]: “Declare at the beginning of the day, that you believe in what has been revealed to the believers, and then deny it at the end of the day, so that they may go back on their faith. But do not really trust anyone except those who follow your own faith” — Say: All true guidance is God’s guidance — That anyone may be given the like of what you have been given. Or that they should contend against you before your Lord” Say: “Grace is in God’s hand: He bestows it on whom He wills. God is Munificent and All- Knowing. “He singles out for His mercy whom He wills. And God’s grace is great indeed. (Verses 69-74)

در این بخش، جامعهٔ مسلمان از نیت‌های پشت هر استدلالی که اهل کتاب پیشین ممکن است مطرح کنند آگاه می‌شود. قرآن کریم آن گروه را با آنچه واقعاً در نزدیکی جامعهٔ مسلمان توطئه و نقشه‌چینی می‌کنند روبه‌رو می‌سازد. نقاب‌هایشان از چهره‌شان کنار زده می‌شود و حقیقتشان بر همگان آشکار می‌گردد.

In this passage, the Muslim community is told of the intentions of the people of earlier revelations behind every argument they may raise. The Qur’ān confronts those people with what they actually plot and scheme in close proximity to the Muslim community. Their masks are torn from them and their reality is made apparent to all.

کینه‌ای که اهل کتاب‌های پیشین نسبت به امت مسلمان در دل دارند، به ایمان آن امت مربوط است. آنان از این‌که مسلمانان هدایت الهی داشته باشند، ناخشنود هستند. از این‌که ببینند مسلمانان با استواری و اطمینان به ایمان خود پایبندند، بیزارند. از این رو، همه تلاش خود را به کار می‌گیرند تا مسلمانان را گمراه کنند: «گروهی از اهل کتاب دوست دارند که شما را گمراه کنند.» پس این میلِ درونی است که پشت همه نقشه‌کشی، توطئه، جدل و پنهان کردن حقیقت آنان قرار دارد. بی‌شک چنین میلی که از تعصب و کینه برمی‌خیزد، انحرافی است. میل شرورانه نمی‌تواند بر هیچ هدایت درستی استوار باشد. از این رو، همان لحظه‌ای که آنان در دل آرزوی بازگرداندن مسلمانان از ایمانشان را می‌پرورانند، خود را گمراه می‌کنند. تنها کسی که خود را در پیچ‌وخم گمراهی گم‌شده می‌یابد، دوست دارد کسانی را که بر راه راست می‌روند، به بیراهه بکشاند: «و آنان جز خویشتن را گمراه نمی‌کنند، هرچند نمی‌فهمند.» (آیه ۶۹)

از میان اهل کتاب کسانی هستند که اگر امانتی به آنان بسپاری که بسیار باشد، آن را به تو بازمی‌گردانند، و از میانشان کسانی هستند که اگر دیناری به آنان بسپاری، آن را به تو بازنمی‌گردانند، مگر آنکه بر سرشان بایستی. این به سبب آن است که می‌گویند: «بر ما در قبال امّیان (غیریهودیان) هیچ راهی نیست.» و آنان عمداً بر خدا دروغ می‌بندند. آری، کسانی که به عهد خود وفا کنند و پرهیزگاری پیشه سازند [محبوب خدا هستند]، زیرا خدا پرهیزگاران را دوست دارد. کسانی که پیمان خدا و سوگندهای خود را به بهای ناچیزی می‌فروشند، در آخرت بهره‌ای نخواهند داشت. خدا در روز قیامت با آنان سخن نمی‌گوید و به ایشان نظر نمی‌کند و آنان را از گناهانشان پاک نمی‌سازد.

Among the people of earlier revelations there is many a one who, if you trust him with a treasure, will return it to you intact; and there is among them many a one who, if you trust him with a small gold coin, will not return it to you, unless you keep standing over him. For they say: “We have no obligation to keep faith with Gentiles.” Thus they deliberately say of God what they know to be a lie. Indeed those who fulfil their pledges and guard themselves against evil [enjoy God’s love]; for God loves the righteous. Those who barter away their covenant with God and their oaths for a trifling gain will have no share in the life to come. God will neither speak to them, nor cast a look on them on the Day of Resurrection, nor will He cleanse them of their sins.

عذابی دردناک برای آنان خواهد بود. (آیات ۷۵-۷۷)

Theirs will be a grievous suffering. (Verses 75-7)

در این آیات، قرآن کریم اهل کتاب پیشین را همان‌گونه که هستند توصیف می‌کند و نقاط ضعف در منش آنان را مشخص می‌سازد. همچنین ارزش‌های درست ایمان اسلامی را بیان می‌کند. آغاز سخن با توصیف دو گروه از مردم و رفتار آنان در داد و ستدها و معاملات اجتماعی است. در اینجا توجه داریم که قرآن کریم معیار بالایی از انصاف را حفظ می‌کند، حقایق را بیان می‌نماید و هیچ‌کس را از حق ستایشش محروم نمی‌سازد، با آنکه اهل کتاب پیشین با جامعهٔ مسلمانان در تعارض بودند. به نظر می‌رسد این امر در میان آن مردم در همهٔ نسل‌ها نیز صادق است.

In these verses, the Qur’ān describes the people of earlier revelations as they are, identifying the points of weakness in their characters. It also states the correct values of the Islamic faith. It begins by describing two types of people and their behaviour in commercial and social transactions. We note here that the Qur’ān maintains a high standard of fairness, stating the facts and denying no one his due credit, despite the fact that those people of earlier revelations were in conflict with the Muslim community. It seems that the same is true of those people in all generations.

با این حال، دشمنی آنان با اسلام و مسلمانان، توطئه‌چینی‌ها و کارشکنی‌هایشان برای تضعیف اسلام و مسلمانان، دلیلی نمی‌شود که قرآن کسانی از آنان را که نیکوکارند از حق و ارزشی که دارند محروم کند. در اینجا به سخن قرآن توجه می‌کنیم که میان اهل کتاب کسانی امین هستند که حتی در بزرگ‌ترین وسوسه‌ها حق هیچ‌کس را غصب نمی‌کنند: {و از اهل کتاب کسی است که اگر امانتی قنطار به او بسپاری، آن را به تو بازمی‌گرداند} (آیه ۷۵)

برخی از ایشان زبان خود را هنگام خواندن کتاب‌های آسمانی می‌پیچانند، تا گمان کنید آنچه می‌گویند از کتاب‌های آسمانی است، در حالی که از کتاب‌های آسمانی نیست. می‌گویند: «این از جانب خداست»، در حالی که از جانب خدا نیست. بدین‌ترتیب، آگاهانه درباره خدا دروغی می‌گویند که خود می‌دانند دروغ است. هیچ انسانی که خداوند به او کتاب و حکمت و نبوت عطا کرده باشد، روا نیست که پس از آن به مردم بگوید: «به جای خدا مرا بپرستید.» بلکه (می‌گوید): «به خاطر آموزش دادن کتاب‌های آسمانی و پیوسته به مطالعه آن پرداختن، بندگان خاص خدا باشید.» و نیز شما را فرمان نمی‌دهد که فرشتگان و پیامبران را به خدایی بگیرید. آیا پس از آنکه تسلیم خدا شده‌اید، شما را به کفر فرمان می‌دهد؟

There are some among them who twist their tongues when quoting the Scriptures, so that you may think that [what they say] is from the Scriptures, when it is not from the Scriptures. They say: ‘It is from God”, when it is not from God. Thus, they deliberately say of God what they know to be a lie. It is not conceivable that any human being to whom God had given revelation and wisdom and prophethood would subsequently say to people: “Worship me instead of God.” But rather: ‘Be devoted servants of God, by virtue of spreading the knowledge of the Scriptures and your constant study of them.” Nor would he bid you to take the angels and the Prophets as your gods. Would he bid you to be unbelievers after you have surrendered yourselves to God? (Verses 78-80)

این آیات از نوعی خاص از اهل کتاب سخن می‌گویند، یعنی کسانی که فریبکارند و از آیات خداوند بهره می‌گیرند تا دیگران را گمراه کنند.

These verses speak of a certain type of people of earlier revelations, namely, the deceivers who make use of God’s revelations in order to lead other people astray.

آنان زبان خود را هنگام خواندن یا نقل آن می‌پیچانند و سخنانش را چنان تفسیر می‌کنند که با پیش‌داوری‌های معینی هم‌خوان شود. در برابر همهٔ این‌ها بهای ناچیزی می‌گیرند، سودی دنیوی و اندک. یکی از نمونه‌های این تحریف و سوءتعبیر عمدی، مربوط به باورهای ساختگی آنان دربارهٔ عیسی، پسر مریم، است تا باورهای مردم را با پیش‌داوری‌های کلیسا و فرمانروایان سیاسی هم‌خوان سازند.

They twist their tongues when they read or quote it, and interpret its statements so that they may be made to agree with certain prejudices. In return for all this, they receive a paltry price, a trifling worldly gain. One example of such distortion and deliberate misinterpretation relates to their invented beliefs about Jesus, son of Mary, in order to make people’s beliefs agree with the prejudices of the Church and political rulers.

هنگامی که مردان دینی فاسد می‌شوند، خود را ابزاری برای تحریف حقایق قرار می‌دهند. به این ترتیب، از ظاهر خود به‌عنوان مردان دین سوءاستفاده می‌کنند. مثالی که قرآن درباره اهل کتاب‌های پیشین به‌کار برده، امروز برای ما کاملاً آشناست. آنان بر آیات و سخنان کتاب‌های وحیانی خود تفسیرها و نتیجه‌گیری‌های دلخواهانه تحمیل می‌کنند و ادعا می‌کنند که اینها همان معنای دقیق مورد نظر است و از این رو پیام خداوند به شمار می‌آید. اما در واقع، این نتیجه‌گیری‌ها با جوهره اصیل ایمان الهی در تضاد آشکار است. آنان می‌توانند این تحریف را انجام دهند، زیرا بیشتر مردم نمی‌توانند میان جوهره حقیقی ایمان و معنای راستین این سخنان از یک سو، و نتیجه‌گیری‌های ساختگی‌ای که به‌صورت دلخواهانه بر همین سخنان تحمیل می‌شود از سوی دیگر، تمایز قائل شوند.

خداوند با پیامبران پیمان بست: «هرگاه پس از آنچه از کتاب و حکمت به شما داده‌ام، فرستاده‌ای نزد شما آمد که آنچه را با شماست تصدیق می‌کند، باید به او ایمان آورید و او را یاری دهید.» و فرمود: «آیا اقرار می‌کنید و بر این پیمان که بر عهده شما نهاده‌ام، پای‌بند می‌مانید؟» گفتند: «اقرار می‌کنیم.» فرمود: «پس گواه باشید، و من نیز با شما از گواهانم.» پس کسانی که بعد از این روی بگردانند، آنان همان فاسقان‌اند. آیا جز دین خدا را می‌جویند، با آنکه هر که در آسمان‌ها و زمین است، خواه ناخواه تسلیم او شده است و همه به سوی او بازگردانده می‌شوند؟

God made a covenant with the Prophets: “If after what I have vouchsafed to you of the Scriptures and wisdom, there comes to you a messenger confirming the truth of what you have in your possession, you shall believe in him and you shall help him. Do you,” said He, “affirm this and accept the obligation I lay upon you in these terms?” They answered: “We do affirm it.” Said He: ‘Then bear witness, and I am also a witness with you.” Then those who turn away afterwards are indeed transgressors. Do they seek a religion other than God’s, when every soul in the heavens and the earth has submitted to Him, willingly or by compulsion, and to Him they shall all return?

(آیات ۸۱-۳)

(Verses 81-3)

این بخش پیوند میان همه پیامبران و پیام‌ها را توضیح می‌دهد. این پیوند بر پایه‌ی پیمانی استوار است که با خدا بسته شده است؛ پیمانی که هر کس از پیروی آخرین پیام الهی سر باز زند را متجاوز می‌شمارد. این بخش نشان می‌دهد که چنین کسی پیمان خود با خدا را شکسته و از قانونی که بر تمام هستی حاکم است سرپیچی کرده است. خداوند، که عزت او بی‌پایان است، با هر پیامبری که فرستاده است پیمانی استوار و مؤکد بسته است. خود او و پیامبرانش نیز شاهد این پیمان بوده‌اند. در این پیمان آمده است که اگر پیامبری پس از او رسولی بیاید که پیام او را تصدیق کند، آن پیامبر موظف است به آن رسول ایمان آورد، او را یاری کند و از دینش پیروی نماید، هرچه از کتاب و حکمت به او داده شده باشد. خداوند با هر پیامبر و رسولی که فرستاده، این پیمان الزام‌آور را بسته است.

This passage explains the link between all the messengers and messages. It is based on the covenant made with God which judges as a transgressor anyone who declines to follow the last of the Divine messages. It shows that such a person would be guilty of violating his covenant with God and of disobeying the law which applies to the whole universe. God, limitless He is in His glory, has made a binding and solemn covenant with every prophet He sent. He Himself witnessed this covenant as did His prophets. The covenant states that if a prophet is followed by a messenger who confirms his own message, he is required to declare his belief in this messenger, give him his support and follow his religion, no matter what he himself has been given of Scriptures and wisdom. God has made this binding agreement with every prophet and messenger He has sent.

چگونه خداوند کسانی را هدایت کند که پس از ایمان آوردن و گواهی دادن به حقانیت این پیامبر، و پس از دریافت دلایل روشن حقیقت، به کفر بازگشته‌اند؟ خداوند قوم ستمکاران را هدایت نمی‌کند. پاداش چنین کسانی لعنت خداوند، فرشتگان و همه مردم است. در آن (لعنت) جاودانه خواهند ماند؛ نه عذابشان سبک می‌شود و نه به ایشان مهلتی داده می‌شود.

How shall God guide people who have lapsed into disbelief after having accepted the faith and having borne witness that this messenger is true, and after having received clear evidence of the truth? God does not guide the wrongdoers. Of such people the punishment shall be the curse of God, the angels and all men. Under it they shall abide. Neither their suffering shall be lightened, nor shall they be granted respite.

مگر کسانی که پس از آن توبه کنند و رفتار خود را اصلاح نمایند؛ زیرا خدا آمرزنده و مهربان است. اما کسانی که پس از ایمان آوردن به کفر بازگردند و سپس در انکار ایمان سرسختتر شوند، توبهٔ آنان پذیرفته نخواهد شد. آنانند که به راستی گمراه شدهاند. و کسانی که کافر شوند و در حال کفر بمیرند، حتی اگر زمین پر از طلا را فدیه دهند، از هیچیک از ایشان پذیرفته نخواهد شد. برای ایشان عذابی دردناک است و یاوری نخواهند داشت. هرگز به نیکوکاری حقیقی نخواهید رسید، مگر آنکه از آنچه دوست دارید انفاق کنید. و خدا به آنچه انفاق میکنید داناست. (آیات ۸۶ تا ۹۲)

Excepted shall be those who afterwards repent and mend their ways; for God is Much- Forgiving, Merciful. But those who return to disbelief after having accepted the faith and then grow more stubborn in their rejection of the faith, their repentance will not be accepted. For they are those who have truly gone astray. As for those who disbelieve and die unbelievers, not even the earth full of gold shall be accepted from any one of them, were he to offer it in ransom. They shall have grievous suffering and they shall have none to help them. You will never attain to true piety unless you spend on others out of what you dearly cherish. God has full knowledge of what you spend. (Verses 86-92)

آیات پیشین هیچ شکی باقی نمی‌گذارند درباره‌ی معنای حقیقی اسلام.

The preceding verses leave no doubt whatsoever about the true meaning of Islam.

در پرتو این آیات، تفسیر خودسرانه‌ی سخنان قرآن به‌منظور ارائه‌ی تعریفی از اسلام غیر از آنچه خدا داده است، ناممکن است. اسلام، دین تمامی جهان هستی، به معنای تسلیم شدن در برابر نظامی است که خدا برای زندگی وضع کرده است.

In the light of these verses, it is impossible to arbitrarily interpret Qur’ānic statements in order to give Islam a definition other than that given by God. Islam, the religion of the whole universe, means submission to the system God has laid down for life.

اسلام هرگز نمی‌تواند به یک اعلام زبانی ایمان به یگانگی خداوند و پیام محمد ﷺ محدود شود. چنین اعلامی باید با همتای عملی‌اش همراه باشد. این به معنای آن است که در زمینه گواهی دادن به اینکه هیچ معبودی جز خداوند نیست، واقعاً باور داشته باشیم که تنها خداوند پروردگار یگانه جهان است که باید تنها او را پرستید و تنها خشنودی او را جست‌وجو کرد. و در مورد گواهی دادن به اینکه محمد ﷺ فرستاده خداوند است، یعنی شیوه زندگی‌ای را که او ﷺ از سوی پروردگارش به ما تبیین کرده است به‌طور کامل پیاده کنیم، قوانینی را که او ﷺ به ما داده است به کار بندیم و همه اختلافات را به قرآن، کتابی که او ﷺ به ما ابلاغ کرده است، ارجاع دهیم.