این بخش پایانی سوره نخست درباره کافرانی سخن می‌گوید که دیگران را از راه خدا بازمی‌دارند و با وجود آگاهی از حقانیت پیام پیامبر ﷺ، با او دشمنی می‌ورزند. به احتمال زیاد، منظور از این افراد همان مشرکانی است که پیش‌تر در سوره به آن‌ها اشاره شد. آنان کسانی هستند که با ویژگی دشمنی متکبرانه با پیام اسلام توصیف شده‌اند.

This last part of the surah speaks first about the unbelievers who debar others from God’s way and are hostile to the Prophet despite being aware of the truth of his message. Most probably this refers to the idolaters the surah spoke about earlier. They are the ones who fit the description of bearing arrogant hostility towards the Islamic message.

با این حال، این گفتمان تازه ممکن است به همه کسانی اشاره داشته باشد که چنین نگرش خصمانه‌ای اتخاذ می‌کنند، از جمله یهودیان و منافقان مدینه. در این پرتو، آیات حاضر را می‌توان هشداری به ایشان دانست، در صورتی که چنین نگرشی را، چه در علن و چه در خفا، در پیش گیرند. احتمال نخست شاید محتمل‌تر باشد.

However, this new discourse may refer to all those who adopt such a hostile attitude including the Jews and the hypocrites in Madinah. In this light, the present verses may be seen as a warning to them, should they adopt such an attitude, in public or private. The first possibility is perhaps more likely.

این بخش در آیات پایانی خود، خطابی به مؤمنان دارد و آنان را به ادامه جهادشان دعوت می‌کند؛ به اینکه آماده باشند جان و مال خود را فدا کنند، و در مبارزه با متجاوزان کافر سستی نورزند و به درخواست‌های آتش‌بس تن ندهند. نباید تحت تأثیر ملاحظات مربوط به ضعف ظاهری یا منافع فوری قرار گیرند. آنان نباید در هنگامی که از ایشان کمک مالی خواسته می‌شود بخیلی کنند. خداوند که از طبیعت انسان آگاه است که به آنچه دارد سخت چنگ می‌زند، از آنان می‌خواهد تنها آنچه را که به آسانی توان پرداختش را دارند، کمک کنند. اگر آنان نتوانند شایستگی حمل پیام او را نشان دهند، خداوند این افتخار را از ایشان سلب خواهد کرد و مردمی دیگر را به جای آنان قرار خواهد داد که مسئولیت را بر عهده گیرند و این وظیفه را به انجام رسانند. این هشداری قوی است که با فضای کلی این سوره سازگار است. همچنین نشان می‌دهد که پرداختن به برخی موارد در میان جامعه مسلمانان، یعنی در میان مسلمانان راستین و نه منافقان، ضروری بوده است. ممکن بود کسانی باشند که پرداخت کمک‌های مالی در کنار کسانی که نمونه‌های والایی از شجاعت، فداکاری و آمادگی برای فدا کردن همه چیز خود در راه اسلام ارائه می‌دادند، برایشان دشوار بوده باشد. هر دو گروه وجود داشتند و قرآن هدفش این بود که گروه فروتر را برانگیزد تا برخیزند و تلاش کنند به معیارهای والای گروه دیگر بپیوندند.

This part then devotes its final verses to an address to the believers, inviting them to carry on with their jihad, being ready to sacrifice their lives and their property, never slackening or giving in to calls for a truce in the fight against unbelieving aggressors. They must not be influenced by any consideration of their apparent weakness, or immediate interest. Nor can they be niggardly when they are asked for financial sacrifice. After all, God who knows mans natural instinct to hold tight to what he owns wants them to contribute only what they can easily afford. Should they fail to prove themselves worthy of advocating His message, God will deprive them of this honour and put in their place some other people who will shoulder the responsibility and fulfil the task. This is a strong warning that fits the general ambience of the surah. It also suggests that it was needed to deal with certain cases within the Muslim community, among true Muslims, not hypocrites. There could have been those who found it hard to make financial contributions side by side with those who gave great examples of courage, dedication and preparedness to sacrifice their all for the cause of Islam. Both types existed, and the Qur’an aimed to motivate the lower group to rise and try to join the other in its sublime standards.

کسانی که کفر ورزیدند و مردم را از راه خدا بازداشتند، و پس از آنکه راه هدایت برایشان روشن شد، با پیامبر ﷺ دشمنی کردند، هرگز نمی‌توانند به خدا زیانی برسانند؛ و او بی‌شک همه اعمالشان را تباه خواهد کرد. (آیه ۳۲)

Those who disbelieve and debar others from the path of God, and take a hostile stand against the Prophet after they have seen the light of guidance, can in no way harm God; but He will surely make all their deeds come to nothing. (Verse 32)

این آیه وعده‌ای راستین از جانب خداوند است درباره‌ی کسانی که کفر می‌ورزند و با حق مخالفت می‌کنند و می‌کوشند با به‌کارگیری قدرت، ثروت و ابزارهای دیگر، مانع از رساندن آن به مردم شوند. چنین کسانی با پیامبر ﷺ دشمنی می‌ورزند، در زمان حیاتش با او می‌جنگند و به‌طور عملی با او مخالفت می‌کنند، یا پس از درگذشت او، آیین و شیوه‌ی زندگی‌اش را سرکوب کرده و مدافعان پیام او را آزار می‌دهند. با این همه، این گروه نور هدایت را دیده و حقیقتی را که در پیام اسلام تجسم یافته بازشناخته‌اند، اما لجوجانه خود را به کوری می‌زنند و چنین می‌پندارند که منافع فوری‌شان در همین روی‌گردانی تأمین می‌شود.

This verse states a true promise by God in relation to those who disbelieve and oppose the truth, trying to prevent it from being delivered to people, using their power, money and other means for the purpose. Such people are hostile to the Prophet, waging war against him and physically opposing him during his lifetime or suppressing his faith and code of life and persecuting the advocates of his message after his death. Yet such people have seen the light of guidance and recognized the truth embodied in the Islamic message, but they stubbornly choose to remain blind to it and feel that their immediate interests are served by such an attitude.

وعدهٔ حقِّ خداوند این است که چنین افرادی «به هیچ وجه نمی‌توانند به خداوند آسیبی برسانند». آنان بسیار کوچک و ناتوان‌تر از آن‌اند که در بافت تأثیرگذاری منفی بر خداوند یاد شوند. قطعاً این همان چیزی نیست که در اینجا مورد نظر است.

Gods true promise is that such people “can in no way harm God” They are far too small and weak to be mentioned in the context of adversely affecting God. This is certainly not what is intended here.

معنای این آیه آن است که آنان نمی‌توانند به دین خدا، به نظام زندگی انسان‌ها که او مقرر کرده، یا به کسانی که پیام او را تبلیغ می‌کنند، زیانی برسانند.

What the verse means is that they cannot harm God’s faith, the code He laid down for human life, or those who advocate His message.

با آنکه چنین کسانی ممکن است قدرتمند شوند، نمی‌توانند قوانین طبیعتی را که او برقرار کرده است تحت تأثیر قرار دهند یا برهم بزنند. ممکن است بتوانند برخی از مسلمانان را برای مدتی آزار دهند، اما این تنها آزمونی است که برای هدفی که خدا می‌خواهد تحقق یابد برگزار می‌شود. این آزار هیچ زیانی واقعی به قوانین خدا یا به بندگان او که آیین و نظام او را تبلیغ می‌کنند نمی‌رساند. افزون بر این، نتیجهٔ نهایی همهٔ تلاش‌های این کافران دشمن‌خو از پیش روشن است: «خدا کارهای آنان را تباه خواهد ساخت» (آیهٔ ۳۲).

گام نهایی در این روش به وضعیت غالب مؤمنان می‌پردازد، زمانی که فرا خوانده می‌شوند تا در راه خدا مالی را قربانی کنند. روشی که قرآن برای برخورد با بخل آنان به کار می‌برد، همان روشی است که برای برخورد با اکراه از فداکاری جانی، هنگامی که مردم برای جهاد در راه خدا فراخوانده می‌شوند، به کار برده است:

The final step in this approach deals with the believers’ prevailing conditions when they are called upon to make financial sacrifices for God’s cause. Their niggardly attitude is dealt with in the same way that the Qur’an dealt with the reluctance to make personal sacrifices when people are called upon to fight for His cause:

به شما فراخوانده می‌شود که در راه خدا انفاق کنید، اما برخی از شما بخل خواهند ورزید. هر کس که بخل ورزد [در راه خدا]، در حقیقت به خودش بخل ورزیده است. خدا بی‌نیاز است، در حالی که شما نیازمندید. اگر روی بگردانید، او گروهی دیگر را به جای شما می‌آورد و آنان مانند شما نخواهند بود. (آیه ۳۸)

You are called upon to give in God's cause, but some among you will turn out to be niggardly. Whoever is niggardly [in God's cause] is niggardly towards himself. God is the source of all wealth, whereas you are the ones in need. If you turn away, He will substitute other people for you, and they will not be like you. (Verse 38)

این آیه توصیفی دقیق از جامعه مسلمانان در آن زمان و از واکنش مردم در همه جوامع هنگامی است که از آنان خواسته می‌شود فداکاری کنند. آیه می‌گوید که برخی از مردم بخیل خواهند بود. این بدان معناست که دیگران اصلاً بخیل نیستند و آماده‌اند هر آنچه دارند را فدا کنند. این امر قطعاً درست بود، چنان‌که چند تن از اصحاب پیامبر ﷺ آن را به‌طور صحیح نقل کرده‌اند. در واقع، قرآن کریم در سوره‌های گوناگون چندین نمونه از این‌گونه را بیان می‌کند. در این زمینه، اسلام نمونه‌های شگفت‌انگیزی از مردمانی پدید آورد که با شادی آشکار پیش آمدند و فداکاری‌های واقعاً الگووارى از خود نشان دادند. با این حال، این بدان معنا نیست که افرادی نبوده‌اند که فداکاری کردن برایشان دشوار بود. در واقع، برخی افراد ممکن است جان خود را به خطر انداختن را آسان‌تر از فداکاری‌های مالی بیابند.

This verse provides an accurate description of the Muslim community at the time and how people in all communities react when they are called upon to make sacrifices. It says that some people will be niggardly. This means that others are not niggardly at all; they are prepared to sacrifice everything they have. This was certainly true as is authentically reported by several of the Prophet’s Companions. In fact, the Qur’an describes several such instances in different surahs. In this respect, Islam produced miraculous examples of people coming forward, with apparent joy, and making really exemplary sacrifices. However, this does not mean that there were not individuals who found it hard to make sacrifices. Indeed, some people may find it easier to put their lives at risk than to make financial sacrifices.